title: Thông tin cơ bản về bản quyền

text:
Bản quyền là gì?

Bản quyền là một hình thức bảo hộ của luật pháp Hoa Kỳ (điều 17, Bộ luật Hoa Kỳ) đối với tác giả của “các tác phẩm gốc của tác giả”, bao gồm tác phẩm văn học, sân khấu, âm nhạc, nghệ thuật và các tác phẩm trí tuệ khác. Hình thức bảo hộ được áp dụng với các tác phẩm đã được xuất bản cũng như chưa được xuất bản. Mục 106, Đạo luật Bản quyền năm 1976 quy định chủ sở hữu bản quyền có toàn quyền thực hiện và cho phép người khác thực hiện những hành vi sau đây:

 Tái sản xuất tác phẩm dưới dạng các bản sao hoặc bản lưu giữ âm thanh;
 Sáng tạo tác phẩm phái sinh dựa trên tác phẩm đó;
 Phân phối bản sao hoặc bản lưu giữ âm thanh của tác phẩm tới công chúng dưới hình thức bán hoặc chuyển nhượng quyền sở hữu, hoặc cho thuê mướn;
 Trình diễn công khai tác phẩm, nếu là tác phẩm văn học, âm nhạc, sân khấu, vũ ba-lê, kịch câm, tác phẩm điện ảnh và các tác phẩm nghe nhìn khác;
 Trưng bày công khai tác phẩm, nếu là tác phẩm văn học, âm nhạc, sân khấu, vũ ba-lê, kịch câm và tác phẩm nhiếp ảnh, đồ họa hoặc điêu khắc, kể cả những hình ảnh đơn lẻ của tác phẩm điện ảnh hoặc tác phẩm nghe nhìn khác; và
 Đối với bản ghi âm*, có quyền trình diễn tác phẩm công khai bằng phương tiện truyền âm kỹ thuật số.

Hơn nữa, một số tác giả của tác phẩm nghệ thuật thị giác còn có các quyền về nguồn gốc và bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm được nêu tại mục 106A, Đạo luật Bản quyền năm 1976. Để có thêm thông tin, yêu cầu xem Thông tư số 40, Việc đăng ký bản quyền đối với các tác phẩm nghệ thuật thị giác.

Sẽ là phạm pháp nếu vi phạm các quyền quy định trong luật bản quyền đối với chủ sở hữu bản quyền. Tuy nhiên, các quyền này không phải là không có giới hạn. Các mục từ 107 đến 121, Đạo luật Bản quyền năm 1976 quy định những hạn chế đối với các quyền này. Trong một số trường hợp, những hạn chế này là việc miễn trách nhiệm pháp lý liên quan tới bản quyền. Một hạn chế lớn khác là học thuyết “sử dụng hợp lý”, được quy định tại mục 107 của Đạo luật Bản quyền năm 1976. Trong các trường hợp khác, hạn chế đối với các quyền này được thể hiện dưới hình thức một kiểu “giấy phép bắt buộc”, theo đó để được sử dụng hạn chế tác phẩm có bản quyền người ta phải trả tiền bản quyền và tuân thủ các điều kiện pháp luật quy định. Để có thêm thông tin về những hạn chế đối với bất kỳ quyền nào trong số những quyền này, nên tham khảo luật bản quyền hoặc gửi thư cho Cục Bản quyền.

Lưu ý: Bản ghi âm được định nghĩa trong luật là “tác phẩm có được sau khi ghi âm một loạt âm thanh bao gồm nhạc, tiếng nói và các âm thanh khác, nhưng không bao gồm nhạc đệm cho phim hoặc tác phẩm nghe nhìn”. Những ví dụ phổ biến gồm bản ghi âm nhạc, sân khấu hoặc các bài giảng. Bản ghi âm không giống với bản lưu giữ âm thanh. Bản lưu giữ âm thanh là vật thể chứa đựng các tác phẩm có bản quyền. Thuật ngữ “bản lưu giữ âm thanh” là để chỉ băng cát-xét, đĩa CD, đĩa hát nhựa (LP), đĩa loại 45 vòng/phút cũng như các loại băng đĩa khác.

Ai có thể đòi hỏi bản quyền?

Bảo hộ bản quyền bắt đầu từ thời gian tác phẩm được sáng tạo dưới một hình thức ấn định. Bản quyền tác phẩm của tác giả lập tức trở thành tài sản của tác giả, người đã sáng tác ra tác phẩm đó. Chỉ có tác giả hoặc những người có được quyền của họ thông qua tác giả mới có thể đưa ra yêu cầu bản quyền một cách chính đáng.

Đối với các tác phẩm làm thuê thì người chủ lao động chứ không phải nhân công, được coi là tác giả. Mục 101, Luật Bản quyền định nghĩa “tác phẩm làm thuê” là:

 Một tác phẩm do một người lao động làm ra trong phạm vi nhiệm vụ của người đó; hoặc
 Một tác phẩm được đặt làm riêng biệt hoặc được đặt mua để sử dụng như là:
 Một phần của tác phẩm hợp tuyển
 Một phần của tác phẩm điện ảnh hoặc tác phẩm nghe nhìn khác
 Một bản dịch
 Một tác phẩm bổ sung
 Một tác phẩm biên soạn
 Một tài liệu hướng dẫn
 Một bài kiểm tra
 Đáp áp bài kiểm tra
 Một tập bản đồ

nếu các bên nhất trí với nhau bằng văn bản có ký kết rằng tác phẩm đó phải được coi là tác phẩm làm thuê.

Các tác giả của một tác phẩm chung là đồng sở hữu bản quyền đối với tác phẩm trừ khi có thỏa thuận ngược lại.

Bản quyền của từng tác phẩm riêng biệt trong một tạp chí xuất bản định kỳ hoặc hợp tuyển khác biệt với bản quyền của tác phẩm hợp tuyển với tư cách tổng thể và trước hết thuộc về tác giả của tác phẩm riêng biệt đó.

Hai nguyên tắc chung

 Việc đơn thuần sở hữu một cuốn sách, bản thảo, bức tranh, hay bất kỳ bản sao hay bản lưu giữ âm thanh nào không mang lại cho chủ sở hữu đó bản quyền. Luật pháp quy định rằng bản thân việc chuyển nhượng quyền sở hữu đối với bất kỳ vật thể nào trong đó chứa đựng tác phẩm đã được bảo hộ không bao hàm việc chuyển nhượng bất kỳ quyền nào về bản quyền.
 Người vị thành niên có thể đòi hỏi bản quyền, nhưng luật pháp bang có thể điều tiết những giao dịch thương mại liên quan tới bản quyền mà một vị thành niên sở hữu. Để có thông tin về luật pháp bang có liên quan, hãy tham khảo ý kiến luật sư.

Bản quyền và nguồn gốc xuất xứ của tác phẩm

Bảo hộ bản quyền áp dụng đối với tất cả các tác phẩm chưa được công bố, không phân biệt quốc tịch hoặc nơi cư trú của tác giả.

Các tác phẩm đã được xuất bản đủ điều kiện để được bảo hộ bản quyền tại Mỹ nếu đáp ứng một trong những điều kiện sau:

 Vào ngày công bố lần đầu tiên, một hoặc nhiều tác giả là công dân hoặc thường trú tại Mỹ, hoặc là công dân, người thường trú, hay một bên có chủ quyền tham gia một hiệp ước,* hoặc là một người không có quốc tịch bất kể người đó cư trú ở đâu; hoặc
 Tác phẩm được xuất bản lần đầu tiên tại Mỹ hoặc ở một nước khác, mà vào ngày công bố lần tiên, quốc gia đó là một bên tham gia hiệp ước. Theo điều kiện này, tác phẩm được xuất bản tại Mỹ hoặc tại một nước tham gia hiệp ước trong vòng 30 ngày sau khi công bố tại một nước khác không tham gia hiệp ước sẽ được coi là được xuất bản lần đầu tại Mỹ hoặc tại nước tham gia hiệp ước, tùy theo trường hợp cụ thể; hoặc
 Tác phẩm là bản ghi âm được hoàn thiện lần đầu tại một nước tham gia hiệp ước; hoặc
 Tác phẩm là một bức ảnh, đồ họa, hoặc điêu khắc được kết hợp trong một tòa nhà hoặc công trình kiến trúc khác, hoặc là tác phẩm kiến trúc được thể hiện trong một tòa nhà hoặc công trình kiến trúc được đặt ở Mỹ hoặc một nước tham gia hiệp ước; hoặc
 Tác phẩm được xuất bản lần đầu bởi Liên Hợp Quốc hay bất kỳ một cơ quan chuyên trách nào của tổ chức này, hoặc thông qua Tổ chức các nước châu Mỹ; hoặc
 Tác phẩm là tác phẩm của nước ngoài được thuộc sở hữu công cộng tại Mỹ trước năm 1996 và bản quyền của nó được khôi phục theo Luật về các hiệp định của Vòng đàm phán U-ru-goay (URAA). Để có thêm thông tin, đề nghị xem Thông tư số 38b, Những điểm nổi bật về những sửa đổi liên quan tới bản quyền trong Luật về các hiệp định của Vòng đàm phán U-ru-goay (URAA-GATT).
 Tác phẩm trong phạm vi một tuyên bố của Tổng thống.
 Một bên tham gia hiệp ước là một quốc gia hoặc tổ chức liên chính phủ, không phải Mỹ, tham gia vào một thỏa thuận quốc tế nào đó.

Những tác phẩm nào được bảo hộ bản quyền?

Bản quyền bảo hộ “tác phẩm nguyên bản của tác giả” được định hình dưới một hình thức biểu đạt hữu hình. Việc định hình tác phẩm không nhất thiết phải được cảm nhận trực tiếp, miễn là nó có thể được truyền tải với sự trợ giúp của máy móc hoặc thiết bị. Tác phẩm có thể được bảo hộ bản quyền gồm các loại sau:

 Tác phẩm văn học;
 Tác phẩm âm nhạc, kể cả từ ngữ kèm theo
 Tác phẩm sân khấu, kể cả các bản nhạc đệm
 Tác phẩm kịch câm và vũ ba-lê
 Tác phẩm nhiếp ảnh, đồ họa và điêu khắc
 Tác phẩm điện ảnh và các tác phẩm nghe nhìn khác
 Bản ghi âm
 Tác phẩm kiến trúc

Những loại hình tác phẩm này phải được hiểu theo nghĩa rộng hơn. Ví dụ, các chương trình máy tính và hầu hết các “tác phẩm biên soạn” có thể được đăng ký là “tác phẩm văn học”; bản đồ và kế hoạch kiến trúc có thể được đăng ký là “tác phẩm nhiếp ảnh, đồ họa và điêu khắc”.

Những tác phẩm nào không được bảo hộ bản quyền?

Nhìn chung, có một số loại hình tài liệu không đủ điều kiện để được bảo hộ bản quyền ở cấp liên bang. Trong số này có:

 Các tác phẩm không được định hình dưới hình thức biểu đạt hữu hình (ví dụ, tác phẩm vũ ba-lê không được chú giải hoặc ghi lại, hoặc các bài phát biểu hay biểu diễn ứng tác mà không được soạn thảo hoặc ghi lại)
 Các tiêu đề, tên gọi, cụm từ ngắn và khẩu hiệu; các biểu tượng hay mẫu thiết kế quen thuộc; những thay đổi đơn thuần trong sắp xếp in ấn, ký tự, hoặc tô màu; danh sách về thành phần và nội dung.
 Các ý tưởng, thủ tục, phương pháp, hệ thống, quy trình, khái niệm, nguyên tắc, những khám phá hoặc các thiết bị, phân biệt với bản mô tả, giải thích, hoặc minh họa
 Các tác phẩm gồm toàn bộ thông tin là tài sản chung và không xác định được tác giả đầu tiên (ví dụ: lịch thông thường, biểu đồ chiều cao và chiều rộng, thước dây và thước kẻ, và danh sách hoặc bảng biểu lấy từ các tài liệu công khai và các nguồn phổ biến khác).

Làm thế nào để có được bản quyền

Bản quyền tự động có được ngay khi sáng tạo

Cách thức để được bảo hộ bản quyền thường bị hiểu sai. Tại Cục Bản quyền, không yêu cầu phải có hành động công bố hoặc đăng ký, hay các hoạt động khác nếu muốn có bản quyền. (Xem lưu ý dưới đây). Tuy nhiên, cũng có một số thuận lợi khi đăng ký. Xem “Đăng ký bản quyền”.

Bản quyền tự động có được khi tác phẩm được tạo ra, và một tác phẩm “đã được tạo ra” khi tác phẩm đó được định hình dưới dạng bản sao hoặc trong bản lưu giữ âm thanh lần đầu tiên. “Bản sao” là những vật thể mà từ đó người ta có thể đọc hoặc cảm nhận bằng thị giác một cách trực tiếp hoặc với sự trợ giúp của máy móc và thiết bị, chẳng hạn như sách, bản thảo, bản nhạc in, phim, băng vi-đê-ô, hoặc vi phim. “Bản lưu giữ âm thanh” là những vật thể chứa đựng âm thanh được ghi lại (theo luật định nghĩa, không phải phần nhạc thu từ phim), chẳng hạn như băng cát-xét, đĩa CD, hoặc đĩa LP. Do vậy, ví dụ một bài hát (“tác phẩm”) có thể được định hình dưới dạng bản nhạc in (“bản sao”) hoặc trong các đĩa hát (“bản lưu giữ âm thanh”), hay cả hai. Nếu tác phẩm được sáng tạo trong một khoảng thời gian nào đó, thì phần tác phẩm được ấn định vào một ngày cụ thể chính là tác phẩm được sáng tạo vào ngày đó.

Xuất bản

Xuất bản không còn là điều kiện then chốt để nhận được bản quyền ở cấp liên bang như đã được quy định tại Đạo luật Bản quyền năm 1909. Tuy nhiên, xuất bản vẫn còn quan trọng đối với chủ sở hữu bản quyền.

Đạo luật Bản quyền năm 1976 định nghĩa công bố như sau:

“Xuất bản” là sự phân phối bản sao hoặc bản lưu giữ âm thanh của một tác phẩm tới công chúng dưới hình thức bán hoặc các hình thức chuyển nhượng quyền sở hữu khác, hoặc dưới hình thức cho thuê mướn. Việc đề nghị phân phối bản lưu giữ âm thanh hoặc bản sao trước một nhóm người nhằm mục đích đẩy mạnh phân phối, trình diễn hoặc trưng bày công khai là hành vi xuất bản. Nhưng bản thân việc trình diễn hoặc trưng bày công khai không phải là hành vi xuất bản.

Chú ý: Trước năm 1978, nhìn chung thì bản quyền cấp liên bang có được thông qua hành vi xuất bản với thông cáo về bản quyền, thừa nhận tuân thủ tất cả các điều kiện luật định khác có liên quan. Những tác phẩm của Mỹ thuộc sở hữu công cộng vào ngày 1/1/1978, (ví dụ, những tác phẩm đã xuất bản không đáp ứng được tất cả các điều kiện để có bản quyền cấp liên bang theo Đạo luật Bản quyền năm 1909) vẫn thuộc sở hữu công cộng theo Đạo luật Bản quyền năm 1976.

Đối với một số tác phẩm nước ngoài lúc đầu được xuất bản nhưng không có thông cáo về bản quyền sẽ được khôi phục bản quyền theo Luật về các hiệp định của Vòng đàm phán U-ru-goay (URAA). Để có thêm thông tin, đề nghị xem Thông tư số 38b và mục “Thông cáo về bản quyền”.

Trước năm 1978, các tác phẩm chưa được xuất bản và các tác phẩm đủ điều kiện được công nhận bản quyền tạm thời, cũng có thể đăng ký có bản quyền cấp liên bang Đạo luật Bản quyền năm 1976 tự động gia hạn đầy đủ (mục 304 quy định thời hạn đó) thời hạn bản quyền đối với tất cả các tác phẩm, kể cả những tác phẩm đang có bản quyền tạm thời, nếu việc đăng ký tạm thời được thực hiện vào hoặc trước ngày 30/6/1978.

Thảo luận thêm về định nghĩa “xuất bản” có thể được tìm thấy trong lịch sử lập pháp của Đạo luật Bản quyền năm 1976. Báo cáo lập pháp này định nghĩa “tới công chúng” là sự phân phối không chịu bất cứ hạn chế nào, dù là công khai hay ngấm ngầm, tới các cá nhân nhằm mục đích công khai nội dung đó. Báo cáo khẳng định định nghĩa làm sáng tỏ việc bán các bản lưu giữ âm thanh là hành động xuất bản tác phẩm chính, chẳng hạn như tác phẩm âm nhạc, sân khấu, hoặc văn học được chứa đựng trong thiết bị. Báo cáo cũng khẳng định rõ ràng rằng bất kỳ hình thức truyền bá nào trong đó vật thể không thay tay đổi chủ, ví dụ các buổi biểu diễn hay trình chiếu trên truyền hình, không phải là hành vi xuất bản, dù tác phẩm đó được bao nhiêu người biết tới đi nữa. Tuy nhiên, khi các bản sao hoặc bản lưu giữ âm thanh được chào bán hoặc cho một nhóm người bán sỉ, các đài phát thanh, hoặc các rạp chiếu phim được thuê, thì hành vi xuất bản diễn ra nếu mục đích là thúc đẩy phân phối, trình diễn hoặc trình bày công khai tác phẩm.

Xuất bản là một khái niệm quan trọng trong luật bản quyền vì một số lý do sau:

 Tác phẩm được xuất bản tại Mỹ bắt buộc phải nộp bản lưu cho Thư viện Quốc hội Mỹ. Xem thêm phần thảo luận về “Nộp bản lưu bắt buộc đối với các tác phẩm được xuất bản tại Mỹ”.
 Việc xuất bản một tác phẩm có thể ảnh hưởng tới những hạn chế về toàn bộ quyền về tác phẩm của chủ sở hữu bản quyền được quy định tại các mục từ 107 đến 121 của luật bản quyền.
 Năm xuất bản có thể quyết định thời hạn bảo hộ bản quyền đối với các tác phẩm có và không có bút danh (khi danh tính của tác giả không được tiết lộ trong hồ sơ của Cục Bản quyền) và đối với tác phẩm làm thuê.
 Yêu cầu nộp bản lưu để đăng ký tác phẩm được xuất bản khác với yêu cầu về đăng ký tác phẩm chưa xuất bản. Xem thêm phần thảo luận về “Thủ tục đăng ký”.
 Khi một tác phẩm được xuất bản, nó có thể kèm theo ký hiệu bản quyền để xác định năm xuất bản và tên của chủ sở hữu bản quyền và để cũng để thông tin cho công chúng biết tác phẩm đó đã được bảo hộ bản quyền. Bản sao của các tác phẩm được xuất bản trước ngày 01/3/1989 phải có kèm theo ký hiệu đó, nếu không sẽ phải chịu rủi ro mất bảo hộ bản quyền. Xem thêm phần thảo luận “ký hiệu bản quyền” dưới đây.

Ký hiệu bản quyền

Luật pháp Mỹ không còn yêu cầu sử dụng ký hiệu bản quyền, dù điều đó là có lợi. Tuy nhiên, do trước đó luật đã quy định như vậy, nên việc sử dụng ký hiệu bản quyền vẫn phù hợp đối với các tác phẩm cũ.

Đạo luật Bản quyền năm 1976 yêu cầu phải có ký hiệu bản quyền. Yêu cầu này được hủy bỏ khi Mỹ tham gia Công ước Bern, có hiệu lực vào ngày 01/3/1989. Mặc dù tác phẩm được xuất bản trước ngày đó không có ký hiệu bản quyền có thể thuộc sở hữu của công chúng Mỹ, nhưng Luật về các hiệp định của Vòng đàm phán U-ru-goay (URAA) khôi phục bản quyền cho một số tác phẩm nước ngoài được xuất bản lần đầu nhưng không có ký hiệu bản quyền. Để có thêm thông tin về những sửa đổi liên quan đến bản quyền trong URAA, đề nghị xem Thông tư số 38b.

Cục Bản quyền không phải là cơ quan quyết định việc liệu bản sao các tác phẩm được xuất bản lần đầu tiên với thông cáo về bản quyền trước ngày 01/3/1989, được phân phối vào hoặc sau ngày 01/3/1989, phải có ký hiệu bản quyền hay không.

Việc sử dụng ký hiệu bản quyền có thể quan trọng bởi vì nó thông tin cho công chúng biết tác phẩm được bảo hộ bản quyền, xác định chủ sở hữu bản quyền, và thể hiện năm xuất bản đầu tiên. Hơn nữa, trong trường hợp một tác phẩm bị vi phạm bản quyền, nếu thông cáo về bản quyền hợp thức xuất hiện trên bản sao được xuất bản hoặc các bản sao mà bị đơn trong một vụ kiện vi phạm bản quyền đã sử dụng, thì sự tham gia của luật sư bào chữa cho bị đơn đó, nhằm giảm bớt thiệt hại thực tế hoặc theo luật định, sẽ không giúp được gì thêm vì vi phạm đó là vô tình, ngoại trừ như đã được quy định tại mục 504(c) (2) của luật bản quyền. Vô tình vi phạm xảy ra khi người vi phạm không nhận thức được rằng tác phẩm đã được bảo hộ.

Việc sử dụng ký hiệu bản quyền là trách nhiệm của chủ sở hữu bản quyền và không bắt buộc phải có sự cho phép trước hoặc đăng ký với Cục Bản quyền.

Hình thức ký hiệu của bản sao có thể cảm nhận bằng thị giác

Ký hiệu của bản sao có thể cảm nhận bằng thị giác phải bao gồm 3 yếu tố dưới đây:

 Biểu tượng © (chữ C hoa trong một vòng tròn), hoặc từ “Bản quyền” (Copyright), hay chữ viết tắt “Copr”.; và
 Năm tác phẩm được xuất bản lần đầu tiên. Đối với tác phẩm biên soạn lại hoặc tác phẩm phái sinh gắn với tài liệu được xuất bản trước đó, thì năm xuất bản lần đầu của tác phẩm hợp tuyển hoặc tác phẩm phái sinh là đủ. Năm đó có thể bỏ đi ở những chỗ mà tác phẩm nhiếp ảnh, đồ họa, hoặc điêu khắc, với nội dung nguyên văn kèm theo, nếu có, được tái bản trong hoặc trên thiếp chúc mừng, bưu thiếp, văn phòng phẩm, đồ trang sức, búp bê, đồ chơi, hoặc bất kỳ sản phẩm hữu ích nào; và
 Tên của chủ sở hữu bản quyền của tác phẩm, hoặc chữ viết tắt mà qua đó có thể nhận biết tên, hay mẫu thiết kế khác được biết đến của chủ sở hữu đó

Ví dụ: © 2006 John Doe

Ký hiệu “C trong một vòng tròn” chỉ được sử dụng trên “bản sao có thể cảm nhận bằng thị giác”. Một số loại tác phẩm - chẳng hạn như tác phẩm âm nhạc, sân khấu, và văn học - có thể không được định hình dưới dạng “bản sao” nhưng lại được thể hiện qua âm thanh trong bản ghi âm. Do bản ghi âm như băng ghi âm và đĩa ghi âm là các “bản lưu giữ âm thanh” chứ không phải là “bản sao”, nên ký hiệu “C trong một vòng tròn” không được sử dụng để biểu thị sự bảo hộ đối với tác phẩm âm nhạc, sân khấu hoặc văn học chính đã được thu.

Hình thức ký hiệu cho các thiết bị lưu giữ bản ghi âm

Ký hiệu cho thiết bị lưu giữ các bản ghi âm cần có cả 3 yếu tố dưới đây:

 Biểu tượng (P) (chữ P hoa nằm trong một vòng tròn); và
 Năm xuất bản lần đầu tiên của bản ghi âm; và
 Tên của chủ sở hữu bản quyền của bản ghi âm, hoặc chữ viết tắt mà qua đó có thể nhận biết tên, hoặc mẫu thiết kế khác được biết đến của chủ sở hữu. Nếu nhà sản xuất bản ghi âm có tên trên nhãn hiệu bản ghi hoặc bao bì thì tên của nhà sản xuất được coi là một phần của ký hiệu đó.

Ví dụ: (P) 2006 A.B.C. Records Inc.

Lưu ý: Do thắc mắc có thể nảy sinh từ việc sử dụng các hình thức ký hiệu khác nhau, nên bạn có thể muốn được tư vấn pháp lý trước khi sử dụng bất kỳ hình thức ký hiệu nào ngoài những hình thức được đưa ra ở đây.

Vị trí của ký hiệu

Ký hiệu bản quyền cần được thêm vào bản sao hoặc bản lưu giữ âm thanh theo cách để “khẳng định đúng mức bản quyền”. Ba yếu tố của ký hiệu đó phải cùng xuất hiện trên bản sao hoặc bản lưu giữ âm thanh hay trên nhãn hiệu hoặc bao bì của bản lưu giữ âm thanh. Cục Bản quyền đã đưa ra các quy định liên quan tới hình thức và vị trí của ký hiệu bản quyền trong Bộ các quy định liên bang (37 CFR mục 201.20). Để có thêm thông tin, đề nghị xem Thông tư số 3, Ký hiệu Bản quyền.

Ấn phẩm gắn với công việc của Chính phủ Mỹ

Các tác phẩm thuộc Chính phủ Mỹ không đủ điều kiện để được hưởng bảo hộ bản quyền. Đối với tác phẩm được xuất bản vào hoặc sau ngày 01/3/1989, thì yêu cầu về ký hiệu trước kia đối với các tác phẩm chủ yếu bao gồm một hoặc nhiều tác phẩm thuộc Chính phủ Mỹ, nay đã được hủy bỏ. Tuy nhiên, việc sử dụng ký hiệu trên tác phẩm đó sẽ loại bỏ khả năng vô tình vi phạm như đã được trình bày ở trên, với điều kiện là ký hiệu đó còn có thông báo xác nhận những thành phần của tác phẩm trong đó bản quyền được khẳng định hoặc là những thành phần cấu thành tài liệu của Chính phủ Mỹ.

Ví dụ: © 2006 Jane Brown. Bản quyền được khẳng định trong các chương từ 7-10, ngoại trừ bản đồ của Chính phủ Mỹ.

Bản sao của các tác phẩm được xuất bản trước ngày 01/3/1989, mà chủ yếu bao gồm một hoặc nhiều tác phẩm của chính phủ Mỹ, phải có ký hiệu và thông báo xác nhận.

Tác phẩm chưa xuất bản

Tác giả hay chủ sở hữu bản quyền có thể muốn đặt ký hiệu bản quyền trên bất kỳ bản sao hoặc bản lưu giữ âm thanh chưa xuất bản nào để thể hiện sự kiểm soát của người đó.

Ví dụ: Tác phẩm chưa xuất bản © 2006 Jane Doe

Bỏ ký hiệu và các lỗi trong ký hiệu

Luật bản quyền năm 1976 muốn khắc phục những hậu quả nghiêm trọng của việc không đưa được vấn đề ký hiệu vào bộ luật trước đó. Đạo luật bao gồm các điều khoản quy định các bước hiệu chỉnh cụ thể nhằm khắc phục việc bỏ ký hiệu hoặc các lỗi trong ký hiệu. Theo các điều khoản này, người nộp đơn có 5 năm sau khi công bố để khắc phục việc bỏ sót ký hiệu hoặc chỉnh các lỗi trong ký hiệu. Mặc dù về mặt pháp lý, các điều khoản này vẫn nằm trong luật nhưng ảnh hưởng của chúng bị hạn chế bởi điều sửa đổi khi chuyển sang quy định mới là không bắt buộc phải có ký hiệu đối với tất cả các tác phẩm công bố vào hoặc sau ngày 01/3/1989. Để có thêm thông tin, đề nghị xem Thông tư số 3.

Thời hạn bảo hộ bản quyền

Tác phẩm được sáng tạo lần đầu vào hoặc sau ngày 01/01/1978

Tác phẩm được sáng tạo (định hình lần đầu tiên dưới dạng hữu hình) vào ngày hoặc sau ngày 01/01/1978, được tự động bảo hộ từ thời điểm tác phẩm được sáng tạo và thông thường được bảo hộ suốt cuộc đời của tác giả, cộng thêm 70 năm sau khi tác giả qua đời. Trong trường hợp “tác phẩm chung được sáng tạo bởi hai hoặc nhiều tác giả mà không phải là tác phẩm làm thuê”, thì thời hạn kéo dài 70 năm sau khi tác giả cuối cùng qua đời. Đối với các tác phẩm làm thuê, và các tác phẩm ký danh hay khuyết danh (trừ phi danh tính của tác giả được tiết lộ trong hồ sơ của Cục Bản quyền), thì thời hạn bảo hộ bản quyền sẽ là 95 năm kể từ khi công bố hoặc 120 năm từ khi được sáng tạo, tùy thuộc vào thời hạn nào ngắn hơn.

Tác phẩm được sáng tạo lần đầu trước ngày 01/01/1978, nhưng chưa xuất bản hoặc đăng ký vào ngày đó

Những tác phẩm này tự động được luật pháp bảo vệ và có bản quyền cấp liên bang. Thời hạn bảo hộ bản quyền của những tác phẩm này nhìn chung được tính toán giống với các tác phẩm được sáng tạo vào hoặc sau ngày 01/01/1978: bảo hộ suốt đời tác giả cộng thêm 70 năm hoặc thời hạn 95/120 năm cũng được áp dụng đối với những tác phẩm này. Luật quy định trong bất kỳ hoàn cảnh nào, thời hạn bảo hộ tác phẩm thuộc loại này kết thúc trước ngày 31/12/2002, còn đối với các tác phẩm được xuất bản vào hoặc trước ngày 31/12/2002, thời hạn bảo hộ bản quyền sẽ không kết thúc trước ngày 31/12/2047.

Tác phẩm được sáng tạo lần đầu và được xuất bản hoặc đăng ký trước ngày 01/01/1978

Theo bộ luật bản quyền có hiệu lực trước năm 1978, bản quyền có được vào ngày tác phẩm được xuất bản cùng với ký hiệu bản quyền, hoặc vào ngày đăng ký nếu tác phẩm được đăng ký dưới hình thức chưa xuất bản. Trong cả hai trường hợp trên, thời hạn bản quyền đầu tiên kéo dài 28 năm kể từ ngày có được bản quyền. Trong năm cuối cùng (năm thứ 28) của thời hạn đầu tiên, bản quyền đủ điều kiện để được gia hạn. Đạo luật Bản quyền năm 1976 đã nới rộng thời gian gia hạn từ 28 năm lên 47 năm đối với những bản quyền còn tiếp tục có hiệu lực vào ngày 01/01/1978, hoặc đối với những bản quyền trước năm 1978 được khôi phục theo Luật về các hiệp định của Vòng đàm phán U-ru-goay (URAA), khiến những tác phẩm này đủ điều kiện được hưởng tổng thời hạn bảo hộ là 75 năm. Công luật 105-298, được ban hành vào ngày 27/10/1998, đã nới rộng thêm nữa thời gian gia hạn của những bản quyền vẫn còn hiệu lực tới ngày đó thêm 20 năm nữa, nâng thời gian gia hạn lên 67 năm và tổng thời hạn bảo hộ là 95 năm.

Công luật 102-307, ban hành ngày 26/6/1992, đã sửa đổi Đạo luật Bản quyền năm 1976 nhằm quy định việc tự động gia hạn thời gian đối với những tác phẩm có bản quyền trong khoảng thời gian từ ngày 01/01/1964 đến ngày 31/12/1977. Mặc dù thời gian gia hạn được tự động quy định, nhưng Cục Bản quyền không cấp giấy chứng nhận gia hạn cho những tác phẩm này trừ phi đơn xin gia hạn và lệ phí đã được gửi tới đăng ký tại Cục Bản quyền.

Công luật 102-307 quy định không bắt buộc phải đăng ký gia hạn. Do vậy, việc làm hồ sơ xin đăng ký gia hạn không còn là bắt buộc nếu muốn gia hạn thời gian bảo hộ bản quyền từ 28 năm đầu tiên tới giới hạn đầy đủ là 95 năm. Tuy nhiên, vẫn có một số thuận lợi nếu việc đăng ký gia hạn được thực hiện trong năm thứ 28.

Để có thêm thông tin chi tiết về việc gia hạn bản quyền và thời hạn bản quyền, đề nghị xem Thông tư số 15, Gia hạn bản quyền; Thông tư số 15a, Thời hạn bản quyền; và Thông tư số 15t, Gia hạn thời hạn bản quyền.

Chuyển nhượng bản quyền

Bất kỳ hay toàn bộ quyền về tác phẩm của chủ sở hữu bản quyền hay một phần trong số những quyền đó có thể được chuyển nhượng, nhưng sự chuyển nhượng toàn bộ quyền về tác phẩm sẽ không có hiệu lực nếu không được thể hiện bằng văn bản và có chữ ký của chủ sở hữu các quyền được chuyển nhượng hoặc một đại diện được ủy quyền hợp pháp của chủ sở hữu đó. Đối với việc chuyển nhượng một quyền không phải toàn bộ quyền về tác phẩm thì không cần có văn bản thỏa thuận.

Bản quyền cũng có thể được chuyển nhượng thông qua luật pháp hiện hành và có thể làm di chúc để lại theo nguyện vọng hoặc để lại trên tư cách là tài sản cá nhân theo luật thừa kế với người không để lại di chúc.

Bản quyền là quyền sở hữu cá nhân, và nó chịu sự điều chỉnh của rất nhiều bộ luật và quy định của bang, điều chỉnh về quyền sở hữu, quyền thừa kế, hoặc chuyển nhượng tài sản cá nhân cũng như thời hạn hợp đồng hay công việc kinh doanh. Để có thông tin về các luật có liên quan của bang, đề nghị tham khảo luật sư.

Thông thường, chuyển nhượng bản quyền được thực hiện bằng hợp đồng. Cục Bản quyền không có mẫu chuyển nhượng nào như vậy. Luật quy định việc lập hồ sơ tại Cục Bản quyền về việc chuyển nhượng quyền sở hữu bản quyền. Mặc dù việc lập hồ sơ không phải là yêu cầu bắt buộc để hợp thức hóa việc chuyển nhượng giữa các bên, song nó mang lại một số thuận lợi về mặt pháp lý và có thể vẫn cần thiết để hợp thức hóa việc chuyển nhượng với các bên thứ ba. Để có thông tin về lập hồ sơ chuyển nhượng và các tài liệu khác có liên quan tới bản quyền, đề nghị xem Thông tư số 12, Lập hồ sơ chuyển nhượng và các tài liệu khác.

Chấm dứt chuyển nhượng

Theo bộ luật trước, bản quyền tác phẩm được trao lại cho tác giả, nếu đang sống, hoặc trao lại cho những người được hưởng quyền lợi cụ thể khác nếu tác giả đó đã qua đời, với điều kiện là yêu cầu gia hạn được đăng ký trong năm thứ 28 của thời hạn đầu tiên*. Bộ luật hiện hành bỏ điểm gia hạn đó, ngoại trừ các tác phẩm đang trong thời hạn đầu tiên được bảo hộ theo luật định khi bộ luật hiện thời có hiệu lực. Thay vào đó, bộ luật hiện thời cho phép chấm dứt chuyển nhượng các quyền sau 35 năm theo những điều kiện nhất định bằng việc chuyển cho người được nhượng quyền một thông báo bằng văn bản trong giới hạn thời gian cụ thể.

Đối với các tác phẩm được bảo hộ bản quyền theo luật định trước năm 1978, bộ luật hiện hành quy định quyền chấm dứt chuyển nhượng tương tự trong những năm mới được gia hạn thêm, kéo dài thời hạn bản quyền tối đa trước đó từ 56 năm lên 95 năm. Để có thêm thông tin, đề nghị xem các Thông tư số 15a và số 15t.

Lưu ý: Bản quyền của những tác phẩm đủ điều kiện gia hạn vào hoặc sau ngày 26/6/1992 sẽ thuộc về người xin gia hạn vào ngày đăng ký xin gia hạn, được thực hiện trong năm thứ 28 của thời hạn đầu tiên. Nếu không, bản quyền gia hạn sẽ thuộc về bên được quyền xin gia hạn kể từ ngày 31/12 của năm thứ 28.

Bảo hộ bản quyền quốc tế

Không có cái gọi là “bản quyền quốc tế” tự động bảo vệ tác phẩm của một tác giả trên toàn thế giới. Sự bảo hộ nhằm chống việc sử dụng trái phép tại một quốc gia cụ thể chủ yếu phụ thuộc vào các bộ luật của quốc gia đó. Tuy nhiên, hầu hết các nước đều cung cấp sự bảo hộ tác phẩm nước ngoài theo những điều kiện nhất định, và những điều kiện này được đơn giản hóa rất nhiều thông qua các công ước và hiệp ước quốc tế về bản quyền. Để có thêm thông tin và danh sách các nước vẫn duy trì quan hệ bản quyền với Mỹ, đề nghị xem Thông tư số 38a, Quan hệ bản quyền quốc tế của Mỹ.

Đăng ký bản quyền

Nhìn chung, đăng ký bản quyền là một thủ tục pháp lý nhằm lập hồ sơ công khai những thông tin cơ bản của một bản quyền cụ thể. Tuy nhiên, đăng ký không phải là một điều kiện bảo hộ bản quyền. Mặc dù đăng ký không phải là yêu cầu bắt buộc để được bảo hộ, nhưng luật bản quyền mang lại một số thuận lợi nhằm khuyến khích chủ sở hữu bản quyền tiến hành đăng ký. Trong số đó có những thuận lợi dưới đây:

 Đăng ký xác lập một hồ sơ công khai về quyền bản quyền.
 Trước khi vụ kiện vi phạm bản quyền được đưa ra trước tòa, thì đăng ký là việc cần thiết đối với tác phẩm có xuất xứ từ Mỹ.
 Nếu việc đăng ký được thực hiện trước hoặc trong vòng 5 năm xuất bản, thì việc đăng ký sẽ là bằng chứng hiển nhiên tại tòa về hiệu lực của bản quyền và các thông số được khẳng định trong giấy chứng nhận.
 Nếu việc đăng ký được thực hiện trong vòng 3 tháng sau khi công bố tác phẩm hoặc trước khi xảy ra vi phạm tác phẩm, thì chủ sở hữu bản quyền sẽ được hưởng đền bù theo luật định và không phải chịu phí thuê luật sư. Nếu không, chủ sở hữu bản quyền chỉ được hưởng đền bù đối với những thiệt hại trên thực tế và một số lợi ích khác.
 Việc đăng ký cho phép người sở hữu bản quyền lưu lại bản đăng ký với Dịch vụ Hải quan Mỹ để tránh việc in ra những bản sao không hợp pháp. Để biết thêm thông tin, hãy vào trang web của Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ tại địa chỉ www.cbp.gov/xp/cgov/import. Nhấn chuột vào phần “Quyền sở hữu trí tuệ”.

Việc đăng ký có thể được thực hiện bất kỳ lúc nào trong thời gian bản quyền có hiệu lực. Không giống như luật trước năm 1978, khi một tác phẩm đã được đăng ký theo hình thức chưa xuất bản, không cần thiết phải đăng ký một lần nữa khi tác phẩm đó đã được xuất bản, mặc dù người sở hữu bản quyền có thể đăng ký số lần xuất bản nếu muốn.

Quy trình đăng ký

Đăng ký lần đầu tiên

Để đăng ký một tác phẩm, hãy gửi 3 yếu tố sau trong cùng một phong bì hoặc bao gói tới:

Thư viện Quốc hội Mỹ
Cục bản quyền
101 Independence Avenue, SE
Washington, DC 20559-6000

 Mẫu đơn đăng ký được điền đúng và đầy đủ
 Phí làm hồ sơ không được hoàn trả cho mỗi bản đăng ký
 Một bản lưu không được hoàn trả của tác phẩm cần đăng ký. Yêu cầu về bản lưu khác nhau trong từng tình huống cụ thể. Tiếp theo là những yêu cầu chung về bản lưu. Cần lưu ý thông tin ở mục “Những yêu cầu bản lưu đặc biệt”.
 Nếu tác phẩm chưa được xuất bản, cần nộp bản sao hay một bản lưu giữ âm thanh đầy đủ.
 Nếu tác phẩm lần đầu tiên được xuất bản ở Mỹ vào hoặc sau ngày 1/1/1978, cần nộp hai bản sao hoặc bản lưu giữ âm thanh hoàn chỉnh của lần xuất bản tốt nhất.
 Nếu tác phẩm lần đầu tiên được xuất bản ở Mỹ trước ngày 1/1/1978, cần nộp hai bản sao hoặc bản lưu giữ âm thanh của lần xuất bản đầu tiên.
 Nếu tác phẩm được xuất bản lần đầu tiên ở một nước khác, cần nộp bản sao hay một bản lưu giữ âm thanh đầy đủ của tác phẩm khi xuất bản lần đầu.
 Nếu gửi nhiều tác phẩm thì tất cả các bản đăng ký, bản lưu tác phẩm và các khoản phí cần được gửi trong cùng một bao gói. Nếu có thể, các bản đăng ký cần được đính cùng với bản lưu tương ứng. Đánh số mỗi bao gói (ví dụ 1 trên 3, 2 trên 4) để thuận lợi cho việc xử lý.
Ghi chú: Phí của cục bản quyền có thể thay đổi. Để biết mức phí hiện tại, hãy vào trang web của Cục bản quyền, viết thư cho Cục bản quyền hoặc gọi số (202) 707-3000.

Điều gì xảy ra nếu ba yếu tố trên không được nhận cùng nhau?

Đơn đăng ký và phí nhận được mà không có bản sao, bản lưu giữ âm thanh hoặc tư liệu xác định tương ứng sẽ không được xem xét và thông thường sẽ bị trả lại. Những bản lưu tác phẩm chưa xuất bản mà không có đơn đăng ký và lệ phí thông thường cũng sẽ bị trả lại. Trong hầu hết các trường hợp, tác phẩm đã xuất bản nhận được mà không có đơn đăng ký hoặc lệ phí có thể lập tức được chuyển tới bộ phận tiếp nhận của Thư viện Quốc hội. Tập quán này là phù hợp với mục 408 của luật, quy định rằng những tác phẩm đã xuất bản nộp cho phòng tiếp nhận của Thư viện Quốc hội chỉ được sử dụng cho mục đích đăng ký nếu bản lưu tác phẩm đó được gửi kèm với đơn đăng ký và lệ phí.

Sau khi bản lưu được tiếp nhận và chuyển tới bộ phận dịch vụ khác của Thư viện để tiếp nhận hoặc có những xử lý khác, Cục Bản quyền không còn quản lý nữa. Nếu bạn muốn đăng ký cho tác phẩm, bạn cần chuyển bản lưu hoặc bản ghi âm khác cùng với đơn đăng ký và lệ phí.

Đăng ký gia hạn

Để đăng ký gia hạn, hãy gửi:

 Mẫu đăng ký RE được điền đầy đủ và phù hợp, và nếu cần, phụ lục của mẫu đăng ký RE và
 Phí hồ sơ không được hoàn trả cho mỗi mẫu đăng ký (Xem phần Lưu ý ở trên). Mỗi phụ lục đăng ký cần được gửi kèm với bản tác phẩm lưu đang được xem xét. Xem thêm Thông tư 15, Gia hạn bản quyền

Lưu ý: Điền mẫu đăng ký bằng mực đen hoặc đánh máy. Bạn có thể copy mẫu đăng ký. Tuy nhiên, mẫu đăng ký đệ trình cho Cục Bản quyền cần rõ ràng, dễ nhìn, sử dụng giấy chất lượng tốt cỡ 8.5x11”có thể dùng trong máy photocopy tự động. Mẫu đăng ký cần được in, tốt nhất là bằng mực đen, theo đúng thứ tự và chiều giấy để người xem có thể xem được đầu giấy trang thứ 2 ngay sau đầu trang thứ nhất. Các mẫu không đáp ứng được những yêu cầu này có thể bị trả lại, gây ra sự chậm trễ trong việc đăng ký.

Đăng ký trước

Việc đăng ký trước là dịch vụ được thực hiện cho những tác phẩm đã từng bị vi phạm phát hành. Để có thể đủ tiêu chuẩn cho việc đăng ký trước, một tác phẩm phải chưa được xuất bản và phải đang trong quá trình chuẩn bị phát hành thương mại. Tác phẩm cần phải nằm trong danh sách do Phòng Đăng ký Bản quyền xác định là đã bị vi phạm trước khi phát hành thương mại. Việc đăng ký trước không thay thế được việc đăng ký. Mẫu đơn đăng ký trước chỉ có sẵn trên mạng trực tuyến. Để có thêm thông tin, đề nghị xem trang web của Cục Bản quyền tại www.copyright.gov.

Yêu cầu bản lưu đặc biệt

Có những yêu cầu bản lưu đặc biệt cho các loại tác phẩm khác nhau. Sau đây là những ví dụ điển hình cho những ngoại lệ về yêu cầu bản lưu chung:

 Nếu tác phẩm là phim, yêu cầu bản lưu là một bản sao đầy đủ về phim đã xuất bản hoặc chưa xuất bản và có mô tả bằng bản viết riêng về nội dung, ví dụ như kịch bản, sách in hoặc bản tóm tắt.
 Nếu tác phẩm là tác phẩm văn học, kịch hoặc âm nhạc chỉ được xuất bản dưới hình thức ghi âm, yêu cầu bản lưu chỉ là một bản ghi âm hoàn chỉnh.
 Nếu tác phẩm là chương trình máy tính đã xuất bản hoặc chưa xuất bản, yêu cầu bản lưu là bản sao có thể thấy được bằng mắt thường của 25 trang đầu và 25 trang cuối mã nguồn của chương trình. Nếu chương trình có ít hơn 50 trang, bản lưu là bản sao toàn bộ chương trình. Để biết thêm thông tin về việc đăng ký cho chương trình máy tính, bao gồm bản lưu cho những chương trình sửa đổi và điều khoản bí mật thương mại, xem Thông tư 61, Đăng ký bản quyền cho chương trình máy tính.
 Nếu tác phẩm ở dạng CD-ROM, yêu cầu bản lưu là bản sao đầy đủ của tác phẩm đó, tức là CD-ROM, phần mềm tác nghiệp và hướng dẫn sử dụng đi kèm. Nếu là đăng ký cho chương trình máy tính trên CD-ROM, bản lưu cần có thểm bản in của 25 trang đầu và 25 trang cuối của mã nguồn chương trình.

Trong trường hợp tác phẩm có bản sao dạng 3 chiều, thông thường cần có tài liệu để nhận biết như ảnh hoặc bản vẽ. Một số ví dụ khác của yêu cầu bản lưu đặc biệt (nhưng chưa phải là danh sách đầy đủ) bao gồm tác phẩm nghệ thuật thị giác như thiếp chúc mừng, đồ chơi, vải sợi, vật liệu ngoại cỡ (xem Thông tư 40a, Yêu cầu bản lưu để đăng ký khiếu nại bản quyền đối với tác phẩm nghệ thuật tạo hình); trò chơi video và các tác phẩm nghe nhìn đọc được trên máy khác (xem Thông tư 61); cơ sở dữ liệu tự động (xem Thông tư 65, Đăng ký bản quyền đối với Cơ sở dữ liệu tự động); và các thành phần tạo nên một tác phẩm sưu tập. Đề biết thêm thông tin về yêu cầu bản lưu đối với các tác phẩm nhiều kỳ, xem Thông tư 62, Đăng ký bản quyền cho các tác phẩm nhiều kỳ.

Nếu bạn không chắc về yêu cầu bản lưu đối với tác phẩm của mình, hãy viết thư hoặc gọi điện cho Cục Bản quyền và mô tả tác phẩm bạn muốn đăng ký.

Tác phẩm sưu tập chưa xuất bản

Theo những điều kiện sau, một tác phẩm có thể được đăng ký theo hình thức chưa xuất bản với tư cách là “tác phẩm sưu tập”, cùng với đơn đăng ký và phí:

 Các yếu tố của tác phẩm sưu tập được tập hợp trong một mẫu hoàn chỉnh
 Các yếu tố hợp thành được tập hợp có một tiêu đề duy nhất xác định tác phẩm sưu tập tổng thể
 Người đứng tên yêu cầu bản quyền cho tất cả các tác phẩm thành phần và cho tác phẩm tổng thể là giống nhau; và
 Các tác phẩm thành phần là của cùng tác giả, hoặc, nếu là của nhiều tác giả thì ít nhất một người phải có chung quyền tác giả của mọi tác phẩm thành phần.

LƯU Ý: Số kiểm soát của Thư viện Quốc hội khác với số đăng ký bản quyền. Phòng Danh mục Xuất bản (CIP) của Thư viện Quốc hội chịu trách nhiệm xác định số kiểm soát của Thư viện Quốc hội và hoạt động riêng biệt với Cục Bản quyền. Một quyển sách có thể được đăng ký hoặc lưu trữ tại Cục Bản quyền nhưng không nhất thiết phải được đưa vào danh mục và bổ sung vào các bản tiếp nhận của Thư viện. Để biết thêm thông tin về việc lấy số kiểm soát của Thư viện Quốc hội, hãy vào xem trang web: http://pcn.loc.gov/pcn. Để biết thêm thông tin về Số thứ tự tiêu chuẩn quốc tế cho sách (ISBN), hãy gửi thư tới ISBN, R.R. Bower, 630 Center Ave., New Providence, NJ 07974 hay gọi số (877) 310-7333. Để biết thêm thông tin và đăng ký trên mạng, xem trang www.isbn.org. Để biết thêm thông tin về Số thứ tự tiêu chuẩn quốc tế cho tạp chí (ISSN), hãy gửi thư tới Thư viện Quốc hội, Chương trình Dữ liệu Tạp chí Quốc gia, Phòng Lưu trữ Chỉ số ấn phẩm, Washington, DC 20540-4160 hay gọi tới số (202) 707-6452. Bạn cũng có thể xem thông tin tại trang www.loc.gov/issn.

Tác phẩm sưu tập chưa xuất bản không được liệt kê theo tên các tác phẩm thành phần mà theo tên của bộ sưu tập.

Ngày đăng ký có hiệu lực

Việc đăng ký bản quyền có hiệu lực vào ngày Cục Bản quyền tiếp nhận các yếu tố theo yêu cầu theo đúng mẫu quy định, không tính tới thời gian xử lý đơn và gửi chứng nhận đăng ký. Thời gian mà Cục Bản quyền cần để xử lý đơn có thể thay đổi, tùy thuộc vào số lượng tài liệu mà Cục nhận được.

Nếu bạn đăng ký bản quyền, bạn sẽ không nhận được bản xác nhận nào về việc đơn của bạn đã được tiếp nhận (Cục tiếp nhận hơn 600.000 đơn mỗi năm), nhưng bạn có thể nhận được:

 Thư hoặc điện thoại của nhân viên Cục Bản quyền nếu bạn cần bổ sung thông tin hoặc
 Chứng nhận đăng ký ghi rõ rằng tác phẩm đã được đăng ký, hoặc nếu đơn của bạn không được chấp nhận, sẽ có thư giải thích tại sao nó lại bị từ chối.

Những yêu cầu lấy chứng nhận tại Phòng Thông tin Công chúng hoặc đề nghị gửi chứng nhận bằng Federal Express hoặc bằng các dịch vụ gửi thư khác sẽ không được xem xét.

Nếu bạn muốn biết ngày mà Cục Bản quyền nhận được tác phẩm của bạn, hãy gửi nó bằng thư bảo đảm và yêu cầu có biên lai hoàn lại.

Sửa đổi và bổ sung đăng ký đã có

Để sửa đổi một lỗi trong đăng ký bản quyền hoặc bổ sung thông tin trong bản đăng ký, hãy bổ sung bản đăng ký Mẫu CA trong hồ sơ của Cục Bản quyền. Thông tin trong đăng ký bổ sung sẽ được thêm vào nhưng không thay thế thông tin trong bản đăng ký cũ. Cũng lưu ý rằng bản đăng ký bổ sung không thay thế cho bản đăng ký gốc, cho bản gia hạn đăng ký hoặc văn bản lưu trữ việc chuyển nhượng người sở hữu. Để biết thêm thông tin về đăng ký bổ sung, xem Thông tư số 8, Đăng ký bản quyền bổ sung.

Bản lưu bắt buộc cho những tác phẩm được xuất bản tại Mỹ

Mặc dù không yêu cầu đăng ký bản quyền, nhưng Luật Bản quyền đã đề ra yêu cầu bản lưu bắt buộc đối với những tác phẩm xuất bản tại Mỹ. Xem khái niệm “xuất bản”. Thông thường, người sở hữu bản quyền hoặc người sở hữu toàn bộ quyền về tác phẩm có nghĩa vụ pháp lý phải lưu tại Cục Bản quyền, trong vòng 3 tháng kể từ ngày xuất bản tại Mỹ, hai bản sao (hoặc trong trường hợp tác phẩm âm thanh, là hai bản lưu giữ âm thanh) để Thư viện Quốc hội lưu lại. Nếu không có bản lưu có thể sẽ bị phạt nhưng không ảnh hưởng đến việc bảo vệ bản quyền.

Một số loại tác phẩm được miễn phải có bản lưu bắt buộc, và đối với một số loại thì trách nhiệm cũng được giảm xuống. Để biết thêm thông tin về bản lưu bắt buộc, xem Thông tư 7d, Bản lưu ấn phẩm và âm thanh bắt buộc của Thư viện Quốc hội.

Sử dụng bản lưu bắt buộc để đáp ứng yêu cầu đăng ký

Đối với những tác phẩm xuất bản ở Mỹ, luật bản quyền có quy định một bản lưu có thể đáp ứng được cả yêu cầu lưu trữ của Thư viện và yêu cầu đăng ký. Để có thể có hiệu quả kép này, bản sao hoặc bản lưu giữ âm thanh phải được gửi kèm với mẫu đăng ký và phí làm hồ sơ.

Ai có thể làm đơn đăng ký?

Những người sau được quyền đệ trình bản đăng ký:

 Tác giả. Đây hoặc là người tạo ra tác phẩm hoặc, nếu là tác phẩm làm thuê, là người chủ hoặc là người mà tác phẩm này được làm cho.
 Người sở hữu bản quyền. Người sở hữu bản quyền được định nghĩa theo quy định của Cục Bản quyền hoặc là tác giả của tác phẩm hoặc là người/tổ chức có quyền sở hữu tất cả các quyền của mà tác giả có được theo luật bản quyền. Danh sách này bao gồm người/tổ chức theo hợp đồng là có quyền hợp pháp đối với bản quyền trong bản đăng ký bản quyền.
 Người sở hữu toàn bộ quyền về tác phẩm'. Theo luật, là bất kỳ hình thức độc quyền nào tạo ra bản quyền và bất kỳ phần nào của độc quyền có thể được chuyển giao và sở hữu riêng biệt, mặc dù việc chuyển giao có thể bị giới hạn hiệu lực về thời gian hoặc không gian. Thuật ngữ “người sở hữu bản quyền” theo khía cạnh là bất kỳ hình thức độc quyền nào bao gồm trong bản quyền là chỉ người sở hữu của quyền cụ thể đó.Bất kỳ người sở hữu độc quyền nào cũng có thể đăng ký là có quyền đối với tác phẩm.
 Người đại diện được ủy quyền của tác giả, hoặc là người sở hữu bản quyền, hoặc là người sở hữu toàn bộ các quyền về tác phầm. Bất cứ người nào được ủy quyền hành động thay mặt tác giả, hoặc là người sở hữu bản quyền, hoặc là người sở hữu toàn bộ quyền về tác phẩm có thể đăng ký.

Không có yêu cầu là đơn đăng ký phải do luật sư soạn thảo.

MẪU ĐƠN ĐĂNG KÝ

Đối với đăng ký gốc

Đăng ký gia hạn

Đối với đề nghị sửa đổi và bổ sung

Đối với một tập hợp các bài viết cho các tạp chí xuất bản định kỳ

Cách lấy mẫu đăng ký

Xem mục "Thông tin chi tiết".

Bạn cần có chương trình Adobe Acrobat Reader ® cài đặt sẵn trong máy tính để đọc và in các mẫu truy cập trên Internet. Chương trình Adobe Acrobat Reader có thể tải xuống miễn phí từ Công ty Adobe Systems Incorporated thông qua các đường liên kết ngay tại các trang web có chứa mẫu đăng ký. Hãy in các mẫu này theo chiều thống nhất từ trên xuống (đầu trang 2 ở ngay sau đầu trang 1) bằng giấy trắng loại tốt theo khổ 8½"× 11". Để có các bản mẫu đăng ký có chất lượng tốt nhất, nên in bằng máy in laze.

Có sẵn các mẫu có chỗ để điền

Hầu hết các mẫu của Cục Bản quyền đều có sẵn trên trang web dưới dạng có chỗ trống sẵn chỉ việc điền vào. Hãy vào trang www.copyright.gov/forms và làm theo chỉ dẫn. Các mẫu này cho phép bạn nhập thông tin trong khi mẫu sẽ được hiển thị trên màn hình bằng một sản phẩm của chương trình Adobe Acrobat Reader. Sau đó bạn có thể in ra giấy mẫu đã được điền và gửi cho Cục Bản quyền. Các bản mẫu điền sẵn này sẽ cho bạn một bản in sạch sẽ, sắc nét để bạn tự lưu và gửi cho Cục Bản quyền.

Lệ phí*

Các khoản lệ phí đăng ký sẽ được chuyển trả cho Cục Bản quyền dưới dạng hối phiếu, tức là séc, lệnh chuyển tiền, hoặc hối phiếu ngân hàng. Đề nghị không chuyển tiền mặt. Các hối phiếu phải là loại có thể chiết khấu được thông qua một tổ chức của Mỹ mà không cần dịch vụ hoặc phí chuyển đổi, phải thanh toán được bằng đô-la Mỹ và đánh số thứ tự theo quy định của Hiệp hội ngân hàng Mỹ. Không chấp nhận các lệnh chuyển tiền quốc tế và lệnh chuyển tiền qua bưu điện thuộc loại chỉ chiết khấu được ngay tại bưu cục.

Nếu Cục Bản quyền nhận được một bản séc dùng để thanh toán lệ phí đăng ký nhưng séc là loại không rút tiền ra được, Cục Bản quyền sẽ hủy bản đăng ký và thông báo cho người chuyển séc.

Lệ phí nộp hồ sơ đăng ký bản quyền gốc, đăng ký bổ sung hay gia hạn đều không được hoàn trả, bất kể cuối cùng có đăng ký được bản quyền hay không. Đề nghị không chuyển tiền mặt. Cục Bản quyền sẽ không chịu bất cứ trách nhiệm nào nếu khoản tiền mặt để trả lệ phí đăng ký bị mất. Để biết thêm chi tiết, hãy xem Thông tư số 4, Lệ phí đăng ký bản quyền.

Một số lệ phí và dịch vụ có thể được thanh toán bằng thẻ tín dụng

Một số khoản lệ phí có thể được nhân viên Cục Bản quyền yêu cầu nộp trực tiếp tại văn phòng hoặc qua điện thoại. Một số khoản khác lại chỉ có thể được yêu cầu nộp trực tiếp tại văn phòng. Việc thanh toán bằng thẻ tín dụng thường chỉ được phép đối với các dịch vụ không đòi hỏi phải nộp hồ sơ hay các giấy tờ khác. Tuy nhiên, cũng có ngoại lệ đối với các khoản lệ phí liên quan đến các hồ sơ nộp tại Phòng Thông tin Công chúng.

 Ban Văn bằng - chứng chỉ: Các khoản lệ phí cho các dịch vụ này có thể được nhân viên trong Ban yêu cầu nộp trực tiếp tại văn phòng hoặc qua điện thoại: cấp thêm giấy chứng nhận; bản sao các văn bản và bản lưu; tìm kiếm, định vị và lấy bản lưu; xác nhận; và xử lý khẩn cấp.
 Phòng Thông tin Công chúng: Các khoản lệ phí ở đây chỉ có thể được các nhân viên văn phòng yêu cầu nộp trực tiếp chứ không qua điện thoại được: Mẫu đơn đăng ký chuẩn; các yêu cầu xử lý đặc biệt đối với tất cả các mẫu đơn đăng ký chuẩn; các yêu cầu đối với các dịch vụ do Ban Văn bằng-Chứng chỉ cung cấp trong trường hợp yêu cầu này đi kèm với yêu cầu xử lý đặc biệt; các yêu cầu tìm kiếm mà đã xác định được khoản lệ phí ước tính; lệ phí khác đối với mỗi yêu cầu sử dụng chung một khoản tiền gửi; lệ phí duy trì toàn kỳ; lệ phí kháng án; lệ phí xử lý Kiểm tra Bảo đảm; các khoản lệ phí còn thiếu đi kèm với Thông báo đến hạn thanh toán; lệ phí trong thời gian truy lục dữ liệu; và lệ phí thực hiện dịch vụ trực tuyến.
 Ban Tài liệu tham khảo và thư mục: các yêu cầu tìm kiếm trên cơ sở thông thường hay khẩn cấp có thể được yêu cầu thanh toán qua điện thoại bằng thẻ tín dụng.
 Bộ phận Lưu giữ hồ sơ: các dịch vụ cập nhật thông tin từ máy tính trên COINS, in từ đĩa quang, và sao chụp có thể được yêu cầu nộp lệ phí tại văn phòng.
 Ban Kiểm soát tài chính: các tài khoản tiền gửi do Ban Kiểm soát tài chính duy trì có thể được bổ sung bởi các thẻ tín dụng. Xem Thông tư số 5, Cách mở và duy trì một tài khoản tiền gửi ở Cục Bản quyền.

Các bộ hồ sơ và thông báo về mục đích của yêu cầu (NIE) lập theo Mẫu GATT có thể trả phí bằng thẻ tín dụng nếu số của thẻ tín dụng đã được nêu trong một bức thư riêng gửi kèm mẫu.

Tìm kiếm Hồ sơ của Cục Bản quyền

Các hồ sơ của Cục Bản quyền được công khai cho công chúng tra cứu và kiểm tra. Hơn nữa, theo yêu cầu của bạn kèm việc thanh toán lệ phí, Cục Bản quyền sẽ tìm kiếm hồ sơ giúp bạn. Để biết thêm thông tin về việc tìm kiếm các hồ sơ của Cục Bản quyền liên quan đến tình trạng bản quyền hoặc quyền sở hữu của một tác phẩm, xem Thông tư 22, Cách tra cứu tình trạng tác quyển của một tác phẩm, và Thông tư 23, Thẻ mục lục bản quyền và các hồ sơ trực tuyến của Cục Bản quyền.

Các hồ sơ của Cục Bản quyền lưu giữ dưới dạng đọc được bằng máy, được biên mục từ 1/1/1978 đến nay, bao gồm các hồ sơ đăng ký, thông tin gia hạn và các hồ sơ lưu trữ khác, hiện nay có thể truy cập được tại trang web của Cục Bản quyền www.copyright.gov.

Các thông tin khác

 Thông tin trên Internet: Các thông tư, các bản tuyên bố, các quy định, các tài liệu liên quan khác, và các mẫu xin cấp bản quyền có sẵn trên trang web của Cục Bản quyền www.copyright.gov.
 Thông tin qua điện thoại: Để biết thông tin chung về vấn đề bản quyền, hãy gọi Phòng Thông tin Công chúng về bản quyền tại số máy (202) 707-3000. Số máy telex là (202) 707-6737. Nhân viên văn phòng sẽ trực máy từ 8:30 sáng đến 5:00 chiều (giờ miền đông), từ thứ hai đến thứ sáu trừ các ngày nghỉ theo quy định của liên bang. Các thông tin lưu trữ có thể truy cập được 24/24h. Hoặc nếu bạn biết chính xác bạn cần mẫu đăng ký và thông tri nào, bạn có thể yêu cầu nhân viên văn phòng cung cấp thông tin 24/24h theo đường dây nóng hỏi đáp về Mẫu đăng ký và các Ấn phẩm theo số máy (202) 707-9100. Bạn cũng có thể để lại tin nhắn cho họ.
 Thông tin bằng thư thông thường: hãy gửi về địa chỉ:

Library of CongressCopyright Office
Publications Section101 Independence Avenue, SE
Washington, DC 20559-6000

Để biết danh mục các tài liệu khác đã được Cục Bản quyền phát hành, hãy xem Thông tư số 2, Các tài liệu về bản quyền.

Phòng Thông tin Công chúng về bản quyền tiếp đón công chúng từ 8:30 sáng đến 5:00 chiều (giờ miền Đông) từ thứ hai đến thứ sáu, trừ các ngày nghỉ theo quy định của liên bang. Văn phòng được đặt tại Thư viện Quốc hội, James Madison Memorial Building, 101 Independence Avenue SE, Washington, DC, gần bến tàu điện ngầm phía Nam thành phố. Các nhân viên văn phòng sẵn sàng trả lời các câu hỏi, cung cấp các thông tri, và tiếp nhận đơn đăng ký. Văn phòng có lối đi dành cho người khuyết tật ở cửa trước của Independence Avenue SE.

Cục Bản quyền không được phép tư vấn pháp luật. Nếu cần thông tin hoặc chỉ dẫn về các vấn đề như tranh chấp về quyền sở hữu bản quyền, các vụ kiện về vi phạm bản quyền, quy trình xuất bản một tác phẩm, hoặc phương thức thanh toán tiền bản quyền, các bạn cần tham khảo ý kiến luật sư.

Lưu ý: Cục Bản quyền cung cấp miễn phí một danh sách người nhận thư điện tử, gọi là NewsNet, những người này sẽ nhận được các bản tin điện tử được cập nhật định kỳ về vấn đề bản quyền. Các bản tin này sẽ khuyến cáo cho người nhận về các phiên tòa, hạn chót gửi thông tin phản hồi, các quy định mới và quy định đang được đề xuất, các ấn phẩm mới, và các vấn đề khác liên quan đến bản quyền mà bạn có thể quan tâm. NewsNet không phải là một chương trình thảo luận nhóm tương tác. Để đăng ký vào danh sách này, hãy gửi thư tới listserv@loc.gov. Trong nội dung thư, hãy viết: "subscribe uscopyright". Hoặc bạn có thể điền vào mẫu đăng ký trực tuyến tại www.copyright.gov/newsnet. Bạn sẽ nhận được một thư chào mừng tham gia thuê bao trong đó nói rằng bản đăng ký vào danh sách NewsNet của bạn đã được chấp thuận.

Thông tư số 1, cập nhật tháng 7/2006.

Thông tư
Luật bản quyền


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)

text:
Căn cứ Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 51/2001/QH10;

Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự số 24/2004/QH11,

Mục lục
 Phần thứ nhất: Những quy định chung
 Phần thứ hai: Thủ tục giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm
 Phần thứ ba: Thủ tục giải quyết vụ án tại Tòa án cấp phúc thẩm
 Phần thứ tư: Thủ tục xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật
 Phần thứ năm: Thủ tục giải quyết việc dân sự
 Phần thứ sáu: Thủ tục công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài, quyết định của Trọng tài nước ngoài
 Phần thứ bảy: Thi hành bản án, quyết định dân sự của Toà án
 Phần thứ tám: Xử lý các hành vi cản trở hoạt động tố tụng dân sự; khiếu nại, tố cáo trong tố tụng dân sự
 Phần thứ chín: Thủ tục giải quyết các vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài và tương trợ tư pháp trong tố tụng dân sự

Điều 2.
 Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2012.
 Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình hướng dẫn thi hành Luật này.

Luật này đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 29 tháng 3 năm 2011.

Bộ luật Việt Nam


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)/Phần thứ nhất

text:
Mục lục
 Chương I: Nhiệm vụ và hiệu lực của Bộ luật Tố tụng Dân sự (Điều 1 - 2)
 Chương II: Những nguyên tắc cơ bản (Điều 3 - 24)
 Chương III: Thẩm quyền của tòa án (Điều 25 - 38)
 Chương IV: Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng và việc thay đổi người tiến hành tố tụng (Điều 39 - 51)
 Chương V: Thành phần giải quyết vụ việc dân sự (Điều 52 - 55)
 Chương VI: Người tham gia tố tụng (Điều 56 - 78)
 Chương VII: Chứng minh và Chứng cứ (Điều 79 - 98)
 Chương VIII: Các biện pháp khẩn cấp tạm thời (Điều 99 - 126)
 Chương IX: Án phí, lệ phí và các chi phí tố tụng khác (Điều 127 - 145)
 Chương X: Cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng (Điều 146 - 156)
 Chương XI: Thời hạn tố tụng (Điều 157 - 160)


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)/Phần thứ nhất/Chương I

text:
Bộ luật tố tụng dân sự quy định những nguyên tắc cơ bản trong tố tụng dân sự; trình tự, thủ tục khởi kiện để Toà án giải quyết các vụ án về tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động (sau đây gọi chung là vụ án dân sự) và trình tự, thủ tục yêu cầu để Toà án giải quyết các việc về yêu cầu dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động (sau đây gọi chung là việc dân sự); trình tự, thủ tục giải quyết vụ án dân sự, việc dân sự (sau đây gọi chung là vụ việc dân sự) tại Toà án; thi hành án dân sự; nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng; quyền và nghĩa vụ của người tham gia tố tụng, của cá nhân, cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức kinh tế, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp (sau đây gọi chung là cơ quan, tổ chức) có liên quan nhằm bảo đảm cho việc giải quyết các vụ việc dân sự được nhanh chóng, chính xác, công minh và đúng pháp luật.

Bộ luật tố tụng dân sự góp phần bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức; giáo dục mọi người nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật.

Bộ luật tố tụng dân sự được áp dụng đối với mọi hoạt động tố tụng dân sự trên toàn lãnh thổ nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
 Bộ luật tố tụng dân sự được áp dụng đối với mọi hoạt động tố tụng dân sự do cơ quan Lãnh sự của Việt Nam tiến hành ở nước ngoài.
 Bộ luật tố tụng dân sự được áp dụng đối với việc giải quyết vụ việc dân sự có yếu tố nước ngoài; trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc gia nhập có quy định khác thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó.
 Cá nhân, cơ quan, tổ chức nước ngoài thuộc đối tượng được hưởng các quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao hoặc các quyền ưu đãi, miễn trừ lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc gia nhập thì vụ việc dân sự có liên quan đến cá nhân, cơ quan, tổ chức đó được giải quyết bằng con đường ngoại giao.


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)/Phần thứ nhất/Chương II

text:
Mọi hoạt động tố tụng dân sự của người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng, của cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan phải tuân theo các quy định của Bộ luật này.

Cá nhân, cơ quan, tổ chức do Bộ luật này quy định có quyền khởi kiện vụ án dân sự, yêu cầu giải quyết việc dân sự tại Toà án có thẩm quyền để yêu cầu Toà án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình hoặc của người khác.

Đương sự có quyền quyết định việc khởi kiện, yêu cầu Toà án có thẩm quyền giải quyết vụ việc dân sự. Toà án chỉ thụ lý giải quyết vụ việc dân sự khi có đơn khởi kiện, đơn yêu cầu của đương sự và chỉ giải quyết trong phạm vi đơn khởi kiện, đơn yêu cầu đó.
 Trong quá trình giải quyết vụ việc dân sự, các đương sự có quyền chấm dứt, thay đổi các yêu cầu của mình hoặc thoả thuận với nhau một cách tự nguyện, không trái pháp luật và đạo đức xã hội.

Các đương sự có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ cho Toà án và chứng minh cho yêu cầu của mình là có căn cứ và hợp pháp.

Cá nhân, cơ quan, tổ chức khởi kiện, yêu cầu để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khác có quyền và nghĩa vụ cung cấp chứng cứ, chứng minh như đương sự.

 Toà án chỉ tiến hành xác minh, thu thập chứng cứ trong những trường hợp do Bộ luật này quy định.

Cá nhân, cơ quan, tổ chức trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm cung cấp đầy đủ và đúng thời hạn cho đương sự, Tòa án, Viện kiểm sát tài liệu, chứng cứ mà mình đang lưu giữ, quản lý khi có yêu cầu của đương sự, Tòa án, Viện kiểm sát và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc cung cấp tài liệu, chứng cứ đó; trong trường hợp không cung cấp được thì phải thông báo bằng văn bản cho đương sự, Tòa án, Viện kiểm sát biết và nêu rõ lý do của việc không cung cấp được tài liệu, chứng cứ.

Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, trước Toà án không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo, trình độ văn hoá, nghề nghiệp. Mọi cơ quan, tổ chức đều bình đẳng không phụ thuộc vào hình thức tổ chức, hình thức sở hữu và những vấn đề khác.

Các đương sự đều bình đẳng về quyền và nghĩa vụ trong tố tụng dân sự, Toà án có trách nhiệm tạo điều kiện để họ thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình.

Đương sự có quyền tự bảo vệ hoặc nhờ luật sư hay người khác có đủ điều kiện theo quy định của Bộ luật này bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Toà án có trách nhiệm bảo đảm cho đương sự thực hiện quyền bảo vệ của họ.

Toà án có trách nhiệm tiến hành hoà giải và tạo điều kiện thuận lợi để các đương sự thoả thuận với nhau về việc giải quyết vụ việc dân sự theo quy định của Bộ luật này.

Việc xét xử các vụ án dân sự có Hội thẩm nhân dân tham gia theo quy định của Bộ luật này. Khi xét xử, Hội thẩm nhân dân ngang quyền với Thẩm phán.

Khi xét xử vụ án dân sự, Thẩm phán và Hội thẩm nhân dân độc lập và chỉ tuân theo pháp luật.
Nghiêm cấm mọi hành vi cản trở Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân thực hiện nhiệm vụ.

Cơ quan, người tiến hành tố tụng dân sự phải tôn trọng nhân dân và chịu sự giám sát của nhân dân.
 Cơ quan, người tiến hành tố tụng dân sự chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình. Trường hợp người tiến hành tố tụng có hành vi vi phạm pháp luật thì tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
 Cơ quan, người tiến hành tố tụng dân sự phải giữ bí mật nhà nước, bí mật công tác theo quy định của pháp luật; giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc, giữ bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh, bí mật đời tư của các đương sự theo yêu cầu chính đáng của họ.
 Người tiến hành tố tụng dân sự có hành vi trái pháp luật gây thiệt hại cho cá nhân, cơ quan, tổ chức thì Toà án phải bồi thường cho người bị thiệt hại và người tiến hành tố tụng có trách nhiệm bồi hoàn cho Toà án theo quy định của pháp luật.

Toà án xét xử tập thể vụ án dân sự và quyết định theo đa số.

Việc xét xử vụ án dân sự của Toà án được tiến hành công khai, mọi người đều có quyền tham dự, trừ trường hợp do Bộ luật này quy định.
 Trong trường hợp đặc biệt cần giữ bí mật nhà nước, giữ gìn thuần phong mỹ tục của dân tộc, giữ bí mật nghề nghiệp, bí mật kinh doanh, bí mật đời tư của cá nhân theo yêu cầu chính đáng của đương sự thì Toà án xét xử kín, nhưng phải tuyên án công khai.

Chánh án Tòa án, Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Tòa án, Viện trưởng Viện kiểm sát, Kiểm sát viên, người phiên dịch, người giám định, thành viên Hội đồng định giá không được tiến hành hoặc tham gia tố tụng, nếu có lý do xác đáng để cho rằng họ có thể không vô tư trong khi thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình.

Toà án thực hiện chế độ hai cấp xét xử.

Bản án, quyết định sơ thẩm của Toà án có thể bị kháng cáo, kháng nghị theo quy định của Bộ luật này.

Bản án, quyết định sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm trong thời hạn do Bộ luật này quy định thì có hiệu lực pháp luật; đối với bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị thì vụ án phải được xét xử phúc thẩm. Bản án, quyết định phúc thẩm có hiệu lực pháp luật.

 Bản án, quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật mà phát hiện có vi phạm pháp luật hoặc có tình tiết mới thì được xem xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm theo quy định của Bộ luật này.

Toà án cấp trên giám đốc việc xét xử của Toà án cấp dưới, Toà án nhân dân tối cao giám đốc việc xét xử của Toà án các cấp để bảo đảm việc áp dụng pháp luật được nghiêm chỉnh và thống nhất.

Bản án, quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật phải được thi hành và phải được mọi công dân, cơ quan, tổ chức tôn trọng. Cá nhân, cơ quan, tổ chức có nghĩa vụ chấp hành bản án, quyết định của Toà án phải nghiêm chỉnh chấp hành.
Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, Toà án nhân dân và các cơ quan, tổ chức được giao nhiệm vụ thi hành bản án, quyết định của Toà án phải nghiêm chỉnh thi hành và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thực hiện nhiệm vụ đó.

Tiếng nói và chữ viết dùng trong tố tụng dân sự là tiếng Việt.
Người tham gia tố tụng dân sự có quyền dùng tiếng nói và chữ viết của dân tộc mình, trong trường hợp này cần phải có người phiên dịch.

Viện kiểm sát nhân dân kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự, thực hiện các quyền yêu cầu, kiến nghị, kháng nghị theo quy định của pháp luật nhằm bảo đảm cho việc giải quyết vụ việc dân sự kịp thời, đúng pháp luật.
 Viện kiểm sát nhân dân tham gia các phiên họp sơ thẩm đối với các việc dân sự; các phiên tòa sơ thẩm đối với những vụ án do Tòa án tiến hành thu thập chứng cứ hoặc đối tượng tranh chấp là tài sản công, lợi ích công cộng, quyền sử dụng đất, nhà ở hoặc có một bên đương sự là người chưa thành niên, người có nhược điểm về thể chất, tâm thần.
 Viện kiểm sát nhân dân tham gia phiên tòa, phiên họp phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm.
 Viện kiểm sát nhân dân tối cao chủ trì phối hợp với Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành Điều này.

Toà án có trách nhiệm chuyển giao trực tiếp hoặc qua bưu điện bản án, quyết định, giấy triệu tập, giấy mời và các giấy tờ khác của Toà án liên quan đến người tham gia tố tụng dân sự theo quy định của Bộ luật này.
 Trong trường hợp Toà án chuyển giao trực tiếp không được hoặc qua bưu điện không có kết quả thì Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là Uỷ ban nhân dân cấp xã) nơi người tham gia tố tụng dân sự cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người tham gia tố tụng dân sự làm việc có trách nhiệm chuyển giao bản án, quyết định, giấy triệu tập, giấy mời và các giấy tờ khác của Toà án liên quan đến người tham gia tố tụng dân sự khi có yêu cầu của Toà án và phải thông báo kết quả việc chuyển giao đó cho Toà án biết.

Cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền và nghĩa vụ tham gia tố tụng dân sự theo quy định của Bộ luật này, góp phần vào việc giải quyết vụ việc dân sự tại Toà án kịp thời, đúng pháp luật.

Trong quá trình giải quyết vụ án dân sự, Tòa án bảo đảm để các bên đương sự, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự thực hiện quyền tranh luận để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.

Cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền khiếu nại, cá nhân có quyền tố cáo những việc làm trái pháp luật của người tiến hành tố tụng dân sự hoặc của bất cứ cá nhân, cơ quan, tổ chức nào trong hoạt động tố tụng dân sự.
Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền phải tiếp nhận, xem xét và giải quyết kịp thời, đúng pháp luật các khiếu nại, tố cáo; thông báo bằng văn bản về kết quả giải quyết cho người đã khiếu nại, tố cáo biết.


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)/Phần thứ nhất/Chương III

text:
Mục lục
 Mục 1: Những vụ việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án (Điều 25 - 32a)
 Mục 2: Thẩm quyền của Toà án các cấp (Điều 33 - 38)


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)/Phần thứ nhất/Chương III/Mục 1

text:
Tranh chấp giữa cá nhân với cá nhân về quốc tịch Việt Nam.
 Tranh chấp về quyền sở hữu tài sản.
 Tranh chấp về hợp đồng dân sự.
 Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 29 của Bộ luật này.
 Tranh chấp về thừa kế tài sản.
 Tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.
 Tranh chấp về quyền sử dụng đất, về tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai.
 Tranh chấp liên quan đến hoạt động nghiệp vụ báo chí theo quy định của pháp luật.
 Tranh chấp liên quan đến yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu.
 Tranh chấp liên quan đến tài sản bị cưỡng chế để thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.
 Tranh chấp về kết quả bán đấu giá tài sản, thanh toán phí tổn đăng ký mua tài sản bán đấu giá theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.
 Các tranh chấp khác về dân sự mà pháp luật có quy định.

Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự hoặc quyết định tuyên bố hạn chế năng lực hành vi dân sự.
 Yêu cầu thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú và quản lý tài sản của người đó.
 Yêu cầu tuyên bố một người mất tích, hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất tích.
 Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết, hủy bỏ quyết định tuyên bố một người là đã chết.
 Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định về dân sự, quyết định về tài sản trong bản án, quyết định hình sự, hành chính của Tòa án nước ngoài hoặc không công nhận bản án, quyết định về dân sự, quyết định về tài sản trong bản án, quyết định hình sự, hành chính của Tòa án nước ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam.
 Yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu.
 Yêu cầu xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản; phân chia tài sản chung để thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự.
 Các yêu cầu khác về dân sự mà pháp luật có quy định.

Ly hôn, tranh chấp về nuôi con, chia tài sản khi ly hôn.
 Tranh chấp về chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân.
 Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.
 Tranh chấp về xác định cha, mẹ cho con hoặc xác định con cho cha, mẹ.
 Tranh chấp về cấp dưỡng.
 Các tranh chấp khác về hôn nhân và gia đình mà pháp luật có quy định.

Yêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp luật.
 Yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, nuôi con, chia tài sản khi ly hôn.
 Yêu cầu công nhận sự thoả thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.
 Yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn.
 Yêu cầu chấm dứt việc nuôi con nuôi.
 Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định về hôn nhân và gia đình của Toà án nước ngoài hoặc không công nhận bản án, quyết định về hôn nhân và gia đình của Toà án nước ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam.
 Các yêu cầu khác về hôn nhân và gia đình mà pháp luật có quy định.

Tranh chấp phát sinh trong hoạt động kinh doanh, thương mại giữa cá nhân, tổ chức có đăng ký kinh doanh với nhau và đều có mục đích lợi nhuận bao gồm:
 a) Mua bán hàng hoá;
 b) Cung ứng dịch vụ;
 c) Phân phối;
 d) Đại diện, đại lý;
 đ) Ký gửi;
 e) Thuê, cho thuê, thuê mua;
 g) Xây dựng;
 h) Tư vấn, kỹ thuật;
 i) Vận chuyển hàng hoá, hành khách bằng đường sắt, đường bộ, đường thuỷ nội địa;
 k) Vận chuyển hàng hoá, hành khách bằng đường hàng không, đường biển;
 l) Mua bán cổ phiếu, trái phiếu và giấy tờ có giá khác;
 m) Đầu tư, tài chính, ngân hàng;
 n) Bảo hiểm;
 o) Thăm dò, khai thác.
 Tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ giữa cá nhân, tổ chức với nhau và đều có mục đích lợi nhuận.
 Tranh chấp giữa công ty với các thành viên của công ty, giữa các thành viên của công ty với nhau liên quan đến việc thành lập, hoạt động, giải thể, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi hình thức tổ chức của công ty.
 Các tranh chấp khác về kinh doanh, thương mại mà pháp luật có quy định.

Yêu cầu liên quan đến việc Trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết các vụ tranh chấp theo quy định của pháp luật về Trọng tài thương mại.
 Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định kinh doanh, thương mại của Toà án nước ngoài hoặc không công nhận bản án, quyết định kinh doanh, thương mại của Toà án nước ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam.
 Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quyết định kinh doanh, thương mại của Trọng tài nước ngoài.
 Các yêu cầu khác về kinh doanh, thương mại mà pháp luật có quy định.

Tranh chấp lao động cá nhân giữa người lao động với người sử dụng lao động mà Hội đồng hòa giải lao động cơ sở, hòa giải viên lao động của cơ quan quản lý nhà nước về lao động huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh hòa giải thành nhưng các bên không thực hiện hoặc thực hiện không đúng, hòa giải không thành hoặc không hòa giải trong thời hạn do pháp luật quy định, trừ các tranh chấp sau đây không nhất thiết phải qua hòa giải tại cơ sở:
 a) Về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;
 b) Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động và người sử dụng lao động; về trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động;
 c) Giữa người giúp việc gia đình với người sử dụng lao động;
 d) Về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về lao động;
 đ) Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức sự nghiệp đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
 Tranh chấp lao động tập thể về quyền giữa tập thể lao động với người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật về lao động đã được Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh giải quyết mà tập thể lao động hoặc người sử dụng lao động không đồng ý với quyết định của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã thành phố thuộc tỉnh hoặc quá thời hạn mà Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh không giải quyết.
 Các tranh chấp khác về lao động mà pháp luật có quy định.

Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định lao động của Toà án nước ngoài hoặc không công nhận bản án, quyết định lao động của Toà án nước ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam.
 Yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quyết định lao động của Trọng tài nước ngoài.
 Các yêu cầu khác về lao động mà pháp luật có quy định.

Khi giải quyết vụ việc dân sự, Tòa án có quyền hủy quyết định cá biệt rõ ràng trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền của cơ quan, tổ chức đó xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trong vụ việc dân sự mà Tòa án có nhiệm vụ giải quyết. Trong trường hợp này, cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền của cơ quan, tổ chức đó có quyền và nghĩa vụ tham gia tố tụng.
 Trường hợp vụ việc dân sự có liên quan đến quyết định cá biệt bị yêu cầu hủy quy định tại khoản 1 Điều này, thì quyết định cá biệt đó được Tòa án xem xét trong cùng vụ việc dân sự. Thẩm quyền của cấp Tòa án giải quyết vụ việc dân sự đó được xác định theo quy định tại Điều 29 và Điều 30 của Luật tố tụng hành chính.
 Tòa án nhân dân tối cao chủ trì phối hợp với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp hướng dẫn thi hành Điều này.


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)/Phần thứ nhất/Chương III/Mục 2

text:
Tòa án nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là Tòa án nhân dân cấp huyện) có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp sau đây:
 a) Tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình quy định tại Điều 25 và Điều 27 của Bộ luật này;
 b) Tranh chấp về kinh doanh, thương mại quy định tại khoản 1 Điều 29 của Bộ luật này;
 c) Tranh chấp về lao động quy định tại khoản 1 Điều 31 của Bộ luật này.
 Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết những yêu cầu sau đây:
 a) Yêu cầu về dân sự quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 6 và 7 Điều 26 của Bộ luật này;
 b) Yêu cầu về hôn nhân và gia đình quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4 và 5 của Điều 28 của Bộ luật này.
 Những tranh chấp, yêu cầu quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này mà có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần phải ủy thác tư pháp cho cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài, cho Tòa án nước ngoài không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện.

Toà án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là Toà án nhân dân cấp tỉnh) có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những vụ việc sau đây:
 a) Tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 25, 27, 29 và 31 của Bộ luật này, trừ những tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân cấp huyện quy định tại khoản 1 Điều 33 của Bộ luật này;
 b) yêu cầu về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này, trừ những yêu cầu thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân cấp huyện quy định tại khoản 2 Điều 33 của Bộ luật này;
 c) Tranh chấp, yêu cầu quy định tại khoản 3 Điều 33 của Bộ luật này.
 Toà án nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những vụ việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân cấp huyện quy định tại Điều 33 của Bộ luật này mà Toà án nhân dân cấp tỉnh lấy lên để giải quyết.

Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:
 a) Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 25, 27, 29 và 31 của Bộ luật này;
 b) Các đương sự có quyền tự thỏa thuận với nhau bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cá nhân hoặc nơi có trụ sở của nguyên đơn, nếu nguyên đơn là cơ quan, tổ chức giải quyết những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các điều 25, 27, 29 và 31 của Bộ luật này;
 c) Tòa án nơi có bất động sản có thẩm quyền giải quyết những tranh chấp về bất động sản.
 Thẩm quyền giải quyết việc dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:
 a) Tòa án nơi người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự;
 b) Tòa án nơi người bị yêu cầu thông báo tìm kiếm vắng mặt tại nơi cư trú, bị yêu cầu tuyên bố mất tích hoặc là đã chết có nơi cư trú cuối cùng có thẩm quyền giải quyết yêu cầu thông báo tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú và quản lý tài sản của người đó, yêu cầu tuyên bố một người mất tích hoặc là đã chết;
 c) Tòa án đã ra quyết định tuyên bố một người mất tích hoặc là đã chết có thẩm quyền giải quyết yêu cầu hủy bỏ quyết định tuyên bố mất tích hoặc là đã chết;
 d) Tòa án nơi người phải thi hành bản án, quyết định dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động của Tòa án nước ngoài cư trú, làm việc, nếu người phải thi hành án là cá nhân hoặc nơi người phải thi hành án có trụ sở, nếu người phải thi hành án là cơ quan, tổ chức hoặc nơi có tài sản liên quan đến việc thi hành bản án, quyết định của Tòa án nước ngoài có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động của Tòa án nước ngoài;
 đ) Tòa án nơi người gửi đơn cư trú, làm việc, nếu người gửi đơn là cá nhân hoặc nơi người gửi đơn có trụ sở, nếu người gửi đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết yêu cầu không công nhận bản án, quyết định dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động của Tòa án nước ngoài không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam;
 e) Tòa án nơi người phải thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài cư trú, làm việc, nếu người phải thi hành là cá nhân hoặc nơi người phải thi hành có trụ sở, nếu người phải thi hành là cơ quan, tổ chức hoặc nơi có tài sản liên quan đến việc thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quyết định của Trọng tài nước ngoài;
 g) Tòa án nơi việc đăng ký kết hôn trái pháp luật được thực hiện có thẩm quyền giải quyết yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật;
 h) Tòa án nơi một trong các bên thuận tình ly hôn, nuôi con, chia tài sản khi ly hôn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, nuôi con, chia tài sản khi ly hôn;
 i) Tòa án nơi một trong các bên thỏa thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu công nhận sự thỏa thuận về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn;
 k) Tòa án nơi cha hoặc mẹ của con chưa thành niên cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn;
 l) Tòa án nơi cha, mẹ nuôi hoặc con nuôi cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết yêu cầu chấm dứt việc nuôi con nuôi;
 m) Tòa án nơi Phòng công chứng, Văn phòng công chứng đã thực hiện việc công chứng có trụ sở có thẩm quyền giải quyết yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu;
 n) Tòa án nơi Cơ quan thi hành án có thẩm quyền thi hành án có trụ sở hoặc nơi có tài sản liên quan đến việc thi hành án có thẩm quyền giải quyết yêu cầu xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, phân chia tài sản chung để thi hành án theo quy định của pháp luật;
 o) Thẩm quyền của Tòa án theo lãnh thổ giải quyết các yêu cầu liên quan đến việc Trọng tài thương mại Việt Nam giải quyết các vụ tranh chấp được thực hiện theo quy định của pháp luật về Trọng tài thương mại.

Nguyên đơn có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động trong các trường hợp sau đây:
 a) Nếu không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản giải quyết;
 b) Nếu tranh chấp phát sinh từ hoạt động của chi nhánh tổ chức thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi tổ chức có trụ sở hoặc nơi tổ chức có chi nhánh giải quyết;
 c) Nếu bị đơn không có nơi cư trú, làm việc, trụ sở ở Việt Nam hoặc vụ án về tranh chấp việc cấp dưỡng thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi mình cư trú, làm việc giải quyết;
 d) Nếu tranh chấp về bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi mình cư trú, làm việc, có trụ sở hoặc nơi xảy ra việc gây thiệt hại giải quyết;
 đ) Nếu tranh chấp về bồi thường thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động, bảo hiểm xã hội, quyền và lợi ích liên quan đến việc làm, tiền lương, thu nhập và các điều kiện lao động khác đối với người lao động thì nguyên đơn là người lao động có thể yêu cầu Tòa án nơi mình cư trú, làm việc giải quyết;
 e) Nếu tranh chấp phát sinh từ việc sử dụng lao động của người cai thầu hoặc người có vai trò trung gian thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi người sử dụng lao động là chủ chính cư trú, làm việc, có trụ sở hoặc nơi người cai thầu, người có vai trò trung gian cư trú, làm việc giải quyết;
 g) Nếu tranh chấp phát sinh từ quan hệ hợp đồng thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi hợp đồng được thực hiện giải quyết;
 h) Nếu các bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở ở nhiều nơi khác nhau thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi một trong các bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở giải quyết;
 i) Nếu tranh chấp bất động sản mà bất động sản có ở nhiều địa phương khác nhau thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi có một trong các bất động sản giải quyết.
 Người yêu cầu có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết yêu cầu về dân sự, hôn nhân và gia đình trong các trường hợp sau đây:
 a) Đối với các yêu cầu về dân sự quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 6 và 7 Điều 26 của Bộ luật này thì người yêu cầu có thể yêu cầu Tòa án nơi mình cư trú, làm việc, có trụ sở hoặc nơi có tài sản của người bị yêu cầu giải quyết;
 b) Đối với yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật quy định tại khoản 1 Điều 28 của Bộ luật này thì người yêu cầu có thể yêu cầu Tòa án nơi cư trú của một trong các bên đăng ký kết hôn trái pháp luật giải quyết;
 c) Đối với yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn thì người yêu cầu có thể yêu cầu Tòa án nơi người con cư trú giải quyết.

Vụ việc dân sự đã được thụ lý mà không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án đã thụ lý thì Tòa án đó ra quyết định chuyển hồ sơ vụ việc dân sự cho Tòa án có thẩm quyền và xóa tên vụ án đó trong sổ thụ lý. Quyết định này phải được gửi ngay cho Viện kiểm sát cùng cấp, đương sự, cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan.

Đương sự, cá nhân, cơ quan, tổ chức có liên quan có quyền khiếu nại, Viện kiểm sát có quyền kiến nghị quyết định này trong thời hạn ba ngày làm việc, kể từ ngày nhận được quyết định. Trong thời hạn ba ngày làm việc, kể từ ngày nhận được khiếu nại, kiến nghị, Chánh án Tòa án đã ra quyết định chuyển vụ việc dân sự phải giải quyết khiếu nại, kiến nghị. Quyết định của Chánh án Tòa án là quyết định cuối cùng.

 Tranh chấp về thẩm quyền giữa các Tòa án nhân dân cấp huyện trong cùng một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh giải quyết.
 Tranh chấp về thẩm quyền giữa các Tòa án nhân dân cấp huyện thuộc các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác nhau hoặc giữa các Tòa án nhân dân cấp tỉnh do Chánh án Tòa án nhân dân tối cao giải quyết.
 Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành Điều này.

Toà án có thể nhập hai hoặc nhiều vụ án mà Toà án đó đã thụ lý riêng biệt thành một vụ án để giải quyết nếu việc nhập và việc giải quyết trong cùng một vụ án bảo đảm đúng pháp luật.
 Toà án có thể tách một vụ án có các yêu cầu khác nhau thành hai hoặc nhiều vụ án nếu việc tách và việc giải quyết các vụ án được tách bảo đảm đúng pháp luật.
 Khi nhập hoặc tách vụ án quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, Toà án đã thụ lý vụ án phải ra quyết định và gửi ngay cho các đương sự và Viện kiểm sát cùng cấp.


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)/Phần thứ nhất/Chương IV

text:
Các cơ quan tiến hành tố tụng gồm có:
 a) Toà án nhân dân;
 b) Viện kiểm sát nhân dân.
 Những người tiến hành tố tụng gồm có:
 a) Chánh án Toà án, Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Toà án;
 b) Viện trưởng Viện kiểm sát, Kiểm sát viên.

Chánh án Toà án có những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
 a) Tổ chức công tác giải quyết các vụ việc dân sự thuộc thẩm quyền của Toà án;
 b) Quyết định phân công Thẩm phán giải quyết vụ việc dân sự, Hội thẩm nhân dân tham gia Hội đồng xét xử vụ án dân sự; quyết định phân công Thư ký Toà án tiến hành tố tụng đối với vụ việc dân sự;
 c) Quyết định thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Toà án trước khi mở phiên toà;
 d) Quyết định thay đổi người giám định, người phiên dịch trước khi mở phiên toà;
 đ) Ra các quyết định và tiến hành các hoạt động tố tụng dân sự theo quy định của Bộ luật này;
 e) Giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của Bộ luật này;
 g) Kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Toà án theo quy định của Bộ luật này.
 Khi Chánh án vắng mặt, một Phó Chánh án được Chánh án uỷ nhiệm thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Chánh án quy định tại khoản 1 Điều này. Phó Chánh án chịu trách nhiệm trước Chánh án về nhiệm vụ được giao.

Tiến hành lập hồ sơ vụ án.
 Quyết định áp dụng, thay đổi, huỷ bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời.
 Quyết định đình chỉ hoặc tạm đình chỉ giải quyết vụ việc dân sự.
 Tiến hành hoà giải để các đương sự thoả thuận với nhau về việc giải quyết vụ án theo quy định của Bộ luật này; ra quyết định công nhận sự thoả thuận của các đương sự.
 Quyết định đưa vụ án dân sự ra xét xử, đưa việc dân sự ra giải quyết.
 Quyết định triệu tập những người tham gia phiên toà.
 Tham gia xét xử các vụ án dân sự, giải quyết việc dân sự.
 Tiến hành các hoạt động tố tụng khác khi giải quyết vụ việc dân sự theo quy định của Bộ luật này.

Nghiên cứu hồ sơ vụ án trước khi mở phiên toà.
 Đề nghị Chánh án Toà án, Thẩm phán ra các quyết định cần thiết thuộc thẩm quyền.
 Tham gia xét xử các vụ án dân sự.
 Tiến hành các hoạt động tố tụng và biểu quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền của Hội đồng xét xử khi xét xử vụ án dân sự.

Chuẩn bị các công tác nghiệp vụ cần thiết trước khi khai mạc phiên toà.
 Phổ biến nội quy phiên toà.
 Báo cáo với Hội đồng xét xử danh sách những người được triệu tập đến phiên toà.
 Ghi biên bản phiên toà.
 Thực hiện các hoạt động tố tụng khác theo quy định của Bộ luật này.

Khi thực hiện nhiệm vụ kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tố tụng dân sự, Viện trưởng Viện kiểm sát có những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
 a) Tổ chức và chỉ đạo thực hiện công tác kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tố tụng dân sự;
 b) Quyết định phân công Kiểm sát viên thực hiện kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tố tụng, tham gia phiên toà xét xử vụ án dân sự, phiên họp giải quyết việc dân sự theo quy định của Bộ luật này;
 c) Kiểm tra hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tố tụng của Kiểm sát viên;
 d) Quyết định thay đổi Kiểm sát viên;
 đ) Kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định của Toà án theo quy định của Bộ luật này;
 e) Giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của Bộ luật này.
 Khi Viện trưởng vắng mặt, một Phó Viện trưởng được Viện trưởng uỷ nhiệm thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Viện trưởng quy định tại khoản 1 Điều này. Phó Viện trưởng chịu trách nhiệm trước Viện trưởng về nhiệm vụ được giao.

Khi được phân công thực hiện kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tố tụng dân sự, Kiểm sát viên có những nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
 Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc giải quyết các vụ án dân sự, giải quyết việc dân sự của Toà án;
 Kiểm sát việc tuân theo pháp luật của những người tham gia tố tụng;
 Kiểm sát các bản án, quyết định của Toà án;
 Tham gia phiên toà xét xử vụ án dân sự, phiên họp giải quyết việc dân sự theo quy định của Bộ luật này và phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc giải quyết vụ việc dân sự;
 Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác thuộc thẩm quyền của Viện kiểm sát theo sự phân công của Viện trưởng Viện kiểm sát.

Người tiến hành tố tụng phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi trong những trường hợp sau đây:
 Họ đồng thời là đương sự, người đại diện, người thân thích của đương sự;
 Họ đã tham gia với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, người làm chứng, người giám định, người phiên dịch trong cùng vụ án đó;
 Có căn cứ rõ ràng cho rằng họ có thể không vô tư trong khi làm nhiệm vụ.

Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi trong những trường hợp sau đây:
 Thuộc một trong những trường hợp quy định tại Điều 46 của Bộ luật này;
 Họ cùng trong một Hội đồng xét xử và là người thân thích với nhau;
 Họ đã tham gia xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm hoặc tái thẩm vụ án đó, trừ trường hợp là thành viên của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao, Uỷ ban Thẩm phán Toà án nhân dân cấp tỉnh thì vẫn được tham gia xét xử nhiều lần cùng một vụ án theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm;
 Họ đã là người tiến hành tố tụng trong vụ án đó với tư cách là Kiểm sát viên, Thư ký Toà án.

Kiểm sát viên phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi trong những trường hợp sau đây:
 Thuộc một trong những trường hợp quy định tại Điều 46 của Bộ luật này;
 Họ đã là người tiến hành tố tụng trong vụ án đó với tư cách là Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Kiểm sát viên, Thư ký Toà án.

Thư ký Toà án phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi trong những trường hợp sau đây:
 Thuộc một trong những trường hợp quy định tại Điều 46 của Bộ luật này;
 Họ đã là người tiến hành tố tụng trong vụ án đó với tư cách là Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Kiểm sát viên, Thư ký Toà án.

Việc từ chối tiến hành tố tụng hoặc đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng trước khi mở phiên toà phải được lập thành văn bản, trong đó nêu rõ lý do và căn cứ của việc từ chối tiến hành tố tụng hoặc của việc đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng.
 Việc từ chối tiến hành tố tụng hoặc đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng tại phiên toà phải được ghi vào biên bản phiên toà.

Trước khi mở phiên toà, việc thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Toà án do Chánh án Toà án quyết định; nếu Thẩm phán bị thay đổi là Chánh án Toà án thì do Chánh án Toà án cấp trên trực tiếp quyết định.

Trước khi mở phiên toà, việc thay đổi Kiểm sát viên do Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp quyết định; nếu Kiểm sát viên bị thay đổi là Viện trưởng Viện kiểm sát thì do Viện trưởng Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp quyết định.

Tại phiên toà, việc thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Toà án, Kiểm sát viên do Hội đồng xét xử quyết định sau khi nghe ý kiến của người bị yêu cầu thay đổi. Hội đồng xét xử thảo luận tại phòng nghị án và quyết định theo đa số.

Trong trường hợp phải thay đổi Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Toà án, Kiểm sát viên thì Hội đồng xét xử ra quyết định hoãn phiên toà. Việc cử Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Toà án thay thế người bị thay đổi do Chánh án Toà án quyết định; nếu người bị thay đổi là Chánh án Toà án thì do Chánh án Toà án cấp trên trực tiếp quyết định. Việc cử Kiểm sát viên thay thế Kiểm sát viên bị thay đổi do Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp quyết định; nếu Kiểm sát viên bị thay đổi là Viện trưởng Viện kiểm sát thì do Viện trưởng Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp quyết định.


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)/Phần thứ nhất/Chương V

text:
Hội đồng xét xử sơ thẩm vụ án dân sự gồm một Thẩm phán và hai Hội thẩm nhân dân. Trong trường hợp đặc biệt thì Hội đồng xét xử sơ thẩm có thể gồm hai Thẩm phán và ba Hội thẩm nhân dân.

Hội đồng xét xử phúc thẩm vụ án dân sự gồm ba Thẩm phán.

Hội đồng giám đốc thẩm, tái thẩm Toà án nhân dân cấp tỉnh là Uỷ ban thẩm phán Toà án nhân dân cấp tỉnh.

Khi Uỷ ban thẩm phán Toà án nhân dân cấp tỉnh tiến hành giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật thì phải có ít nhất hai phần ba tổng số thành viên tham gia.

 Hội đồng giám đốc thẩm, tái thẩm Toà chuyên trách Toà án nhân dân tối cao gồm có ba Thẩm phán.

Hội đồng giám đốc thẩm, tái thẩm Toà án nhân dân tối cao là Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao.

Khi Hội đồng thẩm phán Toà án nhân dân tối cao tiến hành giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật thì phải có ít nhất hai phần ba tổng số thành viên tham gia.

Những yêu cầu về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại khoản 5 Điều 26, khoản 6 Điều 28, khoản 2 và khoản 3 Điều 30, Điều 32 của Bộ luật này hoặc việc xét kháng cáo, kháng nghị đối với quyết định giải quyết việc dân sự do một tập thể gồm ba Thẩm phán giải quyết.
 Những yêu cầu về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động không thuộc trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này do một Thẩm phán giải quyết.
 Thành phần giải quyết những yêu cầu về kinh doanh, thương mại quy định tại khoản 1 Điều 30 của Bộ luật này được thực hiện theo quy định của pháp luật về Trọng tài thương mại.


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)/Phần thứ nhất/Chương VI

text:
Mục lục
 Mục 1: Đương sự trong vụ án dân sự (Điều 56 - 62)
 Mục 2: Những người tham gia tố tụng khác (Điều 63 - 78)


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004 (sửa đổi, bổ sung 2011)/Phần thứ nhất/Chương VI/Mục 1

text:
Đương sự trong vụ án dân sự là cá nhân, cơ quan, tổ chức bao gồm nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Nguyên đơn trong vụ án dân sự là người khởi kiện, người được cá nhân, cơ quan, tổ chức khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Toà án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của người đó bị xâm phạm.

Cơ quan, tổ chức do Bộ luật này quy định khởi kiện vụ án dân sự để yêu cầu Toà án bảo vệ lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước thuộc lĩnh vực mình phụ trách cũng là nguyên đơn.

 Bị đơn trong vụ án dân sự là người bị nguyên đơn khởi kiện hoặc cá nhân, cơ quan, tổ chức khác do Bộ luật này quy định khởi kiện để yêu cầu Toà án giải quyết vụ án dân sự khi cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn bị người đó xâm phạm.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự là người tuy không khởi kiện, không bị kiện, nhưng việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của họ nên họ được tự mình đề nghị hoặc các đương sự khác đề nghị và được Toà án chấp nhận đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Trong trường hợp việc giải quyết vụ án dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của một người nào đó mà không có ai đề nghị đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thì Toà án phải đưa họ vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Năng lực pháp luật tố tụng dân sự là khả năng có các quyền, nghĩa vụ trong tố tụng dân sự do pháp luật quy định. Mọi cá nhân, cơ quan, tổ chức có năng lực pháp luật tố tụng dân sự như nhau trong việc yêu cầu Toà án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
 Năng lực hành vi tố tụng dân sự là khả năng tự mình thực hiện quyền, nghĩa vụ tố tụng dân sự hoặc uỷ quyền cho người đại diện tham gia tố tụng dân sự.
 Đương sự là người từ đủ mười tám tuổi trở lên có đầy đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự, trừ người mất năng lực hành vi dân sự, người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc pháp luật có quy định khác.
 Đương sự là người chưa đủ sáu tuổi hoặc người mất năng lực hành vi dân sự thì không có năng lực hành vi tố tụng dân sự. Việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho những người này tại Toà án do người đại diện hợp pháp của họ thực hiện.
 Đương sự là người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười lăm tuổi thì việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho những người này tại Toà án do người đại diện hợp pháp của họ thực hiện.
 Đương sự là người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi đã tham gia lao động theo hợp đồng lao động hoặc giao dịch dân sự bằng tài sản riêng của mình được tự mình tham gia tố tụng về những việc có liên quan đến quan hệ lao động hoặc quan hệ dân sự đó. Trong trường hợp này, Toà án có quyền triệu tập người đại diện hợp pháp của họ tham gia tố tụng. Đối với những việc khác, việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho họ tại Toà án do người đại diện hợp pháp của họ thực hiện.
 Đương sự là cơ quan, tổ chức do người đại diện hợp pháp tham gia tố tụng.

Các đương sự có các quyền, nghĩa vụ ngang nhau khi tham gia tố tụng.
 Khi tham gia tố tụng, đương sự có các quyền, nghĩa vụ sau đây:
 a) Giữ nguyên, thay đổi, bổ sung hoặc rút yêu cầu theo quy định của Bộ luật này;
 b) Cung cấp tài liệu, chứng cứ, chứng minh để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình;
 c) Yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức đang lưu trữ, quản lý tài liệu, chứng cứ cung cấp tài liệu, chứng cứ đó cho mình để giao nộp cho Tòa án;
 d) Đề nghị Tòa án xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ của vụ án mà tự mình không thể thực hiện được hoặc đề nghị Tòa án triệu tập người làm chứng, trưng cầu giám định, định giá, thẩm định giá;
 đ) Được biết và ghi chép, sao chụp tài liệu, chứng cứ do các đương sự khác xuất trình hoặc do Tòa án thu thập;
 e) Đề nghị Tòa án quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời;
 g) Tự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án; tham gia hòa giải do Tòa án tiến hành;
 h) Nhận thông báo hợp lệ để thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình;
 i) Tự bảo vệ hoặc nhờ người khác bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình;
 k) Tham gia phiên toà;
 l) Yêu cầu thay đổi người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng theo quy định của Bộ luật này;
 m) Tranh luận tại phiên tòa;
 n) Đề nghị Tòa án đưa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan tham gia tố tụng;
 o) Đưa ra câu hỏi với người khác về vấn đề liên quan đến vụ án khi được phép của Tòa án hoặc đề xuất với Tòa án những vấn đề cần hỏi với người khác; được đối chất với nhau hoặc người làm chứng;
 p) Được cấp trích lục bản án, quyết định của Tòa án;
 q) Phải có mặt theo giấy triệu tập của Tòa án và chấp hành các quyết định của Tòa án trong thời gian giải quyết vụ án;
 r) Tôn trọng Tòa án, chấp hành nghiêm chỉnh nội quy phiên toà;
 s) Kháng cáo, khiếu nại bản án, quyết định của Tòa án theo quy định của Bộ luật này;
 t) Đề nghị người có thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật;
 u) Nộp tiền tạm ứng án phí, tạm ứng lệ phí, án phí, lệ phí và chi phí theo quy định của pháp luật;
 v) Chấp hành nghiêm chỉnh bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật;
 x) Đề nghị Tòa án tạm đình chỉ giải quyết vụ án theo quy định của Bộ luật này;
 y) Các quyền, nghĩa vụ khác mà pháp luật có quy định.

Các quyền, nghĩa vụ của đương sự quy định tại Điều 58 của Bộ luật này.
 Rút một phần hoặc toàn bộ yêu cầu khởi kiện; thay đổi nội dung yêu cầu khởi kiện.

Các quyền, nghĩa vụ của đương sự quy định tại Điều 58 của Bộ luật này.
 Được Tòa án thông báo về việc bị khởi kiện.
 Chấp nhận hoặc bác bỏ một phần hoặc toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn.
 Đưa ra yêu cầu phản tố đối với nguyên đơn, nếu có liên quan đến yêu cầu của nguyên đơn hoặc đề nghị đối trừ với nghĩa vụ của nguyên đơn.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có các quyền, nghĩa vụ sau đây:
 a) Các quyền, nghĩa vụ quy định tại Điều 58 của Bộ luật này;
 b) Có thể có yêu cầu độc lập hoặc tham gia tố tụng với bên nguyên đơn hoặc với bên bị đơn.
 Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập thì có các quyền, nghĩa vụ của nguyên đơn quy định tại Điều 59 của Bộ luật này.
 Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nếu tham gia tố tụng với bên nguyên đơn hoặc chỉ có quyền lợi thì có các quyền, nghĩa vụ của nguyên đơn quy định tại Điều 59 của Bộ luật này.
 Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan nếu tham gia tố tụng với bên bị đơn hoặc chỉ có nghĩa vụ thì có các quyền, nghĩa vụ của bị đơn quy định tại Điều 60 của Bộ luật này.

Trường hợp đương sự là cá nhân đang tham gia tố tụng chết mà quyền, nghĩa vụ về tài sản của họ được thừa kế thì người thừa kế tham gia tố tụng.
 Trường hợp đương sự là cơ quan, tổ chức đang tham gia tố tụng phải chấm dứt hoạt động, bị giải thể, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, chuyển đổi hình thức tổ chức thì việc kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng dân sự đó được xác định như sau:
 a) Trường hợp tổ chức phải chấm dứt hoạt động, bị giải thể là công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty hợp danh thì cá nhân, tổ chức là thành viên của tổ chức đó hoặc đại diện của họ tham gia tố tụng;
 b) Trường hợp cơ quan, tổ chức phải chấm dứt hoạt động, bị giải thể là cơ quan nhà nước, đơn vị vũ trang nhân dân, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, doanh nghiệp nhà nước thì đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức cấp trên của cơ quan, tổ chức đó hoặc đại diện hợp pháp của cơ quan, tổ chức được giao tiếp nhận các quyền, nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức đó tham gia tố tụng;
 c) Trường hợp tổ chức hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, chuyển đổi hình thức tổ chức thì cá nhân, tổ chức nào tiếp nhận quyền, nghĩa vụ của tổ chức đó tham gia tố tụng.
 Trường hợp đương sự là tổ chức không phải là pháp nhân mà người đại diện hoặc người quản lý đang tham gia tố tụng chết thì tổ chức đó phải cử người khác làm đại diện để tham gia tố tụng; nếu tổ chức đó phải chấm dứt hoạt động, bị giải thể thì cá nhân là thành viên của tổ chức đó tham gia tố tụng.