Tiểu đoàn Azov
Binh đoàn Azov hay còn gọi là Biệt đội Tác chiến Đặc biệt Azov (tiếng Ukraina: Окремий загін спеціального призначення «Азов»; chữ Latinh: Okremyi zahin spetsialnoho pryznachennia "Azov") còn được gọi là Lữ đoàn Azov (Полк Азов/Polk Azov) là một lực lượng vũ trang theo Chủ nghĩa tân Quốc xã (Tân phát xít) thuộc biên chế Lực lượng Vệ binh Quốc gia Ukraine. Binh đoàn này có căn cứ chính tại Mariupol thuộc vùng duyên hải của biển Azov. Ban đầu, Binh đoàn Azov thành lập với vai trò là một lực lượng dân quân bán quân sự tình nguyện vào tháng 5 năm 2014 và kể từ đó lực lượng này đã chiến đấu, giao tranh quyết liệt với Lực lượng ly khai thân Nga ở Donbas trong Chiến tranh Donbas, trong đó Binh đoàn Azov đã tham gia trận chiến Mariupol vào tháng 5 đến tháng 6 năm 2014 khi Chính phủ Ukraina tái chiếm Mariupol từ các lực lượng Nga và phe ly khai thân Nga vào tháng 6 năm 2014. 

Ban đầu lực lượng này hoạt động như một đại đội cảnh sát tình nguyện, cho đến khi được chính thức hợp nhất vào Vệ binh Quốc gia vào ngày 11 tháng 11 năm 2014. Trong cuộc tấn công của Nga vào Ukraine năm 2022, tư tưởng tân phát xít cùng các hoạt động của binh đoàn này đã được Nga sử dụng như một trong những lý do để xâm lược Ukraine và cũng như công cụ tuyên truyền trong Cuộc vây hãm Mariupol (nơi binh đoàn này đóng vai trò quan trọng trong việc phòng thủ thành phố). Binh đoàn Azov đã chống trả quyết liệt, gây tổn thất cho Quân đội Nga và là một mục tiêu hàng đầu mà Nga luôn muốn xóa sổ.

Binh đoàn Azov đã gây tranh cãi về các cáo buộc tra tấn và tội ác chiến tranh cũng như mối liên kết với hệ tư tưởng tân Quốc xã với việc Binh đoàn Azov sử dụng các biểu tượng gây tranh cãi kể cả việc sử dụng biểu tượng sói (Wolfsangel) được lực lượng SS của Đức Quốc xã trước đây từng sử dụng.

Vào tháng 3 năm 2015, Andriy Diachenko, phát ngôn viên của Binh đoàn Azov, nói với báo USA Today rằng có từ 10% đến 20% thành viên của Binh đoàn là theo hệ tư tưởng tân Quốc xã, tuy nhiên, con số thực tế có thể cao hơn, cũng như phần lớn các thành viên còn lại có xu hướng thân cận với chủ nghĩa dân tộc cực đoan.

Chú thích

Lực lượng bán quân sự Ukraina
Khởi đầu năm 2014 ở Ukraina
Lịch sử tỉnh Donetsk
Donbas
Đơn vị quân sự thành lập năm 2014
Tổ chức khủng bố theo Nga
Nga xâm lược Ukraina 2022