Chiến tranh Đại Việt–Khmer
Chiến tranh Đại Việt–Khmer  là một loạt các cuộc chiến tranh và xung đột giữa Đại Việt và quân đội tổng hợp Vương quốc Chăm Pa (tên gọi theo sách sử thời kỳ này là Chiêm Thành) và Đế quốc Khmer (tên gọi theo sách sử thời kỳ này là Chân Lạp) trong khoảng thời gian từ 1123 đến 1150.

Bối cảnh
Lúc này, Đại Việt đang ở thế dễ bị tổn thương do nội chiến và hàng loạt cuộc chiến tranh với các nước láng giềng. Năm 1127, Thái tử Lý Dương Hoán mới 12 tuổi lên ngôi vua Đại Việt. Suryavarman II yêu cầu Đại Việt cống nạp cho Đế quốc Khmer, nhưng người Đại Việt từ chối cống nạp cho người Khmer. Suryavarman II quyết định mở rộng lãnh thổ về phía bắc vào lãnh thổ Việt Nam.

Những xung đột
Cuộc tấn công đầu tiên là vào năm 1128 khi vua Suryavarman II dẫn 20 vạn quân từ Savannakhet vào cướp bến Ba Đầu ở châu Nghệ An nhưng bị thất bại trong trận chiến. Năm sau Suryavarman tiếp tục giao tranh trên bộ và cử 700 tàu đi bắn phá các vùng ven biển Đại Việt. Chiến tranh leo thang vào năm 1132 khi Đế quốc Khmer và Champa cùng xâm chiếm Đại Việt, chiếm Nghệ An trong một thời gian ngắn. Năm 1136, Đỗ Anh Vũ dẫn ba vạn quân vào lãnh thổ Khmer, nhưng quân của ông sau đó đã rút lui sau khi khuất phục các bộ lạc Cao nguyên Xiangkhoang. Đến năm 1136, vua Jaya Indravarman III của Champa lập hòa bình với Đại Việt, dẫn đến Chiến tranh Khmer-Chăm. Năm 1138, Lý Thần Tông qua đời ở tuổi 22 vì bạo bệnh, con trai mới hai tuổi là Lý Anh Tông lên kế vị. Suryavarman II chỉ huy thêm nhiều cuộc tấn công vào Đại Việt cho đến khi ông qua đời vào năm 1150.

Kết quả
Sau thất bại trong việc chiếm các cảng biển ở miền nam Đại Việt, Suryavarman quay sang xâm chiếm Champa vào năm 1145 và cướp phá Vijaya, chấm dứt triều đại Jaya Indravarman III và phá hủy các đền đài ở Mỹ Sơn. Bằng chứng khắc ghi cho thấy rằng Suryavarman II qua đời trong khoảng thời gian từ năm 1145 đến năm 1150, có thể trong một chiến dịch quân sự chống lại Champa. Dharanindravarman II kế vị, một người anh họ, con trai của anh trai mẹ vua. Một thời kỳ cai trị yếu kém và nội chiến bắt đầu.

Tham khảo

Lịch sử Việt Nam
Lịch sử quân sự Việt Nam
Chiến tranh liên quan tới Việt Nam