text:
07/01/09
07/01/09
Phần 1
Phần 2
Phần 3
12 tháng 3 HB6 (2006)
TRẦN XUÂN AN
QU Ê NH À
YÊU DẤU
trường ca thơ
NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ
TP. HỒ CHÍ MINH
1998
TRẦN XUÂN AN
QU Ê NH À
YÊU DẤU
trường ca thơ
NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ
TP. HỒ CHÍ MINH
1998
TRẦN XUÂN AN
QU Ê NH À
YÊU DẤU
trường ca thơ
NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ
TP. HỒ CHÍ MINH
1998
TRẦN XUÂN AN
QU Ê NH À
YÊU DẤU
trường ca thơ
NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ
TP. HỒ CHÍ MINH
1998
TRẦN XUÂN AN
QU Ê NH À
YÊU DẤU
trường ca thơ
NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ
TP. HỒ CHÍ MINH
1998
xem
http://tranxuanantruongcatho7.blogspot.com/
23
VĨNH BIỆT NIỀM CẢM CÚM
HẠNH PHÚC BUỒN
sáng sớm
nắng hôm nay hồng tươi
màu tờ lịch đỏ
pha với màu hồng quả trứng
soi vào mặt trời
một ý tưởng tinh nghịch nhảy nhót
như hoa nắng tung rơi trên đất
sao không gọi thứ hai là thứ nhất?
sao không gọi chủ nhật là thứ bảy?
bâng quơ mỉm cười về thoáng bâng quơ
chào ngày nghỉ cuối tuần, lung linh nắng
lại cùng con qua nhà bạn gái thuở học trò
mẹ và con trong áo quần thể thao màu trắng
muốn gọi hôm nay là ngày của những giọt
mồ hôi ràn rụa và tiếng cười
ba đứa trẻ chơi đùa dưới giàn hoa thiên
lí xanh
hai người mẹ ướt đẫm bên bàn bóng xanh
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
tập lại nụ cười đã quên
vừa đối mặt với mình
truy đuổi chính mình
vừa chạy trốn mình
sợ hãi gặp mình
đang chơi bóng cùng bạn
ngỡ chơi bóng với Cuộc Đời
ngỡ chơi bóng cùng Số Phận
ngỡ chơi bóng với Cái Bóng của mình
quả bóng cơ hồ sinh ra từ Nữ Tính
là quả trứng hồng Hi Vọng và Khát Vọng
vụt Khát Vọng về phía Cuộc Đời
để tự chiến thắng
vụt Hi Vọng về phía Số phận
để tự thăng hoa
vụt Nữ Tính về phía Cái Bóng của mình
để đánh bại niềm yếu đuối bi thảm
trong mình
và bạn gái thân yêu ơi,
xin cứ nghĩ
tôi là phía bạn cần chiến thắng
cần thăng hoa
cần đánh bại
có phải chúng ta đang mướt mồ hôi
cùng ảo tượng chính mình!
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
mỉm cười dưới những chùm hoa nắng
ơi ý tưởng tinh quái của nỗi muộn phiền
vu vơ ngộ nghĩnh
ba đứa trẻ quây quần, đầy ắp tiếng cười
reo
xoắn xuýt bên nhau
hai người mẹ và những cốc nước lanh canh
đá lạnh
hai người mẹ li hôn thầm cảm ơn đời sống
trong nắng cổ tích, hóa thành đôi chim
câu mái trắng
ngồi ủ hai quả trứng Khát Vọng và Hi Vọng
dưới giàn thiên lí xanh
nhảy nhót hoa nắng tung rơi trên sân đất
cảm ơn những mồ hôi những đường bóng đẹp
xin vĩnh biệt niềm cảm cúm hạnh phúc buồn
cơ hồ sau lần xông hơi lâng lâng
hương sả
lâng lâng tiếng nhạc
thanh thoát tươi xinh
dịu dàng sâu lắng
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
hôn lên đài trán con và cháu
chiếc hôn có mùi khói bếp bữa ăn trưa
và mùi âm nhạc
rồi trưa cũng ngả chiều
lại về với một buổi miệt mài nghiên cứu
con sẽ học cùng cô giáo láng giềng
mẹ biết trốn mình nơi đâu, ngoài nỗi cô đơn!
thì mẹ là học trò của chính mẹ
của sách và của bệnh nhân
của sản phụ và của trẻ sơ sinh
thì mẹ là học trò của vết thương
nơi tim và trên ngực mẹ
là học trò của Khát Vọng và Hi Vọng
học trò của Bản Năng Làm Mẹ
trong tiếng gà cung cúc nuôi con
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
tập lại nụ cười đã quên
nghe hai ngọn nến lung linh tỏa sáng
ngoài kia, trưa đã ngả chiều
giật mình, sợ hãi phải một mình…
thì giáp mặt chính mình
một lần nữa để không bao giờ nữa,
tôi ơi
tôi ơi, mỉm cười
cùng con, bước tới!
Nữ Tính sáng giùm tôi trên môi ánh sáng
mẹ quên mình thôi, con nhé
để mẹ thật là mình
mẹ ảo tưởng về mình không?
24
CÓ DI TRUYỀN TRONG EM
KHÔNG
khuynh hướng tiên thiên trong em
có thoảng đám mây đen đa cảm không?
mắt em buồn,
một phản ánh đời?
hay trót ngẫm nhìn,
tận thẳm sâu đời
buồn vậy?
đôi khi
em không tin mắt nhìn em nữa!
nhưng tủi buồn của con bé cóc xoài
là sự thật
và chấn thương tình yêu
trong phút suýt ngã lòng
em bàng hoàng trước phũ phàng
rất thật
đắm say ngút tim hận thù ngút tim
cũng là sự thật
nhưng oán trách mà làm gì!
và anh, dẫu là tia nắng ấm
tiếng reo vui
đến với em sau tháng ngày ảm đạm ấy
lòng em lạnh và tha ma thật rồi
gắng gượng tập mỉm cười
đôi khi, ngu ngốc, cái ngu ngốc
chua xót
cảm ơn khổ nghèo, trơ trọi
cảm ơn ánh mắt khinh thị, tàn nhẫn
cho em mụ mẫm, miệt mài!
những con chữ, những công thức
sinh và hóa
những bệnh nguyên bệnh trạng những
trường phái y học
thành chiếc thang dây thả xuống
vực thẳm của nỗi đau bị xúc phạm
em ngoi ngóp và nghiến răng
leo lên bờ
ôm vết sẹo tủi nghèo
vết sẹo tủi nhục con rết trắng
trên nửa vòm ngực hồng teo tóp
nhăn nhúm tím
trái tim em tật nguyền hai mươi hai tuổi!
và anh, dẫu là tia nắng ấm
tiếng reo vui
em nhạt, em hững hờ, khô khốc
ôi giấu giếm, phải chăng là dối trá?
im lặng như em là lường gạt
sáu năm bên nhau cùng chung lớp học
thương anh hai năm yêu em dại khờ!
mặc cảm vết sẹo tủi hờn cùng đinh –
tố chất của máu, của mắt
mặc cảm vết sẹo nhạt úa hương trinh
bỗng hóa nên một nét héo môi cười
tình em lãnh cảm, tim em đã già
thương anh hai năm yêu em hết lòng!
trong em, những hạt súc sắc của trái
tim mặc cảm? của phân số ngẫu
nhiên ám đục thân phận?
tím đen đỏ vàng…
đủ màu của mặc cảm?
của ngẫu nhiên?
yêu em hai năm anh có buồn không?
ngày lễ ra trường, anh thân yêu
anh lại ngỏ lời
với hội chứng va chạm gay gắt
nháng lửa, trong em
nỗi ray rứt thương anh tím thẫm hoa
buồn
niềm tự tin mạnh như sắc đỏ phượng vĩ
hay khuynh hướng bất hạnh đen trĩu
màu mây
đua đẩy em
sòng phẳng với anh dưới óng vàng
ánh nắng, với lương tâm
em, em nói hết!
mong được là con suối trong veo
trong veo của chân thành
phơi bày lòng đá buốt
có phải cành lá ẩm mục nào đó đã biếc
sáng lân tinh nhờ bóng tối?
và em xua đi bóng tối dối trá
sao anh khóc và lại bằng lòng
rời lầu cao đã phất lên sau thời
sa sút
về cùng con bé cóc xoài ổ chuột
(hẻm rác, bãi tha ma
thành hang hốc lâu rồi!)?
sao anh nài nỉ mẹ cha
đứng ngang vai chú em bốc vác, nát
rượu, xích lô gối rục,
thím em hốt rác mòn đêm?
cùng em nâng cao bó hoa trong thắm
hồng tiếng pháo?
yêu em cưới em uổng phí đời không?
sao đứa con đầu lòng
anh đặt tên âm vang hạnh phúc?
thương anh vỡ tan ảo vọng
ra đi, lòng đã nhẹ nhàng chăng?
đôi khi, như người điên cay đắng
em cảm ơn sự từ bỏ của anh
trái tim gỉ sắt hóa ngọc hồng, đã vỡ
những miểng sắc đâu đó trong em
nhói buốt bao vết cứa vô hình
một mình ru con
ru tuổi thơ mình
vỗ về trái tim tuổi học trò
máu bầm tủi cực
tuổi hai mươi hai héo rũ
thầm lặng lập cho mình bệnh án
những giọt giai điệu xinh
những đường bóng đẹp
có chữa lành vết thương của vết thương
trong em, đâu đó
đôi khi, ngớ ngẩn hỏi thầm
con người
có cần khổ đau để nên người không?
hẻm rác và xóm kênh đen
chân đất với chân đất, là tiếng cười?
lầu cao và ổ chuột
gác tía với gối rơm, như tiếng khóc?
cái nhìn – phản ánh của đời?
phải chữa lại đôi tròng kính
chất gương rất pha lê bỗng chốc nổi sóng
méo mó loạn sắc chung chiêng!
để mình thật là mình?
khuynh hướng tiên thiên trong em
có thoảng đám mây đen đa cảm
và bất hạnh không?
có di truyền trong em không –
vết thương gốc gác nguồn cội (*)
vết thương môi trường quê hương
vết thương lịch sử
Tổ Quốc và Thế giới!
(dẫu em chỉ là ngọn cỏ!)
vết thương tình yêu, bị người yêu
và số phận sỉ nhục!
nửa vòm ngực bẫm nát
vết sẹo con rết trắng!
và vết thương li hôn phụ rẫy –
cày xới lên từng vết thương xưa! – ?
mã nào thăng hoa, thoái hóa trong em?
chính em phải sinh nở ra chính em!
đau đớn
từ thân phận này, vượt qua thân phận này
từ máu thịt này, vượt qua máu thịt này
ngay giữa cuộc đời này
trong từng giây phút sống
mỉm cười, bước tới, tôi ơi.
Cước chú gần cuối Khúc 24:
(*) Xin xem lại hai khúc 19 & 20, đặc biệt là khúc 26, tác giả viết về gốc gác xuất thân, thuộc tầng lớp được Macxim Gorki gọi là “dưới đáy xã hội”, của nhân vật bác sĩ này.
(Chú thích ngày 27. 03. 2005).
25
ƠI THÁCH THỨC CỦA MẶC CẢM
như chiếc xe mới gài số lao đi,
chết máy
bánh còn lăn thêm nhiều vòng
chiếc xe tình yêu hỏng của chúng mình
lăn qua quãng hôn nhân
để thật sự chết!
em lại quá cả tin chấp nhận sự vội vàng
từ buổi em nói hết?
lòng cao thượng của anh còn quán tính?
để rồi, con trai đành mồ côi anh!
em sợ hãi phù du phù phiếm
một ám ảnh dài, một ám ảnh đậm
tính sòng phẳng, lương thiện,
trong tình yêu
lại cũng là phù phiếm?!
em thách thức đời chăng
sao em không giấu che dối trá?
ta yếu đuối, cần ảo tưởng và huyễn mị chăng?
sự thật những tầng sâu gốc rễ
quá phũ phàng?
anh gắng gượng để rồi không chịu thấu?
xu hướng dối trá, giấu che
là sự thật con người?
lấy ảo tưởng tự mơn man vuốt ve
là sự thật con người?
mượn huyễn mị trang điểm mình
là sự thật con người?
giải phẫu đến tận cùng thăm thẳm
em quá tự tin chăng?
sức mạnh nào trong em
buộc em đối mặt với em?
như cánh chim dốt nát
em ngu ngốc trải lòng trong tiếng hát
tình yêu
dở hơi trước hừng đông hạnh phúc
sợ mưa hừng đông
nên hừng đông bão!
nhưng trái tim mẫn cảm của người đàn bà
con nhà cùng đinh
đau xót vì nỗi vật vã trong anh
không chỉ bởi vậy
(nỗi vật vã của ảo vọng vỡ?)!
và còn hơn vậy nữa?
thời và thế đổi thay rồi
người ta giật mình
đau đớn hay hoảng hốt tính toán
lợi nhuận
trong từng quan hệ!
sá gì tình yêu! sá gì ân nghĩa!
sá gì lòng cao thượng!
cao thượng nào cũng đồng nghĩa với
thua thiệt!
người ta có quyền không đánh đắm
tương lai mình
ở ngã ba dòng chảy đời phân nhánh!
và còn hơn vậy nữa?
ý nghĩ này có phải chút cặn trong
nỗi nhớ về anh?
em đành cam chịu cô đơn
khủng khiếp
một mình nuôi con
một năm chỉ vài ngày nghỉ việc
cày bừa
bốc vác
hàng tấn sách, triền miên
hàng núi nhọc nhằn hồ sơ và bệnh án
màn hình vi tính đêm đêm xanh rợn
ru con, ru mình
em không trông chờ anh
vì không dám trông chờ?
em cấm em trông chờ!
em chấp nhận khổ sai trong cô đơn
khổ sai với khoa học và sản phụ
em hợm mình cho đỡ buồn tủi chăng?
phơi lòng với anh
em không hối tiếc!
rác rưởi trong em, ngày đêm em quét
tha ma trong em,
đã đông vui sầm uất
ám khói quanh em, ngày mai quang
đãng
em biết anh có thể giải phẫu chính mình
vâng, thử một lần đối mặt với mình
mới có thể thích nghi, hòa hợp
hai trái tim ngọt mềm
chạm khẽ vào nhau, bật lửa ấm
thắp sáng mãi những ngọn nến hồng
ròng tươi mồ hôi nồng thắm
ôi, hạnh phúc
em cúi đầu trước con!
và nghe mơ hồ hiện lên một căn nhà khác
xóm phố khác, hẻm phố khác?
và nghe mơ hồ hiện lên một căn hộ nhỏ
trong chung cư sáng sủa,
tĩnh lặng, bình yên?
có lẽ cần phải thoát
thoát một nơi chốn quá nhiều kỉ niệm
những kỉ niệm đã trở nên mặn đắng
ơi hạnh phúc, hạnh phúc
em cúi đầu trước con!
26
NHỮNG BÓ HOA ÁNH SÁNG
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười
hội trường đèn và hoa
những khung cửa ngập nắng
cuốn luận án dựng nghiêng
hoa trong lọ nhỏ nghiêng cánh
chiếc bàn phủ vải đỏ, hoa và hoa nở
sáng quanh chân
hoa và hoa nở sáng quanh bục báo cáo
người đàn bà đi tận cùng nỗi buồn đau
chiến đấu với nỗi buồn đau
bằng khát vọng vui sống
cực nhọc gieo và gặt niềm vui sáng tạo
giọt mồ hôi chất xám và trái tim
gieo lên thửa giấy trắng, nở thơm
từng hạt số, cụm kí hiệu, luống chữ
những phát kiến thực nghiệm
đã trình bày trước bạc trắng những
mái tóc
người đàn bà điềm tĩnh bảo vệ
cảm ơn bao phản biện, chất vấn
hoa và hoa nở sáng
bao bàn tay vỗ sáng âm vang
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng ngõ ba rác, bãi tha ma
hoa nở sáng tục ngữ dân ca lục bát
Cụ Đồ
hoa nở sáng chiếc nạng gỗ xiêu vẹo
(mắt cha đăm đăm nhìn về quê cũ
phù sa!)
hoa nở sáng rổ cóc xoài, tủ thuốc
lá, soong khoai sắn hấp,
nén hương và cát trắng nguồn cội
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng tiếng đàn bầu phẫn chí
hoa nở sáng xe rác khuya khoắt
hoa nở sáng quanh con hồng hào
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng vầng trán thầy và sách
hoa nở sáng nhà thương phòng thí nghiệm
hoa nở sáng nỗi niềm tiếng rên tiếng khóc
(nỗi khổ đời tôi nào có thấm gì!)
loáng thoáng, đâu đó
người yêu mộng tưởng, và niềm mộng mơ tôi
người tình oan nghiệt, và nỗi oan uổng tôi
người chồng mộng vỡ, và niềm vỡ mộng tôi
ơi nỗi cô đơn trong tôi, vây bủa tôi
thành hương ngát những khung cửa nắng
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười, cảm ơn những bó hoa
bó hoa người chồng phụ rẫy
sớm biết tin và lịch sự
bó hoa chú thím và em thắp sáng đời tôi
(dì của tôi đang ở đâu rồi?)
biết nhận bó hoa nào trước?
xin nâng trên tay bó hoa thiếu nữ
toan tự vận
(trót ngây ngô, lầm lỡ!)
đã sáng bừng gương mặt
bên đứa con tật nguyền,
từ mặc cảm đen tối,
chói sáng thần đồng
bó hoa kĩ sư mang bào-thai-xin
phát cuồng trong niềm giằng xé
(hoang hóa
trót lẻ loi tuổi muộn!)
đã tự hào bên đứa con rơi mơ ước,
chăm chỉ dịu dàng
thắp sáng trái tim
chuỗi chớp nhoáng hình ảnh
từ hạt máu mầm phôi như nỗi tủi thẹn
(dẫu chung quanh bao ánh mắt cảm thông)
đến bé gái hồn nhiên bi bô
rồi ngân vang tiếng hát
xin nâng trên tay
bó hoa của thầy của bạn
ơi bao bó hoa một đời bâng khuâng!
người đàn bà tiến sĩ y khoa
ba mươi tư tuổi
mỉm cười
bước về phía đứa con trai bên người
thím hốt rác cho thành phố
đôi tay bé bỏng hồng hào
quàng lên cổ mẹ
đôi tay thành vòng hoa đẹp nhất!
người đàn bà nhìn ra khung cửa
những con đường những dòng xe
chìm khuất nhưng nổi sáng bao dáng
người lao động chân chính
còn lam lũ
bỗng nghe đau nhói
và ấm áp trong ngực
hai ngọn nến hai chiếc lá
sáng chói
ròng ròng mồ hôi ròng ròng sương
rưng rưng nắng đỏ
thầm gọi:
Sài Gòn ơi
thành phố Hồ Chí Minh ơi
những đôi tay vàng mười
những khối chất xám kết tinh
kim cương
rạng ngời Đất Nước
đã trở nên trong tôi:
QUÊ NHÀ YÊU DẤU!
xóm tha ma, ngõ ba rác ơi
thành phố của tôi ơi
nơi tôi đã nở sinh nhân phận chính mình
nơi đã nở sinh nhân phận chính tôi
một nhân phận không bao giờ tôi hiểu hết
một nhân phận, như bất kì ai, không
ngừng được và bị sinh ra
trong niềm khát vọng tự chủ không nguôi!
tự sinh ra nhân phận chính mình
vâng, chính thành phố ruột thịt này
đã trở nên trong tôi:
QUÊ NHÀ YÊU DẤU!
Viết tại Quảng Trị và TP. HCM.
(Phú Nhuận, Tân Bình)
1983 – 1996.
NHƯ TẤT CẢ LOẠI HÌNH LAO ĐỘNG KHÁC,
LÀM THƠ LÀ TRẢ NỢ CUỘC ĐỜI
như mồ hôi lóng lánh…
hạt sương thơ ca sẽ vô nghĩa biết mấy
nếu chỉ long lanh
bằng cái long lanh riêng tư
và chỉ cho riêng tư!
hạt sương thơ ca lóng lánh
bằng cái lóng lánh của triệu triệu vì sao
giữa bình thường thinh lặng
đó là sự Hiện Hữu
bi đát hoặc hạnh phúc…
tâm thức đã và đang
trĩu nặng hay nhẹ nhõm những công án
tự nghìn xưa, trong hôm nay…
hạt sương thơ ca nhỏ bé
nhưng không vô nghĩa
vì không muốn vô nghĩa!
hạt sương mãi hoài khắc khoải mối nợ
– có mặt ở đời
là đã mắc nợ –
với cả cõi đời
long lanh triệu triệu vì sao…
như mồ hôi
hạt sương lóng lánh…
TRẦN XUÂN AN
(trích từ tập Lặng lẽ ở phố, 1996)
MỤC LỤC
1. Khúc 1: NGƯỜI ĐÀN BÀ TẬP MỈM CƯỜI
2. Khúc 2: MỘT MÌNH VỚI CON
3. Khúc 3: KHÚC RU KÍ ỨC
4. Khúc 4: BẤT GIÁC, NIỀM ĐAU CŨ
5. Khúc 5: ĐIỆP KHÚC TRẦM
6. Khúc 6: NHỮNG MIỀN KHUẤT
7. Khúc 7: GIỮA RỪNG CÂY MUÔNG THÚ
² Phụ bản tranh mực đen 1
8. Khúc 8: BÃI THA MA TUỔI THƠ
9. Khúc 9: NĂM ĐẦU TIÊN ĐẾN TRƯỜNG
10. Khúc 10: CÁI ĐẸP SINH NỞ
11. Khúc 11: QUÊ HƯƠNG CÙNG ĐINH
12. Khúc 12: RUỘT THỊT
13. Khúc 13: KHẢO CUNG CỦA HỒN NHIÊN
14. Khúc 14: CÀNH LÁ MỤC VÀ NGỌN NẾN
15. Khúc 15: LẰN ROI
16. Khúc 16: NỬA KIA CỦA SỰ THẬT THÂN XÁC…
² Phụ bản tranh mực đen 2
17. Khúc 17: ÁM ẢNH
18. Khúc 18: TUỔI MƯỜI BẢY CON NHÀ CÙNG ĐINH
19. Khúc 19: NỀN TẢNG, LÚC NÀY
20. Khúc 20: NÉN NHANG CHÁY BÙNG TRÊN TRẢNG CÁT ƯỚT
21. Khúc 21: NỬA CỦA CHA NỬA CỦA MẸ
² Phụ bản tranh mực đen 3
22. Khúc 22: VẾT THƯƠNG TÌNH YÊU
23. Khúc 23: VĨNH BIỆT NIỀM CẢM CÚM HẠNH PHÚC BUỒN
24. Khúc 24: CÓ DI TRUYỀN TRONG EM KHÔNG
25. Khúc 25: ƠI THÁCH THỨC CỦA MẶC CẢM
26. Khúc 26: NHỮNG BÓ HOA ÁNH SÁNG
TÁC GIẢ GIỮ BẢN QUYỀN
ĐT.: 8453955 (TP. HCM.)
DANH MỤC
TÁC PHẨM, SOẠN PHẨM, BIÊN KHẢO
CỦA TÁC GIẢ
(tính đến 2005)
TRẦN XUÂN AN
sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế;
dân tộc: Kinh (Việt Nam);
quê gốc: Quảng Trị;
tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Việt,
Đại học Sư phạm Huế
(khóa 1974 – 1978);
dạy phổ thông trung học ở Lâm Đồng
(1978 – 1983);
hiện chuyên sáng tác, nghiên cứu tại TP. HCM.
(hội viên Hội Nhà văn TP. HCM.)
● Tác phẩm đã xuất bản và đã đăng kí bản quyền tại Cục Bản quyền tác giả văn học nghệ thuật Việt Nam:
1. Nắng và mưa, tập thơ, Hội VHNT. Quảng Trị, 1991
2. Hát chiêu hồn mình, tập thơ, NXB. Đồng Nai, 1992
3. Tôi vẫn ở trên đường, tập thơ, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1993
4. Lặng lẽ ở phố, tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
5. Kẻ bị ném vào bão, tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
6. Hát với đời, ơi thương mến tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1996
7. Quê nhà yêu dấu, trường ca thơ, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1998
8. Có một nơi lá mãi xanh, tiểu thuyết, NXB. Hội Nhà văn, 1999
9. Ngôi trường tháng giêng, tiểu thuyết, NXB. Thanh Niên, 2003
10. Sen đỏ, bài thơ hòa bình, tiểu thuyết, NXB. Thanh Niên, 2003
11. Phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), truyện - sử kí - khảo cứu tư liệu lịch sử, trọn bộ bốn tập, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 2004
● Tác phẩm đã hoàn tất bản thảo:
12. Mùa hè bên sông, tiểu thuyết, 1997; bản đã sửa chữa, bổ sung, 2001 & 2003
13. Thơ những mùa hương, tập thơ
14. Giọt mực, cánh đồng và vở kịch điên, tập thơ
15. Nước mắt có vị ngọt, tập truyện ngắn liên hoàn, 1999
● Soạn phẩm, biên khảo đã hoàn tất bản thảo:
16. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), thơ – Vài nét về con người, tâm hồn và tư tưởng (biên soạn, nghiên cứu, phản bác, và tập hợp một số bản dịch, bài nghiên cứu văn học, sử học về NVT.), 2000
17. Tiểu sử biên niên Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp”, (từ Đại Nam thực lục, rút gọn), dạng niên biểu, sách dẫn chi tiết, phần I, 2001.
18. Những trang Đại Nam thực lục về Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886) và các sự kiện thời kì đầu chống thực dân Pháp… (Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học VN.), chọn lọc, phần II, 2001
19. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”, khảo luận và phê bình sử học, 2002
20. Suy nghĩ về một số vấn đề trong lịch sử cổ đại nước ta, khảo luận sử học, 2003
21. Ngẫu hứng đọc thơ, phê bình thơ, 2003
● Tặng thưởng, giải thưởng:
1. Báo Văn Nghệ giải phóng, 1975
2. Giải sáng tạo trẻ Hội VHNT. Quảng Trị
(*) Tất cả các tác phẩm, soạn phẩm biên khảo đã được xếp chữ vi tính, ấn hành với phạm vi từ 10 đến 20 bản sách (gửi các nhà xuất bản, các nhà nghiên cứu, các người bà con và một số bạn thân), trong khi chờ giấy phép và điều kiện để có thể xuất bản rộng rãi. TXA.
QUÊ NHÀ YÊU DẤU
trường ca thơ
TRẦN XUÂN AN
NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ TP. HCM.
1998
Chịu trách nhiệm xuất bản:
ĐINH QUANG NHÃ
Biên tập:
NGUYỄN HÒA BẮC
Trình bày: PHAN HUYÊN ĐÌNH (*)
Phụ bản tranh: HUỲNH THỊ PHÚ (*)
Ảnh tác giả: NGUYỄN SÔNG BA
Sắp chữ vi tính: LAN HÀ
Sửa bản in: PHƯƠNG LINH
Cước chú ở trang thủ tục:
(*) TXA. (Chú thích ngày 27. 03. 2005).
In 800 cuốn, cỡ 13 x 19 cm tại Xí nghiệp in Công ti Văn hóa Tổng hợp Quận 11, TP. HCM. Giấy chấp nhận đăng kí kế hoạch xuất bản: 30 / 282, Cục Xuất bản cấp ngày: 28/ 2/ 1998. In xong và nộp lưu chiểu: 08. 1998.
GIÁ: 9.500 Đ
Bìa 3
Phần gấp bìa 4:
● TRẦN XUÂN AN
sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế
quê ngoại và nội: Hải Lăng và Gio Linh, Quảng Trị (*)
● Tác phẩm đã xuất bản:
1. NẮNG VÀ MƯA,
Hội VHNT. Quảng Trị, 1991
2. HÁT CHIÊU HỒN MÌNH,
NXB. Đồng Nai, 1992
3. TÔI VẪN Ở TRÊN ĐƯỜNG,
NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1993
4. LẶNG LẼ Ở PHỐ,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
5. KẺ BỊ NÉM VÀO BÃO,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
6. HÁT VỚI ĐỜI, ƠI THƯƠNG MẾN,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1996
7. QUÊ NHÀ YÊU DẤU,
NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1998
● Tác phẩm sẽ xuất bản:
8. MÙA HÈ BÊN SÔNG
(tiểu thuyết, 1997)
9. GIỌT MỰC, CÁNH ĐỒNG
VÀ VỞ KỊCH ĐIÊN
10. THƠ NHỮNG MÙA HƯƠNG
11. CÓ MỘT NƠI LÁ MÃI XANH
(tiểu thuyết, 1998)
Cước chú ở phần gấp bìa 4:
(*) Đúng ra, quê quán đời thân sinh là Gio Linh, Quảng Trị; quê gốc của thân sinh là An Cư, Triệu Phước, Triệu Phong, Quảng Trị.
Để tìm hiểu một giai đoạn lịch sử
và một nhân vật lịch sử:
NGUYỄN VĂN TƯỜNG
(1824 – 1886),
“kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp”, “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”,
XIN TÌM ĐỌC:
PHỤ CHÍNH ĐẠI THẦN
NGUYỄN VĂN TƯỜNG
(1824 – 1886)
truyện - sử kí - khảo cứu tư liệu lịch sử
trọn bộ bốn tập
(985 trang, cỡ 16 x 24 cm)
tác giả: TRẦN XUÂN AN
Hội đồng Tư vấn, Phản biện và Giám định
thuộc Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam giám định;
Tổng thư kí Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam
DƯƠNG TRUNG QUỐC
viết lời giới thiệu
NXB. Văn Nghệ TP. HCM. ấn hành, 12. 2004
PHÁT HÀNH TẠI CÁC NHÀ SÁCH THUỘC Cty FAHASA
62 Lê Lợi, Quận I
40 Nguyễn Huệ, Quận I
TP. HCM.
…
Bìa 4
chân dung
Trần Xuân An tự vẽ
theo ống kính nhiếp ảnh của Phạm Bá Thịnh (*)
1996
(*) Xin xem ở trang bìa 4 của tập thơ đã in. Trên đây chỉ là hí họa, tác giả tự đùa cợt với chính mình cho đỡ buồn, khi thực hiện trang web này (21-03 HB6 [ 2006 ]).
23
VĨNH BIỆT NIỀM CẢM CÚM
HẠNH PHÚC BUỒN
sáng sớm
nắng hôm nay hồng tươi
màu tờ lịch đỏ
pha với màu hồng quả trứng
soi vào mặt trời
một ý tưởng tinh nghịch nhảy nhót
như hoa nắng tung rơi trên đất
sao không gọi thứ hai là thứ nhất?
sao không gọi chủ nhật là thứ bảy?
bâng quơ mỉm cười về thoáng bâng quơ
chào ngày nghỉ cuối tuần, lung linh nắng
lại cùng con qua nhà bạn gái thuở học trò
mẹ và con trong áo quần thể thao màu trắng
muốn gọi hôm nay là ngày của những giọt
mồ hôi ràn rụa và tiếng cười
ba đứa trẻ chơi đùa dưới giàn hoa thiên
lí xanh
hai người mẹ ướt đẫm bên bàn bóng xanh
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
tập lại nụ cười đã quên
vừa đối mặt với mình
truy đuổi chính mình
vừa chạy trốn mình
sợ hãi gặp mình
đang chơi bóng cùng bạn
ngỡ chơi bóng với Cuộc Đời
ngỡ chơi bóng cùng Số Phận
ngỡ chơi bóng với Cái Bóng của mình
quả bóng cơ hồ sinh ra từ Nữ Tính
là quả trứng hồng Hi Vọng và Khát Vọng
vụt Khát Vọng về phía Cuộc Đời
để tự chiến thắng
vụt Hi Vọng về phía Số phận
để tự thăng hoa
vụt Nữ Tính về phía Cái Bóng của mình
để đánh bại niềm yếu đuối bi thảm
trong mình
và bạn gái thân yêu ơi,
xin cứ nghĩ
tôi là phía bạn cần chiến thắng
cần thăng hoa
cần đánh bại
có phải chúng ta đang mướt mồ hôi
cùng ảo tượng chính mình!
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
mỉm cười dưới những chùm hoa nắng
ơi ý tưởng tinh quái của nỗi muộn phiền
vu vơ ngộ nghĩnh
ba đứa trẻ quây quần, đầy ắp tiếng cười
reo
xoắn xuýt bên nhau
hai người mẹ và những cốc nước lanh canh
đá lạnh
hai người mẹ li hôn thầm cảm ơn đời sống
trong nắng cổ tích, hóa thành đôi chim
câu mái trắng
ngồi ủ hai quả trứng Khát Vọng và Hi Vọng
dưới giàn thiên lí xanh
nhảy nhót hoa nắng tung rơi trên sân đất
cảm ơn những mồ hôi những đường bóng đẹp
xin vĩnh biệt niềm cảm cúm hạnh phúc buồn
cơ hồ sau lần xông hơi lâng lâng
hương sả
lâng lâng tiếng nhạc
thanh thoát tươi xinh
dịu dàng sâu lắng
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
hôn lên đài trán con và cháu
chiếc hôn có mùi khói bếp bữa ăn trưa
và mùi âm nhạc
rồi trưa cũng ngả chiều
lại về với một buổi miệt mài nghiên cứu
con sẽ học cùng cô giáo láng giềng
mẹ biết trốn mình nơi đâu, ngoài nỗi cô đơn!
thì mẹ là học trò của chính mẹ
của sách và của bệnh nhân
của sản phụ và của trẻ sơ sinh
thì mẹ là học trò của vết thương
nơi tim và trên ngực mẹ
là học trò của Khát Vọng và Hi Vọng
học trò của Bản Năng Làm Mẹ
trong tiếng gà cung cúc nuôi con
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
tập lại nụ cười đã quên
nghe hai ngọn nến lung linh tỏa sáng
ngoài kia, trưa đã ngả chiều
giật mình, sợ hãi phải một mình…
thì giáp mặt chính mình
một lần nữa để không bao giờ nữa,
tôi ơi
tôi ơi, mỉm cười
cùng con, bước tới!
Nữ Tính sáng giùm tôi trên môi ánh sáng
mẹ quên mình thôi, con nhé
để mẹ thật là mình
mẹ ảo tưởng về mình không?
24
CÓ DI TRUYỀN TRONG EM
KHÔNG
khuynh hướng tiên thiên trong em
có thoảng đám mây đen đa cảm không?
mắt em buồn,
một phản ánh đời?
hay trót ngẫm nhìn,
tận thẳm sâu đời
buồn vậy?
đôi khi
em không tin mắt nhìn em nữa!
nhưng tủi buồn của con bé cóc xoài
là sự thật
và chấn thương tình yêu
trong phút suýt ngã lòng
em bàng hoàng trước phũ phàng
rất thật
đắm say ngút tim hận thù ngút tim
cũng là sự thật
nhưng oán trách mà làm gì!
và anh, dẫu là tia nắng ấm
tiếng reo vui
đến với em sau tháng ngày ảm đạm ấy
lòng em lạnh và tha ma thật rồi
gắng gượng tập mỉm cười
đôi khi, ngu ngốc, cái ngu ngốc
chua xót
cảm ơn khổ nghèo, trơ trọi
cảm ơn ánh mắt khinh thị, tàn nhẫn
cho em mụ mẫm, miệt mài!
những con chữ, những công thức
sinh và hóa
những bệnh nguyên bệnh trạng những
trường phái y học
thành chiếc thang dây thả xuống
vực thẳm của nỗi đau bị xúc phạm
em ngoi ngóp và nghiến răng
leo lên bờ
ôm vết sẹo tủi nghèo
vết sẹo tủi nhục con rết trắng
trên nửa vòm ngực hồng teo tóp
nhăn nhúm tím
trái tim em tật nguyền hai mươi hai tuổi!
và anh, dẫu là tia nắng ấm
tiếng reo vui
em nhạt, em hững hờ, khô khốc
ôi giấu giếm, phải chăng là dối trá?
im lặng như em là lường gạt
sáu năm bên nhau cùng chung lớp học
thương anh hai năm yêu em dại khờ!
mặc cảm vết sẹo tủi hờn cùng đinh –
tố chất của máu, của mắt
mặc cảm vết sẹo nhạt úa hương trinh
bỗng hóa nên một nét héo môi cười
tình em lãnh cảm, tim em đã già
thương anh hai năm yêu em hết lòng!
trong em, những hạt súc sắc của trái
tim mặc cảm? của phân số ngẫu
nhiên ám đục thân phận?
tím đen đỏ vàng…
đủ màu của mặc cảm?
của ngẫu nhiên?
yêu em hai năm anh có buồn không?
ngày lễ ra trường, anh thân yêu
anh lại ngỏ lời
với hội chứng va chạm gay gắt
nháng lửa, trong em
nỗi ray rứt thương anh tím thẫm hoa
buồn
niềm tự tin mạnh như sắc đỏ phượng vĩ
hay khuynh hướng bất hạnh đen trĩu
màu mây
đua đẩy em
sòng phẳng với anh dưới óng vàng
ánh nắng, với lương tâm
em, em nói hết!
mong được là con suối trong veo
trong veo của chân thành
phơi bày lòng đá buốt
có phải cành lá ẩm mục nào đó đã biếc
sáng lân tinh nhờ bóng tối?
và em xua đi bóng tối dối trá
sao anh khóc và lại bằng lòng
rời lầu cao đã phất lên sau thời
sa sút
về cùng con bé cóc xoài ổ chuột
(hẻm rác, bãi tha ma
thành hang hốc lâu rồi!)?
sao anh nài nỉ mẹ cha
đứng ngang vai chú em bốc vác, nát
rượu, xích lô gối rục,
thím em hốt rác mòn đêm?
cùng em nâng cao bó hoa trong thắm
hồng tiếng pháo?
yêu em cưới em uổng phí đời không?
sao đứa con đầu lòng
anh đặt tên âm vang hạnh phúc?
thương anh vỡ tan ảo vọng
ra đi, lòng đã nhẹ nhàng chăng?
đôi khi, như người điên cay đắng
em cảm ơn sự từ bỏ của anh
trái tim gỉ sắt hóa ngọc hồng, đã vỡ
những miểng sắc đâu đó trong em
nhói buốt bao vết cứa vô hình
một mình ru con
ru tuổi thơ mình
vỗ về trái tim tuổi học trò
máu bầm tủi cực
tuổi hai mươi hai héo rũ
thầm lặng lập cho mình bệnh án
những giọt giai điệu xinh
những đường bóng đẹp
có chữa lành vết thương của vết thương
trong em, đâu đó
đôi khi, ngớ ngẩn hỏi thầm
con người
có cần khổ đau để nên người không?
hẻm rác và xóm kênh đen
chân đất với chân đất, là tiếng cười?
lầu cao và ổ chuột
gác tía với gối rơm, như tiếng khóc?
cái nhìn – phản ánh của đời?
phải chữa lại đôi tròng kính
chất gương rất pha lê bỗng chốc nổi sóng
méo mó loạn sắc chung chiêng!
để mình thật là mình?
khuynh hướng tiên thiên trong em
có thoảng đám mây đen đa cảm
và bất hạnh không?
có di truyền trong em không –
vết thương gốc gác nguồn cội (*)
vết thương môi trường quê hương
vết thương lịch sử
Tổ Quốc và Thế giới!
(dẫu em chỉ là ngọn cỏ!)
vết thương tình yêu, bị người yêu
và số phận sỉ nhục!
nửa vòm ngực bẫm nát
vết sẹo con rết trắng!
và vết thương li hôn phụ rẫy –
cày xới lên từng vết thương xưa! – ?
mã nào thăng hoa, thoái hóa trong em?
chính em phải sinh nở ra chính em!
đau đớn
từ thân phận này, vượt qua thân phận này
từ máu thịt này, vượt qua máu thịt này
ngay giữa cuộc đời này
trong từng giây phút sống
mỉm cười, bước tới, tôi ơi.
Cước chú gần cuối Khúc 24:
(*) Xin xem lại hai khúc 19 & 20, đặc biệt là khúc 26, tác giả viết về gốc gác xuất thân, thuộc tầng lớp được Macxim Gorki gọi là “dưới đáy xã hội”, của nhân vật bác sĩ này.
(Chú thích ngày 27. 03. 2005).
25
ƠI THÁCH THỨC CỦA MẶC CẢM
như chiếc xe mới gài số lao đi,
chết máy
bánh còn lăn thêm nhiều vòng
chiếc xe tình yêu hỏng của chúng mình
lăn qua quãng hôn nhân
để thật sự chết!
em lại quá cả tin chấp nhận sự vội vàng
từ buổi em nói hết?
lòng cao thượng của anh còn quán tính?
để rồi, con trai đành mồ côi anh!
em sợ hãi phù du phù phiếm
một ám ảnh dài, một ám ảnh đậm
tính sòng phẳng, lương thiện,
trong tình yêu
lại cũng là phù phiếm?!
em thách thức đời chăng
sao em không giấu che dối trá?
ta yếu đuối, cần ảo tưởng và huyễn mị chăng?
sự thật những tầng sâu gốc rễ
quá phũ phàng?
anh gắng gượng để rồi không chịu thấu?
xu hướng dối trá, giấu che
là sự thật con người?
lấy ảo tưởng tự mơn man vuốt ve
là sự thật con người?
mượn huyễn mị trang điểm mình
là sự thật con người?
giải phẫu đến tận cùng thăm thẳm
em quá tự tin chăng?
sức mạnh nào trong em
buộc em đối mặt với em?
như cánh chim dốt nát
em ngu ngốc trải lòng trong tiếng hát
tình yêu
dở hơi trước hừng đông hạnh phúc
sợ mưa hừng đông
nên hừng đông bão!
nhưng trái tim mẫn cảm của người đàn bà
con nhà cùng đinh
đau xót vì nỗi vật vã trong anh
không chỉ bởi vậy
(nỗi vật vã của ảo vọng vỡ?)!
và còn hơn vậy nữa?
thời và thế đổi thay rồi
người ta giật mình
đau đớn hay hoảng hốt tính toán
lợi nhuận
trong từng quan hệ!
sá gì tình yêu! sá gì ân nghĩa!
sá gì lòng cao thượng!
cao thượng nào cũng đồng nghĩa với
thua thiệt!
người ta có quyền không đánh đắm
tương lai mình
ở ngã ba dòng chảy đời phân nhánh!
và còn hơn vậy nữa?
ý nghĩ này có phải chút cặn trong
nỗi nhớ về anh?
em đành cam chịu cô đơn
khủng khiếp
một mình nuôi con
một năm chỉ vài ngày nghỉ việc
cày bừa
bốc vác
hàng tấn sách, triền miên
hàng núi nhọc nhằn hồ sơ và bệnh án
màn hình vi tính đêm đêm xanh rợn
ru con, ru mình
em không trông chờ anh
vì không dám trông chờ?
em cấm em trông chờ!
em chấp nhận khổ sai trong cô đơn
khổ sai với khoa học và sản phụ
em hợm mình cho đỡ buồn tủi chăng?
phơi lòng với anh
em không hối tiếc!
rác rưởi trong em, ngày đêm em quét
tha ma trong em,
đã đông vui sầm uất
ám khói quanh em, ngày mai quang
đãng
em biết anh có thể giải phẫu chính mình
vâng, thử một lần đối mặt với mình
mới có thể thích nghi, hòa hợp
hai trái tim ngọt mềm
chạm khẽ vào nhau, bật lửa ấm
thắp sáng mãi những ngọn nến hồng
ròng tươi mồ hôi nồng thắm
ôi, hạnh phúc
em cúi đầu trước con!
và nghe mơ hồ hiện lên một căn nhà khác
xóm phố khác, hẻm phố khác?
và nghe mơ hồ hiện lên một căn hộ nhỏ
trong chung cư sáng sủa,
tĩnh lặng, bình yên?
có lẽ cần phải thoát
thoát một nơi chốn quá nhiều kỉ niệm
những kỉ niệm đã trở nên mặn đắng
ơi hạnh phúc, hạnh phúc
em cúi đầu trước con!
26
NHỮNG BÓ HOA ÁNH SÁNG
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười
hội trường đèn và hoa
những khung cửa ngập nắng
cuốn luận án dựng nghiêng
hoa trong lọ nhỏ nghiêng cánh
chiếc bàn phủ vải đỏ, hoa và hoa nở
sáng quanh chân
hoa và hoa nở sáng quanh bục báo cáo
người đàn bà đi tận cùng nỗi buồn đau
chiến đấu với nỗi buồn đau
bằng khát vọng vui sống
cực nhọc gieo và gặt niềm vui sáng tạo
giọt mồ hôi chất xám và trái tim
gieo lên thửa giấy trắng, nở thơm
từng hạt số, cụm kí hiệu, luống chữ
những phát kiến thực nghiệm
đã trình bày trước bạc trắng những
mái tóc
người đàn bà điềm tĩnh bảo vệ
cảm ơn bao phản biện, chất vấn
hoa và hoa nở sáng
bao bàn tay vỗ sáng âm vang
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng ngõ ba rác, bãi tha ma
hoa nở sáng tục ngữ dân ca lục bát
Cụ Đồ
hoa nở sáng chiếc nạng gỗ xiêu vẹo
(mắt cha đăm đăm nhìn về quê cũ
phù sa!)
hoa nở sáng rổ cóc xoài, tủ thuốc
lá, soong khoai sắn hấp,
nén hương và cát trắng nguồn cội
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng tiếng đàn bầu phẫn chí
hoa nở sáng xe rác khuya khoắt
hoa nở sáng quanh con hồng hào
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng vầng trán thầy và sách
hoa nở sáng nhà thương phòng thí nghiệm
hoa nở sáng nỗi niềm tiếng rên tiếng khóc
(nỗi khổ đời tôi nào có thấm gì!)
loáng thoáng, đâu đó
người yêu mộng tưởng, và niềm mộng mơ tôi
người tình oan nghiệt, và nỗi oan uổng tôi
người chồng mộng vỡ, và niềm vỡ mộng tôi
ơi nỗi cô đơn trong tôi, vây bủa tôi
thành hương ngát những khung cửa nắng
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười, cảm ơn những bó hoa
bó hoa người chồng phụ rẫy
sớm biết tin và lịch sự
bó hoa chú thím và em thắp sáng đời tôi
(dì của tôi đang ở đâu rồi?)
biết nhận bó hoa nào trước?
xin nâng trên tay bó hoa thiếu nữ
toan tự vận
(trót ngây ngô, lầm lỡ!)
đã sáng bừng gương mặt
bên đứa con tật nguyền,
từ mặc cảm đen tối,
chói sáng thần đồng
bó hoa kĩ sư mang bào-thai-xin
phát cuồng trong niềm giằng xé
(hoang hóa
trót lẻ loi tuổi muộn!)
đã tự hào bên đứa con rơi mơ ước,
chăm chỉ dịu dàng
thắp sáng trái tim
chuỗi chớp nhoáng hình ảnh
từ hạt máu mầm phôi như nỗi tủi thẹn
(dẫu chung quanh bao ánh mắt cảm thông)
đến bé gái hồn nhiên bi bô
rồi ngân vang tiếng hát
xin nâng trên tay
bó hoa của thầy của bạn
ơi bao bó hoa một đời bâng khuâng!
người đàn bà tiến sĩ y khoa
ba mươi tư tuổi
mỉm cười
bước về phía đứa con trai bên người
thím hốt rác cho thành phố
đôi tay bé bỏng hồng hào
quàng lên cổ mẹ
đôi tay thành vòng hoa đẹp nhất!
người đàn bà nhìn ra khung cửa
những con đường những dòng xe
chìm khuất nhưng nổi sáng bao dáng
người lao động chân chính
còn lam lũ
bỗng nghe đau nhói
và ấm áp trong ngực
hai ngọn nến hai chiếc lá
sáng chói
ròng ròng mồ hôi ròng ròng sương
rưng rưng nắng đỏ
thầm gọi:
Sài Gòn ơi
thành phố Hồ Chí Minh ơi
những đôi tay vàng mười
những khối chất xám kết tinh
kim cương
rạng ngời Đất Nước
đã trở nên trong tôi:
QUÊ NHÀ YÊU DẤU!
xóm tha ma, ngõ ba rác ơi
thành phố của tôi ơi
nơi tôi đã nở sinh nhân phận chính mình
nơi đã nở sinh nhân phận chính tôi
một nhân phận không bao giờ tôi hiểu hết
một nhân phận, như bất kì ai, không
ngừng được và bị sinh ra
trong niềm khát vọng tự chủ không nguôi!
tự sinh ra nhân phận chính mình
vâng, chính thành phố ruột thịt này
đã trở nên trong tôi:
QUÊ NHÀ YÊU DẤU!
Viết tại Quảng Trị và TP. HCM.
(Phú Nhuận, Tân Bình)
1983 – 1996.
NHƯ TẤT CẢ LOẠI HÌNH LAO ĐỘNG KHÁC,
LÀM THƠ LÀ TRẢ NỢ CUỘC ĐỜI
như mồ hôi lóng lánh…
hạt sương thơ ca sẽ vô nghĩa biết mấy
nếu chỉ long lanh
bằng cái long lanh riêng tư
và chỉ cho riêng tư!
hạt sương thơ ca lóng lánh
bằng cái lóng lánh của triệu triệu vì sao
giữa bình thường thinh lặng
đó là sự Hiện Hữu
bi đát hoặc hạnh phúc…
tâm thức đã và đang
trĩu nặng hay nhẹ nhõm những công án
tự nghìn xưa, trong hôm nay…
hạt sương thơ ca nhỏ bé
nhưng không vô nghĩa
vì không muốn vô nghĩa!
hạt sương mãi hoài khắc khoải mối nợ
– có mặt ở đời
là đã mắc nợ –
với cả cõi đời
long lanh triệu triệu vì sao…
như mồ hôi
hạt sương lóng lánh…
TRẦN XUÂN AN
(trích từ tập Lặng lẽ ở phố, 1996)
MỤC LỤC
1. Khúc 1: NGƯỜI ĐÀN BÀ TẬP MỈM CƯỜI
2. Khúc 2: MỘT MÌNH VỚI CON
3. Khúc 3: KHÚC RU KÍ ỨC
4. Khúc 4: BẤT GIÁC, NIỀM ĐAU CŨ
5. Khúc 5: ĐIỆP KHÚC TRẦM
6. Khúc 6: NHỮNG MIỀN KHUẤT
7. Khúc 7: GIỮA RỪNG CÂY MUÔNG THÚ
² Phụ bản tranh mực đen 1
8. Khúc 8: BÃI THA MA TUỔI THƠ
9. Khúc 9: NĂM ĐẦU TIÊN ĐẾN TRƯỜNG
10. Khúc 10: CÁI ĐẸP SINH NỞ
11. Khúc 11: QUÊ HƯƠNG CÙNG ĐINH
12. Khúc 12: RUỘT THỊT
13. Khúc 13: KHẢO CUNG CỦA HỒN NHIÊN
14. Khúc 14: CÀNH LÁ MỤC VÀ NGỌN NẾN
15. Khúc 15: LẰN ROI
16. Khúc 16: NỬA KIA CỦA SỰ THẬT THÂN XÁC…
² Phụ bản tranh mực đen 2
17. Khúc 17: ÁM ẢNH
18. Khúc 18: TUỔI MƯỜI BẢY CON NHÀ CÙNG ĐINH
19. Khúc 19: NỀN TẢNG, LÚC NÀY
20. Khúc 20: NÉN NHANG CHÁY BÙNG TRÊN TRẢNG CÁT ƯỚT
21. Khúc 21: NỬA CỦA CHA NỬA CỦA MẸ
² Phụ bản tranh mực đen 3
22. Khúc 22: VẾT THƯƠNG TÌNH YÊU
23. Khúc 23: VĨNH BIỆT NIỀM CẢM CÚM HẠNH PHÚC BUỒN
24. Khúc 24: CÓ DI TRUYỀN TRONG EM KHÔNG
25. Khúc 25: ƠI THÁCH THỨC CỦA MẶC CẢM
26. Khúc 26: NHỮNG BÓ HOA ÁNH SÁNG
TÁC GIẢ GIỮ BẢN QUYỀN
ĐT.: 8453955 (TP. HCM.)
DANH MỤC
TÁC PHẨM, SOẠN PHẨM, BIÊN KHẢO
CỦA TÁC GIẢ
(tính đến 2005)
TRẦN XUÂN AN
sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế;
dân tộc: Kinh (Việt Nam);
quê gốc: Quảng Trị;
tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Việt,
Đại học Sư phạm Huế
(khóa 1974 – 1978);
dạy phổ thông trung học ở Lâm Đồng
(1978 – 1983);
hiện chuyên sáng tác, nghiên cứu tại TP. HCM.
(hội viên Hội Nhà văn TP. HCM.)
● Tác phẩm đã xuất bản và đã đăng kí bản quyền tại Cục Bản quyền tác giả văn học nghệ thuật Việt Nam:
1. Nắng và mưa, tập thơ, Hội VHNT. Quảng Trị, 1991
2. Hát chiêu hồn mình, tập thơ, NXB. Đồng Nai, 1992
3. Tôi vẫn ở trên đường, tập thơ, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1993
4. Lặng lẽ ở phố, tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
5. Kẻ bị ném vào bão, tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
6. Hát với đời, ơi thương mến tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1996
7. Quê nhà yêu dấu, trường ca thơ, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1998
8. Có một nơi lá mãi xanh, tiểu thuyết, NXB. Hội Nhà văn, 1999
9. Ngôi trường tháng giêng, tiểu thuyết, NXB. Thanh Niên, 2003
10. Sen đỏ, bài thơ hòa bình, tiểu thuyết, NXB. Thanh Niên, 2003
11. Phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), truyện - sử kí - khảo cứu tư liệu lịch sử, trọn bộ bốn tập, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 2004
● Tác phẩm đã hoàn tất bản thảo:
12. Mùa hè bên sông, tiểu thuyết, 1997; bản đã sửa chữa, bổ sung, 2001 & 2003
13. Thơ những mùa hương, tập thơ
14. Giọt mực, cánh đồng và vở kịch điên, tập thơ
15. Nước mắt có vị ngọt, tập truyện ngắn liên hoàn, 1999
● Soạn phẩm, biên khảo đã hoàn tất bản thảo:
16. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), thơ – Vài nét về con người, tâm hồn và tư tưởng (biên soạn, nghiên cứu, phản bác, và tập hợp một số bản dịch, bài nghiên cứu văn học, sử học về NVT.), 2000
17. Tiểu sử biên niên Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp”, (từ Đại Nam thực lục, rút gọn), dạng niên biểu, sách dẫn chi tiết, phần I, 2001.
18. Những trang Đại Nam thực lục về Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886) và các sự kiện thời kì đầu chống thực dân Pháp… (Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học VN.), chọn lọc, phần II, 2001
19. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”, khảo luận và phê bình sử học, 2002
20. Suy nghĩ về một số vấn đề trong lịch sử cổ đại nước ta, khảo luận sử học, 2003
21. Ngẫu hứng đọc thơ, phê bình thơ, 2003
● Tặng thưởng, giải thưởng:
1. Báo Văn Nghệ giải phóng, 1975
2. Giải sáng tạo trẻ Hội VHNT. Quảng Trị
(*) Tất cả các tác phẩm, soạn phẩm biên khảo đã được xếp chữ vi tính, ấn hành với phạm vi từ 10 đến 20 bản sách (gửi các nhà xuất bản, các nhà nghiên cứu, các người bà con và một số bạn thân), trong khi chờ giấy phép và điều kiện để có thể xuất bản rộng rãi. TXA.
QUÊ NHÀ YÊU DẤU
trường ca thơ
TRẦN XUÂN AN
NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ TP. HCM.
1998
Chịu trách nhiệm xuất bản:
ĐINH QUANG NHÃ
Biên tập:
NGUYỄN HÒA BẮC
Trình bày: PHAN HUYÊN ĐÌNH (*)
Phụ bản tranh: HUỲNH THỊ PHÚ (*)
Ảnh tác giả: NGUYỄN SÔNG BA
Sắp chữ vi tính: LAN HÀ
Sửa bản in: PHƯƠNG LINH
Cước chú ở trang thủ tục:
(*) TXA. (Chú thích ngày 27. 03. 2005).
In 800 cuốn, cỡ 13 x 19 cm tại Xí nghiệp in Công ti Văn hóa Tổng hợp Quận 11, TP. HCM. Giấy chấp nhận đăng kí kế hoạch xuất bản: 30 / 282, Cục Xuất bản cấp ngày: 28/ 2/ 1998. In xong và nộp lưu chiểu: 08. 1998.
GIÁ: 9.500 Đ
Bìa 3
Phần gấp bìa 4:
● TRẦN XUÂN AN
sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế
quê ngoại và nội: Hải Lăng và Gio Linh, Quảng Trị (*)
● Tác phẩm đã xuất bản:
1. NẮNG VÀ MƯA,
Hội VHNT. Quảng Trị, 1991
2. HÁT CHIÊU HỒN MÌNH,
NXB. Đồng Nai, 1992
3. TÔI VẪN Ở TRÊN ĐƯỜNG,
NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1993
4. LẶNG LẼ Ở PHỐ,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
5. KẺ BỊ NÉM VÀO BÃO,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
6. HÁT VỚI ĐỜI, ƠI THƯƠNG MẾN,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1996
7. QUÊ NHÀ YÊU DẤU,
NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1998
● Tác phẩm sẽ xuất bản:
8. MÙA HÈ BÊN SÔNG
(tiểu thuyết, 1997)
9. GIỌT MỰC, CÁNH ĐỒNG
VÀ VỞ KỊCH ĐIÊN
10. THƠ NHỮNG MÙA HƯƠNG
11. CÓ MỘT NƠI LÁ MÃI XANH
(tiểu thuyết, 1998)
Cước chú ở phần gấp bìa 4:
(*) Đúng ra, quê quán đời thân sinh là Gio Linh, Quảng Trị; quê gốc của thân sinh là An Cư, Triệu Phước, Triệu Phong, Quảng Trị.
Để tìm hiểu một giai đoạn lịch sử
và một nhân vật lịch sử:
NGUYỄN VĂN TƯỜNG
(1824 – 1886),
“kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp”, “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”,
XIN TÌM ĐỌC:
PHỤ CHÍNH ĐẠI THẦN
NGUYỄN VĂN TƯỜNG
(1824 – 1886)
truyện - sử kí - khảo cứu tư liệu lịch sử
trọn bộ bốn tập
(985 trang, cỡ 16 x 24 cm)
tác giả: TRẦN XUÂN AN
Hội đồng Tư vấn, Phản biện và Giám định
thuộc Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam giám định;
Tổng thư kí Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam
DƯƠNG TRUNG QUỐC
viết lời giới thiệu
NXB. Văn Nghệ TP. HCM. ấn hành, 12. 2004
PHÁT HÀNH TẠI CÁC NHÀ SÁCH THUỘC Cty FAHASA
62 Lê Lợi, Quận I
40 Nguyễn Huệ, Quận I
TP. HCM.
…
Bìa 4
chân dung
Trần Xuân An tự vẽ
theo ống kính nhiếp ảnh của Phạm Bá Thịnh (*)
1996
(*) Xin xem ở trang bìa 4 của tập thơ đã in. Trên đây chỉ là hí họa, tác giả tự đùa cợt với chính mình cho đỡ buồn, khi thực hiện trang web này (21-03 HB6 [ 2006 ]).
23
VĨNH BIỆT NIỀM CẢM CÚM
HẠNH PHÚC BUỒN
sáng sớm
nắng hôm nay hồng tươi
màu tờ lịch đỏ
pha với màu hồng quả trứng
soi vào mặt trời
một ý tưởng tinh nghịch nhảy nhót
như hoa nắng tung rơi trên đất
sao không gọi thứ hai là thứ nhất?
sao không gọi chủ nhật là thứ bảy?
bâng quơ mỉm cười về thoáng bâng quơ
chào ngày nghỉ cuối tuần, lung linh nắng
lại cùng con qua nhà bạn gái thuở học trò
mẹ và con trong áo quần thể thao màu trắng
muốn gọi hôm nay là ngày của những giọt
mồ hôi ràn rụa và tiếng cười
ba đứa trẻ chơi đùa dưới giàn hoa thiên
lí xanh
hai người mẹ ướt đẫm bên bàn bóng xanh
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
tập lại nụ cười đã quên
vừa đối mặt với mình
truy đuổi chính mình
vừa chạy trốn mình
sợ hãi gặp mình
đang chơi bóng cùng bạn
ngỡ chơi bóng với Cuộc Đời
ngỡ chơi bóng cùng Số Phận
ngỡ chơi bóng với Cái Bóng của mình
quả bóng cơ hồ sinh ra từ Nữ Tính
là quả trứng hồng Hi Vọng và Khát Vọng
vụt Khát Vọng về phía Cuộc Đời
để tự chiến thắng
vụt Hi Vọng về phía Số phận
để tự thăng hoa
vụt Nữ Tính về phía Cái Bóng của mình
để đánh bại niềm yếu đuối bi thảm
trong mình
và bạn gái thân yêu ơi,
xin cứ nghĩ
tôi là phía bạn cần chiến thắng
cần thăng hoa
cần đánh bại
có phải chúng ta đang mướt mồ hôi
cùng ảo tượng chính mình!
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
mỉm cười dưới những chùm hoa nắng
ơi ý tưởng tinh quái của nỗi muộn phiền
vu vơ ngộ nghĩnh
ba đứa trẻ quây quần, đầy ắp tiếng cười
reo
xoắn xuýt bên nhau
hai người mẹ và những cốc nước lanh canh
đá lạnh
hai người mẹ li hôn thầm cảm ơn đời sống
trong nắng cổ tích, hóa thành đôi chim
câu mái trắng
ngồi ủ hai quả trứng Khát Vọng và Hi Vọng
dưới giàn thiên lí xanh
nhảy nhót hoa nắng tung rơi trên sân đất
cảm ơn những mồ hôi những đường bóng đẹp
xin vĩnh biệt niềm cảm cúm hạnh phúc buồn
cơ hồ sau lần xông hơi lâng lâng
hương sả
lâng lâng tiếng nhạc
thanh thoát tươi xinh
dịu dàng sâu lắng
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
hôn lên đài trán con và cháu
chiếc hôn có mùi khói bếp bữa ăn trưa
và mùi âm nhạc
rồi trưa cũng ngả chiều
lại về với một buổi miệt mài nghiên cứu
con sẽ học cùng cô giáo láng giềng
mẹ biết trốn mình nơi đâu, ngoài nỗi cô đơn!
thì mẹ là học trò của chính mẹ
của sách và của bệnh nhân
của sản phụ và của trẻ sơ sinh
thì mẹ là học trò của vết thương
nơi tim và trên ngực mẹ
là học trò của Khát Vọng và Hi Vọng
học trò của Bản Năng Làm Mẹ
trong tiếng gà cung cúc nuôi con
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
tập lại nụ cười đã quên
nghe hai ngọn nến lung linh tỏa sáng
ngoài kia, trưa đã ngả chiều
giật mình, sợ hãi phải một mình…
thì giáp mặt chính mình
một lần nữa để không bao giờ nữa,
tôi ơi
tôi ơi, mỉm cười
cùng con, bước tới!
Nữ Tính sáng giùm tôi trên môi ánh sáng
mẹ quên mình thôi, con nhé
để mẹ thật là mình
mẹ ảo tưởng về mình không?
24
CÓ DI TRUYỀN TRONG EM
KHÔNG
khuynh hướng tiên thiên trong em
có thoảng đám mây đen đa cảm không?
mắt em buồn,
một phản ánh đời?
hay trót ngẫm nhìn,
tận thẳm sâu đời
buồn vậy?
đôi khi
em không tin mắt nhìn em nữa!
nhưng tủi buồn của con bé cóc xoài
là sự thật
và chấn thương tình yêu
trong phút suýt ngã lòng
em bàng hoàng trước phũ phàng
rất thật
đắm say ngút tim hận thù ngút tim
cũng là sự thật
nhưng oán trách mà làm gì!
và anh, dẫu là tia nắng ấm
tiếng reo vui
đến với em sau tháng ngày ảm đạm ấy
lòng em lạnh và tha ma thật rồi
gắng gượng tập mỉm cười
đôi khi, ngu ngốc, cái ngu ngốc
chua xót
cảm ơn khổ nghèo, trơ trọi
cảm ơn ánh mắt khinh thị, tàn nhẫn
cho em mụ mẫm, miệt mài!
những con chữ, những công thức
sinh và hóa
những bệnh nguyên bệnh trạng những
trường phái y học
thành chiếc thang dây thả xuống
vực thẳm của nỗi đau bị xúc phạm
em ngoi ngóp và nghiến răng
leo lên bờ
ôm vết sẹo tủi nghèo
vết sẹo tủi nhục con rết trắng
trên nửa vòm ngực hồng teo tóp
nhăn nhúm tím
trái tim em tật nguyền hai mươi hai tuổi!
và anh, dẫu là tia nắng ấm
tiếng reo vui
em nhạt, em hững hờ, khô khốc
ôi giấu giếm, phải chăng là dối trá?
im lặng như em là lường gạt
sáu năm bên nhau cùng chung lớp học
thương anh hai năm yêu em dại khờ!
mặc cảm vết sẹo tủi hờn cùng đinh –
tố chất của máu, của mắt
mặc cảm vết sẹo nhạt úa hương trinh
bỗng hóa nên một nét héo môi cười
tình em lãnh cảm, tim em đã già
thương anh hai năm yêu em hết lòng!
trong em, những hạt súc sắc của trái
tim mặc cảm? của phân số ngẫu
nhiên ám đục thân phận?
tím đen đỏ vàng…
đủ màu của mặc cảm?
của ngẫu nhiên?
yêu em hai năm anh có buồn không?
ngày lễ ra trường, anh thân yêu
anh lại ngỏ lời
với hội chứng va chạm gay gắt
nháng lửa, trong em
nỗi ray rứt thương anh tím thẫm hoa
buồn
niềm tự tin mạnh như sắc đỏ phượng vĩ
hay khuynh hướng bất hạnh đen trĩu
màu mây
đua đẩy em
sòng phẳng với anh dưới óng vàng
ánh nắng, với lương tâm
em, em nói hết!
mong được là con suối trong veo
trong veo của chân thành
phơi bày lòng đá buốt
có phải cành lá ẩm mục nào đó đã biếc
sáng lân tinh nhờ bóng tối?
và em xua đi bóng tối dối trá
sao anh khóc và lại bằng lòng
rời lầu cao đã phất lên sau thời
sa sút
về cùng con bé cóc xoài ổ chuột
(hẻm rác, bãi tha ma
thành hang hốc lâu rồi!)?
sao anh nài nỉ mẹ cha
đứng ngang vai chú em bốc vác, nát
rượu, xích lô gối rục,
thím em hốt rác mòn đêm?
cùng em nâng cao bó hoa trong thắm
hồng tiếng pháo?
yêu em cưới em uổng phí đời không?
sao đứa con đầu lòng
anh đặt tên âm vang hạnh phúc?
thương anh vỡ tan ảo vọng
ra đi, lòng đã nhẹ nhàng chăng?
đôi khi, như người điên cay đắng
em cảm ơn sự từ bỏ của anh
trái tim gỉ sắt hóa ngọc hồng, đã vỡ
những miểng sắc đâu đó trong em
nhói buốt bao vết cứa vô hình
một mình ru con
ru tuổi thơ mình
vỗ về trái tim tuổi học trò
máu bầm tủi cực
tuổi hai mươi hai héo rũ
thầm lặng lập cho mình bệnh án
những giọt giai điệu xinh
những đường bóng đẹp
có chữa lành vết thương của vết thương
trong em, đâu đó
đôi khi, ngớ ngẩn hỏi thầm
con người
có cần khổ đau để nên người không?
hẻm rác và xóm kênh đen
chân đất với chân đất, là tiếng cười?
lầu cao và ổ chuột
gác tía với gối rơm, như tiếng khóc?
cái nhìn – phản ánh của đời?
phải chữa lại đôi tròng kính
chất gương rất pha lê bỗng chốc nổi sóng
méo mó loạn sắc chung chiêng!
để mình thật là mình?
khuynh hướng tiên thiên trong em
có thoảng đám mây đen đa cảm
và bất hạnh không?
có di truyền trong em không –
vết thương gốc gác nguồn cội (*)
vết thương môi trường quê hương
vết thương lịch sử
Tổ Quốc và Thế giới!
(dẫu em chỉ là ngọn cỏ!)
vết thương tình yêu, bị người yêu
và số phận sỉ nhục!
nửa vòm ngực bẫm nát
vết sẹo con rết trắng!
và vết thương li hôn phụ rẫy –
cày xới lên từng vết thương xưa! – ?
mã nào thăng hoa, thoái hóa trong em?
chính em phải sinh nở ra chính em!
đau đớn
từ thân phận này, vượt qua thân phận này
từ máu thịt này, vượt qua máu thịt này
ngay giữa cuộc đời này
trong từng giây phút sống
mỉm cười, bước tới, tôi ơi.
Cước chú gần cuối Khúc 24:
(*) Xin xem lại hai khúc 19 & 20, đặc biệt là khúc 26, tác giả viết về gốc gác xuất thân, thuộc tầng lớp được Macxim Gorki gọi là “dưới đáy xã hội”, của nhân vật bác sĩ này.
(Chú thích ngày 27. 03. 2005).
25
ƠI THÁCH THỨC CỦA MẶC CẢM
như chiếc xe mới gài số lao đi,
chết máy
bánh còn lăn thêm nhiều vòng
chiếc xe tình yêu hỏng của chúng mình
lăn qua quãng hôn nhân
để thật sự chết!
em lại quá cả tin chấp nhận sự vội vàng
từ buổi em nói hết?
lòng cao thượng của anh còn quán tính?
để rồi, con trai đành mồ côi anh!
em sợ hãi phù du phù phiếm
một ám ảnh dài, một ám ảnh đậm
tính sòng phẳng, lương thiện,
trong tình yêu
lại cũng là phù phiếm?!
em thách thức đời chăng
sao em không giấu che dối trá?
ta yếu đuối, cần ảo tưởng và huyễn mị chăng?
sự thật những tầng sâu gốc rễ
quá phũ phàng?
anh gắng gượng để rồi không chịu thấu?
xu hướng dối trá, giấu che
là sự thật con người?
lấy ảo tưởng tự mơn man vuốt ve
là sự thật con người?
mượn huyễn mị trang điểm mình
là sự thật con người?
giải phẫu đến tận cùng thăm thẳm
em quá tự tin chăng?
sức mạnh nào trong em
buộc em đối mặt với em?
như cánh chim dốt nát
em ngu ngốc trải lòng trong tiếng hát
tình yêu
dở hơi trước hừng đông hạnh phúc
sợ mưa hừng đông
nên hừng đông bão!
nhưng trái tim mẫn cảm của người đàn bà
con nhà cùng đinh
đau xót vì nỗi vật vã trong anh
không chỉ bởi vậy
(nỗi vật vã của ảo vọng vỡ?)!
và còn hơn vậy nữa?
thời và thế đổi thay rồi
người ta giật mình
đau đớn hay hoảng hốt tính toán
lợi nhuận
trong từng quan hệ!
sá gì tình yêu! sá gì ân nghĩa!
sá gì lòng cao thượng!
cao thượng nào cũng đồng nghĩa với
thua thiệt!
người ta có quyền không đánh đắm
tương lai mình
ở ngã ba dòng chảy đời phân nhánh!
và còn hơn vậy nữa?
ý nghĩ này có phải chút cặn trong
nỗi nhớ về anh?
em đành cam chịu cô đơn
khủng khiếp
một mình nuôi con
một năm chỉ vài ngày nghỉ việc
cày bừa
bốc vác
hàng tấn sách, triền miên
hàng núi nhọc nhằn hồ sơ và bệnh án
màn hình vi tính đêm đêm xanh rợn
ru con, ru mình
em không trông chờ anh
vì không dám trông chờ?
em cấm em trông chờ!
em chấp nhận khổ sai trong cô đơn
khổ sai với khoa học và sản phụ
em hợm mình cho đỡ buồn tủi chăng?
phơi lòng với anh
em không hối tiếc!
rác rưởi trong em, ngày đêm em quét
tha ma trong em,
đã đông vui sầm uất
ám khói quanh em, ngày mai quang
đãng
em biết anh có thể giải phẫu chính mình
vâng, thử một lần đối mặt với mình
mới có thể thích nghi, hòa hợp
hai trái tim ngọt mềm
chạm khẽ vào nhau, bật lửa ấm
thắp sáng mãi những ngọn nến hồng
ròng tươi mồ hôi nồng thắm
ôi, hạnh phúc
em cúi đầu trước con!
và nghe mơ hồ hiện lên một căn nhà khác
xóm phố khác, hẻm phố khác?
và nghe mơ hồ hiện lên một căn hộ nhỏ
trong chung cư sáng sủa,
tĩnh lặng, bình yên?
có lẽ cần phải thoát
thoát một nơi chốn quá nhiều kỉ niệm
những kỉ niệm đã trở nên mặn đắng
ơi hạnh phúc, hạnh phúc
em cúi đầu trước con!
26
NHỮNG BÓ HOA ÁNH SÁNG
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười
hội trường đèn và hoa
những khung cửa ngập nắng
cuốn luận án dựng nghiêng
hoa trong lọ nhỏ nghiêng cánh
chiếc bàn phủ vải đỏ, hoa và hoa nở
sáng quanh chân
hoa và hoa nở sáng quanh bục báo cáo
người đàn bà đi tận cùng nỗi buồn đau
chiến đấu với nỗi buồn đau
bằng khát vọng vui sống
cực nhọc gieo và gặt niềm vui sáng tạo
giọt mồ hôi chất xám và trái tim
gieo lên thửa giấy trắng, nở thơm
từng hạt số, cụm kí hiệu, luống chữ
những phát kiến thực nghiệm
đã trình bày trước bạc trắng những
mái tóc
người đàn bà điềm tĩnh bảo vệ
cảm ơn bao phản biện, chất vấn
hoa và hoa nở sáng
bao bàn tay vỗ sáng âm vang
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng ngõ ba rác, bãi tha ma
hoa nở sáng tục ngữ dân ca lục bát
Cụ Đồ
hoa nở sáng chiếc nạng gỗ xiêu vẹo
(mắt cha đăm đăm nhìn về quê cũ
phù sa!)
hoa nở sáng rổ cóc xoài, tủ thuốc
lá, soong khoai sắn hấp,
nén hương và cát trắng nguồn cội
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng tiếng đàn bầu phẫn chí
hoa nở sáng xe rác khuya khoắt
hoa nở sáng quanh con hồng hào
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng vầng trán thầy và sách
hoa nở sáng nhà thương phòng thí nghiệm
hoa nở sáng nỗi niềm tiếng rên tiếng khóc
(nỗi khổ đời tôi nào có thấm gì!)
loáng thoáng, đâu đó
người yêu mộng tưởng, và niềm mộng mơ tôi
người tình oan nghiệt, và nỗi oan uổng tôi
người chồng mộng vỡ, và niềm vỡ mộng tôi
ơi nỗi cô đơn trong tôi, vây bủa tôi
thành hương ngát những khung cửa nắng
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười, cảm ơn những bó hoa
bó hoa người chồng phụ rẫy
sớm biết tin và lịch sự
bó hoa chú thím và em thắp sáng đời tôi
(dì của tôi đang ở đâu rồi?)
biết nhận bó hoa nào trước?
xin nâng trên tay bó hoa thiếu nữ
toan tự vận
(trót ngây ngô, lầm lỡ!)
đã sáng bừng gương mặt
bên đứa con tật nguyền,
từ mặc cảm đen tối,
chói sáng thần đồng
bó hoa kĩ sư mang bào-thai-xin
phát cuồng trong niềm giằng xé
(hoang hóa
trót lẻ loi tuổi muộn!)
đã tự hào bên đứa con rơi mơ ước,
chăm chỉ dịu dàng
thắp sáng trái tim
chuỗi chớp nhoáng hình ảnh
từ hạt máu mầm phôi như nỗi tủi thẹn
(dẫu chung quanh bao ánh mắt cảm thông)
đến bé gái hồn nhiên bi bô
rồi ngân vang tiếng hát
xin nâng trên tay
bó hoa của thầy của bạn
ơi bao bó hoa một đời bâng khuâng!
người đàn bà tiến sĩ y khoa
ba mươi tư tuổi
mỉm cười
bước về phía đứa con trai bên người
thím hốt rác cho thành phố
đôi tay bé bỏng hồng hào
quàng lên cổ mẹ
đôi tay thành vòng hoa đẹp nhất!
người đàn bà nhìn ra khung cửa
những con đường những dòng xe
chìm khuất nhưng nổi sáng bao dáng
người lao động chân chính
còn lam lũ
bỗng nghe đau nhói
và ấm áp trong ngực
hai ngọn nến hai chiếc lá
sáng chói
ròng ròng mồ hôi ròng ròng sương
rưng rưng nắng đỏ
thầm gọi:
Sài Gòn ơi
thành phố Hồ Chí Minh ơi
những đôi tay vàng mười
những khối chất xám kết tinh
kim cương
rạng ngời Đất Nước
đã trở nên trong tôi:
QUÊ NHÀ YÊU DẤU!
xóm tha ma, ngõ ba rác ơi
thành phố của tôi ơi
nơi tôi đã nở sinh nhân phận chính mình
nơi đã nở sinh nhân phận chính tôi
một nhân phận không bao giờ tôi hiểu hết
một nhân phận, như bất kì ai, không
ngừng được và bị sinh ra
trong niềm khát vọng tự chủ không nguôi!
tự sinh ra nhân phận chính mình
vâng, chính thành phố ruột thịt này
đã trở nên trong tôi:
QUÊ NHÀ YÊU DẤU!
Viết tại Quảng Trị và TP. HCM.
(Phú Nhuận, Tân Bình)
1983 – 1996.
NHƯ TẤT CẢ LOẠI HÌNH LAO ĐỘNG KHÁC,
LÀM THƠ LÀ TRẢ NỢ CUỘC ĐỜI
như mồ hôi lóng lánh…
hạt sương thơ ca sẽ vô nghĩa biết mấy
nếu chỉ long lanh
bằng cái long lanh riêng tư
và chỉ cho riêng tư!
hạt sương thơ ca lóng lánh
bằng cái lóng lánh của triệu triệu vì sao
giữa bình thường thinh lặng
đó là sự Hiện Hữu
bi đát hoặc hạnh phúc…
tâm thức đã và đang
trĩu nặng hay nhẹ nhõm những công án
tự nghìn xưa, trong hôm nay…
hạt sương thơ ca nhỏ bé
nhưng không vô nghĩa
vì không muốn vô nghĩa!
hạt sương mãi hoài khắc khoải mối nợ
– có mặt ở đời
là đã mắc nợ –
với cả cõi đời
long lanh triệu triệu vì sao…
như mồ hôi
hạt sương lóng lánh…
TRẦN XUÂN AN
(trích từ tập Lặng lẽ ở phố, 1996)
MỤC LỤC
1. Khúc 1: NGƯỜI ĐÀN BÀ TẬP MỈM CƯỜI
2. Khúc 2: MỘT MÌNH VỚI CON
3. Khúc 3: KHÚC RU KÍ ỨC
4. Khúc 4: BẤT GIÁC, NIỀM ĐAU CŨ
5. Khúc 5: ĐIỆP KHÚC TRẦM
6. Khúc 6: NHỮNG MIỀN KHUẤT
7. Khúc 7: GIỮA RỪNG CÂY MUÔNG THÚ
² Phụ bản tranh mực đen 1
8. Khúc 8: BÃI THA MA TUỔI THƠ
9. Khúc 9: NĂM ĐẦU TIÊN ĐẾN TRƯỜNG
10. Khúc 10: CÁI ĐẸP SINH NỞ
11. Khúc 11: QUÊ HƯƠNG CÙNG ĐINH
12. Khúc 12: RUỘT THỊT
13. Khúc 13: KHẢO CUNG CỦA HỒN NHIÊN
14. Khúc 14: CÀNH LÁ MỤC VÀ NGỌN NẾN
15. Khúc 15: LẰN ROI
16. Khúc 16: NỬA KIA CỦA SỰ THẬT THÂN XÁC…
² Phụ bản tranh mực đen 2
17. Khúc 17: ÁM ẢNH
18. Khúc 18: TUỔI MƯỜI BẢY CON NHÀ CÙNG ĐINH
19. Khúc 19: NỀN TẢNG, LÚC NÀY
20. Khúc 20: NÉN NHANG CHÁY BÙNG TRÊN TRẢNG CÁT ƯỚT
21. Khúc 21: NỬA CỦA CHA NỬA CỦA MẸ
² Phụ bản tranh mực đen 3
22. Khúc 22: VẾT THƯƠNG TÌNH YÊU
23. Khúc 23: VĨNH BIỆT NIỀM CẢM CÚM HẠNH PHÚC BUỒN
24. Khúc 24: CÓ DI TRUYỀN TRONG EM KHÔNG
25. Khúc 25: ƠI THÁCH THỨC CỦA MẶC CẢM
26. Khúc 26: NHỮNG BÓ HOA ÁNH SÁNG
TÁC GIẢ GIỮ BẢN QUYỀN
ĐT.: 8453955 (TP. HCM.)
DANH MỤC
TÁC PHẨM, SOẠN PHẨM, BIÊN KHẢO
CỦA TÁC GIẢ
(tính đến 2005)
TRẦN XUÂN AN
sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế;
dân tộc: Kinh (Việt Nam);
quê gốc: Quảng Trị;
tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Việt,
Đại học Sư phạm Huế
(khóa 1974 – 1978);
dạy phổ thông trung học ở Lâm Đồng
(1978 – 1983);
hiện chuyên sáng tác, nghiên cứu tại TP. HCM.
(hội viên Hội Nhà văn TP. HCM.)
● Tác phẩm đã xuất bản và đã đăng kí bản quyền tại Cục Bản quyền tác giả văn học nghệ thuật Việt Nam:
1. Nắng và mưa, tập thơ, Hội VHNT. Quảng Trị, 1991
2. Hát chiêu hồn mình, tập thơ, NXB. Đồng Nai, 1992
3. Tôi vẫn ở trên đường, tập thơ, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1993
4. Lặng lẽ ở phố, tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
5. Kẻ bị ném vào bão, tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
6. Hát với đời, ơi thương mến tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1996
7. Quê nhà yêu dấu, trường ca thơ, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1998
8. Có một nơi lá mãi xanh, tiểu thuyết, NXB. Hội Nhà văn, 1999
9. Ngôi trường tháng giêng, tiểu thuyết, NXB. Thanh Niên, 2003
10. Sen đỏ, bài thơ hòa bình, tiểu thuyết, NXB. Thanh Niên, 2003
11. Phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), truyện - sử kí - khảo cứu tư liệu lịch sử, trọn bộ bốn tập, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 2004
● Tác phẩm đã hoàn tất bản thảo:
12. Mùa hè bên sông, tiểu thuyết, 1997; bản đã sửa chữa, bổ sung, 2001 & 2003
13. Thơ những mùa hương, tập thơ
14. Giọt mực, cánh đồng và vở kịch điên, tập thơ
15. Nước mắt có vị ngọt, tập truyện ngắn liên hoàn, 1999
● Soạn phẩm, biên khảo đã hoàn tất bản thảo:
16. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), thơ – Vài nét về con người, tâm hồn và tư tưởng (biên soạn, nghiên cứu, phản bác, và tập hợp một số bản dịch, bài nghiên cứu văn học, sử học về NVT.), 2000
17. Tiểu sử biên niên Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp”, (từ Đại Nam thực lục, rút gọn), dạng niên biểu, sách dẫn chi tiết, phần I, 2001.
18. Những trang Đại Nam thực lục về Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886) và các sự kiện thời kì đầu chống thực dân Pháp… (Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học VN.), chọn lọc, phần II, 2001
19. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”, khảo luận và phê bình sử học, 2002
20. Suy nghĩ về một số vấn đề trong lịch sử cổ đại nước ta, khảo luận sử học, 2003
21. Ngẫu hứng đọc thơ, phê bình thơ, 2003
● Tặng thưởng, giải thưởng:
1. Báo Văn Nghệ giải phóng, 1975
2. Giải sáng tạo trẻ Hội VHNT. Quảng Trị
(*) Tất cả các tác phẩm, soạn phẩm biên khảo đã được xếp chữ vi tính, ấn hành với phạm vi từ 10 đến 20 bản sách (gửi các nhà xuất bản, các nhà nghiên cứu, các người bà con và một số bạn thân), trong khi chờ giấy phép và điều kiện để có thể xuất bản rộng rãi. TXA.
QUÊ NHÀ YÊU DẤU
trường ca thơ
TRẦN XUÂN AN
NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ TP. HCM.
1998
Chịu trách nhiệm xuất bản:
ĐINH QUANG NHÃ
Biên tập:
NGUYỄN HÒA BẮC
Trình bày: PHAN HUYÊN ĐÌNH (*)
Phụ bản tranh: HUỲNH THỊ PHÚ (*)
Ảnh tác giả: NGUYỄN SÔNG BA
Sắp chữ vi tính: LAN HÀ
Sửa bản in: PHƯƠNG LINH
Cước chú ở trang thủ tục:
(*) TXA. (Chú thích ngày 27. 03. 2005).
In 800 cuốn, cỡ 13 x 19 cm tại Xí nghiệp in Công ti Văn hóa Tổng hợp Quận 11, TP. HCM. Giấy chấp nhận đăng kí kế hoạch xuất bản: 30 / 282, Cục Xuất bản cấp ngày: 28/ 2/ 1998. In xong và nộp lưu chiểu: 08. 1998.
GIÁ: 9.500 Đ
Bìa 3
Phần gấp bìa 4:
● TRẦN XUÂN AN
sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế
quê ngoại và nội: Hải Lăng và Gio Linh, Quảng Trị (*)
● Tác phẩm đã xuất bản:
1. NẮNG VÀ MƯA,
Hội VHNT. Quảng Trị, 1991
2. HÁT CHIÊU HỒN MÌNH,
NXB. Đồng Nai, 1992
3. TÔI VẪN Ở TRÊN ĐƯỜNG,
NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1993
4. LẶNG LẼ Ở PHỐ,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
5. KẺ BỊ NÉM VÀO BÃO,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
6. HÁT VỚI ĐỜI, ƠI THƯƠNG MẾN,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1996
7. QUÊ NHÀ YÊU DẤU,
NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1998
● Tác phẩm sẽ xuất bản:
8. MÙA HÈ BÊN SÔNG
(tiểu thuyết, 1997)
9. GIỌT MỰC, CÁNH ĐỒNG
VÀ VỞ KỊCH ĐIÊN
10. THƠ NHỮNG MÙA HƯƠNG
11. CÓ MỘT NƠI LÁ MÃI XANH
(tiểu thuyết, 1998)
Cước chú ở phần gấp bìa 4:
(*) Đúng ra, quê quán đời thân sinh là Gio Linh, Quảng Trị; quê gốc của thân sinh là An Cư, Triệu Phước, Triệu Phong, Quảng Trị.
Để tìm hiểu một giai đoạn lịch sử
và một nhân vật lịch sử:
NGUYỄN VĂN TƯỜNG
(1824 – 1886),
“kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp”, “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”,
XIN TÌM ĐỌC:
PHỤ CHÍNH ĐẠI THẦN
NGUYỄN VĂN TƯỜNG
(1824 – 1886)
truyện - sử kí - khảo cứu tư liệu lịch sử
trọn bộ bốn tập
(985 trang, cỡ 16 x 24 cm)
tác giả: TRẦN XUÂN AN
Hội đồng Tư vấn, Phản biện và Giám định
thuộc Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam giám định;
Tổng thư kí Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam
DƯƠNG TRUNG QUỐC
viết lời giới thiệu
NXB. Văn Nghệ TP. HCM. ấn hành, 12. 2004
PHÁT HÀNH TẠI CÁC NHÀ SÁCH THUỘC Cty FAHASA
62 Lê Lợi, Quận I
40 Nguyễn Huệ, Quận I
TP. HCM.
…
Bìa 4
chân dung
Trần Xuân An tự vẽ
theo ống kính nhiếp ảnh của Phạm Bá Thịnh (*)
1996
(*) Xin xem ở trang bìa 4 của tập thơ đã in. Trên đây chỉ là hí họa, tác giả tự đùa cợt với chính mình cho đỡ buồn, khi thực hiện trang web này (21-03 HB6 [ 2006 ]).
23
VĨNH BIỆT NIỀM CẢM CÚM
HẠNH PHÚC BUỒN
sáng sớm
nắng hôm nay hồng tươi
màu tờ lịch đỏ
pha với màu hồng quả trứng
soi vào mặt trời
một ý tưởng tinh nghịch nhảy nhót
như hoa nắng tung rơi trên đất
sao không gọi thứ hai là thứ nhất?
sao không gọi chủ nhật là thứ bảy?
bâng quơ mỉm cười về thoáng bâng quơ
chào ngày nghỉ cuối tuần, lung linh nắng
lại cùng con qua nhà bạn gái thuở học trò
mẹ và con trong áo quần thể thao màu trắng
muốn gọi hôm nay là ngày của những giọt
mồ hôi ràn rụa và tiếng cười
ba đứa trẻ chơi đùa dưới giàn hoa thiên
lí xanh
hai người mẹ ướt đẫm bên bàn bóng xanh
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
tập lại nụ cười đã quên
vừa đối mặt với mình
truy đuổi chính mình
vừa chạy trốn mình
sợ hãi gặp mình
đang chơi bóng cùng bạn
ngỡ chơi bóng với Cuộc Đời
ngỡ chơi bóng cùng Số Phận
ngỡ chơi bóng với Cái Bóng của mình
quả bóng cơ hồ sinh ra từ Nữ Tính
là quả trứng hồng Hi Vọng và Khát Vọng
vụt Khát Vọng về phía Cuộc Đời
để tự chiến thắng
vụt Hi Vọng về phía Số phận
để tự thăng hoa
vụt Nữ Tính về phía Cái Bóng của mình
để đánh bại niềm yếu đuối bi thảm
trong mình
và bạn gái thân yêu ơi,
xin cứ nghĩ
tôi là phía bạn cần chiến thắng
cần thăng hoa
cần đánh bại
có phải chúng ta đang mướt mồ hôi
cùng ảo tượng chính mình!
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
mỉm cười dưới những chùm hoa nắng
ơi ý tưởng tinh quái của nỗi muộn phiền
vu vơ ngộ nghĩnh
ba đứa trẻ quây quần, đầy ắp tiếng cười
reo
xoắn xuýt bên nhau
hai người mẹ và những cốc nước lanh canh
đá lạnh
hai người mẹ li hôn thầm cảm ơn đời sống
trong nắng cổ tích, hóa thành đôi chim
câu mái trắng
ngồi ủ hai quả trứng Khát Vọng và Hi Vọng
dưới giàn thiên lí xanh
nhảy nhót hoa nắng tung rơi trên sân đất
cảm ơn những mồ hôi những đường bóng đẹp
xin vĩnh biệt niềm cảm cúm hạnh phúc buồn
cơ hồ sau lần xông hơi lâng lâng
hương sả
lâng lâng tiếng nhạc
thanh thoát tươi xinh
dịu dàng sâu lắng
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
hôn lên đài trán con và cháu
chiếc hôn có mùi khói bếp bữa ăn trưa
và mùi âm nhạc
rồi trưa cũng ngả chiều
lại về với một buổi miệt mài nghiên cứu
con sẽ học cùng cô giáo láng giềng
mẹ biết trốn mình nơi đâu, ngoài nỗi cô đơn!
thì mẹ là học trò của chính mẹ
của sách và của bệnh nhân
của sản phụ và của trẻ sơ sinh
thì mẹ là học trò của vết thương
nơi tim và trên ngực mẹ
là học trò của Khát Vọng và Hi Vọng
học trò của Bản Năng Làm Mẹ
trong tiếng gà cung cúc nuôi con
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
tập lại nụ cười đã quên
nghe hai ngọn nến lung linh tỏa sáng
ngoài kia, trưa đã ngả chiều
giật mình, sợ hãi phải một mình…
thì giáp mặt chính mình
một lần nữa để không bao giờ nữa,
tôi ơi
tôi ơi, mỉm cười
cùng con, bước tới!
Nữ Tính sáng giùm tôi trên môi ánh sáng
mẹ quên mình thôi, con nhé
để mẹ thật là mình
mẹ ảo tưởng về mình không?
24
CÓ DI TRUYỀN TRONG EM
KHÔNG
khuynh hướng tiên thiên trong em
có thoảng đám mây đen đa cảm không?
mắt em buồn,
một phản ánh đời?
hay trót ngẫm nhìn,
tận thẳm sâu đời
buồn vậy?
đôi khi
em không tin mắt nhìn em nữa!
nhưng tủi buồn của con bé cóc xoài
là sự thật
và chấn thương tình yêu
trong phút suýt ngã lòng
em bàng hoàng trước phũ phàng
rất thật
đắm say ngút tim hận thù ngút tim
cũng là sự thật
nhưng oán trách mà làm gì!
và anh, dẫu là tia nắng ấm
tiếng reo vui
đến với em sau tháng ngày ảm đạm ấy
lòng em lạnh và tha ma thật rồi
gắng gượng tập mỉm cười
đôi khi, ngu ngốc, cái ngu ngốc
chua xót
cảm ơn khổ nghèo, trơ trọi
cảm ơn ánh mắt khinh thị, tàn nhẫn
cho em mụ mẫm, miệt mài!
những con chữ, những công thức
sinh và hóa
những bệnh nguyên bệnh trạng những
trường phái y học
thành chiếc thang dây thả xuống
vực thẳm của nỗi đau bị xúc phạm
em ngoi ngóp và nghiến răng
leo lên bờ
ôm vết sẹo tủi nghèo
vết sẹo tủi nhục con rết trắng
trên nửa vòm ngực hồng teo tóp
nhăn nhúm tím
trái tim em tật nguyền hai mươi hai tuổi!
và anh, dẫu là tia nắng ấm
tiếng reo vui
em nhạt, em hững hờ, khô khốc
ôi giấu giếm, phải chăng là dối trá?
im lặng như em là lường gạt
sáu năm bên nhau cùng chung lớp học
thương anh hai năm yêu em dại khờ!
mặc cảm vết sẹo tủi hờn cùng đinh –
tố chất của máu, của mắt
mặc cảm vết sẹo nhạt úa hương trinh
bỗng hóa nên một nét héo môi cười
tình em lãnh cảm, tim em đã già
thương anh hai năm yêu em hết lòng!
trong em, những hạt súc sắc của trái
tim mặc cảm? của phân số ngẫu
nhiên ám đục thân phận?
tím đen đỏ vàng…
đủ màu của mặc cảm?
của ngẫu nhiên?
yêu em hai năm anh có buồn không?
ngày lễ ra trường, anh thân yêu
anh lại ngỏ lời
với hội chứng va chạm gay gắt
nháng lửa, trong em
nỗi ray rứt thương anh tím thẫm hoa
buồn
niềm tự tin mạnh như sắc đỏ phượng vĩ
hay khuynh hướng bất hạnh đen trĩu
màu mây
đua đẩy em
sòng phẳng với anh dưới óng vàng
ánh nắng, với lương tâm
em, em nói hết!
mong được là con suối trong veo
trong veo của chân thành
phơi bày lòng đá buốt
có phải cành lá ẩm mục nào đó đã biếc
sáng lân tinh nhờ bóng tối?
và em xua đi bóng tối dối trá
sao anh khóc và lại bằng lòng
rời lầu cao đã phất lên sau thời
sa sút
về cùng con bé cóc xoài ổ chuột
(hẻm rác, bãi tha ma
thành hang hốc lâu rồi!)?
sao anh nài nỉ mẹ cha
đứng ngang vai chú em bốc vác, nát
rượu, xích lô gối rục,
thím em hốt rác mòn đêm?
cùng em nâng cao bó hoa trong thắm
hồng tiếng pháo?
yêu em cưới em uổng phí đời không?
sao đứa con đầu lòng
anh đặt tên âm vang hạnh phúc?
thương anh vỡ tan ảo vọng
ra đi, lòng đã nhẹ nhàng chăng?
đôi khi, như người điên cay đắng
em cảm ơn sự từ bỏ của anh
trái tim gỉ sắt hóa ngọc hồng, đã vỡ
những miểng sắc đâu đó trong em
nhói buốt bao vết cứa vô hình
một mình ru con
ru tuổi thơ mình
vỗ về trái tim tuổi học trò
máu bầm tủi cực
tuổi hai mươi hai héo rũ
thầm lặng lập cho mình bệnh án
những giọt giai điệu xinh
những đường bóng đẹp
có chữa lành vết thương của vết thương
trong em, đâu đó
đôi khi, ngớ ngẩn hỏi thầm
con người
có cần khổ đau để nên người không?
hẻm rác và xóm kênh đen
chân đất với chân đất, là tiếng cười?
lầu cao và ổ chuột
gác tía với gối rơm, như tiếng khóc?
cái nhìn – phản ánh của đời?
phải chữa lại đôi tròng kính
chất gương rất pha lê bỗng chốc nổi sóng
méo mó loạn sắc chung chiêng!
để mình thật là mình?
khuynh hướng tiên thiên trong em
có thoảng đám mây đen đa cảm
và bất hạnh không?
có di truyền trong em không –
vết thương gốc gác nguồn cội (*)
vết thương môi trường quê hương
vết thương lịch sử
Tổ Quốc và Thế giới!
(dẫu em chỉ là ngọn cỏ!)
vết thương tình yêu, bị người yêu
và số phận sỉ nhục!
nửa vòm ngực bẫm nát
vết sẹo con rết trắng!
và vết thương li hôn phụ rẫy –
cày xới lên từng vết thương xưa! – ?
mã nào thăng hoa, thoái hóa trong em?
chính em phải sinh nở ra chính em!
đau đớn
từ thân phận này, vượt qua thân phận này
từ máu thịt này, vượt qua máu thịt này
ngay giữa cuộc đời này
trong từng giây phút sống
mỉm cười, bước tới, tôi ơi.
Cước chú gần cuối Khúc 24:
(*) Xin xem lại hai khúc 19 & 20, đặc biệt là khúc 26, tác giả viết về gốc gác xuất thân, thuộc tầng lớp được Macxim Gorki gọi là “dưới đáy xã hội”, của nhân vật bác sĩ này.
(Chú thích ngày 27. 03. 2005).
25
ƠI THÁCH THỨC CỦA MẶC CẢM
như chiếc xe mới gài số lao đi,
chết máy
bánh còn lăn thêm nhiều vòng
chiếc xe tình yêu hỏng của chúng mình
lăn qua quãng hôn nhân
để thật sự chết!
em lại quá cả tin chấp nhận sự vội vàng
từ buổi em nói hết?
lòng cao thượng của anh còn quán tính?
để rồi, con trai đành mồ côi anh!
em sợ hãi phù du phù phiếm
một ám ảnh dài, một ám ảnh đậm
tính sòng phẳng, lương thiện,
trong tình yêu
lại cũng là phù phiếm?!
em thách thức đời chăng
sao em không giấu che dối trá?
ta yếu đuối, cần ảo tưởng và huyễn mị chăng?
sự thật những tầng sâu gốc rễ
quá phũ phàng?
anh gắng gượng để rồi không chịu thấu?
xu hướng dối trá, giấu che
là sự thật con người?
lấy ảo tưởng tự mơn man vuốt ve
là sự thật con người?
mượn huyễn mị trang điểm mình
là sự thật con người?
giải phẫu đến tận cùng thăm thẳm
em quá tự tin chăng?
sức mạnh nào trong em
buộc em đối mặt với em?
như cánh chim dốt nát
em ngu ngốc trải lòng trong tiếng hát
tình yêu
dở hơi trước hừng đông hạnh phúc
sợ mưa hừng đông
nên hừng đông bão!
nhưng trái tim mẫn cảm của người đàn bà
con nhà cùng đinh
đau xót vì nỗi vật vã trong anh
không chỉ bởi vậy
(nỗi vật vã của ảo vọng vỡ?)!
và còn hơn vậy nữa?
thời và thế đổi thay rồi
người ta giật mình
đau đớn hay hoảng hốt tính toán
lợi nhuận
trong từng quan hệ!
sá gì tình yêu! sá gì ân nghĩa!
sá gì lòng cao thượng!
cao thượng nào cũng đồng nghĩa với
thua thiệt!
người ta có quyền không đánh đắm
tương lai mình
ở ngã ba dòng chảy đời phân nhánh!
và còn hơn vậy nữa?
ý nghĩ này có phải chút cặn trong
nỗi nhớ về anh?
em đành cam chịu cô đơn
khủng khiếp
một mình nuôi con
một năm chỉ vài ngày nghỉ việc
cày bừa
bốc vác
hàng tấn sách, triền miên
hàng núi nhọc nhằn hồ sơ và bệnh án
màn hình vi tính đêm đêm xanh rợn
ru con, ru mình
em không trông chờ anh
vì không dám trông chờ?
em cấm em trông chờ!
em chấp nhận khổ sai trong cô đơn
khổ sai với khoa học và sản phụ
em hợm mình cho đỡ buồn tủi chăng?
phơi lòng với anh
em không hối tiếc!
rác rưởi trong em, ngày đêm em quét
tha ma trong em,
đã đông vui sầm uất
ám khói quanh em, ngày mai quang
đãng
em biết anh có thể giải phẫu chính mình
vâng, thử một lần đối mặt với mình
mới có thể thích nghi, hòa hợp
hai trái tim ngọt mềm
chạm khẽ vào nhau, bật lửa ấm
thắp sáng mãi những ngọn nến hồng
ròng tươi mồ hôi nồng thắm
ôi, hạnh phúc
em cúi đầu trước con!
và nghe mơ hồ hiện lên một căn nhà khác
xóm phố khác, hẻm phố khác?
và nghe mơ hồ hiện lên một căn hộ nhỏ
trong chung cư sáng sủa,
tĩnh lặng, bình yên?
có lẽ cần phải thoát
thoát một nơi chốn quá nhiều kỉ niệm
những kỉ niệm đã trở nên mặn đắng
ơi hạnh phúc, hạnh phúc
em cúi đầu trước con!
26
NHỮNG BÓ HOA ÁNH SÁNG
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười
hội trường đèn và hoa
những khung cửa ngập nắng
cuốn luận án dựng nghiêng
hoa trong lọ nhỏ nghiêng cánh
chiếc bàn phủ vải đỏ, hoa và hoa nở
sáng quanh chân
hoa và hoa nở sáng quanh bục báo cáo
người đàn bà đi tận cùng nỗi buồn đau
chiến đấu với nỗi buồn đau
bằng khát vọng vui sống
cực nhọc gieo và gặt niềm vui sáng tạo
giọt mồ hôi chất xám và trái tim
gieo lên thửa giấy trắng, nở thơm
từng hạt số, cụm kí hiệu, luống chữ
những phát kiến thực nghiệm
đã trình bày trước bạc trắng những
mái tóc
người đàn bà điềm tĩnh bảo vệ
cảm ơn bao phản biện, chất vấn
hoa và hoa nở sáng
bao bàn tay vỗ sáng âm vang
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng ngõ ba rác, bãi tha ma
hoa nở sáng tục ngữ dân ca lục bát
Cụ Đồ
hoa nở sáng chiếc nạng gỗ xiêu vẹo
(mắt cha đăm đăm nhìn về quê cũ
phù sa!)
hoa nở sáng rổ cóc xoài, tủ thuốc
lá, soong khoai sắn hấp,
nén hương và cát trắng nguồn cội
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng tiếng đàn bầu phẫn chí
hoa nở sáng xe rác khuya khoắt
hoa nở sáng quanh con hồng hào
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng vầng trán thầy và sách
hoa nở sáng nhà thương phòng thí nghiệm
hoa nở sáng nỗi niềm tiếng rên tiếng khóc
(nỗi khổ đời tôi nào có thấm gì!)
loáng thoáng, đâu đó
người yêu mộng tưởng, và niềm mộng mơ tôi
người tình oan nghiệt, và nỗi oan uổng tôi
người chồng mộng vỡ, và niềm vỡ mộng tôi
ơi nỗi cô đơn trong tôi, vây bủa tôi
thành hương ngát những khung cửa nắng
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười, cảm ơn những bó hoa
bó hoa người chồng phụ rẫy
sớm biết tin và lịch sự
bó hoa chú thím và em thắp sáng đời tôi
(dì của tôi đang ở đâu rồi?)
biết nhận bó hoa nào trước?
xin nâng trên tay bó hoa thiếu nữ
toan tự vận
(trót ngây ngô, lầm lỡ!)
đã sáng bừng gương mặt
bên đứa con tật nguyền,
từ mặc cảm đen tối,
chói sáng thần đồng
bó hoa kĩ sư mang bào-thai-xin
phát cuồng trong niềm giằng xé
(hoang hóa
trót lẻ loi tuổi muộn!)
đã tự hào bên đứa con rơi mơ ước,
chăm chỉ dịu dàng
thắp sáng trái tim
chuỗi chớp nhoáng hình ảnh
từ hạt máu mầm phôi như nỗi tủi thẹn
(dẫu chung quanh bao ánh mắt cảm thông)
đến bé gái hồn nhiên bi bô
rồi ngân vang tiếng hát
xin nâng trên tay
bó hoa của thầy của bạn
ơi bao bó hoa một đời bâng khuâng!
người đàn bà tiến sĩ y khoa
ba mươi tư tuổi
mỉm cười
bước về phía đứa con trai bên người
thím hốt rác cho thành phố
đôi tay bé bỏng hồng hào
quàng lên cổ mẹ
đôi tay thành vòng hoa đẹp nhất!
người đàn bà nhìn ra khung cửa
những con đường những dòng xe
chìm khuất nhưng nổi sáng bao dáng
người lao động chân chính
còn lam lũ
bỗng nghe đau nhói
và ấm áp trong ngực
hai ngọn nến hai chiếc lá
sáng chói
ròng ròng mồ hôi ròng ròng sương
rưng rưng nắng đỏ
thầm gọi:
Sài Gòn ơi
thành phố Hồ Chí Minh ơi
những đôi tay vàng mười
những khối chất xám kết tinh
kim cương
rạng ngời Đất Nước
đã trở nên trong tôi:
QUÊ NHÀ YÊU DẤU!
xóm tha ma, ngõ ba rác ơi
thành phố của tôi ơi
nơi tôi đã nở sinh nhân phận chính mình
nơi đã nở sinh nhân phận chính tôi
một nhân phận không bao giờ tôi hiểu hết
một nhân phận, như bất kì ai, không
ngừng được và bị sinh ra
trong niềm khát vọng tự chủ không nguôi!
tự sinh ra nhân phận chính mình
vâng, chính thành phố ruột thịt này
đã trở nên trong tôi:
QUÊ NHÀ YÊU DẤU!
Viết tại Quảng Trị và TP. HCM.
(Phú Nhuận, Tân Bình)
1983 – 1996.
NHƯ TẤT CẢ LOẠI HÌNH LAO ĐỘNG KHÁC,
LÀM THƠ LÀ TRẢ NỢ CUỘC ĐỜI
như mồ hôi lóng lánh…
hạt sương thơ ca sẽ vô nghĩa biết mấy
nếu chỉ long lanh
bằng cái long lanh riêng tư
và chỉ cho riêng tư!
hạt sương thơ ca lóng lánh
bằng cái lóng lánh của triệu triệu vì sao
giữa bình thường thinh lặng
đó là sự Hiện Hữu
bi đát hoặc hạnh phúc…
tâm thức đã và đang
trĩu nặng hay nhẹ nhõm những công án
tự nghìn xưa, trong hôm nay…
hạt sương thơ ca nhỏ bé
nhưng không vô nghĩa
vì không muốn vô nghĩa!
hạt sương mãi hoài khắc khoải mối nợ
– có mặt ở đời
là đã mắc nợ –
với cả cõi đời
long lanh triệu triệu vì sao…
như mồ hôi
hạt sương lóng lánh…
TRẦN XUÂN AN
(trích từ tập Lặng lẽ ở phố, 1996)
MỤC LỤC
1. Khúc 1: NGƯỜI ĐÀN BÀ TẬP MỈM CƯỜI
2. Khúc 2: MỘT MÌNH VỚI CON
3. Khúc 3: KHÚC RU KÍ ỨC
4. Khúc 4: BẤT GIÁC, NIỀM ĐAU CŨ
5. Khúc 5: ĐIỆP KHÚC TRẦM
6. Khúc 6: NHỮNG MIỀN KHUẤT
7. Khúc 7: GIỮA RỪNG CÂY MUÔNG THÚ
² Phụ bản tranh mực đen 1
8. Khúc 8: BÃI THA MA TUỔI THƠ
9. Khúc 9: NĂM ĐẦU TIÊN ĐẾN TRƯỜNG
10. Khúc 10: CÁI ĐẸP SINH NỞ
11. Khúc 11: QUÊ HƯƠNG CÙNG ĐINH
12. Khúc 12: RUỘT THỊT
13. Khúc 13: KHẢO CUNG CỦA HỒN NHIÊN
14. Khúc 14: CÀNH LÁ MỤC VÀ NGỌN NẾN
15. Khúc 15: LẰN ROI
16. Khúc 16: NỬA KIA CỦA SỰ THẬT THÂN XÁC…
² Phụ bản tranh mực đen 2
17. Khúc 17: ÁM ẢNH
18. Khúc 18: TUỔI MƯỜI BẢY CON NHÀ CÙNG ĐINH
19. Khúc 19: NỀN TẢNG, LÚC NÀY
20. Khúc 20: NÉN NHANG CHÁY BÙNG TRÊN TRẢNG CÁT ƯỚT
21. Khúc 21: NỬA CỦA CHA NỬA CỦA MẸ
² Phụ bản tranh mực đen 3
22. Khúc 22: VẾT THƯƠNG TÌNH YÊU
23. Khúc 23: VĨNH BIỆT NIỀM CẢM CÚM HẠNH PHÚC BUỒN
24. Khúc 24: CÓ DI TRUYỀN TRONG EM KHÔNG
25. Khúc 25: ƠI THÁCH THỨC CỦA MẶC CẢM
26. Khúc 26: NHỮNG BÓ HOA ÁNH SÁNG
TÁC GIẢ GIỮ BẢN QUYỀN
ĐT.: 8453955 (TP. HCM.)
DANH MỤC
TÁC PHẨM, SOẠN PHẨM, BIÊN KHẢO
CỦA TÁC GIẢ
(tính đến 2005)
TRẦN XUÂN AN
sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế;
dân tộc: Kinh (Việt Nam);
quê gốc: Quảng Trị;
tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Việt,
Đại học Sư phạm Huế
(khóa 1974 – 1978);
dạy phổ thông trung học ở Lâm Đồng
(1978 – 1983);
hiện chuyên sáng tác, nghiên cứu tại TP. HCM.
(hội viên Hội Nhà văn TP. HCM.)
● Tác phẩm đã xuất bản và đã đăng kí bản quyền tại Cục Bản quyền tác giả văn học nghệ thuật Việt Nam:
1. Nắng và mưa, tập thơ, Hội VHNT. Quảng Trị, 1991
2. Hát chiêu hồn mình, tập thơ, NXB. Đồng Nai, 1992
3. Tôi vẫn ở trên đường, tập thơ, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1993
4. Lặng lẽ ở phố, tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
5. Kẻ bị ném vào bão, tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
6. Hát với đời, ơi thương mến tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1996
7. Quê nhà yêu dấu, trường ca thơ, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1998
8. Có một nơi lá mãi xanh, tiểu thuyết, NXB. Hội Nhà văn, 1999
9. Ngôi trường tháng giêng, tiểu thuyết, NXB. Thanh Niên, 2003
10. Sen đỏ, bài thơ hòa bình, tiểu thuyết, NXB. Thanh Niên, 2003
11. Phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), truyện - sử kí - khảo cứu tư liệu lịch sử, trọn bộ bốn tập, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 2004
● Tác phẩm đã hoàn tất bản thảo:
12. Mùa hè bên sông, tiểu thuyết, 1997; bản đã sửa chữa, bổ sung, 2001 & 2003
13. Thơ những mùa hương, tập thơ
14. Giọt mực, cánh đồng và vở kịch điên, tập thơ
15. Nước mắt có vị ngọt, tập truyện ngắn liên hoàn, 1999
● Soạn phẩm, biên khảo đã hoàn tất bản thảo:
16. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), thơ – Vài nét về con người, tâm hồn và tư tưởng (biên soạn, nghiên cứu, phản bác, và tập hợp một số bản dịch, bài nghiên cứu văn học, sử học về NVT.), 2000
17. Tiểu sử biên niên Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp”, (từ Đại Nam thực lục, rút gọn), dạng niên biểu, sách dẫn chi tiết, phần I, 2001.
18. Những trang Đại Nam thực lục về Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886) và các sự kiện thời kì đầu chống thực dân Pháp… (Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học VN.), chọn lọc, phần II, 2001
19. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”, khảo luận và phê bình sử học, 2002
20. Suy nghĩ về một số vấn đề trong lịch sử cổ đại nước ta, khảo luận sử học, 2003
21. Ngẫu hứng đọc thơ, phê bình thơ, 2003
● Tặng thưởng, giải thưởng:
1. Báo Văn Nghệ giải phóng, 1975
2. Giải sáng tạo trẻ Hội VHNT. Quảng Trị
(*) Tất cả các tác phẩm, soạn phẩm biên khảo đã được xếp chữ vi tính, ấn hành với phạm vi từ 10 đến 20 bản sách (gửi các nhà xuất bản, các nhà nghiên cứu, các người bà con và một số bạn thân), trong khi chờ giấy phép và điều kiện để có thể xuất bản rộng rãi. TXA.
QUÊ NHÀ YÊU DẤU
trường ca thơ
TRẦN XUÂN AN
NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ TP. HCM.
1998
Chịu trách nhiệm xuất bản:
ĐINH QUANG NHÃ
Biên tập:
NGUYỄN HÒA BẮC
Trình bày: PHAN HUYÊN ĐÌNH (*)
Phụ bản tranh: HUỲNH THỊ PHÚ (*)
Ảnh tác giả: NGUYỄN SÔNG BA
Sắp chữ vi tính: LAN HÀ
Sửa bản in: PHƯƠNG LINH
Cước chú ở trang thủ tục:
(*) TXA. (Chú thích ngày 27. 03. 2005).
In 800 cuốn, cỡ 13 x 19 cm tại Xí nghiệp in Công ti Văn hóa Tổng hợp Quận 11, TP. HCM. Giấy chấp nhận đăng kí kế hoạch xuất bản: 30 / 282, Cục Xuất bản cấp ngày: 28/ 2/ 1998. In xong và nộp lưu chiểu: 08. 1998.
GIÁ: 9.500 Đ
Bìa 3
Phần gấp bìa 4:
● TRẦN XUÂN AN
sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế
quê ngoại và nội: Hải Lăng và Gio Linh, Quảng Trị (*)
● Tác phẩm đã xuất bản:
1. NẮNG VÀ MƯA,
Hội VHNT. Quảng Trị, 1991
2. HÁT CHIÊU HỒN MÌNH,
NXB. Đồng Nai, 1992
3. TÔI VẪN Ở TRÊN ĐƯỜNG,
NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1993
4. LẶNG LẼ Ở PHỐ,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
5. KẺ BỊ NÉM VÀO BÃO,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
6. HÁT VỚI ĐỜI, ƠI THƯƠNG MẾN,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1996
7. QUÊ NHÀ YÊU DẤU,
NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1998
● Tác phẩm sẽ xuất bản:
8. MÙA HÈ BÊN SÔNG
(tiểu thuyết, 1997)
9. GIỌT MỰC, CÁNH ĐỒNG
VÀ VỞ KỊCH ĐIÊN
10. THƠ NHỮNG MÙA HƯƠNG
11. CÓ MỘT NƠI LÁ MÃI XANH
(tiểu thuyết, 1998)
Cước chú ở phần gấp bìa 4:
(*) Đúng ra, quê quán đời thân sinh là Gio Linh, Quảng Trị; quê gốc của thân sinh là An Cư, Triệu Phước, Triệu Phong, Quảng Trị.
Để tìm hiểu một giai đoạn lịch sử
và một nhân vật lịch sử:
NGUYỄN VĂN TƯỜNG
(1824 – 1886),
“kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp”, “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”,
XIN TÌM ĐỌC:
PHỤ CHÍNH ĐẠI THẦN
NGUYỄN VĂN TƯỜNG
(1824 – 1886)
truyện - sử kí - khảo cứu tư liệu lịch sử
trọn bộ bốn tập
(985 trang, cỡ 16 x 24 cm)
tác giả: TRẦN XUÂN AN
Hội đồng Tư vấn, Phản biện và Giám định
thuộc Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam giám định;
Tổng thư kí Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam
DƯƠNG TRUNG QUỐC
viết lời giới thiệu
NXB. Văn Nghệ TP. HCM. ấn hành, 12. 2004
PHÁT HÀNH TẠI CÁC NHÀ SÁCH THUỘC Cty FAHASA
62 Lê Lợi, Quận I
40 Nguyễn Huệ, Quận I
TP. HCM.
…
Bìa 4
chân dung
Trần Xuân An tự vẽ
theo ống kính nhiếp ảnh của Phạm Bá Thịnh (*)
1996
(*) Xin xem ở trang bìa 4 của tập thơ đã in. Trên đây chỉ là hí họa, tác giả tự đùa cợt với chính mình cho đỡ buồn, khi thực hiện trang web này (21-03 HB6 [ 2006 ]).
23
VĨNH BIỆT NIỀM CẢM CÚM
HẠNH PHÚC BUỒN
sáng sớm
nắng hôm nay hồng tươi
màu tờ lịch đỏ
pha với màu hồng quả trứng
soi vào mặt trời
một ý tưởng tinh nghịch nhảy nhót
như hoa nắng tung rơi trên đất
sao không gọi thứ hai là thứ nhất?
sao không gọi chủ nhật là thứ bảy?
bâng quơ mỉm cười về thoáng bâng quơ
chào ngày nghỉ cuối tuần, lung linh nắng
lại cùng con qua nhà bạn gái thuở học trò
mẹ và con trong áo quần thể thao màu trắng
muốn gọi hôm nay là ngày của những giọt
mồ hôi ràn rụa và tiếng cười
ba đứa trẻ chơi đùa dưới giàn hoa thiên
lí xanh
hai người mẹ ướt đẫm bên bàn bóng xanh
người đàn bà bác sĩ ba mươi tuổi
tập lại nụ cười đã quên
vừa đối mặt với mình
truy đuổi chính mình
vừa chạy trốn mình
sợ hãi gặp mình
đang chơi bóng cùng bạn
ngỡ chơi bóng với Cuộc Đời
ngỡ chơi bóng cùng Số Phận
ngỡ chơi bóng với Cái Bóng của mình
quả bóng cơ hồ sinh ra từ Nữ Tính
là quả trứng hồng Hi Vọng và Khát Vọng
vụt Khát Vọng về phía Cuộc Đời
để tự chiến thắng
vụt Hi Vọng về phía Số phận
để tự thăng hoa
vụt Nữ Tính về phía Cái Bóng của mình
để đánh bại niềm yếu đuối bi thảm
trong mình
và bạn gái thân yêu ơi,
xin cứ nghĩ
tôi là phía bạn cần chiến thắng
cần thăng hoa
cần đánh bại
có phải chúng ta đang mướt mồ hôi
cùng ảo tượng chính mình!
mỉm cười dưới những chùm hoa nắng
ơi ý tưởng tinh quái của nỗi muộn phiền
vu vơ ngộ nghĩnh
ba đứa trẻ quây quần, đầy ắp tiếng cười
reo
xoắn xuýt bên nhau
hai người mẹ và những cốc nước lanh canh
đá lạnh
hai người mẹ li hôn thầm cảm ơn đời sống
trong nắng cổ tích, hóa thành đôi chim
câu mái trắng
ngồi ủ hai quả trứng Khát Vọng và Hi Vọng
dưới giàn thiên lí xanh
nhảy nhót hoa nắng tung rơi trên sân đất
cảm ơn những mồ hôi những đường bóng đẹp
xin vĩnh biệt niềm cảm cúm hạnh phúc buồn
cơ hồ sau lần xông hơi lâng lâng
hương sả
lâng lâng tiếng nhạc
thanh thoát tươi xinh
dịu dàng sâu lắng
hôn lên đài trán con và cháu
chiếc hôn có mùi khói bếp bữa ăn trưa
và mùi âm nhạc
rồi trưa cũng ngả chiều
lại về với một buổi miệt mài nghiên cứu
con sẽ học cùng cô giáo láng giềng
mẹ biết trốn mình nơi đâu, ngoài nỗi cô đơn!
thì mẹ là học trò của chính mẹ
của sách và của bệnh nhân
của sản phụ và của trẻ sơ sinh
thì mẹ là học trò của vết thương
nơi tim và trên ngực mẹ
là học trò của Khát Vọng và Hi Vọng
học trò của Bản Năng Làm Mẹ
trong tiếng gà cung cúc nuôi con
nghe hai ngọn nến lung linh tỏa sáng
ngoài kia, trưa đã ngả chiều
giật mình, sợ hãi phải một mình…
thì giáp mặt chính mình
một lần nữa để không bao giờ nữa,
tôi ơi
tôi ơi, mỉm cười
cùng con, bước tới!
Nữ Tính sáng giùm tôi trên môi ánh sáng
mẹ quên mình thôi, con nhé
để mẹ thật là mình
mẹ ảo tưởng về mình không?
24
CÓ DI TRUYỀN TRONG EM
KHÔNG
khuynh hướng tiên thiên trong em
có thoảng đám mây đen đa cảm không?
mắt em buồn,
một phản ánh đời?
hay trót ngẫm nhìn,
tận thẳm sâu đời
buồn vậy?
đôi khi
em không tin mắt nhìn em nữa!
nhưng tủi buồn của con bé cóc xoài
là sự thật
và chấn thương tình yêu
trong phút suýt ngã lòng
em bàng hoàng trước phũ phàng
rất thật
đắm say ngút tim hận thù ngút tim
cũng là sự thật
nhưng oán trách mà làm gì!
và anh, dẫu là tia nắng ấm
tiếng reo vui
đến với em sau tháng ngày ảm đạm ấy
lòng em lạnh và tha ma thật rồi
gắng gượng tập mỉm cười
đôi khi, ngu ngốc, cái ngu ngốc
chua xót
cảm ơn khổ nghèo, trơ trọi
cảm ơn ánh mắt khinh thị, tàn nhẫn
cho em mụ mẫm, miệt mài!
những con chữ, những công thức
sinh và hóa
những bệnh nguyên bệnh trạng những
trường phái y học
thành chiếc thang dây thả xuống
vực thẳm của nỗi đau bị xúc phạm
em ngoi ngóp và nghiến răng
leo lên bờ
ôm vết sẹo tủi nghèo
vết sẹo tủi nhục con rết trắng
trên nửa vòm ngực hồng teo tóp
nhăn nhúm tím
trái tim em tật nguyền hai mươi hai tuổi!
tiếng reo vui
em nhạt, em hững hờ, khô khốc
ôi giấu giếm, phải chăng là dối trá?
im lặng như em là lường gạt
sáu năm bên nhau cùng chung lớp học
thương anh hai năm yêu em dại khờ!
mặc cảm vết sẹo tủi hờn cùng đinh –
tố chất của máu, của mắt
mặc cảm vết sẹo nhạt úa hương trinh
bỗng hóa nên một nét héo môi cười
tình em lãnh cảm, tim em đã già
thương anh hai năm yêu em hết lòng!
trong em, những hạt súc sắc của trái
tim mặc cảm? của phân số ngẫu
nhiên ám đục thân phận?
tím đen đỏ vàng…
đủ màu của mặc cảm?
của ngẫu nhiên?
yêu em hai năm anh có buồn không?
ngày lễ ra trường, anh thân yêu
anh lại ngỏ lời
với hội chứng va chạm gay gắt
nháng lửa, trong em
nỗi ray rứt thương anh tím thẫm hoa
buồn
niềm tự tin mạnh như sắc đỏ phượng vĩ
hay khuynh hướng bất hạnh đen trĩu
màu mây
đua đẩy em
sòng phẳng với anh dưới óng vàng
ánh nắng, với lương tâm
em, em nói hết!
mong được là con suối trong veo
trong veo của chân thành
phơi bày lòng đá buốt
có phải cành lá ẩm mục nào đó đã biếc
sáng lân tinh nhờ bóng tối?
và em xua đi bóng tối dối trá
sao anh khóc và lại bằng lòng
rời lầu cao đã phất lên sau thời
sa sút
về cùng con bé cóc xoài ổ chuột
(hẻm rác, bãi tha ma
thành hang hốc lâu rồi!)?
sao anh nài nỉ mẹ cha
đứng ngang vai chú em bốc vác, nát
rượu, xích lô gối rục,
thím em hốt rác mòn đêm?
cùng em nâng cao bó hoa trong thắm
hồng tiếng pháo?
yêu em cưới em uổng phí đời không?
sao đứa con đầu lòng
anh đặt tên âm vang hạnh phúc?
thương anh vỡ tan ảo vọng
ra đi, lòng đã nhẹ nhàng chăng?
đôi khi, như người điên cay đắng
em cảm ơn sự từ bỏ của anh
trái tim gỉ sắt hóa ngọc hồng, đã vỡ
những miểng sắc đâu đó trong em
nhói buốt bao vết cứa vô hình
một mình ru con
ru tuổi thơ mình
vỗ về trái tim tuổi học trò
máu bầm tủi cực
tuổi hai mươi hai héo rũ
thầm lặng lập cho mình bệnh án
những giọt giai điệu xinh
những đường bóng đẹp
có chữa lành vết thương của vết thương
trong em, đâu đó
đôi khi, ngớ ngẩn hỏi thầm
con người
có cần khổ đau để nên người không?
hẻm rác và xóm kênh đen
chân đất với chân đất, là tiếng cười?
lầu cao và ổ chuột
gác tía với gối rơm, như tiếng khóc?
cái nhìn – phản ánh của đời?
phải chữa lại đôi tròng kính
chất gương rất pha lê bỗng chốc nổi sóng
méo mó loạn sắc chung chiêng!
để mình thật là mình?
có thoảng đám mây đen đa cảm
và bất hạnh không?
có di truyền trong em không –
vết thương gốc gác nguồn cội (*)
vết thương môi trường quê hương
vết thương lịch sử
Tổ Quốc và Thế giới!
(dẫu em chỉ là ngọn cỏ!)
vết thương tình yêu, bị người yêu
và số phận sỉ nhục!
nửa vòm ngực bẫm nát
vết sẹo con rết trắng!
và vết thương li hôn phụ rẫy –
cày xới lên từng vết thương xưa! – ?
mã nào thăng hoa, thoái hóa trong em?
chính em phải sinh nở ra chính em!
đau đớn
từ thân phận này, vượt qua thân phận này
từ máu thịt này, vượt qua máu thịt này
ngay giữa cuộc đời này
trong từng giây phút sống
mỉm cười, bước tới, tôi ơi.
Cước chú gần cuối Khúc 24:
(*) Xin xem lại hai khúc 19 & 20, đặc biệt là khúc 26, tác giả viết về gốc gác xuất thân, thuộc tầng lớp được Macxim Gorki gọi là “dưới đáy xã hội”, của nhân vật bác sĩ này.
(Chú thích ngày 27. 03. 2005).
25
ƠI THÁCH THỨC CỦA MẶC CẢM
như chiếc xe mới gài số lao đi,
chết máy
bánh còn lăn thêm nhiều vòng
chiếc xe tình yêu hỏng của chúng mình
lăn qua quãng hôn nhân
để thật sự chết!
em lại quá cả tin chấp nhận sự vội vàng
từ buổi em nói hết?
lòng cao thượng của anh còn quán tính?
để rồi, con trai đành mồ côi anh!
em sợ hãi phù du phù phiếm
một ám ảnh dài, một ám ảnh đậm
tính sòng phẳng, lương thiện,
trong tình yêu
lại cũng là phù phiếm?!
em thách thức đời chăng
sao em không giấu che dối trá?
ta yếu đuối, cần ảo tưởng và huyễn mị chăng?
sự thật những tầng sâu gốc rễ
quá phũ phàng?
anh gắng gượng để rồi không chịu thấu?
xu hướng dối trá, giấu che
là sự thật con người?
lấy ảo tưởng tự mơn man vuốt ve
mượn huyễn mị trang điểm mình
giải phẫu đến tận cùng thăm thẳm
em quá tự tin chăng?
sức mạnh nào trong em
buộc em đối mặt với em?
như cánh chim dốt nát
em ngu ngốc trải lòng trong tiếng hát
tình yêu
dở hơi trước hừng đông hạnh phúc
sợ mưa hừng đông
nên hừng đông bão!
nhưng trái tim mẫn cảm của người đàn bà
con nhà cùng đinh
đau xót vì nỗi vật vã trong anh
không chỉ bởi vậy
(nỗi vật vã của ảo vọng vỡ?)!
và còn hơn vậy nữa?
thời và thế đổi thay rồi
người ta giật mình
đau đớn hay hoảng hốt tính toán
lợi nhuận
trong từng quan hệ!
sá gì tình yêu! sá gì ân nghĩa!
sá gì lòng cao thượng!
cao thượng nào cũng đồng nghĩa với
thua thiệt!
người ta có quyền không đánh đắm
tương lai mình
ở ngã ba dòng chảy đời phân nhánh!
ý nghĩ này có phải chút cặn trong
nỗi nhớ về anh?
em đành cam chịu cô đơn
khủng khiếp
một mình nuôi con
một năm chỉ vài ngày nghỉ việc
cày bừa
bốc vác
hàng tấn sách, triền miên
hàng núi nhọc nhằn hồ sơ và bệnh án
màn hình vi tính đêm đêm xanh rợn
ru con, ru mình
em không trông chờ anh
vì không dám trông chờ?
em cấm em trông chờ!
em chấp nhận khổ sai trong cô đơn
khổ sai với khoa học và sản phụ
em hợm mình cho đỡ buồn tủi chăng?
phơi lòng với anh
em không hối tiếc!
rác rưởi trong em, ngày đêm em quét
tha ma trong em,
đã đông vui sầm uất
ám khói quanh em, ngày mai quang
đãng
em biết anh có thể giải phẫu chính mình
vâng, thử một lần đối mặt với mình
mới có thể thích nghi, hòa hợp
hai trái tim ngọt mềm
chạm khẽ vào nhau, bật lửa ấm
thắp sáng mãi những ngọn nến hồng
ròng tươi mồ hôi nồng thắm
ôi, hạnh phúc
em cúi đầu trước con!
và nghe mơ hồ hiện lên một căn nhà khác
xóm phố khác, hẻm phố khác?
và nghe mơ hồ hiện lên một căn hộ nhỏ
trong chung cư sáng sủa,
tĩnh lặng, bình yên?
có lẽ cần phải thoát
thoát một nơi chốn quá nhiều kỉ niệm
những kỉ niệm đã trở nên mặn đắng
ơi hạnh phúc, hạnh phúc
26
NHỮNG BÓ HOA ÁNH SÁNG
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
mỉm cười
hội trường đèn và hoa
những khung cửa ngập nắng
cuốn luận án dựng nghiêng
hoa trong lọ nhỏ nghiêng cánh
chiếc bàn phủ vải đỏ, hoa và hoa nở
sáng quanh chân
hoa và hoa nở sáng quanh bục báo cáo
người đàn bà đi tận cùng nỗi buồn đau
chiến đấu với nỗi buồn đau
bằng khát vọng vui sống
cực nhọc gieo và gặt niềm vui sáng tạo
giọt mồ hôi chất xám và trái tim
gieo lên thửa giấy trắng, nở thơm
từng hạt số, cụm kí hiệu, luống chữ
những phát kiến thực nghiệm
đã trình bày trước bạc trắng những
mái tóc
người đàn bà điềm tĩnh bảo vệ
cảm ơn bao phản biện, chất vấn
hoa và hoa nở sáng
bao bàn tay vỗ sáng âm vang
người đàn bà tiến sĩ y khoa ba mươi
tư tuổi
loáng thoáng, đâu đó
hoa nở sáng ngõ ba rác, bãi tha ma
hoa nở sáng tục ngữ dân ca lục bát
Cụ Đồ
hoa nở sáng chiếc nạng gỗ xiêu vẹo
(mắt cha đăm đăm nhìn về quê cũ
phù sa!)
hoa nở sáng rổ cóc xoài, tủ thuốc
lá, soong khoai sắn hấp,
nén hương và cát trắng nguồn cội
hoa nở sáng tiếng đàn bầu phẫn chí
hoa nở sáng xe rác khuya khoắt
hoa nở sáng quanh con hồng hào
hoa nở sáng vầng trán thầy và sách
hoa nở sáng nhà thương phòng thí nghiệm
hoa nở sáng nỗi niềm tiếng rên tiếng khóc
(nỗi khổ đời tôi nào có thấm gì!)
người yêu mộng tưởng, và niềm mộng mơ tôi
người tình oan nghiệt, và nỗi oan uổng tôi
người chồng mộng vỡ, và niềm vỡ mộng tôi
ơi nỗi cô đơn trong tôi, vây bủa tôi
thành hương ngát những khung cửa nắng
tư tuổi
mỉm cười, cảm ơn những bó hoa
bó hoa người chồng phụ rẫy
sớm biết tin và lịch sự
bó hoa chú thím và em thắp sáng đời tôi
(dì của tôi đang ở đâu rồi?)
biết nhận bó hoa nào trước?
xin nâng trên tay bó hoa thiếu nữ
toan tự vận
(trót ngây ngô, lầm lỡ!)
đã sáng bừng gương mặt
bên đứa con tật nguyền,
từ mặc cảm đen tối,
chói sáng thần đồng
bó hoa kĩ sư mang bào-thai-xin
phát cuồng trong niềm giằng xé
(hoang hóa
trót lẻ loi tuổi muộn!)
đã tự hào bên đứa con rơi mơ ước,
chăm chỉ dịu dàng
thắp sáng trái tim
chuỗi chớp nhoáng hình ảnh
từ hạt máu mầm phôi như nỗi tủi thẹn
(dẫu chung quanh bao ánh mắt cảm thông)
đến bé gái hồn nhiên bi bô
rồi ngân vang tiếng hát
xin nâng trên tay
bó hoa của thầy của bạn
ơi bao bó hoa một đời bâng khuâng!
người đàn bà tiến sĩ y khoa
ba mươi tư tuổi
bước về phía đứa con trai bên người
thím hốt rác cho thành phố
đôi tay bé bỏng hồng hào
quàng lên cổ mẹ
đôi tay thành vòng hoa đẹp nhất!
người đàn bà nhìn ra khung cửa
những con đường những dòng xe
chìm khuất nhưng nổi sáng bao dáng
người lao động chân chính
còn lam lũ
bỗng nghe đau nhói
và ấm áp trong ngực
hai ngọn nến hai chiếc lá
sáng chói
ròng ròng mồ hôi ròng ròng sương
rưng rưng nắng đỏ
thầm gọi:
Sài Gòn ơi
thành phố Hồ Chí Minh ơi
những đôi tay vàng mười
những khối chất xám kết tinh
kim cương
rạng ngời Đất Nước
đã trở nên trong tôi:
QUÊ NHÀ YÊU DẤU!
xóm tha ma, ngõ ba rác ơi
thành phố của tôi ơi
nơi tôi đã nở sinh nhân phận chính mình
nơi đã nở sinh nhân phận chính tôi
một nhân phận không bao giờ tôi hiểu hết
một nhân phận, như bất kì ai, không
ngừng được và bị sinh ra
trong niềm khát vọng tự chủ không nguôi!
tự sinh ra nhân phận chính mình
vâng, chính thành phố ruột thịt này
QUÊ NHÀ YÊU DẤU!
Viết tại Quảng Trị và TP. HCM.
(Phú Nhuận, Tân Bình)
1983 – 1996.
NHƯ TẤT CẢ LOẠI HÌNH LAO ĐỘNG KHÁC,
LÀM THƠ LÀ TRẢ NỢ CUỘC ĐỜI
như mồ hôi lóng lánh…
hạt sương thơ ca sẽ vô nghĩa biết mấy
nếu chỉ long lanh
bằng cái long lanh riêng tư
và chỉ cho riêng tư!
hạt sương thơ ca lóng lánh
bằng cái lóng lánh của triệu triệu vì sao
giữa bình thường thinh lặng
đó là sự Hiện Hữu
bi đát hoặc hạnh phúc…
tâm thức đã và đang
trĩu nặng hay nhẹ nhõm những công án
tự nghìn xưa, trong hôm nay…
hạt sương thơ ca nhỏ bé
nhưng không vô nghĩa
vì không muốn vô nghĩa!
hạt sương mãi hoài khắc khoải mối nợ
– có mặt ở đời
là đã mắc nợ –
với cả cõi đời
long lanh triệu triệu vì sao…
như mồ hôi
hạt sương lóng lánh…
(trích từ tập Lặng lẽ ở phố, 1996)
MỤC LỤC
1. Khúc 1: NGƯỜI ĐÀN BÀ TẬP MỈM CƯỜI
2. Khúc 2: MỘT MÌNH VỚI CON
3. Khúc 3: KHÚC RU KÍ ỨC
4. Khúc 4: BẤT GIÁC, NIỀM ĐAU CŨ
5. Khúc 5: ĐIỆP KHÚC TRẦM
6. Khúc 6: NHỮNG MIỀN KHUẤT
7. Khúc 7: GIỮA RỪNG CÂY MUÔNG THÚ
² Phụ bản tranh mực đen 1
8. Khúc 8: BÃI THA MA TUỔI THƠ
9. Khúc 9: NĂM ĐẦU TIÊN ĐẾN TRƯỜNG
10. Khúc 10: CÁI ĐẸP SINH NỞ
11. Khúc 11: QUÊ HƯƠNG CÙNG ĐINH
12. Khúc 12: RUỘT THỊT
13. Khúc 13: KHẢO CUNG CỦA HỒN NHIÊN
14. Khúc 14: CÀNH LÁ MỤC VÀ NGỌN NẾN
15. Khúc 15: LẰN ROI
16. Khúc 16: NỬA KIA CỦA SỰ THẬT THÂN XÁC…
² Phụ bản tranh mực đen 2
17. Khúc 17: ÁM ẢNH
18. Khúc 18: TUỔI MƯỜI BẢY CON NHÀ CÙNG ĐINH
19. Khúc 19: NỀN TẢNG, LÚC NÀY
20. Khúc 20: NÉN NHANG CHÁY BÙNG TRÊN TRẢNG CÁT ƯỚT
21. Khúc 21: NỬA CỦA CHA NỬA CỦA MẸ
² Phụ bản tranh mực đen 3
22. Khúc 22: VẾT THƯƠNG TÌNH YÊU
23. Khúc 23: VĨNH BIỆT NIỀM CẢM CÚM HẠNH PHÚC BUỒN
24. Khúc 24: CÓ DI TRUYỀN TRONG EM KHÔNG
25. Khúc 25: ƠI THÁCH THỨC CỦA MẶC CẢM
26. Khúc 26: NHỮNG BÓ HOA ÁNH SÁNG
TÁC GIẢ GIỮ BẢN QUYỀN
ĐT.: 8453955 (TP. HCM.)
DANH MỤC
TÁC PHẨM, SOẠN PHẨM, BIÊN KHẢO
CỦA TÁC GIẢ
(tính đến 2005)
sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế;
dân tộc: Kinh (Việt Nam);
quê gốc: Quảng Trị;
tốt nghiệp Khoa Ngữ văn Việt,
Đại học Sư phạm Huế
(khóa 1974 – 1978);
dạy phổ thông trung học ở Lâm Đồng
(1978 – 1983);
hiện chuyên sáng tác, nghiên cứu tại TP. HCM.
(hội viên Hội Nhà văn TP. HCM.)
● Tác phẩm đã xuất bản và đã đăng kí bản quyền tại Cục Bản quyền tác giả văn học nghệ thuật Việt Nam:
1. Nắng và mưa, tập thơ, Hội VHNT. Quảng Trị, 1991
2. Hát chiêu hồn mình, tập thơ, NXB. Đồng Nai, 1992
3. Tôi vẫn ở trên đường, tập thơ, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1993
4. Lặng lẽ ở phố, tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
5. Kẻ bị ném vào bão, tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
6. Hát với đời, ơi thương mến tập thơ, NXB. Trẻ TP. HCM., 1996
7. Quê nhà yêu dấu, trường ca thơ, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1998
8. Có một nơi lá mãi xanh, tiểu thuyết, NXB. Hội Nhà văn, 1999
9. Ngôi trường tháng giêng, tiểu thuyết, NXB. Thanh Niên, 2003
10. Sen đỏ, bài thơ hòa bình, tiểu thuyết, NXB. Thanh Niên, 2003
11. Phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), truyện - sử kí - khảo cứu tư liệu lịch sử, trọn bộ bốn tập, NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 2004
● Tác phẩm đã hoàn tất bản thảo:
12. Mùa hè bên sông, tiểu thuyết, 1997; bản đã sửa chữa, bổ sung, 2001 & 2003
13. Thơ những mùa hương, tập thơ
14. Giọt mực, cánh đồng và vở kịch điên, tập thơ
15. Nước mắt có vị ngọt, tập truyện ngắn liên hoàn, 1999
● Soạn phẩm, biên khảo đã hoàn tất bản thảo:
16. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), thơ – Vài nét về con người, tâm hồn và tư tưởng (biên soạn, nghiên cứu, phản bác, và tập hợp một số bản dịch, bài nghiên cứu văn học, sử học về NVT.), 2000
17. Tiểu sử biên niên Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp”, (từ Đại Nam thực lục, rút gọn), dạng niên biểu, sách dẫn chi tiết, phần I, 2001.
18. Những trang Đại Nam thực lục về Kì Vĩ phụ chính đại thần Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886) và các sự kiện thời kì đầu chống thực dân Pháp… (Quốc sử quán triều Nguyễn, Tổ Phiên dịch Viện Sử học VN.), chọn lọc, phần II, 2001
19. Nguyễn Văn Tường (1824 – 1886), “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”, khảo luận và phê bình sử học, 2002
20. Suy nghĩ về một số vấn đề trong lịch sử cổ đại nước ta, khảo luận sử học, 2003
21. Ngẫu hứng đọc thơ, phê bình thơ, 2003
● Tặng thưởng, giải thưởng:
1. Báo Văn Nghệ giải phóng, 1975
2. Giải sáng tạo trẻ Hội VHNT. Quảng Trị
(*) Tất cả các tác phẩm, soạn phẩm biên khảo đã được xếp chữ vi tính, ấn hành với phạm vi từ 10 đến 20 bản sách (gửi các nhà xuất bản, các nhà nghiên cứu, các người bà con và một số bạn thân), trong khi chờ giấy phép và điều kiện để có thể xuất bản rộng rãi. TXA.
QUÊ NHÀ YÊU DẤU
NHÀ XUẤT BẢN VĂN NGHỆ TP. HCM.
Chịu trách nhiệm xuất bản:
ĐINH QUANG NHÃ
Biên tập:
NGUYỄN HÒA BẮC
Trình bày: PHAN HUYÊN ĐÌNH (*)
Phụ bản tranh: HUỲNH THỊ PHÚ (*)
Ảnh tác giả: NGUYỄN SÔNG BA
Sắp chữ vi tính: LAN HÀ
Sửa bản in: PHƯƠNG LINH
Cước chú ở trang thủ tục:
(*) TXA. (Chú thích ngày 27. 03. 2005).
In 800 cuốn, cỡ 13 x 19 cm tại Xí nghiệp in Công ti Văn hóa Tổng hợp Quận 11, TP. HCM. Giấy chấp nhận đăng kí kế hoạch xuất bản: 30 / 282, Cục Xuất bản cấp ngày: 28/ 2/ 1998. In xong và nộp lưu chiểu: 08. 1998.
GIÁ: 9.500 Đ
Bìa 3
Phần gấp bìa 4:
● TRẦN XUÂN AN
sinh ngày 10. 11. 1956 tại Huế
quê ngoại và nội: Hải Lăng và Gio Linh, Quảng Trị (*)
● Tác phẩm đã xuất bản:
1. NẮNG VÀ MƯA,
Hội VHNT. Quảng Trị, 1991
2. HÁT CHIÊU HỒN MÌNH,
NXB. Đồng Nai, 1992
3. TÔI VẪN Ở TRÊN ĐƯỜNG,
NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1993
4. LẶNG LẼ Ở PHỐ,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1995
5. KẺ BỊ NÉM VÀO BÃO,
6. HÁT VỚI ĐỜI, ƠI THƯƠNG MẾN,
NXB. Trẻ TP. HCM., 1996
7. QUÊ NHÀ YÊU DẤU,
NXB. Văn Nghệ TP. HCM., 1998
● Tác phẩm sẽ xuất bản:
8. MÙA HÈ BÊN SÔNG
(tiểu thuyết, 1997)
9. GIỌT MỰC, CÁNH ĐỒNG
VÀ VỞ KỊCH ĐIÊN
10. THƠ NHỮNG MÙA HƯƠNG
11. CÓ MỘT NƠI LÁ MÃI XANH
(tiểu thuyết, 1998)
Cước chú ở phần gấp bìa 4:
(*) Đúng ra, quê quán đời thân sinh là Gio Linh, Quảng Trị; quê gốc của thân sinh là An Cư, Triệu Phước, Triệu Phong, Quảng Trị.
Để tìm hiểu một giai đoạn lịch sử
và một nhân vật lịch sử:
NGUYỄN VĂN TƯỜNG
(1824 – 1886),
“kẻ thù lớn nhất của chủ nghĩa thực dân Pháp”, “những người trung nghĩa từ xưa, tưởng không hơn được”,
XIN TÌM ĐỌC:
PHỤ CHÍNH ĐẠI THẦN
NGUYỄN VĂN TƯỜNG
(1824 – 1886)
truyện - sử kí - khảo cứu tư liệu lịch sử
trọn bộ bốn tập
(985 trang, cỡ 16 x 24 cm)
tác giả: TRẦN XUÂN AN
Hội đồng Tư vấn, Phản biện và Giám định
thuộc Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam giám định;
Tổng thư kí Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam
DƯƠNG TRUNG QUỐC
viết lời giới thiệu
NXB. Văn Nghệ TP. HCM. ấn hành, 12. 2004
PHÁT HÀNH TẠI CÁC NHÀ SÁCH THUỘC Cty FAHASA
62 Lê Lợi, Quận I
40 Nguyễn Huệ, Quận I
TP. HCM.
…
Bìa 4
chân dung
Trần Xuân An tự vẽ
theo ống kính nhiếp ảnh của Phạm Bá Thịnh (*)
1996
(*) Xin xem ở trang bìa 4 của tập thơ đã in. Trên đây chỉ là hí họa, tác giả tự đùa cợt với chính mình cho đỡ buồn, khi thực hiện trang web này (21-03 HB6 [ 2006 ]).
( hết tập )
Trở về trang chủ
THÔNG BÁO
Cập nhật: 07/01/09
(tháng / ngày / năm)
______________________________________________________________________________________________________________
http://tranxuanan.writer.googlepages.com/home
Google page creator / host
GOOGLE BLOGGER, DOTSTER, MSN. & YAHOO ... / HOST, SEARCH & CACHE
lên đầu trang (top page)
01-5 HB7 (2007) = 15-3 Đinh hợi HB7
Sign in|Recent Site Activity|Report Abuse|Print Page|Powered By Google Sites

X-Frame-Options: SAMEORIGIN

X-Robots-Tag: noarchive

Cache-Control: public, max-age=5