Tommy (album của The Who)
Tommy là album phòng thu thứ tư của ban nhạc rock người Anh The Who. Album được phát hành vào tháng 5 năm 1969, bao gồm hầu hết các ca khúc được sáng tác bởi Pete Townshend theo phong cách rock opera. Album kể về cậu bé "điếc, mù và thiểu năng" Tommy Walker xung quanh cuộc đời và gia đình cậu.

Townshend nảy ra ý tưởng sản xuất Tommy sau khi gặp gỡ và tìm tòi giải nghĩa các bài giảng của thiền sư Meher Baba. Album được bắt đầu thu âm từ tháng 9 năm 1968, nhưng ban nhạc phải mất tới 6 tháng để tìm được những chất liệu cần thiết. Tommy nhận được nhiều đánh giá tích cực, được coi là bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của ban nhạc và có tầm ảnh hưởng lớn tới nhiều năm sau. Rất nhiều bài phê bình cho rằng đây là một trong những album quan trọng nhất lịch sử nhạc rock. The Who đã thực hiện tour diễn quảng bá album trong suốt 2 năm 1969-1970, bao gồm các buổi diễn lớn tại Woodstock, Lễ hội Isle of Wight, Đại học Leeds và Nhà hát Metropolitan tại New York.

Album tạo tiền đề để thể loại rock opera phát triển trong thập niên 1970, trong đó có tại Nhà hát opera Seattle năm 1971, buổi hòa nhạc cùng Lou Reizner năm 1972, một bộ phim năm 1975 và vở nhạc kịch Broadway năm 1992. Tommy bán được 20 triệu bản, và được có tên trong Đại sảnh Danh vọng Grammy. Album được chỉnh âm nhiều lần dưới định dạng CD, trong đó có ấn bản của Jon Astley năm 1996, ấn bản Super Audio CD năm 2003 và box set năm 2013 theo kèm là nhiều bản demo và thu âm trình diễn trực tiếp.

Danh sách ca khúc 
Tên và thời lượng các ca khúc có nhiều khác biệt theo mỗi ấn bản phát hành. Nhiều ấn bản đã gộp hai hoặc vài ca khúc vào một, hoặc ngược lại. Ví dụ, "See Me, Feel Me" thực chất là đoạn 2 của ca khúc "We're not Gonna Take It", nhưng đã được tách ra trong ấn bản năm 2003.

Daltrey hát chính ca khúc "1921" khi trình diễn trực tiếp, trong khi Moon vào vai Ernie trong "Tommy's Holiday Camp."

Ấn bản Deluxe
2003 bonus disc: Demos and outtakes

Phiên bản Super Audio CD bao gồm các bản mix 5.1 ngoại trừ 5 ca khúc cuối
"I Was" – 0:17
"Christmas" (bản nháp số 3) – 4:43
"Cousin Kevin Model Child" – 1:25
"Young Man Blues" (bản thu số 1) (Allison) – 2:51
"Tommy Can You Hear Me?" (bản thu khác) – 1:59
"Trying to Get Through" – 2:51
"Sally Simpson" (bản nháp) – 4:09
"Miss Simpson" – 4:18
"Welcome" (bản thu số 2) – 3:44
"Tommy's Holiday Camp" (bản thu của ban nhạc) – 1:07
"We're Not Gonna Take It" (bản thu khác) – 6:08
"Dogs (Part Two)" (Moon) – 2:26
"It's a Boy" – 0:43
"Amazing Journey" – 3:41
"Christmas" – 1:55
"Do You Think It's Alright" – 0:28
"Pinball Wizard" – 3:46

2013 thu âm trực tiếp

Các ca khúc được thu tại Nhà hát Capitol, Ottawa, Ontario, Canada, ngày 15 tháng 10 năm 1969, ngoại trừ "I'm Free", "Tommy's Holiday Camp", "We're Not Gonna Take It" và "See Me, Feel Me" được thu tại trụ sở của câu lạc bộ Swansea City A.F.C. ngày 12 tháng 6 năm 1976.

 "Overture" (bao gồm lời giới thiệu) – 7:00
 "It's a Boy" – 0:39
 "1921" – 2:29
 "Amazing Journey" – 5:07
 "Sparks" – 2:49
 "The Hawker (Eyesight to the Blind)" – 1:54
 "Christmas" – 3:11
 "The Acid Queen" – 3:30
 "Pinball Wizard" – 2:47
 "Do You Think It's Alright?" – 0:21
 "Fiddle About" – 1:12
 "Tommy, Can You Hear Me?" – 0:55
 "There's a Doctor" – 0:24
 "Go to the Mirror!" – 3:12
 "Smash the Mirror" – 1:10 
 "Miracle Cure" – 0:12 
 "Sally Simpson" – 4:01
 "I'm Free" – 2:12
 "Tommy's Holiday Camp" – 0:48
 "We're Not Gonna Take It" – 3:28
 "See Me, Feel Me" – 7:51

Thành phần tham gia sản xuất
The Who
 Roger Daltrey – hát chính, harmonica
 Pete Townshend – hát, guitar, keyboard, banjo
 John Entwistle – hát, kèn cor, hát
 Keith Moon – trống, hát

Xếp hạng 
Album

Đĩa đơn

Chứng chỉ

Tham khảo

Thư mục

Đọc thêm 
Barnes, Richard and Townshend, Pete (1977). The Story of Tommy. Eel Pie Publishing. 128 pp.
Cawthorne, Nigel (2005). The Who and the making of Tommy. Unanimous Ltd (Vinyl Frontier 5). 224 pp. 
Townshend, Pete (1993). Tommy: The Musical. Pantheon. 173 pp. + a CD w/ the song I Can't Believe My Own Eyes. . Also titled The Who's Tommy: The Musical.
Townshend, Pete (1996). Tommy: The Interactive Adventure Then and Now. Eel Pie Publishing. Kardana & Interplay Productions. Cdrom for PC (CD-MCR-263-0 / CD-C95-263-0) or for Mac (CD-MCD −263-UK)
Charlesworth, Chris and McInnerney, Mike, (foreward) Townshend, Pete (2019). Tommy at 50: The Mood, the Music, the Look, and the Legacy of The Who’s Legendary Rock Opera. Apollo Publishers. 178 pp.

Liên kết ngoài 

Lyrics
A number of interviews where Pete Townshend has commented on the concept and meaning of Tommy:
a 1968 Rolling Stone Interview (by Jann Wenner),
Pete and Tommy, among others by Rick Sanders & David Dalton – Rolling Stone (no. 37 ngày 12 tháng 7 năm 1969)
Interview with Pete Townshend at Manchester Arena, England, ngày 12 tháng 12 năm 1996, by Stephen Gallagher (British Youth & Popular Culture Editor, Ubu).
Tommy notes – Song-by-song notes

Album năm 1969
Album của The Who
Rock opera
Album sản xuất bởi Kit Lambert
Album của Decca Records
Album chủ đề
Album của Polydor Records