title: Cư Kỉnh/Chương 12

text:
Cách ba tháng sau, người ta thấy tờ báo “Nam Kỳ Tân Văn”, có đăng mục “công lý” một bài như vầy :

NẠN DÂM THƠ

 Vụ án mạng xảy ra tại Ô Môn cho dư luận sôi nổi mấy tháng nay, nhứt là làm cho những nhà có con gái đều giựt mình, đã ra trước Tòa Đại Hình Cần Thơ ngày hôm qua.

Phạm nhơn là một thiếu nữ tên Ng…Th…T… có hai vị Trạng sư giúp bào chữa.

Tòa kên án phạt phạm nhơn một năm tù, nhưng mà ban ơn cho hưởng án treo.

Tòa xử rất công bình.

Đã biết tội sát nhơn là tội trọng, phạm nhơn thường bị án khổ sai, có khi bị tới tử hình nữa. Mà vụ án mạng nầy, cô Ng… Th…T khỏi bị kêu án nặng, ấy là nhờ tòa tra xét kỹ lưỡng, lại cũng nhờ hai vị Trạng Sư trưng rõ mấy duyên cớ này;

1) Phạm nhơn trẻ tuổi, mê mẩn những dâm thơ, rồi tâm hồn trở nên lãng mạn, bỏ hết luân lý, quên hết tiết trinh.

2) Tác giả của những dâm thơ ấy, là một thất phu vô lương tâm, thừa tâm hồn của người ta như vậy mới khuyến dụ gạt gẫm đặng làm cho phỉ tình dục của mình, không kể tiết giá của người ta.

3) Phạm nhơn hối ngộ rồi tức giận nên tìm đến nhà của đứa thất phu ấy mà kể tội của nó rồi đoạn tình. Đứa thất phu đã không biết rõ về sự giả dối của mình, mà lại còn dùng sức mạnh toan hãm hiếp người ta nữa. Đương lúc tức giận hổ thẹn, có sẵn con dao rọc giấy để đó, phạm nhơn mới chụp lấy mà đâm bậy, tưởng thoát thân, chớ không cố tâm giết chết người, chẳng dè mũi dao nhọn vô sâu quá lại rủi trúng nhầm trái tim nên đứa thất phu mới chết.

4) Phạm nhơn là con gái cuả một vị thân hào thuở nay được nhơn dân vùng ấy cung kính yêu mến, còn người bị giết có chứng cớ rõ ràng là một trai sớm đào tối mận, thuở nay dùng văn chương mà phá hoại nhơn luân.

Hai vị trạng sư lại thừa cơ hội mà bày tỏ giữa Tòa cái nạn dâm thơ rồi nhơn danh luân lý, nhơn danh gia đình, nhơn danh xã hội mà yêu cầu nhà cầm quyền mau mau ban hành lề luật để trừng trị tác giả những sách ấy, là kẻ mượn màu văn chương mà phá hoại phong thuần tục mỹ trong xứ.

Ai được xem tòa xử vụ án này hôm qua cũng đều vui lòng phỉ dạ.

Vĩnh hội , juillet 1941


title: Âm thầm

text:
Từ gió xuân đi gió hạ về
Anh thường gởi gắm mối tình quê
Bên em, mỗi lúc trên đường cái
Hóng mát cho lòng được thoả thuê!

Em có ngờ đâu trong những đêm
Trăng ngà giãi bóng, mặt hồ êm
Anh đi thơ thẩn như ngây dại
Hứng lấy hương nồng trong áo em

Bên khóm thùy dương em thướt tha
Bên này bờ liễu anh trông qua
Say mơ vướng phải mùi hương ướp
Yêu cái môi hường chẳng nói ra

Độ ấy xuân về em lớn lên
Thấy anh em đã biết làm duyên
Nhưng thời gian vẫn trôi đi mãi
Yêu dấu lòng anh ôm hận riêng

Thơ Việt Nam


title: Duyên muộn

text:
Từ khi đôi má đỏ hây hây
Em tập thêu thùa, tập vá may
Chim sáo trước sân bay tới đậu
Em mừng sắp được lấy chồng đây.

Những lượt thu về, em thấy xuân
Trên đối má nõn lại phai dần
Và lòng em chẳng còn nao nức
Như lúc tả ưng lên đốt khói trầm.

Người nói duyên em đã muộn màng
Bởi vì nghèo khó chẳng xênh xang
Nhưng xuân em chín từ năm ngoái
Há hải vì em áo nối quàng.

Thơ Việt Nam


title: Đời phiêu lãng

text:
(Gởi một gái làng quê tôi)
Mây trắng ngang trời bay vẩn vơ
Đời anh lưu lạc tự bao giờ
Đi đi... đi mãi nơi vô định
Tìm cái phi thường cái ước mơ

Ở chốn xa xôi em có hay
Nắng mưa đã trải biết bao ngày
Nụ cười ý vị như mai mỉa
Mỉa cái nhân tình lúc đổi thay

Trên đời gió bụi, anh lang thang
Bụng đói như cào lạnh khớp răng
Không có nhà ai cho nghỉ bước
Vì anh là kẻ chẳng giàu sang

Ban đêm anh ngủ túp lều tranh
Chỗ tạm dừng chân khách bộ hành
Đến sáng hôm sau anh cất bước
Ra đi với cái mộng chưa thành

Thơ Việt Nam


title: Em lấy chồng

text:
Ngày mai tôi bỏ làm thi sĩ
Em lấy chồng rồi hết ước mơ
Tôi sẽ đi tìm mỏm đá trắng
Ngồi lên để thả cái hồn thơ.

Thơ Việt Nam


title: Gái quê

text:
Xuân trẻ, xuân non, xuân lịch sự
Tôi đều nhận thấy trên môi em
Làn môi mong mỏng tươi như máu
Đã khiến môi tôi mấp máy thèm

Từ lúc tóc em bỏ trái đào
Tới chừng cặp má đỏ au au
Tôi đều nhận thấy trong con mắt
Một vẻ thơ ngây và ước ao

Lớn lên, em đã biết làm duyên
Mỗi lúc gặp tôi che nón nghiêng
Nghe nói ba em chưa chịu nhận
Cau trầu của khách láng giềng bên

Thơ Việt Nam


title: Hái dâu

text:
Em bỏ công lao tự thuở giờ
Chăn tằm mong kén chút duyên tơ
Cứ ngày hai buổi em đi hái
Mớ lá dâu về xắt nhỏ, to

Hái dâu em nghĩ lúc làm dâu,
In trí bà già độc ác sao
Vì thế em không còn muốn nữa
Lấy chồng cực lắm, phải chơi đâu.

Thơ Việt Nam


title: Lòng quê

text:
(Một nhà cách mệnh thất bại trong một vụ ám sát bị tống giam, đêm ấy nhằm mùa đông giá lạnh, bỗng có tên ngục tốt đưa vào cho nhà cách mệnh phong thơ của một người tình ở nhà quê. Xem xong, nhà cách mệnh lấy bút làm bài này.)

Từ khi trong quán khách
Anh bứt áo ra đi
Nước mắt em ràn rụa
Lòng anh xiết sầu bi
Đạp chân lên đường máu
Anh gây chuyện ly kỳ
Rồi nước mây lưu lạc
Rồi anh ôm tình si
Âm thầm cùng ngày tháng
Không biết ở thôn quê
Em có gầy như liễu
Hay buồn như đám mây
Thương em không dám nghĩ
Đương lúc nước nhà nguy
Mối thù tràn như sóng
Lòng nào anh nỡ si
Cách nhau ngàn vạn dặm
Còn thấy rõ dung nghi
Phảng phất luôn trước mắt
Dường mới gặp hôm tê
Sống thác có hề chi
Trong lúc ngồi tưởng tượng
Lệ em ướt bài thi
Yêu đương cần họ mãi
Dưới ngọn đèn vô tri
Xét thân anh vô dụng
Ủng hủy kiếp nam nhi
Sống chung cùng kẻ nghịch
Hổ thẹn đến ngàn cây
Có em, anh sống gượng
Hồn anh về thôn quê
Theo em bên bến xe
Nước mây còn lưu luyến
Tiếng lòng còn lâm ly
Tả lòng niềm tâm sự
Ruột gan đều tái tê.

Thơ Việt Nam


title: Mất duyên

text:
Xuân em hơ hớ đào non
Chàng đã thương thương muốn kết hôn
Từ ấy xuân em cành chín ủng
Ngày ngày giặt lụa bến sông con.

Chàng đã vời ai đi tới bỏ
Cau trầu, lễ vật ở nhà em
Má em nhận gả không đòi cưới
Thấp thỏm em mừng được tấm duyên.

Từ ấy sao chàng không trở lại
Vuông tơ em dệt đã gần xong
Mấy lần đổi lá dâu ngoài ngõ
Mấy lượt mong chàng, chàng biết không?

Thơ Việt Nam


title: Một đêm nói chuyện với gái quê

text:
Chứa đầy hoa mộng trên trời cao
Đêm ấy không trăng mà có sao
Một tiếng vang xa, rơi xuống suối
Thì thầm trong gió ngàn phi lao.

Mình nắm tay ta hỏi mật thiết
Bước đường thi sĩ nhiều cay nghiệt
Hay đầy hương vị như rừng mai
Nhắm mắt ta vờ dường chẳng biết.

Vì nếu ta đây là trích tiên
Là hồn thi sĩ có lương duyên
Với bao gái đẹp trong nhân thế
Thì sống vô tâm chẳng biết phiền.

Ta có như ai thèm phú quý
Ngày đêm mơ ước điều xa xôi
Tuy không tư lự nhưng hồi hộp
Và biết làm thinh với ngọn đồi.

Ta thường giơ tay níu ngàn mây
Đi lại lang thang trên ngọn cây
Bởi ánh trăng ngà đã yếu đuối
Sương lam thấm áo lạnh không hay.

Mỗi khi mưa ngớt cơn giồn qua
Xắn áo ra vườn ta lượm hoa
Những cánh vô duyên theo gió rã
Vừa cười, vừa khóc ta chôn hoa.

Mình ơi, ta vốn khách đa tình
Nhưng mối tình ta toàn nhạt cả
Vì bao mỹ nữ, ta đều khinh.

Thơ Việt Nam


title: Mơ

text:
Ta thích đứng lặng trên bờ ao
Lắng nghe trong bụi tiếng thì thào
Của hai luồng gió đang vương vấn
Mà tiếng lòng ta cũng dạt dào

Ta thích ngồi mơ dưới gốc đa
Chờ người năm ngoái có đi qua
Yêu thương níu lại rồi tình tự
Tiếng lá vèo bay ta ngỡ là...

Ta thích len vào trong đám lau
Núp chờ trăng xuống để quàng nhau
Giả đò ân ái như năm ngoái
Gió lại ta ngờ nàng tới sau...

Thơ Việt Nam


title: Nắng tươi

text:
Mây hờ không phủ đồi cao nữa
Vì cả trời xuân tắm nắng tươi...
Hơi nắng dịu dàng đầy nũng nịu
Sau rào khẽ liếm cặp môi tươi...

Môi tươi thiếu nữ vừa trang điểm
Nắng mới âm thầm ước kết hôn
Đưa má hồng đào cho nắng nhuộm
Tình thay! Một vẻ ngọt và ngon...

Lá xuân sột soạt trong làn nắng
Ta ngỡ, em ơi vạt áo hường
Thứ áo ngày xuân em mới mặc
Lòng ta rộn rã nỗi yêu thương.

Thơ Việt Nam


title: Nụ cười

text:
Trăng lên, nước lặng, tre là đà
Rơi bóng im trên đám cỏ hoa
Tiếng động sau cùng lau cỏ mọc
Tiếng ca chen lấn từ trong ra

Tiếng ca ngắt - Cành lá rung rinh
Một nường con gái trông xinh xinh
Ống quần vo xắn lên đầu gối
Da thịt, trời ơi! Trắng rợn mình

Cô gái ngây thơ nhìn xuống hồ
Nước trong nổi bật dung hình cô
Nụ cười dưới ấy và trên ấy
Không hẹn, đồng nhau nở lẳng lơ

Thơ Việt Nam


title: Nhớ chăng

text:
Nhớ chăng? Anh cùng em nô đùa
Ngây thơ như trẻ lên ba

Anh đứng bên cạnh
Coi em thêu thùa
Em thêu con phụng
Đậu trên cành ngô

Anh giựt lấy khăn
Tức mình ngó anh em háy
Em mượn tơ duyên kết lấy
Giải đồng tâm
Nào có phải anh với em
Tự kết mối lương duyên
Đó chẳng qua
Vì cha mẹ đôi bên
Ưng kết tình riêng.

Rồi ba em lại mất
Rồi ba anh chẳng còn
Mẹ em giàu có
Rồi lời hứa năm xưa
Cùng với dòng nước chảy qua

Đi biệt
Không về.

Thơ Việt Nam


title: Nhớ nhung

text:
Từ ấy anh ra đi
Ngoài song không gió thoảng
Hoa đào vắng mùi hương
Lòng em xuân hờ hững.

Từ ấy anh ra đi
Bóng trăng vàng giải cát
Cánh cô nhạn bơ vơ
Liệng dưới trời xanh ngát.

Từ ấy anh ra đi
Tiếng dương cầm vắng bặt
Dường tan trong đám sương
Thoảng về nơi làng mạc.

Từ ấy anh ra đi
Em gầy hơn vóc liễu
Em buồn như đám mây
Những đêm vầng trăng thiếu.

Thơ Việt Nam


title: Quả dưa (Hàn Mặc Tử)

text:
Ánh nắng lao xao trên đọt tre
Gió nam như lửa bốc tư bề
Môi khô chưa nếm mùi son phấn
Khao khát, trời ơi, bụm nước khe.

Lơ đãng mắt nhìn đến vạt dưa
Quả dưa xinh xắn buổi ban trưa
Chán chường hóng mát nằm phơi bụng
Ai thấy lúc nào mà chẳng ưa.

Ta liền ngắt đi rồi bóc xem
Má hồng ưng ửng lại răng đen,
Đã nhìn tận mặt còn chi nữa
Ta vội kề môi cắn kẻo thèm.

Ánh nắng lao xao trên đọt tre
Tiếng ca lanh lảnh trong vườn me
Tiếng ca im bặt. Rồi thấp thoáng
Vạt áo màu nâu hiện trước hè.

Mùi hương đi trước nàng theo sau
Đến chỗ vạt dưa, bỗng nghẹn ngào
Hổn hển nấc lên từng tiếng một.
Quả dưa ai hát. Quả dưa đâu.

Thơ Việt Nam


title: Sượng sùng

text:
Lúc chàng ở rể, em nào hay
Thầy mẹ em đâu có tỏ bày
Em cứ nhìn chàng, không phút ngượng
Và sau, em biết, sượng sùng thay.

Thơ Việt Nam


title: Tình thu

text:
Đêm qua ả Chức với chàng Ngưu
Nhắc chuyện yêu đương ở dưới cầu
Kể lể một năm tình vắng vẻ
Sao em buồn bã suốt canh thâu?

Đêm ấy trăng thu vui vẻ lạ!
Người ta cười nói đến nhân duyên
Sao ta không dám nhìn nhau rõ
Gặp gỡ bên đường cũng thản nhiên?

Đêm trước ta ngồi dưới bãi trông
Con trăng mắc cỡ sau cành thông
Buồn buồn ta muốn về, trăng hỏi:
Thu đến lòng em có lạnh không?

Đêm nay ta lại phát điên cuồng
Quên cả hổ ngươi, cả thẹn thuồng
Đứng rũ trước thềm nghe ngóng mãi
Tiếng đàn the thé ở bên song...

Và được tin ai sắp bỏ đi
Chẳng thèm trở lại với Tình Si
Ta lau nước mắt, mắt không ráo
Ta lẫy tình nương, rủa biệt ly!

Thơ Việt Nam


title: Tôi không muốn gặp

text:
Tôi hằng muốn thấy người tôi yêu
Nhơ nhởn đồi thông lúc xế chiều
Để ngực phập phồng cho gió giỡn
Đưa tay hứng lấy tình thanh cao.

Tôi thích nép mình trong cánh cửa
Hé nhìn đáng điệu của người yêu
Bước đi ngượng nghịu trên đường cái
Mỗi lúc ngang qua trước mặt lều.

Có lần trông thấy người tôi yêu
Đôi má đỏ bừng, tôi chạy theo
Tìm lấy hương thừa trong nếp gió
Thờ ơ, làn gió thoảng bay vèo.

Có lần trông thấy người tôi yêu
Tôi lại giả vờ lên mặt kiêu
Như chẳng sá gì cô gái lịch
Xa rồi, hối hận, mới nhìn theo.

Tôi cũng trông thấy người tôi yêu
Ngồi cạnh suối trong cởi yếm đào
Len lén đưa tay vốc nước rửa
Trong khi cành trúc động và xao.

Tôi không muốn gặp người tôi yêu
Có lẽ vì tôi mắc cỡ nhiều
Sắc đẹp nõn nà hay quyến luyến
Làm tôi hoa mắt nói không đều.

Thơ Việt Nam


title: Tiếng vang

text:
Trên đọt tre già trăng lưỡi liềm
Hỡi trăng hãy chặt khóm thùy dương
Nghiêng mình trước gió chiều lơi lả
Và chặt luôn ta đứt nỗi niềm

Lòng ta rào rạt như làn sóng
Tay ngoắc đám mây dừng lại ngay
Mây vốn hơi sương mà đọng lại
Mau bay vào cuống họng ta đây

Ta đang khao khát tình yêu thương
Cất tiếng kêu vang trong im lặng
Tiếng ca vào núi, dội quanh vùng

Thơ Việt Nam


title: Trái mùa

text:
Mấy độ trong vườn, cam chưa chín
Mỗi lần em nhớ người trai tơ
Trưa hè năm ấy mua cam ngọt
Nhưng thấy cam xanh lại cáo từ.

Năm ngoái trong vườn cam chín cả
Gốc đào em đợi chàng qua mua
Nhưng con chim khách không về nữa
Chàng chẳng sang đâu, cam hết mùa.

Cam héo lòng em cũng héo hon
Đến nay em đã có chồng con
Tình cờ hôm ấy, chàng qua lại
Cam trái mùa rồi, hết cả ngon.

Thơ Việt Nam


title: Uống trăng

text:
Bóng hằng trong chén ngả nghiêng,
Lả lơi tắm mát làm duyên gợi tình.
Gió đùa mặt nước rung rinh,
Lòng ta khát tiếng chung tình từ lâu.
Uống đi cho đỡ khô hầu,
Uống đi cho bớt cái sầu miên man.
Có ai nuốt ánh trăng vàng,
Có ai nuốt cả bóng nàng tiên nga.

Thơ Việt Nam


title: Bắt chước

text:
Để cho hoa gió thì thào
Để cho mây nước nôn nao
Quên câu thương nhớ rồi sao
Em ơi thế nghĩa là sao

Khi hương thơm kề lỗ miệng
Khi tình mới chạm vào nhau
Em ơi thế nghĩa là sao
Trăng đang nằm trên sóng cỏ

Cỏ đùa trăng đến bên ao
Trăng lại đẫm mình xuống nước
Trăng nước đều lặng nhìn nhau...
Đôi ta bắt chước thì sao?

Thơ Việt Nam


title: Cao hứng

text:
Tôi làm trăng cổ độ,
Lượng trời rộng bao la
Tôi làm Tô Đông Pha
Đàn tương tư lạc điệu.

Thơ tôi thương huyền diệu
Mọc lên đạo từ bi
Tôi bắt chước Hi Di
Ngủ một trăm ngày dậy.

Xem mặt trời đang cháy
Là điềm có tiên tri
Tôi thấy nàng Tây Thi
Giặt sa trên bàn thạch.

Tôi yêu trời nguyệt bạch,
Tôi say màu thanh thiên,
Tôi ưng ả thuyền quyên
Ở trong pho tình sử.

Cho tôi hoa đền ngự
Cho tôi lòng ni cô,
Xuân trên má nường Thơ
Ngon như tình mới cắn.

Thơ Việt Nam


title: Chuỗi cười

text:
Lá đổ rào rào,
Trăng vàng xôn xao
Chuỗi cười ha hả,
Trên cánh đồi cao

Gió thổi vi vu,
Thành quách hoang vu
Chủ nhân đi vắng.
Tiếng gươm rừng thu

Hứng lấy sao băng!
Hứng lấy sao băng!
Ơi chàng võ sĩ
Máu đào đường băng

Lá đổ rào rào,
Trăng vàng xôn xao
Chuỗi cười ha hả,
Trên cánh đồi cao

Khói bỏ tầng không
Lửa dậy trong lòng
Ô hay tráng sĩ
Dừng mãi bên sông

Lời ca Chiêm nữ
Tản với sương lam
Lời ca thống thiết
Khóc chinh phu Chàm

Lá đổ rào rào
Trăng vàng xôn xao
Chuỗi cười ha hả
Trên cánh đồi cao

Màu sắc thắm kêu
Niềm ý như reo
Anh hùng thiên hạ
Hiểu gì chữ "yêu" ?

Hứng lấy sao băng!
Hứng lấy sao băng!
Ơi cô sơn nữ,
Hết gì ánh trăng ?

Lá đổ rào rào
Trăng vàng xôn xao
Chuỗi cười ha hả,
Trên cánh đồi cao...

Thơ Việt Nam


title: Đà Lạt trăng mờ

text:
Đây phút thiêng liêng đã khởi đầu
Trời mơ trong cảnh thực huyền mơ!
Trăng sao đắm đuối trong sương nhạt
Như đón từ xa một ý thơ.

Ai hãy làm thinh chớ nói nhiều,
Để nghe dưới dáy nước hò reo,
Để nghe tơ liễu rung trong gió,
Và để xem người giải nghĩa yêu.

Hành thông lấp loáng đứng trong im
Cành lá in như đã lặng chìm.
Hư thực làm sao phân biệt được!
Sông Ngân hà nổi giữa màn đêm.

Cả trời say nhuộm một màu trăng,
Và cả lòng tôi chẳng nói rằng.
Không một tiếng gì nghe động chạm,
Dẫu là tiếng vỡ của sao băng...

Thơ Việt Nam


title: Ghen (Hàn Mặc Tử)

text:
Ta ném mình đi theo gió trăng
Lòng ta tản khắp bốn phương trời
Cửu trùng là chốn xa xôi lạ
Chim én làm sao bay đến nơi?

Chiếc tàu chở cả một đêm trăng
Muôn ánh sao ngời chói thẳng băng
Muôn sợi hương trầm bay bối rối
Muôn vàn thần thánh sống cao sang.

Giây phút ôi chao! Nguồn cực lạc.
Tình tôi ghen hết thú vô biên
Ai cho châu báu cho thinh sắc
Miệng lưỡi khô khan, hết cả thèm.

Thơ Việt Nam


title: Huyền ảo

text:
(Tặng Xuân Diệu để ghi lấy một đêm trăng gặp gỡ ở đất Tràng An)

Mới lớn lên trăng đã thẹn thò
Thơm như tình ái của ni cô
Gió say lướt mướt trong màu sáng
Hoa với tôi đều cảm động sơ

Đang khi màu nhiệm phủ ban đêm
Có thứ gì rơi giữa khoảng im
Rơi tự thượng tầng không khí xuống
Tiếng vang nhè nhẹ dội vào tim.

Tôi với hồn hoa vẫn nín thinh
Ngấm ngầm trao đổi những ân tình
Để thêm ấm áp nguồn tơ tưởng
Để bóng trời khuya bớt giật mình.

Từ đầu canh một đến canh tư
Tôi thấy trăng mơ biến hoá như
Hương khói ở đâu ngoài xứ mộng
Cứ là mỗi phút mỗi nên thơ

Ánh trăng mỏng quá không che nổi
Những vẻ xanh xao của mặt hồ
Những nét buồn buồn tơ liễu rủ
Những lời năn nỉ của hư vô.

Không gian dầy đặc toàn trăng cả
Tôi cũng trăng mà nàng cũng trăng
Mỗi ảnh mỗi hình thêm phiếu diễu
Nàng xa xôi quá nói nghe chăng?

Thơ Việt Nam


title: Lưu luyến

text:
Chửa gặp nhau mà đã biệt ly
Hồn anh theo dõi bóng em đi
Hồn anh sẽ nhập trong luồng gió
Lưu luyến bên em chẳng nói gì.

Thơ em cũng giống lòng em vậy
Là nghĩa thơm tho như ánh trăng
Mềm mại như lời tơ liễu rủ
Âm thầm trong ánh gió băn khoăn.

Anh đã ngâm và đã thuộc làu
Cả ngàn rung động bởi thương đau
Bởi vì mê mẩn, vì khoan khoái
Anh cắn lời thơ để máu trào

Lời thơ ngậm cứng không rền rĩ
Mà máu tim anh vọt láng lai
Thơ ở trong lòng reo chẳng ngớt
Tiếng vang tha thiết dội khắp nơi.

Em đã nghe qua em đã hay
Tình anh sao phải trúng mê say
Anh điên anh nói như người dại
Van lạy không gian xoá những ngày.

Những ngày đau khổ nhuộm buồn thiu
Những ngày mây lam cuốn dập dìu
Những mảnh nhạc vàng rơi lả tả
Những niềm run rẩy của đêm yêu

Anh đứng cách xa hàng thế giới
Lặng nhìn trong mộng miệng em cười
Em cười anh cũng cười theo nữa
Để nhắn hồn em đã tới nơi.

Thơ Việt Nam


title: Mơ hoa

text:
Khói trầm lan nhẹ ngấm không gian
Giây phút buồn lây đến mộng vàng
Xiêm áo hôm nay tề chỉnh quá
Dám ôm hồn cúc ở trong sương

Hãy tưới lên hoa giọt lệ nồng,
Đếm từng cánh một mấy lần thương
Hãy chôn những mảnh xuân tàn tạ,
Và hãy chôn sâu tận đáy lòng.

Bóng người thục nữ ẩn trong mơ
Trong lá, trong hoa khói bụi mờ
Xin chớ làm thinh mà biểu lộ
Những tình ý lạ, những lời thơ.

Hãy quỳ nán lại: tiếng sao rơi
Khua ánh trăng xanh động khí trời
Gió thở hay là hoa thở nhỉ ?
Ô hay người ngọc biến ra hơi.

Thơ Việt Nam


title: Sáng trăng

text:
Vui thay cảnh sáng trăng
Ái tình bắt đầu căng
Hoa thơm thì nín lặng
Hương thơm thì bay lay
Em tôi thì hổn hển
Áo xiêm lấm tấm vàng
Em tôi đã hiểu chưa
Đó là khúc tình ca
Nâng theo hơi thở nhẹ
Ở trên làn dây tơ
Của lòng em rộn rã
Khi mới học đòi mơ
Đêm nay trăng đúng tuổi
Năm nay em dậy thì
Làm sao không quyến luyến
Hoa gió đã tình si
Em tôi còn ngẫm nghĩ
Chưa thấy nói năng chi...

Thơ Việt Nam


title: Say nắng

text:
Mặt trời mai ấy đỏ ong
Nàng tiên hóng mát trên hòn cù lao
Mùi xiêm thơm tựa sen ngào
Áo xiêm: nhuộm nắng hồng đào chưa khô
Bỗng trong im lặng như tờ
Hương gì ngan ngát giả đò say sưa
Gió ơi lại đấy mà ngừa
Tôi đứng xa lắm xin chừa tôi đi
Hồn tôi mắc cỡ là vì
Không quen thưởng thức cái gì ngất ngây
Như là ánh sáng vàng lay
Như thơ sắp sửa phô bày yêu đương
Nơi đây mây gió chán chường
Ý gì tiên nữ đo lường tình tôi
Tôi toan hớp cả ánh trời
Tôi toan đớp cả miếng cười trong khe.

Thơ Việt Nam


title: Thi sĩ Chàm

text:
Ta mới thấy xuân vờn trong ánh sáng
Muôn sắc hình múa giỡn dưới ao khuya
Đôi tháp cao kiêu hãnh với hàng bia
Với lau lách ngã mình trong cảnh vắng
Sợ chừng như tiếng rụng của sao băng
Mà vì đâu những tháng Hời kiêu ngạo
Hàng muôn năm sống mãi với đêm sương
Mà vì đâu nghe tiếng bật giữa im lìm
Như mơ tiếc những thời hung bạo
Phải người chăng, bên suối uống mây trôi
Phải người chăng, đồi cao đương hoảng hốt
Bọc trăng vàng trong áo ngủ quên đi
Để hoàng hôn loang loáng đối oai nghi
Bao dấu vết thời xưa giờ ủ dột
Phải người chăng, thi sĩ của dân Chiêm.

Người lắng nghe, lắng nghe trong đáy giếng
Tiếng vàng rơi chìm lỉm xuống hư vô
Tiếng ngọc địch n hớ nhung còn uyển chuyển
Bên cầu sương lưu đọng ánh trăng mơ
Người thổn thức tiếng buồn bao cảnh sắc
Ta không muốn người thôi ca hát
Vì luôn đêm sóng bận réo cung Hằng
Người khóc đi, khóc đi cho hả nỗi hờn căm.

Thơ Việt Nam


title: Thời gian

text:
Còn đâu tráng lệ những thời xanh
Mùi vị thơm tho một ái tình
Đố kiếm cho ra trong lớp bụi
Ít nhiều hơi hám của kiên trinh.

Đừng tưởng ngàn xưa còn phảng phất
Nơi làn gió nhẹ lúc ban đêm
Hồn xưa từ ấy không về nữa
Ở cõi hư vô dấu đã chìm.

Chỉ có trăng sao là bất diệt
Cái gì khác nữa thảy đi qua
Tây Thi nàng hỡi bao nhiêu tuổi
Vẻ đẹp mê tơi vẫn nõn nà.

Tôi lạy muôn vì tinh tú nhé
Xin đừng luân chuyển để thời gian
Chậm đi cho kẻ tôi yêu dấu
Vẫn giữ màu tươi một mỹ nhân.

Thơ Việt Nam


title: Tối tân hôn

text:
(Tặng Mộng Cầm)

Là sợi đường tơ dịu quá trăng
Là bao nhiêu ngọc cũng chưa bằng
Cả và thế giới như không có
Một vẻ yêu là một vẻ tân.

Đã có khi nào cô ước mơ
Rồi đây khai mạc cuộc đời thơ
Bằng đêm hôm ấy êm như rót
Lời mật vào tai ngọt sửng sờ.

Nhưng cái gì thơm đã tới kề
Tôi e tình tứ bớt say mê
Không còn ý nhị ban đầu nữa
Sẽ chán chường và sẽ chán chê.

Cho nên tôi tưởng tối tân hôn
Chưa tới còn xa để được buồn
Để sống trong niềm thương nhớ đã
Để còn mượng tượng đến giai nhân.

Thơ Việt Nam


title: Trăng vàng trăng ngọc

text:
Trăng! Trăng! Trăng! Là Trăng, Trăng Trăng!
Ai mua trăng tôi bán trăng cho
Không bán đoàn viên, ước hẹn hò...
Bao giờ đậu trạng vinh qui đã
Anh lại đây tôi thối chữ thơ.

Không, Không, Không! Tôi chẳng bán hòn Trăng.
Tôi giả đò chơi, anh tưởng rằng
Tôi nói thiệt, là anh dại quá:
Trăng Vàng Trăng Ngọc bán sao đang.

Trăng! Trăng! Trăng! Là Trăng, Trăng, Trăng!
Trăng sáng trăng sáng khắp mọi nơi
Tôi đang cầu nguyện cho trăng tôi
Tôi lần cho trăng một tràng chuỗi
Trăng mới là Trăng của Rạng Ngời
Trăng! Trăng! Trăng! Là Trăng, Trăng, Trăng!

Thơ Việt Nam


title: Cuối thu (Hàn Mặc Tử)

text:
Lụa trời ai dệt với ai căng,
Ai thả chim bay đến Quảng Hàn,
Và ai gánh máu đi trên tuyết,
Mảnh áo da cừu ngắm nở nang.

Mây vẽ hằng hà sa số lệ,
Là nguồn ly biệt giữa cô đơn.
Sao không tô điểm nên sương khói,
Trong cõi lòng tôi buổi chập chờn.

Đây bãi cô liêu lạnh hững hờ,
Với buồn phơn phớt, vắng trơ vơ.
Cây gì mảnh khảnh run cầm cập,
Điềm báo thu vàng gầy xác xơ.

Thu héo nấc thành những tiếng khô.
Một vì sao lạ mọc phương mô?
Người thơ chưa thấy ra đời nhỉ?
Trinh bạch ai chôn tận đáy mồ?

Thơ Việt Nam


title: Dấu tích

text:
Trăng dầu sáng còn thua đôi mắt ngọc,
Trời tuy xa lòng thiếu nữ xa hơn
Ái ân là hơi thở của van lơn
Và thú thiệt cũng chưa thích bằng khóc

Vườn chói lọi thì tình yêu phải ngợp.
Tiết trinh còn, em phúc hậu hơn thơ
Hoa nín lặng là hoa giả đò mơ,
Tôi nín lặng là âu tôi mắc cỡ

Khi xa cách không gì bằng thương nhớ.
Mua ngàn vàng là nhất định không nghe.
Ngủ một mình là chăn chiếu phải so le
Khóc một chắc có ai vô mà biết!

Lòng thi sĩ chứa đầy trang vĩnh biệt,
Mộng có thành là mộng ở đầu hôm
Hương không ngọt, xuân sớm lẽ nào thơm
Mật không đắng ân tình không thú vị

Không rên siết là thơ vô nghĩa lý
Em có chồng mà đành đoạn chia đôi
Xưa thứ gì dính dáng ở đầu môi
Nay trả lại để tôi làm dấu tích.

Thơ Việt Nam


title: Đôi ta

text:
Mà anh hay em trong tim đều rạn
Đều chôn sâu hình ảnh một người mơ
Bây giờ đây quấn quít hiện bây giờ
Chỉ biết có đôi ta là đang sống

Đang cho nhau ngọt ngào và đang mộng
Cố làm lơ không biết đến thời gian
Đến bông hoa tàn tạ với trăng ngàn
Đến những tình duyên xung quanh thất vọng
- Nhiều hành tinh tan vì đã lỏng
Ôi muôn năm! Giấc mộng đã đời chưa?

Lúc ấy sóng triều rên rỉ chưa bưa
Cứ nhắm mắt, cứ yêu nhau như chết
Cứ sảng sốt, tê mê và rũ liệt
Đừng nghe chi âm hưởng địa cầu đang
Vỡ toang ra từng mảnh, cả không gian
Cả thời gian, từ tạo thiên lập địa
Đều trộn trạo, điều hoà và xí xoá
Thành hư không như tình ái đôi ta.

Thơ Việt Nam


title: Gửi anh

text:
Hôm nay vui quá anh Phùng ơi,
Buồn xa không đến, lệ không rơi
Buồn không thắt ruột, tình không lại
Cười nói làm sao cho hả hơi.

Thơ Việt Nam


title: Hãy nhập hồn em

text:
Đừng nhắc nhở tên anh ngoài lỗ miệng
Vì gió hương nghe được rỉ thầm hoa
- Lộ mất rồi tâm sự của đôi ta
Chưa hề dặn ngày mai rồi tiễn biệt
Chưa khi nào đọc đến chữ chia ly.

Bỗng đêm nay trước cửa bóng trăng quì
Sấp mặt xuống uốn mình theo dáng liễu
Lời nguyền gẫm xanh như màu huyền diệu
Não nề lòng viễn khách giữa cơn mơ
Trời từ bi cảm động ứa sương mờ
Sai gió lại lay hồn trong kẽ lá
Trăng choáng váng với hoa tàn cùng ngã
Anh đoán chừng cơn ấy em ngất đi
Khổ lòng chưa, em hỡi! Mộng tình si
Cuồng dại quá, khiến nước mây sường sượng
Nhưng qua rồi những phút giây tơ tưởng
Anh nhìn trăng lỏn lẻn đậu cành cao
Phải giờ này đang lúc em chiêm bao
Chính giờ này anh đang yêu em thiệt
- Em hãy nhập hồn em trong bóng nguyệt.

Thơ Việt Nam


title: Khói hương tan

text:
Tối hôm nay muôn sao nhấp nhánh
Sông Mê Hà đưa đẩy sóng triền miên
Thuyền anh buông lửng lờ trong hiu quạnh
Tới chưa em, đã tới bến lòng em ?
Mộng uyên ương đang khi tim rào rạt
Thuyền anh neo đậu trước bến Hàn Giang
Nhưng uyên ương khi trăng sao bàng bạc
Biến mất rồi, anh thấy khói hương tan.

Thơ Việt Nam


title: Muôn năm sầu thảm

text:
Nghệ hỡi Nghệ, muôn năm sầu thảm
Nhớ thương còn một nắm xương thôi
Thân tàn ma dại đi rồi
Rầu rầu nước mắt bời bời ruột gan

Nghe gió là ôm ngang lấy gió
Tưởng chừng như trong đó có hương
Của người mình nhớ mình thương
Nào hay gió tạt chả vương vấn gì

Nhớ lắm lúc như si như tỉnh
Nhớ làm sao bải hoải tay chân
Nhớ hàm răng, nhớ hàm răng
Mà ngày nào đó vẫn khăng khít nhiều

Dẫu đau đớn vì lời phụ rẫy
Như mà ta không lấy làm điều
Trăm năm vẫn một lòng yêu
Và còn yêu nữa rất nhiều em ơi.

Thơ Việt Nam


title: Những giọt lệ

text:
Trời hỡi, bao giờ tôi chết đi?
Bao giờ tôi hết được yêu vì,
Bao giờ mặt nhật tan thành máu
Và khối lòng tôi cứng tựa si?

Họ đã xa rồi khôn níu lại,
Lòng thương chưa đã, mến chưa bưa...
Người đi, một nửa hồn tôi mất,
Một nửa hồn tôi bỗng dại khờ.

Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?
Ai đem tôi bỏ dưới trời sâu?
Sao bông phượng nở trong màu huyết,
Nhỏ xuống lòng tôi những giọt châu?

Thơ Việt Nam


title: Sầu vạn cổ

text:
Lòng ta sầu thảm hơn mùa lạnh,
Hơn hết u buồn của nước mây,
Của những tình duyên thương lỡ dở,
Của lời rên siết gió heo may.

Cho ta nhận lấy không đềm đáp,
Ơn trọng thiên liêng xuống bởi trời,
Bằng tiếng kêu gài say chếnh choáng,
Bằng tim, bằng phổi nóng như sôi.

Và sóng buồn dâng ngập cả hồn,
Lan tràn đến bến mộng tân hôn.
Khóe cười nức nở nơi đầu miệng,
Là nghĩa, trời ơi, nghĩa héo hon.

Thơ Việt Nam


title: Biển hồn ta

text:
Máu tim ta tuôn ra làm bể cả
Mà sóng lòng rần rật như mây trôi
Sóng lòng ta tràn lan ngoài xứ lạ
Dâng cao lên, cao tột tới trên trời.

Ôi ta đã mửa ra từng búng huyết
Khi say sưa với lượn sóng triền miên
Khi nhận lấy trong thâm tâm cay nghiệt
Giọng Hờn đau trăm vạn nỗi niềm riêng.

Ta muốn níu hồn ai đương hiển hiện
Trong lòng và đang tắm máu sông ta
Ta muốn vớt ai ngoài sóng điện
Để nhìn xem sắc mặt với làn da.

Ôi ngông cuồng! Ôi rồ dại rồ dại!
Ta đi thuyền trên mặt nước lòng ta
Ôi ngông cuồng, ôi rồ dại, rồ dại
Ta cắm thuyền chính giữa vũng hồn ta.


title: Chơi trên trăng

text:
I
Tôi đi trong áng sương mờ
Tìm con trăng lạc ngoài bờ bến kia
Xứ yêu bát ngát tôi lìa
Dò xem ý tứ ban khuya tôi liều...

Tôi gò mây lại

Tôi kìm sao bay
Gió nào tràn ngập xứ này
Và tràn ngập cả những ngày xa xôi
Không trào nước mắt không thê thảm
Tôi doạ không gian rủa tới cùng
Tôi khát vô cùng
Tôi riết thời gian trong nắm tay
Tôi vò tiếc mến như vo lụa
Cất tiếng cười dòn xao động vùng mây
Tôi nhập hồn tôi trong khúc hát
Để nhờ không khí đấy trăng lên
Để nghe miếng nhạc nghê thường trổi
Để hớp tình anh của nguyệt cầu
Và để thoát ly ngoài thế giới
Để cười để trửng để yêu nhau
Lên chơi cung quế lần đầu
Ôi phép lạ...
Ôi nhiệm màu
Vườn tiên sáng láng như lòng người thương

II
Ta bay lên! Ta bay lên!
Gió tiễn đưa ta tới nguyệt thiềm
Ta ở trên cao nhìn trở xuống
Lâng lâng mây khói quyện trăng đêm

Ta gặp nàng Trăng ở suối Trăng
Nỗi lòng ta mở lẹ như phăng
Sáng trưng sáng cả vùng tiên động
Ta ngắm hồn ta dáng trẻ măng

Thơ ta vọt bắn thơm phưng phứt
Vô số màu tươi chảy lặng lờ
Lời đẹp thôi miên người đẹp lạ
Ta cười khanh khách điệu tơ mơ

Nàng Trăng! Hãy mớm xuống hồn ta
Sức nóng trong hơi của ngọc ngà
Sức khoẻ bay lan vườn ngự uyển
Nụ cười ta nở ngọt như hoa...

Thơ Việt Nam


title: Cô gái đồng trinh

text:
Ôi cho ghê quá, ôi ghê quáCảm thấy hồn tôi ớn lạnh rồi''

Đêm qua trăng vướng trong cành trúc
Cô láng giềng bên chết thiệt rồi
Trinh tiết vẫn còn nguyên vẹn mới
Chưa hề âu yếm ở đầu môi.

Xác cô thơm quá thơm hơn ngọc
Cả một mùa xuân đã hiện hình
Thinh sắc cơ hồ lưu luyến mãi
Chết rồi - xiêm áo trắng như tinh.

Có tôi đây hồn phách tôi đây
Tôi nhập vào trong xác thịt này
Cốt để dò xem tình ý lạ
Trong lòng bí mật ả thơ ngây

Biết rồi, biết rồi! Thôi biết cả
Té ra Nàng sắp sửa yêu ta
Bao nhiêu mơ ước trong tim ấy
Như chưa xuân về thổ lộ ra.

Thơ Việt Nam


title: Cô liêu

text:
Gió lùa ánh sáng vô trong bãi
Trăng ngậm đầy sông, chảy láng lai
Buồm trắng phất phơ như cuống lá
Lòng tôi bát ngát rộng bằng hai.

Tôi ngồi dưới bến đợi nường Mơ,
Tiếng rú ban đêm rạn bóng mờ,
Tiếng rú hồn tôi xô vỡ sóng,
Rung tầng không khí bạt vi lô.

Ai đi lẳng lặng trên làn nước,
Với lại ai ngồi khít cạnh tôi ?
Mà sao ngậm kín thơ đầy miệng
Không nói không rằng nín cả hơi ?

Chao ôi! Ghê quá trong tư tưởng,
Một vũng cô liêu cũ vạn đời!
Chao ôi ghê quá! Chao ghê quá!
Cảm thấy hồn tôi ớn lạnh rồi!

Thơ Việt Nam


title: Hồn là ai

text:
Hồn là ai là ai? Tôi không biết
Hồn theo tôi như muốn cợt chơi tôi
Môi đầy hương tôi không dám ngậm cười
Hồn vội mớm cho tôi bao ánh sáng
Tôi chết giả và no nê vô vạn
Cười như điên, sặc sụa cả mùi trăng
Áo tôi là một thứ ngợp hơn vàng
Hồn đã cấu, đã cào, nhai ngấu nghiến
Thịt da tôi sương sần và tê điếng
Tôi đau vì rùng rợn đến vô biên
Tôi dìm hồn xuống một vũng trăng em
Cho trăng ngập trăng dồn lên tới ngực
Hai chúng tôi lặng yên trong thổn thức
Rồi bay lên cho tới một hành tinh
Cùng ngả nghiên lăn lộn giữa muôn hình
Để gào thét một hơi cho rởn ốc
Cả thiên đường trần gian và địa ngục

Hồn là ai? Là ai? Tôi không hay
Dẫn hồn đi ròng rã một đêm nay
Hồn mê mệt lả mà tôi thì chết giấc.

Thơ Việt Nam


title: Một miệng trăng

text:
Cả miệng ta trăng là trăng
Cả lòng ta vô số gái hồng nhan
Ta nhả ra đây một nàng
Cho mây lặng lờ, cho nước ngất ngây
Cho vì sao rụng xuống mái rừng say
Gió thổi rào rào như lá đổ
Suối gì trong trắng vẫn đồng trinh
Bóng ai theo dõi bóng mình
Bóng nàng yêu tinh
Nhịp cười như tiếng vỡ pha lê

Thưa tôi không dám say mê
Một mai tôi chết bên khe Ngọc Tuyền
Bây giờ tôi dại, tôi điên
Chấp tay tôi lạy cả miền không gian
Hẹn tôi tảng sáng đi tìm mộng
Mộng còn lưởng vưởng bến xa mơ
Tiếng gà gáy rung trăng đầu hạ
Tôi hoảng hồn lên, giận sững sờ.

Thơ Việt Nam


title: Ngoài vũ trụ

text:
Lụt Hồng Thuỷ trời không tái lại,
Khiến bồ cau bay bổng quá không gian.

- Ra không gian là vượt hẳn thượng tầng.
Tấp tới đến ở ngoài kia vũ trụ,
Nơi khí tượng bốc ngùn muôn tinh tú,
Nơi không cho hồn lai vãng quan chiêm.

Sách vô cùng, sáng láng cả mọi niềm,
Không u ám như cõi lòng ma quỉ.
Vì có Đấng Hằng Sống, Hằng Ngự Trị,
Nhạc thiêng liêng dồn khắp hư linh.

Ồ say sưa trên hết các tục tình,
Ồ thú lạ, những phút giây thanh thoát
Hương cho thơm ứ đầy hơi khoái lạc,
Máu cho cuồng run giật đến miên man.

Hồn hỡi hồn, lên nữa, quá thinh gian.
Tìm tới chốn chiêm bao ngoài sự thực.
Mộng là mộng tràn trề muôn vạn ức.
Tình thơm tho như ngấn lệ còn nguyên.

Ta ước ao đầu đội mũ triều thiên,
Và tắm gội ở trong nguồn ánh sáng.
Ca những điệu ngọc vàng ca sang sảng,
Lời vang xa truyền nhiễm đến vô song.

Bầu hạo nhiên lồng lộn một màu trong,
Không rung động bởi tơ huyền nao nức.
Hồn hỡi hồn, bay ra ngoài kia mức,
Nơi thiên sầu địa thảm giới Lâm Bồ

Say máu ngà, say nữa tới chừng mô
Cả vũ trụ ta theo ngày phán xét
Là khủng khiếp cả Trời Đất tiêu diệt.

Thơ Việt Nam


title: Ngủ với trăng

text:
Ta không nhấp rượu
Mà lòng ta say
Vì lòng nao nức muốn
Ghì lấy đám mây bay
Té ra ta vốn làm thi sĩ
Khát khao trăng gió mà không hay
Ta đi bắt nắng ngừng, nắng reo, nắng cháy,
Trên sóng cành, sóng áo cô gì má đỏ hây hây
Ta rình nghe niềm ý bâng khuâng trong gió lảng
Với là hơi thở nồng nàn của tuổi thơ ngây
Gió nâng khúc hát lên cao vút
Vần thơ uốn éo lách rừng mây
Ta hiểu ta rồi, trong một phút
Lời tình chơi vơi giữa sương bay
Tiếng vàng rơi xuống giếng
Trăng vàng ôm bờ ao
Gió vàng đang xao xuyến
Áo vàng bởi chị chưa chồng đã mặc đi đêm
Theo tôi đến suối xa miền
Cõi thơ, cõi mộng, cõi niềm yêu đương
Mây trôi lơ lửng trên dòng nước
Đôi tay vốc uống quên lạnh lùng
Ngả nghiêng đồi cao bọc trăng ngủ
Đầy mình lốm đốm những hào quang.

Thơ Việt Nam


title: Người ngọc

text:
Ta để chữ Ngọc lên tàu lá
Sương ở cung thềm giỏ chẳng thôi
Tình ta khuấy mãi không thành khối
Nư giận đôi phen cắn phải môi

Cho ta hết cả: hương và sắc.
Của những bông hoa thắm lạ kỳ
Ta sẽ hộc ra từng búng huyết
Nhuộm đầy phong vị lúc mê ly

A ha! Ta vốn người trong mộng
Hư thực như là một ý thơ
Ta đi góp nhặt từng tia sáng
Và kết duyên tình để ước mơ.

Hôm nay trăng sáng là trăng sáng,
Không biết thiêng liêng ở cõi nào.
Cô nường gái đẹp đương nằm chết,
Trên cánh tay mình, hãy xiết bao.

Thơ Việt Nam


title: Rướm máu

text:
Ta muốn hồn trào ra đầu ngọn bút
Mỗi lời thơ đều dính não cân ta
Bao nét chữ quay cuồng như máu vọt
Như mê man chết điếng cả làn da.

Cứ để ta ngất ngư trong vũng huyết
Trải niềm đau trên mảnh giấy mong manh,
Đừng nắm lại nguồn thơ ta đang siết
Cả lòng ta trong mớ chữ rung rinh.

Ta đã ngậm hương trăng đầy lỗ miệng
Cho ngây người mê dại đến tâm can
Thét chòm sao hoảng rơi vào đáy giếng
Mà muôn năm rướm máu trong không gian.

Thơ Việt Nam


title: Rượt trăng

text:
Ha ha! Ta đuổi theo trăng
Ta đuổi theo trăng
Trăng bay lả tả trên cành vàng
Tới đây là nơi tôi được gặp nàng
Rủ rê, rủ rê hai đứa tôi vào rừng hoang
Tôi lượm lá trắng làm chiếu trải
Chúng tôi kê đầu trên khối sao băng
Chúng tôi soi chuyện bằng hơi thở
Dần dần hao cỏ biến ra thơ
Chúng tôi lại là người của ước mơ
Không xác thịt chỉ là linh hồn đang mộng
Chao ôi! Chúng tôi rú lên vì kinh động
Vì trăng ghen, trăng ngã, trăng rụng xuống mình hai tôi.

Hoảng lên nhưng lại cả cười
Tôi toan níu áo nàng thời theo trăng
Hô hô! Ta đuổi theo trăng! Ta đuổi theo trăng!
Trăng! Trăng! Trăng! Trăng!
Thả nàng ra, thôi thả nàng ra
Hãy buông nàng xuống cho ta ẵm bồng

Đố trăng trăng chạy đàng trời
Tôi rú một tiếng trăng rơi tức thì...

Thơ Việt Nam


title: Sáng láng

text:
Sông Ngân đã im lìm không tiếng sóng,
Mà lòng anh rào rạt mãi không thôi!
Ở tầng cao khúc Nghê Thường đồng vọng!
Nghe gì đâu, em hỡi! Ráng mây trôi.

Anh đã thoát hồn anh ngoài xác thịt,
Để chập chờn trong ánh sáng mông lung,
Để tìm em đưa hai tay ràng rịt
Mảnh tỉnh thiêng ngả ngớn giữa không trung.

Anh đã gặp hồn em đương chới với,
Bến Mê Hà trên giải nước mênh mang.
Anh đã đón tình em vay phất phới,
Như hương trăng đằm thắm cõi không gian.

Chúng ta biến, em ơi, làm thanh khí.
Cho tan ra hoà hợp với tim anh
Của trời đất, của muôn vàn ý nhị,
Và tình ta sáng láng như trăng thanh.

Thơ Việt Nam


title: Say trăng

text:
Ta khạc hồn ra ngoài cửa miệng
Cho bay lên hí hửng với ngàn khơi
Ở trên kia, có một người
Ngồi bên sông Ngân giặt lụa chơi
Nước hoá thành trăng, trăng ra nước
Lụa là ướt đẫm cả trăng thơm
Người trăng ăn vận toàn trăng cả
Gò má riêng thôi lại đỏ hườm
Ta hẵng đưa tay choàng trăng đã
Mơ trăng ta lượm tơ trăng rơi
Trăng vướng lên cành lên mái tóc cô ơi,
Hãy đứng yên tôi gỡ cho rồi cô đi
Thong thả cô đi
Trăng tan ra bọt lấy gì tôi thương
Tối nay trăng ở khắp phương
Thảy đều nao nức khóc nường vu quy
Say! Say lảo đảo cả trời thơ
Gió rít tầng cao trăng ngả ngửa
Vỡ tan thành vũng đọng vàng khô
Ta nằm trong vũng trăng.

Thơ Việt Nam


title: Trăng tự tử

text:
Lòng giếng lạnh! Lòng giếng lạnh
Sao chẳng một ai hay
Nghe nói mùa thu náu ở chỗ này
Tất cả âm dương đều tụ họp
Và ta ưng mây ngừng lại ở nơi đây
Để nghe, à để nghe
Bao giờ bí mật đêm thời loạn
Bao giọng buồn thương gió đã thề
Bao lời ai oán của si mê
Mà trai gái tự tình bên miệng giếng
Miệng giếng há ra
Nuốt ực bao la
Nuốt vì sao rơi rụng
Loạn rồi! Loạn rồi, ôi giếng loạn
Ta hoảng hồn, hoảng vía, ta hoảng điên
Nhảy ùm xuống giếng vớt trăng lên.

Thơ Việt Nam


title: Trút linh hồn

text:
Máu đã khô rồi, thơ cũng khô
Tình ta chết yểu tự bao giờ
Từ nay trong gió - trong mưa gió
Lời thảm thương rền khắp nẻo mơ

Ta còn trìu mến biết bao người
Vẻ đẹp xa hoa của một thời
Đầy lệ, đầy thương, đầy tuyệt vọng
Ôi! Giờ hấp hối sắp chia phôi.

Ta trút linh hồn giữa lúc đây
Gió sầu vô hạn nuối trong cây
- Còn em sao chẳng hay gì cả?
Xin để tang anh đến vạn ngày.

Thơ Việt Nam


title: Ước ao

text:
Đo từ ngọn cỏ tới cung trăng
Những sợi hào quang vân thước vàng
Bắt! Bắt! Thơ bay trong gió loạn
Để xem tình tứ nặng bao cân

Ở đây vô số là xuân mộng.
Tới tấp lòng tôi lượn sóng trời
Ai nỡ dang tay mà vớt lấy
Mùi hương trong nếp áo xiêm rơi

Tôi tìm ánh nắng vạn đời vương
Vì cuốn sách xưa lúc lạ thường
Tờ giấy mong manh tình đã nhạt,
Tôi làm sao níu được niềm thương?

Ở đâu có những lá tinh hoa,
Phước lộc vô biên đến mọi nhà
Ở đâu có những lương tâm quý,
Tiếng thơm lừng thấu đến tai vua

Tôi ước ao là tôi ước ao,
Tình tôi vô lượng sẽ dâng cao
Như bông trăng nở, bông trăng nở,
Những cánh bông thơ trắng ngạt ngào.

Thơ Việt Nam


title: Anh điên

text:
Tặng Thúc Tề

Anh nằm ngoài sự thực
Em ngồi trong chiêm bao
Cách xa nhau biết mấy
Nhớ thương quá thì sao ?

Anh nuốt phứt hàng chữ
Anh cắn vỡ lời thơ
Anh cắn, cắn cắn cắn
Hơi thở đứt làm tư!

Thơ Việt Nam


title: Bến Hàn Giang

text:
Này đây lời ngọc song song
Xin dâng muôn sóng tơ đồng chơi vơi
Xin dâng này máu đang tươi
Này đây nước mắt giọng cười theo nhau,
Mới hay phong vị nhiệm màu
Môi chưa nhấp cạn mạch sầu đã tuôn
Ớ Địch ơi, lệ có nguồn
Hãy chia bớt nửa nỗi buồn sang tôi
Hôm nay trời lửng lơ trời
Dòng sông ánh sáng sẽ trôi hoa vàng
Tôi ngồi ở bến Hàn Giang
Khóc thôi mây nước bàng hoàng suốt đêm.

Thơ Việt Nam


title: Điềm lạ

text:
Đức tin thơm hơn ngọc
Thơ bay rồi thơ bay...
Mau gò giai âm lại
Sót bớt nghĩa đương say

Có tin thôn xa đến
Có điềm lạ đêm nay:
Đóng cửa mười phương lại
Dồn ánh sáng vào đây

Ngoài không gian rất mát
Chim thanh tước ra đời
Nêu cao hơn tiếng nhạc
Mùa hát sẽ xanh tươi

Năm nay tôi thương tuổi,
Sai hẹn với người ta
Năm nay xuân nhắc mãi
Nước mắt liền ứa ra.

Thơ Việt Nam


title: Em điên

text:
Tặng Trọng Miên

Em xé toang trong hơi gió
Em bóp nát tơ trăng
Em túm muôn trời lại
Em cắn vỡ hương ngàn...
Em cười thì sao rụng
Em khóc thì đá bay
Em nhớ chàng quá trí
Mà chàng vẫn không hay!

Thơ Việt Nam


title: Hãy đón hồn anh

text:
Dưới túp lều tranh, trên võng tre
Tứ bề cửa khép với phên che
Kép mền ủ kín toàn thân lại
Để thả hồn bay, gửi mộng về.

Thơ Việt Nam


title: Lang thang

text:
Tặng Hoàng Trọng Quỳ

Lãng tử ơi! Mi là tên hành khất
May không chết lạnh trước lầu mỹ nhân
Ta đi tìm mộng tầm xuân
Gặp ma nhà Nguyễn bay trên mây
Rượu nắng uống vào thì say
Áo ta rách rưới trời không vá
Mà bốn mùa trăng mặc vải trăng.
Không ai chết cả sao lòng buồn như tang?
Cho tôi mua trọn hàm răng
Hàm răng ngà ngọc, hàm răng đa tình
Một chắc ta lại với mình
Có ai vô đó mà mình hổ ngươi?
Lãng tử ơi! Mi là tên hành khất
May không hộc máu chết rồi còn đâu.
Trời hỡi! Nhờ ai cho khỏi đói
Gió trăng có sẵn làm sao ăn?
Làm sao giết được người trong mộng
Để trả thù duyên kiếp phũ phàng?

Thơ Việt Nam


title: Nguồn thơm

text:
Trí đương no và khí xuân đương khỏe,
Nhạc đương say và rượu vẫn còn thơm.
Nên muốn cánh thủy tiên chưa dám hé
Trong phút giây trân trọng của linh hồn.

Tiếng pháo đi: bao nhiêu kinh cầu nguyện
Đều dâng lên cho đến chín từng mây
Hơi xuân ấm mĩ vì hơn dạ yến,
Ta đem ươm trong ý vị đêm nay.

Ta cho ra một dòng thơ rất mát,
Mới tinh khô và thanh sạch bằng hương
Trời như hớp phải hơi men ngan ngát,
Đắm muôn ngôi tinh lạc xuống mười phương.

Cả trời bỗng diêu diêu như báu vỡ:
Nên tiếng vang thầm dội đến thâm tâm,
Mà ta ngỡ đấng Tiên Tri muôn thuở
Giữa đêm nay còn đứng giảng Phúc Âm.

Tứ thời xuân! Tứ thời xuân non nước!
Phút thiêng liêng nhuần gội áng thiều quang
Thiên hạ bình, và trời tuôn ơn phước.
Như triều thiên vờn lượn khắp không gian.

Ta há miệng cho nguồn thơm trào vọt
Đường thơ bay sáng láng như sao sa...
Trên lụa trắng mười hai dòng chữ ngọc
Thêu như thêu rồng phượng kết tinh hoa.

Ta cao ngâm giọng vô cùng thanh thoát
Khiến châu thân rung động thể tơ trăng
Toan ngất đi trong cơn mê khoái lạc,
Mẹ dấu yêu liền vội đến tay nâng...

Thơ Việt Nam


title: Nhớ thương

text:
Trầm ngán nghê bay trong lãnh cung
Xuân thơm bối rối ngọt vô cùng
Ôi chao, thánh thượng vô tâm quá
Lòng thiếp buồn như một tấm nhung!

Ở đây châu báu vô tri hết
Pho sách quần phương lộ ý nhiều!
Hãy tìm cho được hoa cung cấm
Xem thử tên hoa có mỹ miều

Ngoài kia xuân đã thắm duyên chưa ?
Trời ở trong đây chẳng có mùa
Không có niềm trăng và ý nhạc,
Có người cung nữ nhớ thương vua.

Đừng ai nhắc nhở đến xuân trong
Vô số là xuân chiếm mọi lòng
Mỗi người đều có xuân riêng cả
Thiếp viết xuân trên mảnh lụa hồng...

Thơ Việt Nam


title: Phan Thiết! Phan Thiết!

text:
Nhớ khi xưa ta là chim Phượng Hoàng
Vỗ cánh bay chín tầng trời cao ngất
Bay từ Dao Ly đến trời Đâu Suất;
Và lùa theo không biết mấy là hương
Lúc đằng vân gặp ánh sáng chận đường
Chạm tiếng nhạc, va nhằm thơ thiên cổ
Ta lôi đình thấy trăng sao liền mổ
Sao tan tành rơi xuống vũng chiêm bao
Trăng tan tành rơi xuống một cù lao
Hóa đài điện đã rất nên tráng lệ
Ở ngôi cao, ngước mắt ra ngoài bể
Phong lưu ghê, sang trọng chẳng vừa chi
Ta mê man như tới chốn Phượng Trì
Ở mãi đấy không về Thiên cung nữa.

Nhưng phép lạ có một vì tiên nữ
Hao hao như nường nguyệt cõi Đào Nguyên
Ta đắm mê trong ánh sáng trần duyên
Và van lạy xin cô nường kết ngãi
Mỉa mai thay cho phượng hoàng si dại
Là ta đây đương ở kiếp muôn chim
Trở lại trời tu luyện với muôn đêm
Hớp tinh khí lâu năm thành chánh quả
Ta trở nên như ngọc đàng kim mã
Rất hào hoa rất phong vận: Người Thơ
Ta là trai khí huyết ước ao mơ
Người thục nữ sanh giữa thời vô thượng
Rồi ngây dại nhờ thất tinh chỉ hướng
Ta la thang tìm tới chốn Lầu Trăng
Lầu ¤ng Hoàng, người thiên hạ đồn vang
Nơi đã khóc, đã yêu thương da diết
Ôi trời ôi! Là Phan Thiết! Phan Thiết!
Mà tang thương còn lại mảnh trăng rơi
Ta đến nơi Nường ấy vắng lâu rồi
Nghĩa là chết từ muôn trăng thế kỷ
Trăng vàng ngọc, trăng ân tình, chưa phỉ!
Ta nhìn trăng, khôn xiết ngậm ngùi trăng
Ta vãi vung thơ lên tận sông Hằng,
Thơ phép tắc bỗng kêu rên thống thiết
Hỡi Phan Thiết! Phan Thiết!
Mi là nơi ta chôn hận nghìn thu
Mi là nơi ta sầu muộn ngất ngư.

Thơ Việt Nam


title: Say chết đêm nay

text:
Trời Hàn Giang đêm nay không sóng,
Lòng cô liêu đồng vọng mà chi?
Gió đông đoài gặp tình si
Ôi chao quấn quít nói gì nhớ thương

Trăng cổ độ hết vương cành trúc
Hẹn đoàn viên tình thực chiêm bao
Đêm nay lại giống đêm nào
Nhấp xong chung rượu buồn vào tận gan

Say thôi lại muốn Nàng nâng đỡ
Nhưng Nàng xa từ thuở vu quy
Nhớ thôi lòng những sầu bi
Lệ rơi vào rượu, hàng mi lờ đờ...

Ta là khách bơ vơ phàm tục
Nhớ cầm trăng cung bậc tiêu tao
Không ai trang điểm má đào
Cho ta say chết đêm nào đêm nay.

Thơ Việt Nam


title: Say thơ

text:
Bốn mùa xanh xanh như cẩm thạch,
Chim ngàn trăng đem tiếng lạ về ca.
Ca, cầm ca, tơ đồng vọng dang ra
Cho thêm ý, nguồn hương thêm đầy dẫy.
Màu như ru, sóng âm thanh xô đẩy.
Bao hương thơm trong lời nguyện chiều nay,
Lên bốc lên và ân huệ dường bay.
Ôi! khí hậu lọc bao nguồn ánh sáng.
Chưa no sao? Nhân từ êm vô hạn
Do bàn tay Thiên Chúa chảy tuôn ra.

Ca, cầm ca, tơ đồng vọng dang ra.
Đức ân ái dồn lên muôn trượng cả.
Hãy quỳ lạy nhìn xem cho sướng đã,
Cả lòng thơ say tớt khí linh thiêng.
Nhạc nồng say mà tình tự còn nguyên.
Cơn sốt sắng xinh hơn cầu vàng diệp,
Ngửa tay thôi, ơn trời đà xuống hiệp.
Trăng và trăng cho thấm hết mọi nơi.
Người thế gian, ôi miệng lưỡi đâu rồi?
Và tán tạ và khong khen nức nở.
Trăng tờ mờ một trời mơ sớm nở
Bao hoa hồng mầu nhiệm Nữ Vương xưa.
Ôi! đây là đền cao ngự nhà vua
Dòng Đa vít thuở xưa trời sáng cả.
Hãy quỳ lạy nhìn xem cho sướng đã,
Quê hương thơ đằm thắm biết dường nào.
Đây là vườn nên hoa lá xôn xao.
Gió đổi mới thêm hương cho ánh sáng.
Mùa rộng rãi, trái trăng chao vô hạn,
Ngon thơm hơn thái tảo bữa hôm nay.
Điệu đàn xưa không sánh kịp bường dây
Bởi huyền diệu in như màu nguyệt bạch,
Bởi ước ao tuôn tràn vô pho sách,
Bởi Thánh Kinh no chán nghĩa sâu xa
Lần hít trí khôn ngoan người thế.
Người đã khấn say sưa vô cùng để
Hiệp hòa thơ cho yêu mến bâng khuâng,
Bao nhiêu lòng ai trút sạch lâng lâng.
Đây tất cả, hỡi ôi! Mình Thánh Chúa,
Của tế lễ là nguồn ơn chan chứa,
Đáng trọng thiên và tất đáng mong ơn.
Ly Tao rằng đàn ngọc cũng theo đờn
Bỏi đạo hạnh rung muôn dây tình cảm.
Không mê chi kỳ trân người vàng chạm,
Trời có bồng bay thú vị tiêu dao,
Rượu nồng thơm say hoa nguyệt hồng đào.
Đây chí mới xe vấn vương lòng dạ.
Hãy quỳ lạy nhìn xem cho sướng đã,
Không gì tiên cho sánh kịp bường thơ.
Tính chất thanh mà phẩm vật không ngờ,
Rất yêu chung màu nhơn đức sạch sẽ.
Hồn vốn ưa phiêu diêu trong gió nhẹ,
Bay giang hồ không sót một phương nào.
Càng lên cao dây đồng vọng càng cao,
Quyến rũ biết bao kinh cầu nguyện
Và kết tinh thành hào quang kim tuyến
Theo tràn về cho đến cõi vô biên.
Hân hoan thôi! Thơ dường gặp hương nguyền
Làm sum hiệp với muôn vì cả Thánh.
Tôi là kẻ đi đường đêm gió lạnh,
Không mong gì hơn kêu gọi tấm lòng thơ.
Bởi chưng đây là xuân trước đợi chờ,
Hơi ấm áp như một nguồn an ủi.
Trời mở rộng và không ai hờn tủi,
Lượng bao dong tha thiết cánh tay êm.
Chao! Tràn trề là phúc hạnh ban đêm,
Và đây chính là cao lương mỹ vị
Của nguồn đạo mà ngày xưa Thánh khí
Thơ với lòng ai phối hiệp nên duyên.
Mà ai đâu cầm được nỗi niềm riêng.

Thơ Việt Nam


title: Ta nhớ mình xa (Một nửa trăng)

text:
(Tặng Trần Thanh Địch)

Hôm nay còn một nửa trăng thôi
Một nửa trăng ai cắn vỡ rồi!
Ta nhớ mình xa thương đứt ruột!
Gió làm nên tội buổi chia phôi!

Thơ Việt Nam


title: Xuân đầu tiên

text:
Mai sáng mai, trời cao rộng quá
Gió căng hơi và nhạc lên mây
Đôi lòng cũng ấm như xuân ấm
Chỉ có áo xuân trắng trẻo thay!

Mai này thiên địa mới tinh khôi
Gió căng hơi và nhạc lên trời
Chim khuyên hót tiếng đầu tiên hết
Hoa lá hồ nghi sự lạ đời

Trái cây bằng ngọc vỏ bằng gấm
Còn mặt trời kia tợ khối vàng
Có người trai mới in như nguyệt
Gió căng hơi và nhạc lên ngàn

Thuở ấy càn khôn mới dựng nên
Mùa thơ chưa gặt tốt tươi lên
Người thơ phong vận như thơ ấy
Nào đã ra đời ngọc biết tên

Xuân gấm đầu tiên giữa cõi đời
Mùi thơm ngây dại sóng con ngươi
Hãy hoan hô, lời cao như sấm
- Vạn tuế, bay ơi! Nắng rợp trời!

Thơ Việt Nam


title: Buồn ở đây

text:
Rao rao gió thổi phương xa lại
Buồn đâu say ngấm áo xuân ai
Lay bay lời hát, ơ buồn lạ
E buồn trong mộng có đêm nay

Nắng sao như nắng đời xưa ấy
Nắng vàng con mắt thấy duyên đâu
Muốn gởi thương về người cổ độ
Mà sao tình chẳng nói cho đau

Chiều xưa khúc nhạc nóng ran lên
Không có ai đi để lỗi nguyền
Nguồn thơ ứa mãi hai hàng lệ
Tờ giấy hoa tiên cũng ướt mềm.

Thơ Việt Nam


title: Cưới xuân, cưới vợ

text:
...
Lá nại - đông tơ gió đãi chiều
Bướm vườn hạnh áo xinh đem trẻ
Nhà quan nao cốt cách ra vẻ
Xuân vô ra không biết bao nhiêu
Pháo nhân duyên nổ đã hơi nhiều
Trầu lịch sự têm mời hai họ
Đường trai thẹn nên không dám ngó
Nói chi Nường là gái đông lân
Buồng không xa xiêm áo sương sần
Ông mai mới cưới như ngô nở
Người ta cưới cả xuân cả vợ
Nên ân tình nổi máu trên môi
Còn em sao chưa biết hổ ngươi
Để mai mốt anh đi lễ hỏi
Còn em nữa, lòng chưa biết nói
Đôi mắt còn nguyên vẹn mùa thơ
Đứng không xa, sao ngó hững hờ
Anh sốt ruột muốn kêu: Em quá.

Thơ Việt Nam


title: Hương

text:
In hình tưởng nhớ
Như tuồng ai ra
Như tuồng lân la
Đâu đây quyến luyến
Đố nàng gần xa

Màu không thấy ứng
Mùi quá linh thiêng
Những cốt cách tiên
Thảy đều cảm biết
Khi lòng xin thương
Lên gần đài trăng
Hương rán sức hương
Bừng bừng cao trăng

Dâng lên quá trí
Quá dải Hàn Giang
Đố nàng nói sao

Trong nụ cười nao
Trong búp hoa nào
Có gì phôi thai?

Sao vấn vương hoài
Hương đầm hơi thở
Hương đầm hơi nhớ
Hương đầm hơi quen

Đố nàng hay em?

Thơ Việt Nam


title: Mơ duyên

text:
Non nước tâm tình rộng bốn phương
Đòi em làm Nhạc, tôi làm Hương
Đêm nay đại yến Lâm Xuân Các
Điêu Thuyền đàn khúc Tề Tuyên Vương

Xong rồi đôi ta qua Đào Nguyên
Em làm rượu ngọt, anh làm men
Tiên cô không đợi duyên mời mọc
Say thôi gò má đỏ rần lên.

Liêu Tây bây giờ đang chiêm bao
Bây giờ ly biệt đến phương nao
Ước chi ta hoá làm Lê ảnh
Để khóc thương nhau đến bạc đầu.

Thơ Việt Nam


title: Nhạc (Hàn Mặc Tử)

text:
Tinh hơn đồng trinh
Hừng quá hừng đông
Em mình nghe không
Im chưa nên đông
Say chưa ra lòng
Đều ngâm ngấm cả

Màu nào sắp rã
Vồng nào sắp cao
Ánh nào tương giao
Muôn thương đều lắng
Nhấn nào khăn khắn
Nhịp nào âu lo
Em hãy cầu cho.

Tình hơn đồng trinh
Hừng quá hừng đông
Em mình nghe không

Nhạc vàng tỏ rõ
Như sao trên trời
Đem nguyền ra phơi
Đem phần ra phơi
Ân tình tri ngộ
Trước đời trăng lên
Em hãy làm duyên

Em cứ y nguyên
Đàn tợ tơ riết
Cả lòng đam mê
In hình tưởng nhớ
Như tuồng ai ra
Như tuồng lân la,
Đâu đây quyến luyến
Đố nàng gần xa

Máu không thấy ửng
Mùi quá linh thiêng
Những cốt cách tiên
Thảy đều cảm biết
Khi lòng xin thương
Lên đài gần trăng
Hương rán sức hương
Bừng bừng cao tăng

Dâng lên quá trí
Quá giải Hàn Giang
Đố nàng nói sao
Trong nụ cười nao
Trong búp hoa nào
Có gì phôi phai?
Sao vấn vương hoài
Sao đầm hơi thở
Hương đầm hơi nhớ
Hương đầm hơi quen
Đố Nàng hay em.

Thơ Việt Nam


title: Nói tiên tri

text:
Ta muốn làm quen phong vị mới
Sao người tưởng tượng nói tiên tri
Chơi cho rất mực tài hoa ấy
Để thấu tai người áo cổ y.

Bao giờ lời hát tan ra nhụy,
Mới biết duyên ngầm ở Quý Phi
Bao giờ ai hóng hơi hương báu
Ngoài cõi tâm tư sẽ lỗi nghi...

Chắc đâu đi lụy cho nhơn quả
Thôi cứ say mềm với nữ nhi
Đời không có ngọc trong pho sách
E chết khôi nguyên ở Phượng Trì.

Không, không trách Chúa mê nhan sắc
Quên màu trang điểm ở Kinh Thi
Có tôi vô sự trong thiên hạ
Cưới hết thuyền quyên tuổi dậy thì

Tương tư ai thiếu bao nhiêu lệ?
Cứ khóc cho hoàn mộng biệt ly.

Thơ Việt Nam


title: Sao, vàng sao (Đừng cho lòng bay xa)

text:
(Gửi Hoàng Cúc)

Thượng thanh khí tiết ra nguồn tinh khí
Xa xôi trăng mọc nước Huyền Vi
Đây Miên trường, đây Vĩnh cửu, tề phi!
Cao cao vượt với hai hàng bóng vía
Trời nhật nguyệt cầu vồng bắt tứ phía,
Ôi Hoàng Hoa, hồn phách đến nơi đây,
Hương ân tình cho kết lại thành dây,
Mong manh như lời nhớ thương hàng triệu
Đàn cung bậc gió dồn lên âm điệu
Sững lòng chưa? Say chấp cả thanh bài
Sang chơi thôi, sang chơi thôi! Mà ai,
Thu đây rồi, bước lên cầu Ô Thước,
Sao! Vàng sao rơi đầy nơi sóng nước
Đừng ngả tay mà hứng màu trời sa
Thôi kéo về đừng cho lòng bay xa...
Thu vươn ra, thu vươn ra như ý...
Mau rất mau trong muôn hoa kiều mỵ
Mùa rất trai và ánh sáng rất cao
Đừng nói buồn mà không khí nao nao
Để chơi vơi này bông trăng lá gió
Để phiêu phiêu này tờ thơ vàng võ
Để dầm dề hạt lệ đôi ta
Tần thượng tầng lâu đài ngọc đơm ra
Khói nhạt nhạt xen vô màu sắc biếc.
Đẩy đưa dài hơn ngào ngạt trầm mơ.
Thinh không tan như bào ảnh hư vô
Giải Ngân hà biến theo cầu Ô Thước.
Và ước ao nhớ nhung lần lượt
Đắm im lìm trong mường tượng buồn thiu.

Thơ Việt Nam


title: Tài hoa

text:
Tặng Nguyễn Đình Thúy

Rượu say người cổ độ
Chữ say người Liêu Trai
Xuân bay khắp thần trí
Âm vọng dễ gì phai.
Chiều vàng hơn tấm lụa
Sách đọc thấy tâm bào
Bóng Nường chưa mất hút
Tiếng hát còn thanh tao

Gió ra đời khí vị
Nắng như nắng đời xưa
Sao em chưa ra mắt
Đứng chầu chực nhà vua?

Tài hoa rất thanh bạch
Xin mời kết nhân duyên
Cười cho ca sửng sốt
Tình tự mới bình yên.

Thơ Việt Nam


title: Tình hoa

text:
Bông hoa nào hàm dưỡng ý thương vay,
Một trời sao vang vang lên đau khổ.
Xuân cầm chừng ít khi tơ tương ngộ,
Cứ biệt ly, rồi lại biệt ly thôi.
Không say lòng mình phả điệu cầm chơi.
Mình gom hết thanh bai và thâu thức,
Mình giải quyết tiêu tao sang nô nức.
Tứ rung rung cho quá trí dật dờ,
Rồi bay vù từ diệu vợi tới xanh mơ,
Từ bến ngọc dời sang châu dũ lý
Từ minh triết lần lần theo ý chí.

Rụng rồi hương không còn trắng như băng
Ngửa tay ra nắm lấy ngọn gió đăng
Đo hoài niệm có dài hơn kinh tuyến?
Hãy thua xa, thua xa màu vĩnh viễn.
Không rộng bằng hiu quạnh của thời gian?
À, không rồi, không đủ nhịp tình tang
Không có thể tạo nên niềm phu phụ.
Dồi dào đến tỏa ra trời phong phú,
Không cầu xin ân huệ của hoàng gia
Màu mở đậm khi rào rạt tài ba,
Nên đêm đến tiếng tiêu vàng độ lượng.
Tương tư nàng khi cao dày âm hưởng
Không nao nao vì sợ ngộp đường duyên.
Lòng níu lòng cho đoàn hợp bình yên,
Song song bay về nội tình khí giới.
Đạo trời sáng, sóng niềm xô đẫy tới
Cho nên dây lưu động hết cầm ca
Dây kêu gọi biết bao tình trìu mến
Nàng, hỡi nàng, sao nàng chưa thấy đến?

Thơ Việt Nam


title: Trường thọ

text:
Ta sống mãi với trăng sao gấm vóc
Trong nắng thơm, trong tiếng nhạc thần bay
Bút đề lên nền sáng báu năm mây
Thơ chen lấn vô trong nguồn cảm giác
Ta uống hết dư hương và mộc dược
Ớn làm sao - đầy một miệng hào quang
Đưa tay vơ cung cầm nguyệt mênh mang
Chan chứa ý ly tao giây sảng sốt
Chế Lan Viên quỳ dâng tràng chuỗi hột
Cầu Khúc tinh bằng chiếu mạng người thơ
Nên đường trăng sáng láng tự bao giờ
Ta sống mãi với muôn xuân đầm ấm
Trong mây kinh và trong gió nguyện cầu
Nào trân châu, nào thanh sắc cho mau
Dâng hết cả! Thanh âm dường tu khí
Hồn ta đây bất diệt với Hà Sa
Trí ta sẽ cuồng lên trong khoái
Cho đớp mắt, cho mê tình bản ngã
Hoan hô cao trường thọ đến vô biên
Hoan hô cao vàng ngọc sẽ đoàn viên.

Thơ Việt Nam


title: Ưng trăng

text:
Tôi ngâm thơ trăng thơ trăng
Không ngờ gió mát phăng phăng bay về.
Sáng xanh đậu bức tranh đề,
Bông thơm hội ý bên lề chờ mong.
Tiếng ca nhẹ thỡn chưa vồng,
Bởi chưng huyền ảo còn lồng hương lên.
Chờ đày khí hậu còn nguyên,
Không ai chạm tới mà đền sao đang.
Tôi ưng quá! Tôi ưng nàng,
Nàng xa xa lắm, ơi nàng Trăng ơi!

Thơ Việt Nam


title: Vầng trăng

text:
Hãy nâng lên và nâng lên chút nữa
Sóng thơm tho như ánh ngọc hừng đông.
Nhưng cao quá và căng lên dữ quá,
Dồn qua mau cho lún mức hư không.

Đã trong rồi và thanh tao đến tớt
Bao nhiêu tơ chuyển được tiếng thơ bay.
Êm êm hơn đừng cho xanh lờn lợt,
Em so le và nguyên vẹn giữa đêm nay.

Lạy Chúa tôi, vầng trăng cao giá lắm
Xin ban ơn bằng cách sáng thêm lên
Ánh thêm lên cho không gian rất đẫm
Linh hồn thơ mát rợn với hương nguyền.

Thơ Việt Nam


title: Nỗi buồn vô duyên

text:
Sầu lên cho tới ngàn khơi
Ai đâu ráo lệ, chưa lời nói ra
Chiều nay tàn tạ hồn hoa
Nhớ Thương Thương quá xót xa tâm bào
Tiếng buồn đem trộn tiêu tao,
Bóng em chờn chợn trong bao nhiêu màu
Nghe em xé lụa mà đau
Gió than niềm gió biết đâu hẹn hò!
Đừng ai nói để thương cho
Lỡ ra lạnh nhạt đền bù sao cam
Chiều nay chẳng có mưa dầm
Mình sao nước mắt lại đầm đầm tuôn
Ồ ra luỵ ngọc nôn nôn
Có bao giờ hết nỗi buồn vô duyên!

Thơ Việt Nam


title: Tiêu sầu

text:
Ô! Đêm nay trời trong như gương
Không làn mây vương không hơi sương
Tơ trăng buông rèm trên muôn cành.
Tơ trăng vàng rung như âm thanh.
Từ đâu tiêu sầu reo vi vu,
Buồn như làn mây hiền mùa thu
Êm như giòng tơ trên vai nường.
Mong manh như là lời yêu đương
Tiêu đưa tôi bay lên cung trăng!
Tôi phiêu diêu cùng ngàn sao băng
A ha! Lòng tôi trăng là trăng!
A ha! Trăng tràn đầy châu thân!
Cung thiềm đây rồi hương ngây ngây,
Ồ! Bằng trân châu hay quỳnh dao?
Và mớm cho tôi bao tình say
Mà tôi trút bao dòng ngọt ngào
Nghê thường lên khơi nường Hằng ra
Hương trầm bâng khuâng quyện mình hoa.
Nhịp nhàng nường đi theo nhịp đàn
Âm thanh lên cao nhạc rừng lan,
Tôi lại gần bên, ô! Lạ thường!
Nường trăng. Ô! Chính là Thương Thương.
Người tôi rung động như âm thanh,
Môi không ngừng dưới đôi tay xinh.
Hoảng hốt tôi ôm chầm lấy nường,
Than ôi, nường đã biến ra sương.
Tôi ôm chầm phải tiếng tiêu sầu,
Vi vu reo buồn trong đêm thâu.

Thơ Việt Nam


title: Duyên kỳ ngộ

text:
Kịch bản này xảy ra chỗ nước non thanh tú. Chỉ có thi sĩ Hàn Mặc Tử và nàng Thương Thương thì kịch mới nổi.

Lời suối reo:

Đâu gió lên tầng mây che mắt lạ,
Ta muôn năm len lỏi ở Đào Nguyên.
Nước trong sáng lòng ta thơm vô giá,
Sao không ai đi lạc tới non tiên.

Để ta dâng ta mời ai giải khát,
Nếm cho bưa mùi vị nước trường sinh.
Ồ tiếng tiêu đâu bay ra man mác,
Khiến nao nao nguồn thanh tịnh quanh mình.

Lời chim phụ hoạ:

Tiếng tiêu nao từ phương xa bay vẳng?
Tiếng thanh thanh mà rất mực tương tư.
Xuân đây rồi lan tràn như bóng nắng,
Ta nên bay cho khỏi vướng sầu u.

Tiếng tiêu:

Vàng bay theo vàng đuổi theo vàng bay,
Tiếng vàng này vừa mê này vừa say.
Dồn qua phương Đông mặt trời chưa nóng,
Dồn qua phương Tây màu sắc hây hây.

Ta là khúc Phượng Cầu Hoàng năm trước,
Đem ân tình rải khắp cả trời duyên.
Cho Quân Thuỵ lấy nàng Thôi thuyền quyên,
Xuân vô cùng đến ngàn năm ơn phước.

Song le nàng vẫn luôn cách  biệt,
Bến Ô Giang lành lạnh khúc thầm thương.
Ta vẫn còn ngân bao lời tha thiết,
Trong nắng mai dìu dịu mối sầu vương.

Chàng:

Mải vui tìm cành hoa trên cánh  bướm,
Ai đưa ta lạc đến nước non này?
Mùi cỏ lạ thơm như mùi nhuỵ chớm,
Cùng tiếng tiêu đồng hợp chất nồng say.

Đến đây rồi ta mơ niềm hận cũ,
Đã bao năm nào thấy bóng giai nhân.
Hoa lá bỗng xôn xao tìm thấy thú,
Trong khi nầy lừng lẫy nhạc tường vân.

Lời suối reo:

Ồ sự lạ đã muôn đời thế kỷ,
Đất Linh Sơn in dấu vết phàm nhân.
Ta reo lên với đàn thông rủ rỉ,
Cho lay bay tình ý ở xa xăm...

Xin mời chàng tài hoa thi sĩ đó,
Ngồi xuống đây bên thảm ngọc vườn châu.
Hai tay chàng thử vốc vào nước nọ,
Mát tê đi như da thịt nàng dâu.

Lời chim hót:

Ôi chàng kia, thực ra chiều phong vận,
Hãy nghe ta cao hót khúc bình an.
Này mặn nhựt tròn vo đương sáng láng,
Gió đương lên vươn quyện tấm lòng ngày.
Ta đã nghe danh chàng cao vời vợi,
Như thơ ra đồng vọng cả thinh gian.

Chàng:

Nắng càng cao lòng ta càng hừng hực,
Thơ lên rồi bay quá giải nhàn vân.
Mùi hương đâu trong lời ca sực nức,
E hư vô rung động cả phong trần.
Ôi chao, mê toàn thân như khoái cảm,
Như đêm xuân uống phải rượu quỳnh tương.
Không đâu mà, có điều chi vừa chạm,
Đến tâm linh - để báo hiệu phi thường.
Ta hãy giấu tiếng kêu trong cụm lá,
Đừng cho ta nghe lờ lặng trời mây.
Ta hãy ẩn mình vào trong kẹt đá,
Để chờ xem sự lạ đến gần đây.

Nàng (ra):

Mây bay theo với mây bay,
Mình sao ra nước non này mà chơi.
Sáo ơi, dìu dặt chơi vơi,
Buông mau âm điệu để mời nhân gian.
Nắng cao ý muốn lan tràn,
Ở đây vắng vẻ cây ngàn suối reo.
Chim ơi hót khúc tương giao,
Có người thục nữ lần vào Thiên Thai.
Không gặp ai, chửa gặp ai,
Duyên tình ngậm kín, tình hoài miên man.
Tiêu tao đến nỗi bẽ bàng,
Đi trong hiu quạnh gặp toàn bơ vơ.

Lời suối reo:

Hay a người lụa sông Tần,
Ai dun ai dủi tới gần gần tiên?
Ở đây có suối Đoàn Viên,
Có cây Phối Hợp, có duyên Ngọc Vàng.
Nước ta trong trắng ơi Nàng,
Đọ xem trinh tiết có phần thanh cao.
Cởi xiêm cởi áo ra nào,
Xuống đây Nàng tắm cho dào dạt thơ.
Ta gieo với lá reo khô,
Đàn thành cung tiếng, nắng thơ thêm sầu.
Mau đi, nàng hỡi cho mau,
Lòng ta xao xuyến nao nao gợi tình...

Nàng:

Ôi chao! Thơ ngâm bay theo giải nắng,
Lộng vào trong xiêm áo mỏng manh sao!
Tiếng cười ai vang trong im lặng,
Khiến lòng ta hồi hộp biết dường bao.

Chàng (ở lùm cây ra):

Tiếng tiêu vương vấn vào nhau mãi,
Ta chộ Nàng đây, gẫm lạ kỳ.
Không duyên hồ dễ mong theo nắng,
Xin nàng cười nụ với đôi mi.

Nàng (kinh ngạc):

Ở đâu chàng ở đâu ra,
Xem trong cốt cách mới ra tính tình.
E khi mình chửa biết mình,
Nói câu kỳ ngộ in hình hổ ngươi.
Chàng ôi, thốt chẳng nên lời,
Không quen sao lại lả lơi chuyện trò?

Chàng:

Phải quê Nàng ở Đào Nguyên,
Bởi chưng sắc đẹp lại thêm đa tình.
Xuống đây tìm nợ ba sinh,
Không may trời khiến ta mình gặp nhau...

Nàng:

Em là Trần Thương Thương,
Ngụ ở bến Tầm Dương.
Đi tìm chàng thi sĩ,
Trong pho sách Kim Cương.
Đi tới Tương Tư xứ,
Tìm không ra người thương.

Chàng:

Em là Trần Thương Thương,
Anh là Hàn Mạc Tử.
Không phải cách âm dương,
Còn có khi hội ngộ.
Em là hoa mười phương,
Anh là mây tứ xứ.
Gặp nhau ở cạnh đường,
Nói sao cho bằng khóc.

Lời chim hót:

Hỡi ơi người tục khác tình,
Đến đây nhìn sững cho mình thêm ghen.
Má ơi, má núng đồng tiền,
Môi sao ướt đỏ ta thèm biết bao.
Nắng ơi, nắng có lên cao,
Làm sao da thịt hồng hào thế kia?

Nàng:

Người mộng hỡi từ nay ta mới biết,
Mê man chưa làn gió cuốn tiêu đi.
Đã bao năm lòng ta say tha thiết,
Và ngâm ca ngợi tấm tình si.

Sao thơ anh nhuộm toàn màu ly biệt?
Kêu không thôi và nức nở cả ban đêm,
Nhạc thanh bai hoà trong cung cầm nguyệt.
Với bao màu sáng láng ửng duyên thêm,
Em đã run và linh hồn dao động,
Không sao cầm được tình yêu.
Mùi thơm anh nồng hơn chất rượu nóng,
Và thơm thơm buồn lặng cả lòng phiêu.
Em mê quá thi nhân Hàn Mặc Tử,
Người trai tơ thuỳ mị như tình duyên.
Cho em nghe bao lời hương no ứ,
Trong mai ni dày đặc vết hương nguyền.

Chàng:

Thương Thương em trời cho ta kỳ ngộ,
Nói cho ta thần diệu của vàng bay.
Đôi nhị thắm in trên màu rực rỡ,
Đây đôi chim gù gật với niềm say.

Anh nói sao cho nước mây thầm lặng,
Xôn xao lên hừng hực tiếng đàn xuân.
Song le em, trong bầu hoa hương lắng,
Không chi bằng thú vị ở lời van.

Anh van em cho anh quỳ san sát,
Cho mùi xuân ngầm ngấm tận hồn anh.
Thơ anh sẽ như trầm hương ngào ngạt,
Toả lên cao lồng lộng giữa trời xanh.

Là muôn năm còn no trong khoái lạc,
Anh còn run cho đến phút chia ly.
Áo xiêm em phập phồng và rất mát,
Sao cho môi ngon ngọt quá yêu vì.

Nàng:

Tất cả em là chân châu vô giá,
Dành cho anh riêng hưởng hạnh phúc này.
Em kết tinh ở bao thanh sắc lạ,
Toà thiên nhiên đúc sẵn để mê say.

Ồ em yêu, hãy vang lời ca ngợi,
Ái tình thiêng mường tượng bến cao sâu.
Hãy nói ra bằng trăm câu chới với,
Cho lòng em cảm động buồn đau.

Em chỉ mê khi dòng châu lã chã,
Khi lên cao, khúc hát đã lên cao.
Anh hãy thả tiếng vàng bay thong thả,
Cho mi em sầu đọng những hương ngào.

Sao trời hỡi, không cho em nguyền ước,
Em theo anh mà hứng lấy sao rơi?
Vẻ đài các còn nguyên trong khăn lược,
Để làm chi, tình hỡi khi xa xôi...

Chàng:

Gặp em đây khác gì trong giấc mộng,
Biết làm sao cho tỏ hết tình thương?
Tiếng lòng anh vẫn luôn luôn đồng vọng,
Luôn luôn reo kêu gọi đến tình nương.

Chỉ có em làm thơ anh mãnh liệt,
Tình anh vang như luồng gió van lơn.
Chỉ có em, lòng anh yêu tha thiết,
Yêu điên cuồng không một phút nào hơn.

Bây giờ đây khóc than niềm ly hận,
Hỡi Thương Thương người ngọc của lòng anh.
Ta nhìn em với bao lời ta thán,
Khiến hoa chim nghe được cũng không đành.

Nàng:

Tình quân hỡi, muôn năm em chỉ muốn,
Sống bên anh cho thắm được tình yêu.
Mùa xuân em sẽ rất nhiều hoa bướm,
Bởi thơ anh tô điểm đẹp trăm chiều.

Chàng:

Than ơi đời biệt ly chan chứa,
Tưởng chừng em vui hưởng thú tiêu dao.
Anh sắp đi với hai dòng lệ ứa,
Cả đau thương dồn dập xót tâm bào.

Khi xa em đã bao lần vọng tưởng,
Mơ trong mơ làm hoảng hốt đêm trăng.
Đàn tâm tư nóng ra trong âm hưởng,
Bay ra ngoài nghìn dặm vẫn còn vang.

Khi gần em tâm thần anh sửng sốt,
Mùi yêu đương vương vít cả linh hồn.
Em ở đó sao anh không thề thốt,
Bao dòng châu em hiến tối tân hôn?

Nàng:

Nói làm chi những câu mê sướng quá,
Nói những câu khờ dại cả người em?
Tiếng lòng anh vẫn luôn luôn đồng vọng,
Luôn luôn reo khêu gợi tâm tình riêng.

Phải chăng anh tài hoa cao trọng lắm,
Đã bao lần khét tiếng ở đền vua,
Bao người ngọc đắm say lời ngọc thắm,
Bao giai nhân hâm mộ tấm tình thơ?

Nói chi anh những câu buồn xa cách,
Đoàn viên đây còn nắm chặt trong tay.
Yêu nhau thôi, nguồn thơm chan chứa mạch,
Cho em lau mắt lệ thế niềm sau.

Ngồi xuống đây cho tình em mơn trớn,
Vẻ phấn hương kề cận với tài hoa.
Nói đi anh bằng câu ca rờn rợn,
Cho hồn em ớn lạnh đến ngoài da.

Chàng:

Thôi thôi em, mộng đã tàn theo châu lệ,
Giang hồ đi trong mây nước lâm ly.
Anh biết em mà lòng luôn kể lể,
Âm thâm than không ngớt nỗi ai bi.

Anh chỉ ngó say em trong chốc lát,
Để hồn thơ rời rạc với mây bay.
Gần em luôn để hưởng bao khoái lạc,
Thưa em không, anh đâu dám mê say!

Một mai kia ở bên khe nước ngọc,
Với sao sương, anh nằm chết như trăng.
Không tìm thấy nàng tiên mô đến khóc,
Đến hồn anh và rửa vết thương tâm.

Nàng:

Em quyết níu với bao tơ nắng dịu,
Níu thơ anh và níu cả hồn anh.
Hoa cỏ sẽ làm ơn theo chứng kiến,
Biệt ly nào dứt được mối thâm tình?

Chàng:

Thôi chào em giờ đi không trở lại
Anh xa rồi mà hương phấn vẫn theo luôn.

(chàng biến mất)

Nàng (ngơ ngác):

Trời xanh ôi! Cả người em tê tái,
Anh đâu rồi? Nước mắt đã hầu tuôn.

(Nàng gục đầu vào phiến đá thổn thức)

Tiếng kêu văng vẳng:

Bến Ô Giang lâm ly khúc hát,
Trong sương hay gởi nỗi buồn tiêu dao.
Bỏ nàng đi để hồn ta man mác,
Ta theo nàng von vót lắng trên cao.

Lời suối reo:

Xin đừng vẩy bàn chân trong suối ngọc
Hỡi giai nhân người lụa bến Tầm Dương
Xin nàng đợi để đêm khuya sẽ vọc
Bao nhiêu trăng sáng dịu giữa hơi sương.

Kịch thơ Việt Nam


title: Quần tiên hội

text:
Hoa khôi:

Liên hồ đây, bốn mùa Xuân cả bốn,
Ngát hương đưa trong gió sớm trơi vơi.
Làn nước mát và chưa bao giờ bợn,
Vết phong trần đưa lại ở xa khơi.

Ghe thay cô Quỳnh Tiên dao động,
Xuống đây mà đứng sựng để làm duyên.
Bao nhiêu cá lặng chìm theo tăm sóng,
Bao nhiêu hoa thầm sợ vẻ hồn nhiên.

Các tiên khác:

Đây mùi đạo vẫn còn thơm ngan ngát,
Mà ai cho các vị nói tình yêu.
Ai cho thoả bao niềm mong rào rạt,
Mà ai cho lòng ngọc toả phiêu phiêu.

Hoa khôi:

Đã lâu rồi chúng ta xa trần tục,
Nỗi thầm thương chôn kín khổ bao nhiêu.
Nên say sưa mơ lòng theo náo nức,
Yêu nhau đi, Tình gái, dịu dàng yêu.

Chim Anh Võ bảo Hoạ Mi:

Mi! Mi! Mi! Có nghe trong gió thẳm,
Có nghe không tình lạ thoảng mùi trai.
Có nghe không lòng ai ra âm ấm,
Không như lòng cô gái ở Bồng Lai.

Hai chim trao đổi cùng nhau:

Mùi vị ấy bay từ cô gái ấy,
Nên ran ran lòng dạ ở chung quanh.
Để ý xem nước da cô thắm dậy,
Và đôi môi biểu lộ hết xuân tình.

Hoa khôi:

Chị em ơi, "chàng" làm duyên thái quá,
Không hài lòng khi nói đến tình yêu.
"Chàng" giả bộ không ưa trò lơi lả,
Không ưa nhìn bao vẻ gấm hoa thêu.

Huyền Tiên (nói cùng Quỳnh Tiên):

Nương nương ơi! Biết nhau từ độ ấy,
Tóc xanh thêm và tình đậm đà nhiều.
Tao phùng duyên đến bây giờ lại thấy,
Lòng nghiêng qua, sóng mắt muốn xiêu xiêu.
...

Kịch thơ Việt Nam


title: Biết anh

text:
Em nhớ lần đầu em biết anh
Nhờ vần thơ mới dệt thêu tình
Lòng em rung động từ hôm ấy
Trong những đêm trăng tưởng bóng hình

Còn anh, em đã gặp anh đâu?
Chỉ cảm vần thơ có những câu
Âu yếm, say sưa, đầy mộng đẹp
Xui lòng tơ tưởng suốt đêm thâu

Rồi buổi chiều kia em tới thăm
Thăm người thi sĩ chốn xa xăm
Mà vần thơ mới làm rung động
Xa gọi hồn em mau tới gần

Kịp nghĩ miệng đời hay mỉa mai
Tảng lờ ngừng bước và im hơi
Mộng hồn em gửi theo chiều gió
Để được gần anh ngỏ ít lời

Rồi liền hôm ấy em xa anh
Với nỗi nhớ nhung, với hận tình
Với cuốn thơ văn anh gửi tặng
Với lòng tưởng tượng ảnh hình anh.

Thơ Việt Nam


title: Bút thần khai

text:
Ngọn bút thần khai phước lộc nhà
Sáng như gươm báu, lạnh như ma
Mực lùa khí vị vô hồn chữ
Văn bút hào quang ở miệng ta
Giấy trắng tinh khôi, tuôn huyết mạch
Lời vàng nguyên vẹn trổ tài hoa
Ấm hơn tiếng nhạc reo trong ý
Thơ đợi xuân về phát tiết ra.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Chùa hoang

text:
Chùa không sư tụng cảnh buồn teo
Cốt Phật còn đây chuỗi Phật đâu?
Réo rắt cành thông thay kệ đọc
Lập loè bóng đóm thế đèn treo
Hương sầu khói lạnh nằm ngơ ngác
Vách chắn đêm sương đứng dãi dầu
Rức cũng trơ gan cùng tuế nguyệt
Quanh năm khắc khoải giọng quyên kêu.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Em đau

text:
(Lời gái giang hồ)

Rửa sạch phấn son tình chửa sạch
Nhọc nhằn thân xác đã bao lâu
Hôm nay mưa gió người em mệt
Nhớ lại ngày xưa, cảm mối sầu

Anh ơi! Em vốn khác đa cảm
Đã trót yêu thương hết mọi người
Ân ái đêm qua lưu lại vết
Tơi bời: xiêm áo ngấn pha phôi

Buồng em vắng vẻ một mình em
Gió lạnh người quen biếng lại tìm
Cô độc đời em cô độc mãi
Đố hề em thốt tiếng gì thêm

Nhưng em vui lắm vui nức nở
Đôi khoé mắt tình lệ sướng rơi
Vì có biết bao chàng trẻ tuổi
Mê em, chiều luỵ đến điều thôi

Anh nhỉ! Cho em được tự hào
Sắc em lộng lẫy đẹp thanh cao
Mình em uyển chuyển như thơ mộng
Trễ nải làm anh đã ước ao

Nay mùa đông tới người em mệt
Đã nổi cơn ho tự sáng ngày
Em hỏi lương y người chẳng đáp
Bệnh em chỉ có mình em hay

Anh nhỉ, xin đừng nói xấu em
Cực lòng em lắm! Buổi sương đêm
Lắng nghe hoa lá bay tàn tạ
Chạm ánh trăng suông ngã trước thềm

Những bài thơ đẹp của anh đâu?
Anh rải tung ra trước mái lầu
Để gió để mây lần lượt cuốn
Ném vào cửa sổ lúc canh thâu

Em đang than khóc người trong mộng
Một trộ mưa hoa trút cánh lờ
Em kéo chăn ra ngồi lại nhặt
Phút giây hoa biến: lộ bài thơ

Khêu cao ngọn nến rồi em cố
Thu hết sức tàn chuốc giọng ngâm
Đáp lại lòng ai thương hại khách
Giang hồ điêu đứng trong bao năm.

Thơ Việt Nam


title: Em sắp lấy chồng

text:
Được tin em sắp lấy chồng
Anh cười đã lắm, anh buồn cũng ghê.
Em ơi, em nuốt lời thề
Anh lầm anh tưởng gái quê thật thà.

Thơ Việt Nam


title: Hồn lìa khỏi xác

text:
Há miệng cho hồn văng lên muôn trượng,
Chơi vơi trong khi hậu từng mây
Ánh sáng lại sẽ tan vào hư lãng,
Trời linh thiêng, cao cả gợi nồng say...

Vì không giới, nơi trầm hương vắng lặng,
Nên hồn bay vùn vụt tới trăng sao,
Sóng gió nổi rùng rùng như địa chấn,
Và muôn vàn thần phác ngả lao đao.

Cả hơi hám muôn xưa ám ảnh,
Hồn trơ vơ không biết lạc vào đâu?
Và sướng phải muôn vàn tinh khí lạnh,
Hồn mê man bất tỉnh một hồi lâu.

Rồi sảng sốt bay tìm muôn tử khí,
Mà muôn sao xa cách cõi hoang sơ
Hồn cảm thấy bùi ngùi như rớm lệ,
Thôi hồn ơi, phiêu lạc đến bao giờ!

Hồn hãy thoát ly ra ngoài tâm tưởng
Là hồn đừng nghĩ ngợi đến hồn trong,
Cứ để mặc hồn bay ngoài lưởng vưởng,
Ngao du cùng khắp cõi trí mênh mông.

Xác hồn ta sẽ rút bao nguồn trăng loạn,
Ngấm vào trong cơ thể những hoa hương,
Và sẽ thở ra toàn hơi thở sáng,
Để trên cao, hồn khỏi lộn màu sương.

Rồi hồn nhắm tử thi hồn tan rã,
Bốc thành âm khí loãng nguyệt cầu xa
Hồn mất xác, hồn sẽ nghiêng ngả,
Và kêu rêu thảm thiết khắp bao la...

Ôi hồn thiêng liêng không hề chết đặng,
Làm sao hồn chẳng hiểu nghĩa vô biên.
Ngày tận thế là ngày tán loạn,
Xác của hồn, hồn của xác y nguyên.

Đêm nay ta khạc hồn ra khỏi miệng,
Để cho hồn đỡ bớt nỗi bi thương.
Nhưng khốn nỗi xác ta đành câm tiếng,
Hồn đi rồi, không nhập xác thê lương.

Thơ Việt Nam


title: Một cõi quên

text:
Đêm ấy lại đêm thức với Trăng
Mưa ngoài hiên lạnh ẩn dáng Hằng
Cô đơn! Ừ nhỉ, chừng quạnh quẽ
Đêm rất riêng mình – Một cõi quên!

Tôi trả cho tôi những ngại ngần
Trả người - đây nhé những phân vân
Cõi riêng lặng lẽ gài then kín
Ngoài ấy người vui với bụi trần.

Cơn gió lập Đông buốt lạnh lùng
Tư bề gom lại một cõi Không
Lặng nghe – Tôi nhé, nghe tôi khóc
Hiện hữu mà chi? Chỉ nghẹn lòng.

Thơ Việt Nam


title: Này đây lời ngọc song song

text:
Này đây lời ngọc song song,
Xin dâng muôn sóng tơ đồng vơi vơi.
Xin dâng này máu đang tươi,
Này đây nước mắt, giọng cười theo nhau.
Mới hay phong vị nhiệm mầu,
Môi chưa nhắp cạn mạch sầu đã tuôn.
Địch ơi! Lệ có nguồn,
Hãy chia bớt nửa nỗi buồn sang tôi.
Hôm nay trời lửng lơ trời,
Giòng sông ánh sáng sẽ trôi hoa vàng.
Tôi ngồi ở bến Hàn Giang,
Khóc thôi mây nước bàng hoàng suốt đêm.

Thơ Việt Nam


title: Nhớ Trường Xuyên

text:
Trường Xuyên ơi! Trường Xuyên ơi!
Viết chẳng nên câu nói nghẹn lời
Mây nước bao la tình lẳng lặng
Gió sương mờ mịt nhớ chơi vơi
Tương tư mộng thấy năm canh mộng
Luyến ái trời vương bốn phía trời
Đây nhớ đây thương mình tệ quá
Có ai khắng khít lại quên ai.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Nước mây

text:
Nắng nhạt, rừng tùng lách tiếng ca
Bên đèo em ngắm chân trời xa
Dưới đèo bóng mát lan bờ ruộng
Em cởi niềm ra, trải ý ra

Hơi thở êm nồng trộn với hương
Với làn gió nhẹ với tình thương
Bao la như cảnh trong mơ ước
Tôi chỉ yêu em ở dọc đường

Vì chưng tâm trí chỉ băn khoăn
Đến sắc yêu kiều của mỹ nhân
Ở chỗ sông hồ hay quyến luyến
Ở nơi tình tự của hoa trăng

Vì chứng u uẩn của lòng tôi
Chỉ biết khơi ra tản giữa trời
Vào lúc nắng chiều thôi rỡn lá
Vào hồi suối lặng gió chơi vơi

Vì chưng ý nghĩa của tình yêu
Chỉ giải ra khi nhạt bóng chiều
Và chỉ phô trương màu nghệ thuật
Trên làn sóng áo lúc đìu hiu

Vì chưng tất cả vẻ ngây thơ
Quyến rũ mê hồn của gái tơ
Chỉ lộ nên tình trong sạch được
Là nhờ đứng lặng cảnh trong mơ

Tôi chỉ yêu em như thế này
Luôn bây giờ với mãi sau đây
Lòng tôi áy náy trong khi gió
Rủ rỉ bên tai chuyện nước mây...

Thơ Việt Nam


title: Say máu ngà

text:
Lòng ta là một bài thơ mãnh liệt
Văng tung lên trên thế giới mông lung
Nức lời ra réo bao niềm bi thiết
Làm buồn lây lây đến cõi vô cùng

Ta đứng giữa không không kiêu ngạo
Há mồm ra hứng giọt mật trăng rơi
Rồi ngậm lấy hơi ngà trong tiếng sáo
Cho lưu thông khí huyết khắp thân người

Ta sầu lắm, một thứ sầu vô cớ
Cất cao lời gọi giật tiếng ma kêu
Đương xáng mạnh vào trong sườn núi lở
Làm giật mình mây nước cõi phiêu diêu.

Thơ Việt Nam


title: Siêu thoát

text:
Mới hay cõi siêu hình cao tột bực,
Giữa hư vô xây dựng bởi trăng sao.

Xa lắm rồi, xa lắm, hãi dường bao!...
Ai tới đó chẳng mê man thần trí,
Toà châu báu kết bằng hương kỳ dị
Của tình yêu rung động lớp hào quang.

Những cù lao trôi nổi xứ mênh mang,
Sẽ quy tụ, thâu về trong một mối,
Và tư tưởng không bao giờ chấp nối
Là vì sao? Vì sợ kém thiêng liêng.
Trí vô cùng lan nghĩ rộng vô biên
Cắt nghĩa hết những anh hoà huyền bí.

Trời bát ngát không cần phô triết lý
Tợ ánh lai chấp choá những hàng châu
Ta hiểu chi ánh gió nhiệm mầu?
Những hạt lệ của trích tiên đày đọa

A ha ha? Say sưa chê chán đã
Ta là ta hay không phải là ta?
Có gì đau, cả thế giới cao xa,
Như cỗi rễ của trăm nguồn đạo hạnh

Hớp rượu mạnh, máu càng hăng sức mạnh
Ôi điên rồi! Khoái lạc đến ngất ngư
Thương là thương lòng mình giận chưa nư
Hồn vội thoát ra khỏi bờ trí tuệ.

Thơ Việt Nam


title: Thương (Hàn Mặc Tử)

text:
Cả trí lự, hàng thơ và gấm vóc
Và hồng nhan kiêu ngạo bãi hồn điên
Sao lòng bay không đến cõi hờn ghen
Cho thấm thía đủ mùi xuân trai trẻ?

Nơi cô tịch, thiếu gì trăng gắm ghé
Nơi chiêm bao còn đọng phấn yên chi
Và trong đây những nét yêu vì
Có đủ ánh ngọc vàng tân thế giới

Tôi ao ước với thanh âm vời vợi
Với cả mùi băng phiến chị đồng chinh
Với gì đâu trang trọng vẻ xinh xinh
Như một nửa niềm riêng vừa mới ngõ

Cho tôi hết! Lời thơ tôi nức nở
Và rung rinh xao xuyến cả đêm nay
Ngòi bút tôi rền rĩ mực cuồng say
Cho đến cả bàn tay đương lảo đảo

Tôi thương quá, thương những nguồn ảo não
Gió thì rét mướt lá thì run run
Những viền môi phai lạt hết màu son
Những tiếng nói nghẹn ngào trong nước mắt

Biết tìm đâu ra muôn vàn thanh sắc
Những tên hoa đằm thắm phổ quần phương
Cho tôi tìm lại nghĩa của mến thương:
Là nói tớt hay nghĩa là khóc ngất...

Thơ Việt Nam


title: Tự thuật (Hàn Mặc Tử)

text:
Hai mươi mốt tuổi, tuổi như hoa
Tác hãy còn non, tứ đã già
Hẹn với xuân xanh chơi cái đã
Làm trai cho biết mặt sơn hà.

Thơ Việt Nam


title: Vớt hồn

text:
Mây chết đuối ở dòng sông vắng lặng
Trôi thây về xa tận cõi vô biên
Trong thuyền mơ bỗng nghe ai đằng hắng
Thôi phải rồi đích thị tiếng ma điên

Hồn ta rú trong đêm sâu ảo não
Tiếng lung lay xao xuyến cả ngàn sao
Và bóng trăng trong âm thanh lảo đảo
Rã lần như hương khói giấc chiêm bao

Ta muốn hớp một hơi cho đã ngán
Khúc ly tao chìm nổi giữa lòng trăng
Ta cảm thấy hồn ta bay tản mạn
Nhập vào trong tia sáng của sao băng

Hồn ta hoá làm tơ trăng ẻo lả
Để rung rinh lời nói của uyên ương
Để một khi trên xiêm đào vướng ngã
Để rình nghe hơi thở của tình nương

Và rượt theo đêm nay bao lượn sáng
Nhát ma le cho khiếp vía nàng ơi
Hãy theo ta! Hãy theo ta chầm chậm
Xuống bờ sông mà vớt mảnh hồn trôi.

Thơ Việt Nam


title: Chút phận linh đinh

text:
Lời tựa
 Chương I
 Chương II
 Chương III
 Chương IV
 Chương V
 Chương VI
 Chương VII
 Chương VIII
 Chương IX
 Chương X
 Chương XI
 Chương XII
 Chương XIII
 Chương XIV
 Chương XV

Tiểu thuyết


title: Chút phận linh đinh/Chương I

text:
Lỡ bước thương người không dám ngó
Nhớ lời cám nghĩa phải làm khuây

Monsieur LÊ HIỂN VINH
Médecin auxiliaire
Marseille


title: Chúa tàu Kim Quy

text:
Lời tựa

Phần 1
 Chương I
 Chương II
 Chương III
 Chương IV
 Chương V
 Chương VI
 Chương VII
 Chương VIII
 Chương IX

Phần 2
 Chương I
 Chương II
 Chương III
 Chương IV
 Chương V
 Chương VI
 Chương VII
 Chương VIII

Tiểu thuyết


title: Con nhà giàu

text:
Lời tựa
 Chương I
 Chương II
 Chương III
 Chương IV
 Chương V
 Chương VI
 Chương VII
 Chương VIII
 Chương IX
 Chương X
 Chương XI
 Chương XII
 Chương XIII
 Chương XIV
 Chương XV
 Chương XVI
 Chương XVII

Tiểu thuyết


title: Đỗ nương nương báo oán

text:
Chương I
 Chương II
 Chương III
 Chương IV
 Chương V
 Chương VI
 Chương VII
 Chương VIII
 Chương IX
 Chương X
 Chương XI
 Chương XII
 Chương XIII
 Chương XIV

Tiểu thuyết


title: Đóa hoa tàn

text:
Chương I
 Chương II
 Chương III
 Chương IV
 Chương V
 Chương VI
 Chương VII
 Chương VIII
 Chương IX
 Chương X
 Chương XI

Tiểu thuyết


title: Đoạn tình

text:
Lời tựa
 Chương I
 Chương II
 Chương III
 Chương IV
 Chương V
 Chương VI
 Chương VII
 Chương VIII
 Chương IX
 Chương X
 Chương XI
 Chương XII
 Chương XIII

Tiểu thuyết


title: Hai khối tình


title: Hai vợ/Chương 1

text:
Gần đây, một khách giang hồ trót mấy mươi năm bôn ba gởi bước khắp non sông, tình cờ trở lại nguồn Khổng Tước, nhìn cảnh cũ, nhớ người xưa bỗng cảm hứng nên ngâm một bài thi thất ngôn bát cú, tả phong cảnh Gò Công có hai câu trạng như vầy:

Sơn Qui phưởng phất hồn văn vật

Vàm Láng ồ ào sóng cạnh tranh.

Chắc có nhiều anh chị em bốn phương chưa biết Sơn Qui là cái gì ở đâu.

Sơn Qui là một giồng cát trong tỉnh Gò Công.

Vùng Gò Công nằm dựa mé biển, nên thấp thỏi sình lầy, nhưng có mấy cái giồng cát nổi lên ngang dọc, giữa những cánh đồng ruộng vui vẻ, với màu lúa hết xanh rồi vàng, bằng thẳng một mực dầu phía trên hay phía dưới.

Những giồng Tháp, giồng Tre, giồng Nâu, giồng Cát, giồng Găng, giồng Trôm, giồng Ông Huê, giồng Sơn Qui, giồng nào cũng có trải qua những giai đoạn thăng trầm, cũng được thế cuộc ghi dấu lịch sử hoặc hùng hào, hoặc xán lạn.

Giồng Sơn Qui là trung tâm khai hóa trong vùng Khổng Tước, nguyên là cái lò nung đúc nhân tài để giúp chúa Nguyễn trung hưng hồi cuối thế kỷ 18.

Thiệt như vậy, giồng Sơn Qui đầu trong vô tới mé sông Gò Công, còn đầu ngoài đụng con đường quan lộ Gò Công lên Chợ Lớn. Hiện giờ du khách đến đó thì thấy dân cư thưa thớt, nhà cửa xơ rơ, chỉ còn phủ thờ với mấy ngôi mộ của quí tộc Phạm Đăng, là ngọai thích của vua Tự Đức, vẫn khư khư chống chỏi mà chịu đựng với tuế nguyệt, chớ những rẫy cải xanh tươi, những đám bắp ngon ngọt, là những nguồn lợi của người ở trong giồng, thì không còn nữa.

Nhìn cảnh Sơn Qui suy sụp bây giờ, ai cũng phải chạnh lòng nhớ nhơn vật vẻ vang của Sơn Qui ngày trước.

Hồi giữa thế kỷ 19, sau khi Triều chúa Nguyễn ở Huế được nắm chủ quyền thống trị cả vùng đất Việt Nam nầy thì phân ranh chia mấy trấn, mỗi trấn chia mấy đạo, rồi đặt quan cai trị, cho nhân dân từ Quảng Bình trở vô được đem gia quyến đến khai cơ lập nghiệp.

Vùng Gò Công hồi đó gọi là Kiến Hòa đạo thuộc về trấn Định Tường, là Mỹ Tho bây giờ.

Cụ Phạm Đăng Xương một nhà học uyên thâm, gốc ở Hương Trà thuộc vùng Huế bây giờ, chở gia quyến vào Nam, chọn giồng Sơn Qui trong đạo Kiến Hòa làm chỗ định cư. Cụ đốt cây cất nhà và qui dân về ở chung quanh cụ. Điền địa phì nhiêu, trên giồng cải rau bắp đậu thứ nào cũng dễ trồng, dưới ruộng thì lúa cấy đám nào đám nấy cũng xanh tốt. Nhơn dân thấy vậy bèn tụ tập về đó ở làm ăn, gây cho Sơn Qui một thời phong phú thạnh vượng.

Cụ Phạm Đăng Xương thấy vậy mới mở trường dạy học. Người gần kẻ xa hay việc ấy thì lần lượt đến xin thọ giáo, vì đạo học của cụ Phạm vừa uyên thâm vừa hoạt bát, nên môn đệ của cụ người nào cũng nên danh. Thuở ấy người ta kính mến cụ nên kẻ lớn người nhỏ đều gọi cụ là “Kiến Hòa Tiên Sanh”.

Chừng qua đời, con của cụ là Phạm Đặng Long nối nghiệp mà dạy học.

Thinh danh “Kiến Hòa Tiên Sanh” càng lừng lẫy hơn đời trước bởi vì cụ Phạm Đặng Long đào tạo môn đệ được nhiều người rất hiển đạt, như ba cụ Võ Văn Lượng, Nguyễn Văn Hiếu, Mạc Văn Tô. Khi cụ Hoài Quốc Công Võ Tánh đến giồng Tre chiêu binh khởi nghĩa, ba cụ ra giúp làm phó tướng đắc lực, sau giúp chúa Nguyễn lập được đại công.

Cụ Nguyễn Hoài Quỳnh thi đậu khóa Tân Hợi (1791) mở đầu tại Gia Định cũng là môn đệ của cụ Phạm Đặng Long, sau làm quan lên tới những chức Nghệ An Hiệp trấn, Thanh Hóa Hiệp trấn, Thanh Hóa điện phu đạo, Bắc Thành Binh Tào chừng mất được tặng Chánh Trị Khanh.

Mà công lớn hơn hết của cụ Phạm Đặng Long là công cụ dạy người con của cụ, là cụ Phạm Đăng Hưng, khóa Bính Thìn (1796) thi đậu thủ khoa, được sung vào bộ Tham mưu chúa Nguyễn Ánh, luôn luôn theo chúa ra chinh phạt đàng ngoài.

Cuộc đại định đã xong, chúa Nguyễn Ánh lên ngôi cữu ngũ xưng hiệu Gia Long, thì cụ Phạm Đăng Hưng làm đại thần tại Triều đình Huế. Đến năm 1813 cụ được thăng chức Thượng Thơ Bộ Lễ, và cụ ngồi địa vị ấy luôn cho tới khi cụ thất lộc, là năm 1825, về đời vua Minh Mạng.

Năm 1824 vua Minh Mạng đã có nạp con gái của cụ vào tiểm để làm vợ Đông cung Thái tử. Năm 1841, Đông cung lên ngôi xưng hiệu là Thiệu Trị, thì con gái cụ Phạm Đăng Hưng lên ngôi Hoàng Hậu.

Năm 1847 vua Thiệu Trị băng, Hoàng thái tử nối ngôi xưng hiệu Tự Đức, mới phong cho mẹ là con của cụ Phạm Đăng Hưng, chức Từ Dũ Hoàng thái hậu.

Vua Tự Đức lại truy phong:

1. Cụ Phạm Đăng Hưng tước Đức quốc công

2. Cụ Phạm Long tước Phước An Hầu

3. Cụ Phạm Đăng Xương tước Bình Thành Bá

4. Cụ Phạm Đăng Thiên tước Mỹ Khánh Tử

5. Cụ Phạm Đăng Khoa tước Trung Thuận, Đại phu

Phủ thờ lập tại giồng Sơn Qui là lập để thờ 5 vị nầy, có 11 ngôi mộ của Phạm Tộc nằm phía sau phủ thờ.

Ấy vậy hồi thế kỷ 19 giồng Sơn Qui nổi danh và hưng thạnh là nhờ văn học uyên thâm của Phạm tộc, cũng như giồng Tre nằm gần đó nổi danh là nhờ tài oanh liệt của cụ Hoài Quốc Công Võ Tánh; ngày nay tại đó vẫn còn đền thờ.

Nhờ hai trường hợp đó, sau còn nhờ cụ Trương Công Định ẩn núp theo mấy giồng mà kháng chiến với binh đội Pháp khi nước Pháp mới chiếm trị vùng Gò Công, nên Gò Công mới được tiếng “Địa linh nhơn kiệt".

Người nhờ đất mà kiệt?

Hay là đất nhờ người mà linh?

Hai vấn đề ấy ai muốn phân giải thế nào tùy ý.

Từ khi cụ Phạm Đăng Hưng thi đậu đi làm quan, thì cụ Phạm Đăng Long một là vì già yếu, hai là vì thấy loạn Tây Sơn ép buộc hạng thanh niên cường tráng ai cũng phải lo giúp nước dẹp loạn, không thể ngồi yên mà học được nữa, nên cụ thôi dạy đạo học, để cho môn đệ ở trong giồng dạy trẻ em đồng ấu lần lần vậy thôi.

Đến nữa thế kỷ 19, có ông Phạm Chí Hiền, nhà ở giồng Sơn Qui thuộc miêu duệ của Phạm Tộc ngày trước, ông mở trường dạy đạo học lại, ý muốn kế chí cho tiền nhơn. Môn đệ gần xa đến xin thọ giáo với ông được vài chục người, cả thảy đều mẩn cán, quyết đi đường khoa cử.

Trong đám môn đệ này, ông Phạm Chí Hiền nhận thấy có cậu Lê Hữu Hào, gốc ở xóm Tre, học lực trội hơn hết. Ông đặt hy vọng vào tài học của cậu, tin chắc khoa thi sắp tới cậu sẽ gởi bước thang mây.

Nào dè đến đầu năm Tự Đức thứ 12 là năm 1859, thầy trò lại nghe tin binh thuyền Pháp quốc vào cửa Cần Giờ bắn phá những pháo đài của Việt Nam đóng dài theo mé sông, dường như muốn quyết ý muốn tiến vào mà đánh thành Gia Định.

Nghe tin ấy ông Phạm Chí Hiền bàn luận với môn đệ; thầy trò đều không an trong lòng. Có vài cậu nóng nảy xin đi nghe tin tức.

Cách ít ngày có tờ của quan Tổng Đốc Gia Định gởi tới Gò Công lúc đó gọi là Huyện Tân Hòa, cho hay quân đội Pháp đã chiếm thành Gia Định và khuyên nhân dân cường tráng hãy đến tỉnh xin đầu quân mà tiêu trừ giặc ngoại xâm.

Thầy buồn rầu về nạn nước, trò bối rối về phận làm trai, thầy trò bàn tính với nhau mới định đóng cửa trường, ai về nhà nấy, đặng lo sắp đặt việc nhà rồi ra hiến thân cứu nước.


title: Hai vợ/Chương 2

text:
Lê Hữu Hào, môn đệ cao lớn hơn hết của ông Phạm Chí Hiền ở Sơn Qui, năm nay cậu đã được 24 tuổi, vóc cao lớn, sức khỏe mạnh.

Cậu là con của ông Lê Hữu Thuận, nhà ở xóm Tre, gần mé sông Bao Ngược.

Ông Lê Hữu Thuận, tuổi đã đến lục tuần, góa vợ mấy năm nay, chỉ có một người con trai là Lê Hữu Hào đó mà thôi. Hồi còn trai ông có học lem nhem ít năm, nên ông mang cái thành kiến cho trong tứ dân duy có bực "Sĩ" là quí hơn hết, sĩ ở trên các nông, công, thương.

Khi Hữu Hào lớn lên ông thấy con có chí ham học, ông mới nong nả cho con ăn học đặng đi thi làm ông tú, ông cử, mà may vượt lên tới bậc ông Cống, ông Nghè đặng làm quan, rồi “lộng ông đi trước, võng bà theo sau”, làm cho tông môn rỡ ràng trong làng xóm. Nuôi cái mộng đó ông không chịu tập cho con biết làm ruộng đặng ngày sau kế nghiệp nhà nông cho ông. Ông để cho con học với thầy trong làng mấy năm; chừng đủ sức nghe giảng Tứ thơ, Ngũ Kinh rồi ông mới cho vào giồng Sơn Qui thọ giáo với ông Phạm Chí Hiền, thầm nghĩ rằng ở vùng Khổng Tước phải học với thầy ở Sơn Qui mới hiển đạt được.

Mấy năm con đi học, ông ở nhà cặm cụi cùng người cháu trong họ là Tư Cầu, lo cày cấy vài mẫu đất của ông phá rừng làm ruộng ở phía Rạch Nhợ để lấy lúa mà ăn. Tư Cầu đã 40 tuổi, thuở nay có tính như khật khùng, nên không có vợ con, cứ ở với ông Lê Hữu Thuận là cháu họ cũng như người gia dịch, ở đặng nhờ hột cơm manh áo, chớ không kể công mà đòi tiền mướn.

Ông Lê Hữu Thuận không giàu mà cũng không nghèo. Ông ở trong một nhà lá 3 căn sạch sẽ, phía sau có một cái nhà nhỏ để nấu ăn, ông có nuôi vịt nuôi heo, lại có một chiếc ghe nhỏ đậu trong xẻo phía sau hè, ghe ấy dùng để ra mé sông Bao Ngược câu cá, lưới tôm mà ăn mỗi ngày mỗi bữa.

Hôm đó mặt trời vừa xế bóng. Tư Cầu đi thăm ruộng mới cấy xong cách 3 bữa trước. Ông Lê Hữu Thuận ở nhà tính nấu cơm sớm đặng Tư Cầu về có sẵn mà ăn rồi nước ròng chèo ghe ra sông cái, giăng câu mà kiếm cá. Ông mới tính chớ chưa làm, bỗng thấy con là Lê Hữu Hào, vai mang gói lơn tơn đi vô sân.

Hữu Thuận bước ra sân mừng con và hỏi: “Con về thăm nhà phải hôn? Chuyến nầy con tính ở chơi bao lâu mà mang gói lùm xùm dữ vậy?”

Hữu Hào bước vô nhà, nghiêng vai cho sút cái gói sách vở quần áo, mùng, gói trên ván rồi ngó cha chậm rãi nói:

- Có giặc nên thầy biểu nghỉ học để xem coi thời cuộc biến chuyển thế nào rồi sẽ hay.

- Ủa! Giặc ở đâu? Sao ở nhà đây không nghe nói?

- Cách mười bữa rồi có người ở Vàm Láng lên Sơn Qui thăm bà con. Họ nói rằng có mấy người bên Lý Nhơn chở vợ con qua bên mình mà lánh nạn, bởi vì có tàu của Pháp chở binh vào cửa Cần Giờ bắn pháo đài phòng ngữ của mình. Giặc đương mạnh mẽ vào Nhà Bè.

- Còn binh lính của mình đâu? Sao các quan không xua ra mà chống cự?

- Có lẽ cũng có chống cự, nhưng binh lính mình thế yếu nên chống cự không nổi, bởi vậy hôm qua có tin quan Huyện được tờ của quan Tỉnh cho hay giặc đã hạ thành Gia Định rồi.

- Trời ơi! Thành Gia Định mất thì còn gì nữa mà kể.

- Bởi vậy quan trên biểu phải khuyên dân cường tráng nên sửa soạn ra đi lính đặng dẹp giặc mà cứu quốc gia lâm nguy. Thầy con nghe như vậy mới bảo chúng con nghỉ học đặng về thu xếp việc nhà lo cứu dân cứu nước.

- Phải vậy chớ sao. Giặc đã phá lũy đoạt thành rồi, còn học gì được nữa. Lúc thái bình thì yểm võ tu văn, cơn bác loạn phải yểm văn tu võ. Thời đường khoa mục của con hết kể rồi, phải cha dè như vậy, thì mấy năm trước cha cho con vô giồng Tre mà học võ nghệ thì hạp thời hơn.

- Giặc tình cờ ở đâu nó tới mà lo gây họa, làm sao mình biết trước được mà liệu.

- Anh em bạn học của con con họ tính làm sao?

- Có người quyết về làm đơn đem đến huyện xin cho đi lính đặng đánh giặc. Mà phần đông thì nói để về thưa cha mẹ hay coi cha mẹ định lẽ nào. Mấy anh đã có vợ coi bộ đã bối rối.

- Mấy người có vợ có con họ du dự là phải. Đi đánh giặc có phải như đi chơi hay sao. Rủi có bề nào bỏ vợ con cho ai nuôi. Phận con chưa có vợ, con tính đi hay không?

- Con còn phân vân, chưa nhứt định. Con tính về hỏi cha đây.

- Làm trai một bên vai mang nợ nước, một bên nữa mang ơn nhà. Hai vai đều mang nặng. Thôi, chiều rồi, để nấu cơm ăn rồi sẽ tính.

Ông Thuận đi vô trong tính nhúm lửa đặng nấu cơm.

Cậu Hào xách gói đem để trên cái giường dựa vách là chỗ hễ cậu về nhà thì cậu ngủ ở đó.

Tư Cầu đi thăm ruộng về, quần áo ướt mem, dựng cây tre ngoài cửa, bước vô thấy Hào thì mừng hỏi lăng xăng.

Ông Thuận ở nhà sau nghe có tiếng Tư Cầu nói chuyện thì ông bước ra hỏi đám mưa hồi khuya có làm đám ruộng mới cấy sau đó, lúa nổi nhiều hay không. Tư Cầu nói có nổi chút đỉnh, anh đã giặm lại rồi.

Ông Thuận biểu Tư Cầu vô thay áo quần khô rồi coi chụm lửa nấu cơm ăn sớm, đặng nước ròng đi giăng câu kiếm cá để ăn.

Nghe con nói chuyện giặc giã nãy giờ ông lo trong trí, nên Tư Cầu đi vô trong rồi thì ông leo lên võng mà nằm. Ông đưa cột kẹt một hồi rồi ông nói với con:

- Tuy con chưa có vợ con, song con còn một mình cha già. Đó cũng là một gánh nặng. Đã biết làm trai thì phải trả nợ nước. Nhưng người ta có năm ba anh em chẳng nói làm chi. Cha có một mình con. Nếu con đi lính, rủi bỏ thây nơi chốn sa trường, cha già ở nhà gặp khi ươn yếu biết cậy ai nuôi dưỡng. Huống chi thuở nay, con chuyên nghề văn, không quen nghiệp võ, con đánh giặc làm sao cho được.

- Con cũng nghĩ như vậy. Ngặt ngoại bang giày đạp giang san của mình, chiếm đất đai của mình mà làm chủ, bắt người mình làm tôi mọi, làm trai ai cũng phải ra chiến đấu, liều thân bảo thủ nước nhà. Nếu con sợ chết nên viện lẽ nầy lẽ nọ, rúc ở trong nhà, làm như vậy con hổ thẹn quá.

- Để người ta chết cho mình sống mà an hưởng vui sướng thì xấu hổ chớ sao. Họ đã khinh bỉ, mà họ còn chửi rủa, chịu làm sao được.

- Học trong trường con học giỏi hơn chúng bạn của con hết thảy. Nếu chúng bạn của con đều hiến thân cứu dân cứu nước, thì con không thể nào co đầu rút cổ ở nhà được.

- Vậy chớ sao. Người ta làm sao con phải làm theo người ta. Con trốn tránh thì người ta coi con ra gì. Mà chuyện giặc giã thì mới nghe phong phanh chớ chưa có gì chắc chắn. Đợi ít ngày coi có lịnh quan trên dạy làm sao rồi sẽ hay.

- Ở các tỉnh đều có vệ binh sẵn. Binh ấy đã luyện tập thành thục. Có lẽ quan trên sẽ gom binh ấy mà đánh trước. Chừng nào thắng không nổi giặc rồi mới kêu lính thêm.

- Ừ. Con nói phải a. Đánh giặc phải dùng binh thiện chiến kìa, chớ kêu học trò với dân cày rồi đưa gươm đao súng ống biểu ra trận, họ có hiểu gì đâu mà đánh. Vậy chuyện nầy không gấp đâu. Con đừng lo. Đợi coi có lịnh gì rồi sẽ hay.

Ăn cơm chiều rồi Tư Cầu xuống thuyền đi giăng câu.

Chuyện giặc giã cứ rạo rực trong lòng ông Thuận hoài. Ông nằm ngồi không yên. Thấy trời còn sớm ông mới đi dạo xóm chơi, đi kiếm mấy người thân thiết đặng thông tin có giặc, rồi bàn luận thời cuộc và dò coi ý người trong xóm liệu phải đối phó cách nào. Ông đi chơi tới nửa canh một ông mới về.

Hữu Hào ở nhà, nằm trên võng đưa trèo trẹo, mắt ngó thếp đèn dầu leo lét đốt để trên bộ ván gần đó, trí tư lự về sự đầu quân xuất trận đặng giữ nước cứu dân.

Ông Thuận xăng xớm bước vô. Hào lật đật lại ván mà ngồi, nhường võng cho cha nằm. Cậu hỏi:

- Từ hồi chiều tới giờ cha đi chơi nhà nào?

- Lại chơi đằng nhà Phó Tha. Có mấy người trong xóm tựu lại đó. Cha nói giặc Pháp đã hạ thành Gia Định rồi, ai nấy đều chưng hửng.

- Họ nghe nói có giặc coi bộ họ sợ hay không cha?

- Không, họ nói giặc đến thì mình đánh chớ sợ gì. Binh ngoại xâm tới đây họ có biết đường đi nước bước chỗ nào đâu. Mình đặt nghi binh, gạt họ vào Truông Cóc đây, mình vây mà giết hết, không còn một con đỏ.

- Giặc đánh trên Gia Định chớ phải đánh tại xứ mình đây hay sao. Người ta đương cần dùng binh lính ở trển, thì có lẽ mình phải lên đó mà tiếp tay chớ.

- Họ nói làm quan bình thường lên võng xuống dù, có giặc thì phải cầm thương lên ngựa mà đánh giặc. Làm dân chỗ nào lo giữ chỗ nấy. Đâu đâu cũng có dân. Giặc đánh trên Gia Định thì dân ở trển chống cự. Nếu gom hết dân dưới nầy đem lên trển, rồi giặc xuống tới đây mới lấy ai mà ngăn cản. Đàn ông đi hết, bỏ đàn bà con gái ở nhà, giặc tới nó tung hoành bắt hết trâu bò, heo chó, gà vịt, rồi nó còn đốt nhà xúc lúa nữa mới làm sao. Cha dọ ý bà con trong xóm thì ai cũng hăng hái không sợ giặc, hễ có giặc thì đánh. Nhưng họ không muốn hạng trai trẻ cường tráng như con phải bỏ làng xóm đi gìn giữ chỗ khác. Điều cần nhứt bây giờ là nhà nào cũng mướn thợ rèn làm binh khí cho sẵn, rồi dân xóm nào giữ xóm nấy, hễ có giặc tới thì hiệp nhau mà chống cự.

- Binh sĩ bây giờ họ có súng điểu thương, có tới súng thần công nữa, chớ có phải đánh với dao búa hay là mác thong đâu cha.

- Oái! Người ta nói bắn súng châm ngòi, bắn chậm xì, chết chóc gì mà sợ. Tay cầm dao búa, ta lăn tới, ta chặt chết hết.

Hữu Hào nói chuyện với cha thì hiểu ý người trong xóm không muốn cho hạng trai trẻ cường tráng đến tỉnh tình nguyện đầu quân đánh giặc.

Dư luận ấy làm cho chàng yên lòng mà nằm nhà, chờ coi thời cuộc biến chuyển thế nào rồi sẽ quyết định. Chàng đóng cửa rồi cha con dẹp đèn đi ngủ.