title: Hán Việt tự điển/一

text:
1 : một, số đứng đầu các số đếm. Phàm vật gì chỉ có một đều gọi là Nhất cả. 2 : cùng, như sách Trung dung nói : Cập kì thành công nhất dã 及 其 成 功 - 也 : Đến lúc nên công cùng như nhau vậy. 3 : dùng về lời nói hoặc giả thế chăng, như : vạn nhất 萬 - (muôn một), nhất đán - 旦 (một mai) v.v.... 4 : bao quát hết thẩy, như : nhất thiết - 切 (hết thẩy), nhất khái - 概 (một mực thế cả) v.v.... 5 : chuyên thuộc về một mặt, như : nhất vị - 味 (một mặt) nhất ý - 意 (một ý) v.v...

1 NÉT
 1 : Can đinh, can thứ tư trong mười can. 2 : đang, như đang để tang cha mẹ gọi là đinh ưu - 憂 nghĩa là đang ở lúc đau xót vậy. 3 : người, như : thành đinh 成 - nghĩa là người đã đến tuổi thành nhân. 4 : đã lớn, là đã phải đóng thuế, như ta 18 tuổi phải đóng sưu vào sổ đinh gọi là đinh tịch - 藉. 5 : kẻ làm lụng, như : bào đinh 庖 - là người nấu bếp, viên đinh 園 - là người làm vườn v.v.... 6 : răn bảo kĩ càng, như : đinh ninh - 寧. 7 : chữ, như : Mục bất thức đinh 目 不 識 - mắt chẳng biết một chữ. Một âm là chênh, như : Phạt mộc chênh chênh 伐 木 - - chặt cây chan chát.

 1 : bảy, tên số đếm. 2 : có nghĩa chỉ về tên thể văn, như : lối văn Thất vấn thất đáp - 問 - 答 của Mai thừa, lối văn song thất của ta.

2 NÉT
 1 : muôn, cũng như chữ vạn 萬. Một âm là mặc, như : mặc kỳ - 俟 là họ Mặc kỳ.

 1 : trượng, mười thước ta là một trượng. 2 : đo, như thanh trượng 清 - nghĩa là đo xong số ruộng đất nào rồi. 3 : già cả, như : lão trượng 老 -, trượng nhân - 人 (người già cả). Bố vợ gọi là nhạc trượng 岳 -.

 1 : ba, tên số đếm. Một âm là Tám : hai ba lần, đọc đi đọc lại, như : Nam dong tám phúc bạch khuê 南 容 - 復 白 圭 ông Nam dong đọc đi đọc lại thơ bạch khuê.

 1 : trên. Phàm ở trên đều gọi là Thượng, như : thượng bộ - 部 bộ trên, thượng quyển - 卷 quyển trên, thượng đẳng - 等 bực trên v.v.... 2 : ngày xưa gọi Vua là chúa thượng 主 -, gọi ông vua đang đời mình là kim thượng 今 -. Một âm là thướng 上. 1 : lên, như thướng đường - 堂 lên thềm. 2 : dâng lên, như thướng thư - 書 dâng tờ thư, thướng biểu - 表 dâng biểu v.v...

 1 : dưới, đối lại với chữ thượng, phàm cái gì ở dưới đều gọi là hạ. 2 : bề dưới, lời nói nhún mình với người trên, như : hạ tình - 情 tình kẻ dưới, hạ hoài - 懷 tấm lòng kẻ dưới. Một âm là há 下. 1: xuống, từ trên xuống dưới, như : há sơn - 山 xuống núi, há lâu - 樓 xuống lầu. 2 : cuốn, như : há kì - 旗 cuốn cờ; há duy - 帷 cuốn màn, v.v...

3 NÉT
 1 : chẳng, như : bất khả - 可 chẳng khá, bất nhiên - 然 chẳng thế v.v... 2 : Một âm là phầu, là lời nói lưỡng lự chưa quyết hẳn, như : đương phục như thử phầu 當 復 如 此 - sẽ lại như thế chăng ? Cũng đọc là chữ phủ. Một âm là phi : lớn, như : phi hiển tai văn vương mô - 顯 哉 文 王 謀 cả rõ rệt thay mưu vua Văn Vương.

 1 : xin, như : khất cái 乞 - người ăn mày ăn xin. 2 : cho, như : thiêm cái hậu nhân 沾 - 後人 để ơn lại cho người sau.

 1 : một chi trong 12 chi. Từ 1 giờ đêm đến 3 giờ sáng là giờ sửu. 2 : vai hề trong tuồng Tàu cũng xưng là sửu.

4 NÉT
 1 : vả, lời nói giáo đầu, như : thả phù - 夫 vả chưng. 2 : lời nói chuyển sang câu khác. Như huống thả 況 - phương chi lại. 3 : hãy thế. Như : tạm thả 暫 - tạm hãy thế. Làm việc gì luộm thuộm, chỉ cầu cho tắc trách gọi là cẩu thả 苟 -. 4 : sắp. Như : thả tận - 盡 sắp hết. 5 : lại. Như kinh Thi nói : Quân tử hữu tửu đa thả chỉ 君 子 有 酒 多 - 旨, quân tử có nhiều rượu lại ngon. 6 : vừa, lời nói lúc vội vàng. Như : thả chiến thả tẩu - 戰 - 走 vừa đánh vừa chạy. Một âm là thư, lời nói lóng. Tiếng nói còn rớt giọng ra, như kinh Thi nói : Kì lạc chỉ thư 其 樂 只 - thửa vui vui lắm thay !

 : lớn lao, như phi cơ - 基 nghiệp lớn.

 1 : đời, ba mươi năm là một đời, hết đời cha đến đời con cũng gọi là một đời, như : nhất thế 一 - một đời, thế hệ - 系 nối đời. 2 : họ nhà vua thay đổi cũng gọi là nhất thế 一世, cho nên sách thường gọi tóm cả cuộc đời là thế, như : thịnh thế 盛 - đời thịnh, quí thế 季 - đời suy. 3 : lại có nghĩa nói về sự giao tiếp của xã hội, như : thế cố - 故 thói đời. 4 : nối đời, như bác ruột gọi là thế phụ - 父, con trưởng vua chư hầu gọi là thế tử - 子. 5 : chỗ quen cũ, như : thế giao - 交 đời chơi với nhau, thế nghị - 誼 nghĩa cũ với nhau, hết thẩy ai có tính chơi với hàng trên mình trước đều gọi là thế 世 cả, như con thầy học mình gọi là thế huynh - 兄.

 1 : cái gò, tức là đống đất nhỏ. 2 : phép tỉnh điền ngày xưa chia bốn tỉnh là ấp, bốn ấp là khâu. 3 : hợp, ngày xưa gọi sách địa dư là cửu khâu 九 - nghĩa là các thứ trong chín châu đều hợp cả ở đấy. 4 : lớn, xưa gọi chị dâu trưởng là khâu tẩu - 嫂. 5 : tên đức Khổng tử, vì thế nên sách Hán đổi chữ 丘 làm 邱. Một âm là khiêu, như : tỉ-khiêu 比 - dịch âm tiếng Phạm, người tu đạo Phật đã chịu đủ 250 giới luật, lần lượt đến các nhà xin ăn, trên cầu tu cho thành Phật, dưới hóa độ cho chúng sinh.

 : một can trong mười can. Nhà tu luyện xưa cho can bính thuộc hành hỏa, nên có nghĩa là lửa, như phó bính 付丙 cho vào lửa đốt.

5 NÉT
 : giúp đỡ, như thừa tướng - 相 chức quan giúp vua. Các nha có đặt người giúp việc cũng gọi là thừa, như : phủ thừa 府 -, huyện thừa 縣 - v.v... Nguyên âm là chưng.

 : mất hẳn, cái gì đi không lại nữa gọi là đâu.

7 NÉT
 : gồm, đều, như tịnh lập - 立 đều đứng, tịnh hành - 行 đều đi v.v... Có chỗ viết 竝.

PHỤ LỤC
 : tục dùng như chữ 與.

 : cũng như chữ lạng 兩.

 : tức là chữ 酉.

 : nguyên là chữ 丟.


title: Hán Việt tự điển/丨

text:
2 NÉT
 1 : cái, từng cái một gọi là cá, cùng một nghĩa với chữ cá 箇. 2 : cái nhà xép, hai bên tả hữu nhà Minh Đường ngày xưa gọi là tả hữu cá 左 右 -

 1 : xòe, phàm vật gì trên phân từng trạnh xòe ra gọi là nha 丫. Tục gọi con hầu gái là nha hoàn - 環 vì đầu nó có hai trái đào vậy.

 1 : giữa, chỉ vào bộ vị trong vật thể, như : trung ương - 央 chỗ giữa; trung tâm - 心 giữa ruột v.v.... 2 : trong, như đối với nước ngoài thì gọi nước mình là Trung Quốc - 國, đối với các tỉnh ngoài thì gọi chỗ kinh đô là trung ương - 央 v.v.... 3 : ở khoảng giữa hai bên cũng gọi là trung. Như : thượng, trung, hạ 上 - 下 trên, giữa, dưới. Người đứng giữa giới thiệu cho hai người khác gọi là trung nhân - 人 cũng do một nghĩa ấy. 4 : ngay, không vẹo không lệch, không quá không thiếu, cũng gọi là trung 中, như : trung dung - 庸 đạo phải; trung hành - 行 làm phải; trung đạo - 道 đạo chân chính không về thiên bên nào v.v... 5 : nửa, như trung đồ - 途 nửa đường, trung dạ - 夜 nửa đêm v.v... 6 : chỉ chung tất cả các chỗ, như : Ngô trung 吳 - trong đất Ngô, Thục trung 蜀 - trong đất Thục v.v... Một âm là trúng 中. 1 : tín, như : bắn tin gọi là xạ trúng 射 -, nói đúng là ngôn trúng 言 - v.v.... 2 : bị phải, như trúng phong - 風 bị phải gió, trúng thử - 暑 bị phải nắng v.v.... 3 : hợp cách, như thi cử lấy đỗ gọi là trúng thức - 式, đồ không dùng được gọi là bất trúng dụng 不 - 用 v.v.... 4 : đầy đủ, như : chế trúng nhị thiên thạch 制 - 二 千 石 phép đủ hai nghìn thạch. 5 : cùng âm nghĩa như chữ trọng 仲, như em thứ hai gọi là trọng đệ - 第.

 : sắc cỏ tươi tốt, sau mượn để tả cái sắc xinh đẹp, như : phong thần - 神 thần đẹp; phong thái - 采 vẻ đẹp v.v...

 : Tết tóc làm hai múi hai bên.

6 NÉT
 : suốt, một quan tiền gọi là nhất xuyến 一 -, cái giấy biên thu tiền gọi là xuyến phiếu - 票. Một âm là quán, người cùng quen nhờn với mình gọi là thân quán 親 - cùng một nghĩa với chữ quán 慣. Cũng có khi đọc là xuyên.


title: Hán Việt tự điển/丶

text:
: phàm vật gì cần có phân biệt, sự gì cần biết nên chăng, lòng đã có định, thì đánh dấu chữ chủ để nhờ lấy.

2 NÉT
 1 : viên, phàm vật gì nhỏ mà tròn đều gọi là hoàn 丸, như : đạn hoàn 彈 - viên đạn. 2 : thẳng thắn, như : tùng bách hoàn hoàn 松 柏 - -, cây tùng cây bách thẳng thắn.

3 NÉT
 1 : đan sa, tức là chu sa 朱 砂 đời xưa dùng làm thuốc mùi, đều gọi tắt là đan 丹, như nói về sự vẽ thì gọi là đan thanh - 青, nói về sự xét sửa lại sách vở gọi là đan duyên - 鉛; đan hoàng - 黃 v.v.... 2 : đỏ, cung điện đời xưa đều chuộng sắc đỏ, nên gọi sân hè nhà vua là đan trì - 墀, đan bệ - 陛 v.v.... 3 : tễ thuốc, nhà tu tiên dùng thuốc gì cũng có đan sa, cho nên gọi tễ thuốc là đan 丹. 4 : tên nước. Nước Đan Mạch ở phía Tây Bắc châu Âu, gọi tắt là nước Đan.

4 NÉT
 : vua, vua coi sóc cả việc nước nên gọi là chủ 主. 2 : người chủ, kẻ giữ quyền nhất nhà gọi là chủ 主. 3 : người có quyền về sự gì, như quyền lập pháp ở cả tay một ông vua gọi là quân chủ quốc 君 - 國, quyền ở cả nghị hội gọi là dân chủ quốc 民 - 國. 4 : kẻ có quyền có của ấy cũng gọi là chủ, như : điền chủ 田 - chủ ruộng; vật chủ 物 - chủ đồ v.v.... 5 : ý chuyên chủ về cái gì cũng gọi là chủ, như : chủ trương - 張, chủ ý - 意 v.v.... 6 : chủ là một tiếng phân biệt mình với người trong khi giao tế, phàm sự gì mình khởi lên thì mình là chủ nhân - 人, mà mọi người thì gọi là khách 客. 7 : con gái vua gọi là chủ, con gái vua đi lấy chồng, do quan tam công chủ hôn nên gọi là công chủ 公 -. (Ta quen gọi là công chúa).


title: Hán Việt tự điển/丿

text:
: ta gọi là cái phẩy, là một nét phẩy của chữ.

 : ta gọi là cái mác, là một nét mác của chữ.

1 NÉT
 1 : trị, cai trị được dân yên gọi là nghệ. 2 : tài giỏi, như : tuấn nghệ tại quan 俊 - 在 官 người hiền tài làm quan.

 1 : bèn, tiếng nói nối câu trên. 2 : tiếng gọi mày tao, như : nãi huynh - 兄 anh mày, nãi đệ - 弟 em mày. Một âm là ái, ai ái lối hát chèo đò. Có chỗ viết là 迺 cũng một nghĩa như chữ 乃.

2 NÉT
 1 : lâu, nói thì giờ đã lâu, như : cửu mộ - 慕 mến đã lâu, cửu ngưỡng - 仰 kính đã lâu. 2 : đợi, như : quả quân dĩ vi minh chủ chi cố thị dĩ cửu tử 寡 君 以 爲 盟 主 之 故 是 以 - 子 tôi vì làm người chủ thể nên phải chờ đợi anh.

 1 : chưng, dùng về lời nói liền nối nhau như : đại học chi đạo 大 學 - 道 chưng đạo đại học. 2 : đi, như : Đằng Văn Công tương chi Sở 滕 文 公 將 - 楚 vua Ðằng Văn Công sắp đi sang nước Sở, 3 : đến, như : chi tử mỹ tha - 死 靡 他 đến chết chẳng tới ai. 4 : đấy, là tiếng dùng thay một danh từ nào, như : thang sử nhân vấn chi 湯 使 人 問 - vua Thang khiến người hỏi đấy, (hỏi ai ? tức là hỏi Cát Bá, chữ chi đây là thay hai chữ Cát Bá). 5 : ấy, như : chi tử vu quy - 子 于 歸 người ấy về nhà chồng.

4 NÉT
 : chợt, thốt nhiên xảy ra gọi là sạ 乍, như : kim nhân sạ kiến nhụ tử 今 人 - 見 孺 子 nay người chợt thấy đứa bé.

 1 : vậy ôi, ư, rư ! Lời nói có ý nghi hoặc, như : quân tử giả hồ 君 子 者 -, người quân tử ấy ư ? 2 : tiếng gọi, như : sâm hồ 參 - người Sâm kia ơi ! 3 : lời nói tán thán, như : nguy nguy hồ 巍 巍 - cao vòi vọi ôi !, tất dã chánh danh hồ 必 也 正 名 -, ắt vậy phải chánh cái danh vậy ôi ! 4 : chưng, như : sở cầu hồ tử 所 求 - 子 cầu chưng đạo làm con. Một âm là hô, lời xót thương, như : ô hô 於 - cùng nghĩa chữ hô 呼.

7 NÉT
 1 : thiếu, không có đủ. 2 : mỏi mệt, chủ từ khách không tiếp gọi là đạo phạp 道 - (mệt lắm xin thứ cho).

 1 : trái, ngược, không hòa với nhau gọi là quai 乖, như : quai lệ - 戾 ngang trái. 2 : láu lỉnh, như : quai sảo - 巧 khéo léo, quai giác - 覺 sáng bợm, v.v...

9 NÉT
 1 : cưỡi, đóng, như đóng xe vào ngựa gọi là thừa mã - 馬. Nói rộng ra thì phàm cái gì nó ở dưới nó chở mình, đều gọi là thừa, như : thừa chu - 舟 đi thuyền, thừa phù - 稃 đi bè, v.v... 2 : nhân vì, như : thừa hứng nhi lai - 興 而 來 nhân hứng mà lại. 3 : tính nhân, như nhân ba với ba là chín gọi là thừa 乘. 4 : bực. Phật học chia bực cao thấp, như : tiểu thừa 小 - bực tu chỉ tự độ được mình, cũng như xe nhỏ chỉ chở được mình; đại thừa 大 - bực tu đã tự độ mình lại độ cho người, như cỗ xe lớn chở được nhiều người v.v... Nhà Đường bàn thơ, người nào ý tứ cao kỳ, gọi là thượng thừa 上 - cũng là bắt chước nghĩa ấy. Một âm là thặng 乘. 1 : cỗ xe, xe bốn ngựa kéo gọi là một thặng, như : thiên thặng chi quốc 千 - 之 國 nước có số nghìn cỗ xe, bách thặng chi gia 百 - 之 家 nhà có số trăm cỗ xe. 2 : bốn, như sách Mạnh Tử nói : phát thặng thỉ nhi hậu phản 發 - 失 而 後 反 bắn bốn tên rồi sau trở lại. 3 : sách vỡ, những sách ghi chép mọi việc gọi là thặng 乘 như : Tấn chi thặng 晉 之 - sách chép việc nước Tấn, gia phả cũng gọi là gia thặng' 家 - v.v...


title: Hán Việt tự điển/乙

text:
1 : can ất, can thứ hai trong mười can. 2 : xem sách đến lúc thôi đánh dấu lại cũng gọi là ất 乙, viết có chỗ mất, ngoặc cái dấu 乙 để chữa cũng gọi là ất. 3 : ruột, như kinh Lễ nói : ngư khử ất 魚 去 - cá bỏ ruột.

 1 : chín, tên số đếm. Một âm là cưu 九, họp, như : Hoàn công cưu hợp chư hầu 桓 公 - 合 諸 侯 vua Hoàn công tụ họp các chư hầu, cùng nghĩa với chữ củ 紏.

2 NÉT
 : xin, như : khất thực - 食 xin ăn. Một âm là khí : cho, lấy đồ của mình cho người gọi là khí (chữ này ít dùng).

 : vậy, lời nói hết câu. Như : nghĩa giả nghi dã 義 者 宜 - nghĩa ấy là sự nên thế thì làm thế vậy. Có chỗ dùng làm lời mở đầu, như : dã chi hương tín nhật ưng sơ - 知 鄉 信 日 應 疎 vậy biết tin làng ngày phải thưa.

5 NÉT
 : bói, điều gì ngờ thỉ hỏi xem gọi là kê 乩, các thầy cúng hay phụ đồng tiên lấy bút gỗ đào viết vào mâm cát gọi là phù kê 扶 -.

7 NÉT
 1 : cái vú, các loài động vật có vú để cho con bú. 2 : sữa, một chất bổ để nuôi con. 3 : cho bú. 4 : sinh, các giống đẻ có rau gọi là nhũ, như : tư nhũ 孳 - (vật sinh sản mãi). 5 : non, loài động vật mới sinh gọi là nhũ, như : nhũ yến - 燕 con yến non.

10 NÉT
 1 : quẻ đầu tám quẻ (quẻ kiền) là cái tượng tôn nhất như trời, như vua, nên gọi tượng trời là kiền tượng - 象; quyền vua là kiền cương - 綱. 2 : quẻ kiền ba hào dương cả, cho nên về bên nam ví như quẻ kiền, như nói ngày sinh con trai thì gọi kiền tạo - 造, nhà con trai ở thì gọi là kiền trạch - 宅 v.v... Một âm là can 乾. 1 : khô, như : can sài - 柴 củi khô. 2 : khô kiệt, như : ngoại cường trung can 外 強 中 - ngoài có thừa mà trong thiếu. 3 : tiếng hão (hờ) không có sự thực mà được tiếng hão gọi là can, như : can gia - 爺 cha hờ, can nương - 娘 mẹ hờ.

12 NÉT
 1 : loạn, bối rối không yên gọi là loạn, như : loạn thế - 世 đời loạn. 2 : giặc giã, quân lính đánh giết bừa bãi gọi là loạn. 3 : rối rít, như : loạn ti - 絲 tơ rối, tối tăm, như : tinh thần mậu loạn 精 神 瞀 - tinh thần tối tăm mê mẩn. 5 : phá hoại, như : hoại pháp loạn kỷ 壞 法 - 紀 phá hoại phép luật. 6 : dâm tà, như trong họ chim chuột lẫn nhau gọi là loạn dâm - 婬. 7 : phản loạn. 8 : trị loạn, như : Võ Vương hữu loạn thần thập nhân 武 王 有 - 臣 十 人 vua Võ Vương có mười người bầy tôi trị loạn. 9 : chữ dùng cho dứt câu ca nhạc, như : quan thư chi loạn 關 雎 之 - cuối thơ quan thư. Tục thường viết là 乱.


title: Hán Việt tự điển/亅

text:
: tức là cái nét sổ có móc.

1 NÉT
 1 : hiểu biết, như : liễu nhiên ư tâm - 然 於 心 lòng đã hiểu biết. 2 : xong, như : liễu sự - 事 xong việc.

3 NÉT
 : ta, tôi. Tiếng xưng của mình đối với người. Một âm là dữ 予 cho.

7 NÉT
 1 : việc. 2 : làm việc. Như : vô sở sự sự 無 所 - - không làm việc gì. 3 : thờ, như : tử sự phụ mẫu 子 - 父 母 con thờ cha mẹ.


title: Hán Việt tự điển/二

text:
: hai, tên số đếm.

1 NÉT
 : bước ngắn, chân trái bước đi gọi là xích 彳, chân phải bước đi gọi là xúc 亍 , hai chữ hợp lại thành chữ hành 行, là đi.

 1 : đi, như : vu quy - 歸 con gái đi lấy chồng. 2 : đi lấy, như : trú nhĩ vu mao 晝 爾 - 茅 sớm đi lấy cỏ tranh. 3 : chưng, dùng làm lời trợ ngữ, như : chí vu kỳ hạ 至 - 岐 下 đến chưng dưới núi Kỳ. 4 : so, như : vu Thang hữu quang - 湯 有 光 so với vua Thang có ý sáng sủa hơn. 5 : nhởn nhơ, lờ mờ, như : kỳ giác giã vu vu 其 覺 也 - - thửa biết vậy lờ mờ. Một âm là hu, tiếng tán thán, như : hu ta lân hề - 嗟 麟 兮 chao ơi con lân kia !

2 NÉT
 1 : rằng, như : ngữ vân 語 - lời quê nói rằng. 2 : vân vân v.v... lời kể các sự còn dài, chỉ kể một hai cái làm mẫu. Như : Làng tôi có dệt vải, vóc, nhiễu, v.v... 3 : nhung nhúc, như : vạn vật vân vân 萬 物 - - muôn vật nhung nhúc.

 : đắp đổi, hai bên cùng thay đổi với nhau.

 : năm, tên số đếm.

 1 : giếng, đào sâu lấy mạch nước dùng gọi là tỉnh. 2 : ngày xưa đào giếng giữa phố cho hàng phố cùng dùng, nên gọi phố là thị tỉnh 市 - , đào giếng ở giữa làng để cả làng cùng dùng gọi là hương tỉnh 鄉 -. 3 : ngày xưa chia ruộng làm chín khu, tám nhà làm tám khu, còn một khu giữa của vua, gọi là tỉnh điền - 田. 4 : rành mạch, như : trật tự tỉnh nhiên 秩 序 - 然 thứ tự rành mạch có điều lý. 5 : Sao Tỉnh, một ngôi sao trong Nhị thập bát tú.

4 NÉT
 : phô bày. Một âm là hoàn, cũng như chữ hoàn 桓 . Như : Ô Hoàn 烏 - nước Ô Hoàn.

 : dài suốt. Khoảng dài từ đầu này đến cuối kia gọi là cắng. Như : cắng cổ - 古 suốt từ xưa đến nay.

6 NÉT
 : ít. Như : nhất ta 一 - một ít. Một âm là tá, dùng làm trợ ngữ, dùng ở cuối câu thơ thương cảm.

 1 : thứ hai. Như : á thánh - 聖 kém thánh một ít. 2 : tên một châu trong năm châu, châu Á tế á - 細 -.

 : kíp. Như : nhu dụng thậm cức 需 用 甚 - cần dùng rất kíp. Một âm là khí : luôn luôn, như khí vấn khí quỹ đỉnh nhục -  問 - 饋 鼎 肉 hỏi luôn đưa thịt ăn luôn.

 : phương chi. Là một tiếng nói giáo đầu, như : gia bất tự cố, huống ư quốc hồ 家 不 自 顧 - 於 家 乎 nhà chẳng trông coi được, phương chi là nước ư ?


title: Hán Việt tự điển/亠

text:
: không có ý nghĩa gì.

1 NÉT
 1 : mất. Như : lương vong 梁 - nước Lương mất rồi. 2 : trốn, như : lưu vong 流 - đói khát trôi giạt mất, vong mệnh - 命 trốn bước hoạn nạn. 3 : chết. Như : vong đệ - 第 người em đã chết, điệu vong 悼 - vợ chết. Một âm là vô 亡 nghĩa như chữ vô 無.

2 NÉT
 1 : cao. Như : bất kháng bất ti 不 - 不 卑 không kiêu ngạo không siểm nịnh. 2 : quá, như : kháng dương - 陽 chân dương thái quá, kháng hạn - 旱 nắng quá. 3 : che chở, như : kháng tông chi tử - 宗 之 子 đứa con có thể làm phên che chở cho họ được. Một âm là cang. 1 : cổ. Như : ách kỳ cang 搤 其 - bóp thửa cổ. 2 : sao Cang, một vì sao trong Nhị thập bát tú cũng đọc là chữ cương.

4 NÉT
 1 : chơi. Như : giao du - 遊 đi lại chơi bời với nhau; tri giao 知 - chỗ chơi tri kỷ, giao tế - 際 hai bên lấy lễ mà giao tiếp nhau, giao thiệp - 涉 nhân có sự quan hệ về việc công, bang giao 邦 - nước này chơi với nước kia, ngoại giao 外 - nước mình đối với nước ngoài. 2 : liền tiếp, như đóng cây chữ thập 十 chỗ ngang dọc liền tiếp nhau gọi là giao điểm - 點. 3 : có mối cùng quan hệ với nhau. Như tờ bồi giao ước nhau gọi là giao hoán - 換, mua bán với nhau gọi là giao dịch - 易. 4 : nộp cho. Như nói giao nộp tiền lương gọi là giao nạp - 納. 5 : cùng, như : giao khẩu xưng dự - 口 稱 譽 mọi người cùng khen. 6 : khoảng, như : xuân hạ chi giao 春 夏 之 - khoảng cuối xuân đầu hè. 7 : phơi phới. Như : giao giao hoàng điểu - - 黃 鳥 phơi phới chim vàng anh (tả hình trạng con chim bay đi bay lại). 8 : dâm dục, giống đực giống cái dâm dục với nhau gọi là giao hợp - 合, là giao cấu - 媾 v.v.

5 NÉT
 : chi hợi, một chi cuối cùng trong mười hai địa chi. Từ 9 giờ đêm đến 11 giờ đêm gọi là giờ hợi.

 1 : cũng, tiếng giúp lời nói, như : trị diệc tiến, loạn diệc tiến 治 - 進 亂 - 進 trị cũng tiến lên, loạn cũng tiến lên. 2 : lại, lời trợ ngữ. Như : diệc tương hữu dĩ lợi ngô quốc hồ - 將 有 以 利 吾 國 乎 lại cũng có lấy lợi nước ta ư ?

 1 : thông, như : thời vận hanh thông 時 運 - 通 thời vận hanh thông. Một âm là hưởng : hưởng thụ, như : công dụng hưởng vu thiên tử 公 用 - 于 天 子 tước công được Thiên tử thết yến. Lại một âm là phanh :  nấu nướng. Như : đại phanh dĩ dưỡng thánh hiền 大 - 以 養 聖 賢 nấu nướng nhiều thứ để nuôi thánh hiền.

6 NÉT
 1 : dâng. Đem đổ lễ lên dâng người trên hay đem cúng tế gọi là hưởng, thết đãi khách khứa cũng gọi là hưởng. 2 : hưởng thụ. Như : hưởng phúc - 福 được hưởng thụ phúc trời.

 1 : to. Chỗ vua đóng đô gọi là kinh sư - 師 nghĩa là chỗ đất rộng mà nhiều người. Lại đồng nghĩa với chữ nguyên 原 như : cửu kinh, bãi tha ma. Mồ mả các quan nhà Tấn đều chôn ở Cửu kinh nên sau gọi bãi tha ma là Cửu kinh, cũng như nói nơi cửu nguyên 九 原 vậy.

 1 : cái đình. Bên đường làm nhà cho khách qua lại trọ gọi là quá nhai đình 過 街 -. Trong các vườn công, xây nhà cho người đến chơi nghỉ ngơi ngắm nghía gọi là lương đình 涼 -. 2 : phép nhà Hán chia đất cứ 10 dặm là 1 đình, 10 đình là 1 làng, nên người coi việc làng gọi là đình trưởng - 長, tức như lý trưởng bây giờ. 3 : dong dỏng. Như : đình đình ngọc lập - - 玉 立 dong dỏng cao như ngọc đẹp, tả cái dáng người đẹp. 4 : đến, như đến trưa gọi là đình ngọ - 午.

 1 : sáng. Như : lượng giám - 鑒 sáng soi. 2 : thanh cao. Như : cao phong lượng tiết 高 風 - 節 phẩm hạnh thanh cao. 3 : tên người, ông Gia Cát Lượng 諸 葛 - người đời hậu Hán.

8 NÉT
 : đất Bạc, chỗ kinh đô vua Thang, ở tỉnh Hà Nam bên Tàu bây giờ.

11 NÉT
 : tin. Lời trợ ngữ.

19 NÉT
 : cố gắng. Như : vỉ vỉ 亹 - gắng gỏi. Một âm là mên, nghĩa là máng nước, chỗ nước chảy trong khe núi hai bên thành đối nhau như hai cánh cửa. Cũng đọc là chữ môn.

PHỤ LỤC
 : cũng như chữ hanh 亨.

 : tục dùng như chữ 享.

 : tục dùng như chữ kỳ 奇.


title: Hán Việt tự điển/人

text:
<div class="prose" style="text-align:justify;">

 1 : người, giống khôn nhất trong loài động vật. 2 : tiếng đối lại với mình, như : tha nhân 他 - người khác, chúng nhân 衆 - mọi người, vô nhân ngã chi kiến 無 - 我 之 見 không có phân biệt mình với người v.v... thấu được nghĩa này, trong đạo Phật cho là bực tu được nhân không - 空.

2 NÉT
 1 : mười, cũng như chữ thập 十. 2 : hàng chục. Trong quân đội cứ mỗi hàng năm người gọi là hàng ngũ, hai hàng ngũ gọi là hàng thập. 3 : một quyển. Kinh Thi cứ mười thiên cho là một quyển. 4 : các đồ, như : thập vật - 物 các đồ lặt vặt.

 1 : nhân. Nhân là cái đạo lý làm người phải thế mới gọi là người. Yêu người không lợi riêng mình gọi là nhân. 2 : cái nhân ở trong hạt quả. Như : đào nhân 桃 - nhân hạt đào. 3 : tê liệt. Như chân tay tê dại không cử động được gọi là bất nhân 不 -.

 : linh đinh 伶 - đi vò võ một mình.

 1 : nghiêng. Như : phản trắc 反 - nghiêng ngửa dáo dở. 2 : tiếng trắc, đối lại với tiếng bằng.

 : ngã. Như : phó địa - 地 ngã lăn xuống đất.

 1 : thù địch. Như : phục cừu 復 - báo thù lại. 2 : giận tức, như : cừu thị - 視 coi lấy làm tức giận (coi như kẻ thù hằn).

 : nay. Hiện ngay bây giờ gọi là kim 今.

 1 : cõi, ở vào khoảng giữa hai cái là giới. Ngày xưa giao tiếp với nhau, chủ có người thân mà khách có người giới 介 để giúp lễ và đem lời người bên này nói với người bên kia biết. Như một người ở giữa nói cho người thứ nhất và người thứ ba biết nhau gọi là giới thiệu - 紹 hay môi giới 媒 - v.v... 2 : giúp, như : dĩ giới my thọ 以 - 眉 壽 lấy giúp vui tiệc thọ. 3 : áo, như : giới trụ - 胄 áo dày mũ trụ. Có nghĩa là vảy, như : giới thuộc - 屬 loài ở nước có vảy. 4 : lời tôn quý. Như nói em người ta thì tôn là quý giới đệ 貴 - 弟 em tôn quý của ngài. 5 : ven bờ, như : giang giới 江 - ven sông. 6 : một người. Như : nhất giới chi sĩ 一 - 之 士 một kẻ học trò. 7 : nhỏ, cùng nghĩa như chữ giới 芥 (hạt cải) như : tiêm giới 纎 - nhỏ nhặt, gìới ý - 意 hơi để ý v.v... 8 : bậm bực, như : giới giới 介 - lòng bậm bực.

 1 : như cũ, vẫn như : nhưng cựu - 舊 như cũ. 2 : luôn luôn. Như : cơ cận nhưng trăn 飢 饉 - 臻 kém đói luôn mãi.

3 NÉT
 1 : gách vác. Như : tử kiên - 肩 gánh lấy trách nhiệm. 2 : kỹ, như : tử tế - 細 kĩ lưỡng. Một âm là tể, nghĩa là nhỏ bé (tiếng Quảng Đông hay dùng).

 : quan. Như : xuất sĩ 出 - ra làm quan, trí sĩ 致 - về hưu (thôi không làm quan) v.v...

 1 : khác, là kẻ kia. Như : tha nhân - 人 người khác, tha sự - 事 việc khác v.v... 2 : lòng khác. Như : chi tử thỉ mĩ tha 之 死 失 靡 - thề đến chết chẳng hai lòng.

 1 : các thứ đồ binh. Hai bên đánh nhau gọi là khai trượng 開 -. Quan sang ra ngoài có lính cầm đồ binh hộ vệ gọi là nghi trượng 儀 -. 2 : cậy. Nhờ vả thế lực của người gọi là ỷ trượng 倚 -.

 1 : giao phó cho. 2 : tiêu ra. Số tiền tiêu ra gọi là khoản phó.

 1 : tiên. Nhà đạo sĩ luyện thuốc trừ cơm tu hành, cầu cho sống mãi không chết gọi là tiên. 2 : dùng để ngợi khen người chết. Như : tiên du - 遊 chơi cõi tiên, tiên thệ - 逝 đi về cõi tiên v.v... 3 : đồng xu. Mười xu là một hào.

 : cùng, cũng như chữ đồng 同.

 : nhận. Nhà Chu định tám thước là một nhận (chừng sáu thước bốn tấc tám phân bây giờ).

 : ngật ngật 仡 - lực lưỡng.

 1 : đổi, như : hàn thử điệt đại 寒 暑 迭 - rét nóng thay đổi. 2 : thay. Như : đại lý - 理 liệu trị thay kẻ khác. 3 : đời, như : Hán đại 漢 - đời nhà Hán. Tam đại 三 - đời thứ ba v.v...

 1 : mệnh lệnh, những điều mà chính phủ đem ban bố cho dân biết gọi là lệnh. 2 : thời lệnh. Như : xuân lệnh 春 - thời lệnh mùa xuân. 3 : tên quan, như quan huyện gọi là huyện lệnh 縣 -. 4 : tốt giỏi. Như : nói đến anh người khác thì tôn là lệnh huynh - 兄 nói đến em người khác thì tôn là lệnh đệ - 弟 v.v... 5 : một lối văn trong các từ khúc, như một điệu ngắn gọi là tiểu lệnh 小 -. 6 : trong các trò đùa, lập ra một cách nhất định bắt ai cũng phải theo, cũng gọi là lệnh. Như : tửu lệnh 酒 - lệnh rượu. Một âm là linh 令. khiến. Như : linh nhân khởi kính - 人 起 敬 khiến người nẩy lòng kính, sử linh 使 - sai khiến v.v...

 1 : lấy. 2 : làm. Như : thị kỳ sở dĩ 視 其 所 - coi thửa sự làm. 3 : dùng. Như : dĩ tiểu dịch đại - 小 易 大 dùng nhỏ đổi lớn. 4 : nhân, như : hà kỳ cửu dã, tất hữu dĩ dã 何 其 久 也, 必 有 - 也 sao thửa lâu vậy, ắt có nhân gì vậy. 5 : cùng nghĩa với chữ dĩ 已.

4 NÉT
 1 : ngửa, ngửa mặt lên gọi là ngưỡng. 2 : kính mến. Như : cửu ngưỡng đại danh 久 - 大 名 lâu nay kính mến cái danh lớn. 3 : lời kẻ trên sai kẻ dưới, trong từ trát nhà quan thường dùng. 4 : nhà Phật cho những kẻ kiếm ăn bằng nghề xem thiên văn là ngưỡng khẩu thực - 口 食. Một âm là nhạng. Như : nhạng trượng - 仗 nhờ cậy.

 : giữa. Như tháng hai gọi là trọng xuân - 春 giữa mùa xuân, em thứ hai là trọng đệ - 弟 v.v...

 : lìa rẽ. Như : tỷ ly - 離 lìa rẽ (vợ chồng ly dị nhau).

 : ngỗ tác - 作 tên một chức lại để khám xét các người tử thương.

 1 : phân biệt, phân biệt cái này cái khác. 2 : món, tục gọi một món đồ đựng trong một cái bồ hay cái sọt là một kiện.

 1 : thiện, lớn. 2 : cùng nghĩa với chữ giới 介.

 1 : dốc lòng thành. Lấy tâm ý cùng tin nhau gọi là nhâm. 2 : chịu đương. Như : chúng nộ nan nhâm 衆 怒 難 - chúng giận khó đương, vô nhâm kích thiết bình dinh chi chí 無 - 激 切 屏 營 之 至 cảm kích thiết tha hãi hùng khôn xiết. 3 : gánh vác, như : nhâm lao - 勞 gánh vác lấy sự khó nhọc, nhâm oán - 怨 chịu lấy sự oán trách. Một âm là nhậm. 1 : việc. Như tới làm cái chức phận của mình gọi là phó nhậm 赴 -. 2 : dùng, như : tri nhân thiện nhậm 知 人 善 - biết người khéo dùng. 3 : mặc, như : nhậm ý - 意 mặc ý.

 : phảng phất - 弗 thấy không được rõ ràng, cũng cùng nghĩa như chữ 髣 髴. Một âm là phỏng, bắt chước. Như : phỏng tạo - 造 bắt chước mà làm.

 : ngóng. Như : vô nhâm kiều xí 無 任 翹 - mong ngóng khôn xiết; xí nghiệp - 業 mong ngóng cho thành nghề nghiệp v.v...

 : kháng lệ - 儷 sánh đôi, vợ chồng lấy nhau gọi là kháng lệ.

 : kia, ấy. Như : y nhân - 人 người kia.

 1 : hàng ngũ. Năm người lính sắp một hàng gọi là ngũ. 2 : bằng hàng như : Hán Hàn Tín giáng tước vi hầu, tự tàm dữ Khoái đẳng ngũ 漢 韓 信 降 爵 爲 侯 自 慚 與 噲 等 - Hàn Tin bị giáng xuống tước hầu, phải bằng hàng với bọn Phàn Khoái tự lấy làm thẹn. 3 : năm, cũng như chữ ngũ 五. Tục gọi là chữ ngũ kép, dùng để viết tờ bồi cho khỏi chữa đi được.

 1 : tên tục ông Tử Tư, cháu đức Khổng tử.

 1 : tài, như : kỹ xảo - 巧 tài khéo. 2 : con nhà nghề. Như : kỹ nữ - 女 con hát.

 1 : nép, nằm phục xuống. 2 : nấp, giấu. Như : phục binh - 兵 giấu binh một chỗ để rình giặc đến thì đánh.

 1 : đánh. Đem binh đi đánh nước người gọi là phạt. 2 : nện. Như : phạt cổ - 鼓 đánh trống. 3 : chặt, như : phạt mộc - 木 chặt cây. 4 : khoe công. 5 : đâm chém đánh giết cũng gọi là phạt.

 1 : tốt lành. 2 : nghỉ ngơi. Phép nhà Đường, các người làm quan cứ 10 ngày được nghỉ một ngày gọi là tuần hưu 旬 -. 3 : thôi nghỉ. Như : bãi hưu 罷 - bãi về. 4 : về nghỉ, làm quan già về nghỉ gọi là hưu trí - 致. 5 : bỏ. Cái tờ bỏ vợ gọi là hưu thư - 書.

 : trong đội quân cho mười người cùng ăn một mâm gọi là hỏa bạn - 伴 (cùng thổi mà ăn). Không cùng ở với nhau nữa gọi là tán hỏa 散 -. Tục gọi các đồ thập vật là gia hỏa 家 -.

5 NÉT
 1 : bác, anh bố gọi là bá phụ - 父. Đàn bà gọi anh chồng là bá. 2 : tước bá. Đời xưa chế ra 5 tước là : công 公, hầu 侯, bá -, tử 子, nam 男. 3 : cùng nghĩa như chữ bá 霸 là một vua chư hầu giỏi, đứng lên đốc suất cả các vua chư hầu về chầu phục thiên tử.

 : đánh giá. Như : cổ giá - 價 đánh giá xem vật ấy đáng bao nhiêu.

 : mày, cũng viết là 你.

 1 : bạn. Như : đồng bạn 同 - người cùng ăn ở với mình. 2 : tiếp, như : bạn thực - 食 ngồi tiếp ăn uống.

 1 : linh luân - 倫, tên một vị nhạc quan ngày xưa. 2 : ưu linh 優 - phường chèo. 3 : lẻ. Như : linh đinh cô khổ - 仃 孤 苦 lênh đênh khổ sở. 4 : nhanh nhẹn, như : linh lị - 俐 lanh lẹ.

 1 : ruỗi. Như : dẫn thân 引 - kéo ra. 2 : làm cho phải lẽ. Như : thân oan - 冤 gỡ cho kẻ oan được tỏ lẽ thẳng.

 : dò xét, ta quen đọc là tứ.

 : sai khiến.

 1 : giống như. 2 : con cháu, cùng nghĩa như chữ tự 嗣. 3 : hầu hạ. 4 : tựa như (lời nói chưa quyết hẳn).

 1 : dịch âm tiếng Phạm, như : già đà - 陀, lối văn tán tụng, tức là bài kệ. 2 : tên cây, như : cây già nam - 楠.

 1 : làm ruộng. Người làm ruộng thuê ruộng mà làm gọi là điền hộ - 戶. 2 : đi săn.

 1 : những. Lời nói chuyển câu. 2 : chỉ. Như : bất đãn như thử 不 - 如 此 chẳng những chỉ như thế.

 : đứng lâu.

 1 : khắp. Bảo cho mọi người đều biết gọi là : bố cáo - 告. Thường dùng chữ bố 布 nhiều hơn.

 1 : ngồi. Cái chỗ của mình được ở gọi là vị. Như : địa vị 地 -, tước vị 爵 - v.v... 2 : vị, lời tôn kính người, như : chư vị 諸 - mọi ngài, các vị 各 - các ngài v.v...

 1 : thấp, đối lại với chữ cao. 2 : cúi, như đê đầu - 頭, đê hồi - 回 nghĩ luẩn quẩn v.v... 3 : khẽ. Như : đê ngữ - 語 nói khẽ.

 1 : thôi, như : viên thanh đề bất trụ 猿 聲 啼 不 - tiếng vượn kêu không thôi. 2 : ở, như : trụ sơn hạ - 山 下 ở dưới núi. 4 : còn đấy, nhà Phật nói muôn sự muôn vật ở thế gian cái gì cũng có bốn thời kỳ : thành, trụ, hoại, không 成 - 壞 空 hễ cái gì đang ở vào thời kỳ còn đấy thì gọi là trụ. Như : trụ trì tam bảo - 持 三 寶. Phật tuy tịch rồi, nhưng còn tượng ngài lưu lai, cũng như Phật ở đời mãi thế là trụ trì Phật bảo; Phật tuy tịch rồi, nhưng kinh sách còn lưu truyền lại thế là trụ trì Pháp bảo;  Phật tuy tịch rồi, nhưng còn có các vị xuất gia tu hành kế tiếp làm việc của Phật, thế là trụ trì Tăng bảo. Vì thế nên một vị nào làm chủ trông nom cả một ngôi chùa cũng gọi là vị trụ trì. 4 : lưu luyến (dính bám) như vô sở trụ 無 所 - không lưu luyến vào đấy.

 1 : giúp. 2 : thứ hai. Như : huyện tá 縣 - chức quan giúp việc quan huyện.

 : giúp đỡ.

 : dòm xem. Một âm là chiếm. Chiếm lấy, như chiếm cứ - 據 chiếm giữ lấy.

 : sao, gì. Lời nói hỏi vặn lại, như hà cố - 故 cớ gì ? hà dã - 也 sao vậy ?

 : uy đà 倭 : ung dung, tả cái dáng ung dung tự đắc. Một âm là tha : khác, như : quân tử chính nhi bất tha 君 子 正 而 不 - người quân tử chính mà không đổi khác, cùng nghĩa như chữ tha 他.

 : họ Xà.

 : ta.

 1 : an lạc, như : an dật 安 - yên rồi. 2 : trốn, ẩn, như : ẩn dật 隱 - người trốn đời không cho đời biết, di dật nhi bất oán 遺 - 而 不 怨 bỏ sót mình ở ẩn mà không oán.

 1 : dịch âm tiếng Phạm, nói đủ phải nói là Phật đà - 陀 bậc tu đã tới cõi giác ngộ hoàn toàn, lại giáo hóa cho người được hoàn toàn giác ngộ. Như đức Thích ca 釋 迦 bỏ hết công danh phú quý, lìa cả gia đình, tu hành khắc khổ, phát minh ra hết chỗ mê lầm của chúng sinh, để tế độ cho chúng sinh, thế là Phật. Vì thế nên những phương pháp ngài nói gọi là Phật pháp - 法, giáo lý của ngài gọi là Phật giáo, người tin theo giáo lý của ngài gọi là tín đồ Phật giáo v.v... 2 : Phật lăng - 郎 dịch âm chữ Franc, quan tiền của Pháp.

 1 : nhấc lên, như : chấn tác tinh thần 振 - 精 神 gắng nhấc tinh thần. 2 : làm, làm nên, như : phụ tác chi 父 - 之 cha làm nên.

 1 : tài. Mình tự nhún mình xưng là bất nịnh 不 - kẻ chẳng tài này. 2 : ton hót, nịnh nọt. Nói khéo phò người gọi là nịnh.

 : họ Đồng.

6 NÉT
 1 : đeo. Đeo vàng ngọc làm đồ trang sức là bội, như : ngọc bội 玉 - đeo ngọc, bội đao - 刀 đeo dao v.v... 2 : nhớ mãi, như : bội phục - 服 phục mãi. Phục mãi như đeo vào mình không bao giờ quên.

 : giả vờ, như : dương cuồng - 狂 giả cách rồ dại.

 1 : tốt. 2 : đẹp, như : giai nhân - 人 con gái đẹp, người đẹp.

 : bạc, như : khinh điêu 輕 - khinh bạc, cũng đọc là chữ điệu. Một âm là diêu, làm chậm trễ lại.

 : giúp đỡ.

 : hàng dật. Trong lễ định vua Thiên tử được bắt sáu mươi tư người múa bài hát, mỗi hàng tám người gọi là múa bát dật.

 1 : khiến, sai khiến người gọi là sử. 2 : giả sử, lời đặt điều ra, như sách Mạnh Tử nói : Như sử nhân chi sở dục thậm vu kì sinh 如 - 人 之 所 欲 甚 于 其 生 giá khiến lòng muốn của người hơn cả sự sống. Một âm là sứ 使 đi sứ, như : công sứ 公 - quan sứ. Sứ quân - 君 chức quan đi sứ v.v...

 : cứng thẳng, như khản khản nhi đàm - - 而 談 cứng cỏi mà nói.

 1 : lại. 2 : về sau, như : tương lai 將 - về sau này. Một âm là lãi 來 yên ủi vỗ về, yên ủi kẻ đến với mình.

 : phí, như xa xỉ 奢 - tiêu phí quá độ.

 : lệ, ví. Lấy cái này làm mẫu mực cho cái kia gọi là lệ, như : thể lệ 體 - điều lệ 條 - luật lệ 律 - v.v...

 1 : hầu, như : thị tọa - 坐 ngồi hầu. 2 : kẻ hầu, như : nội thị 内 - kẻ hầu trong. 3 : lời nói nhún mình của kẻ dưới nói với bề trên, như : thị sinh - 生 vào hàn lâm sau người ba khoa thi.

 : chu nho - 儒 người lùn nhỏ.

 : giúp, như : hựu thực - 食 khéo mời cho ăn được nhiều thêm.

 : đều, là ngang hàng.

 : Côn lôn 昆 - tên núi Côn Lôn. Có khi viết là 崙.

 : không biết gì. Một âm là thống, lung thống 儱 - thẳng mực.

 : sá sế - 傺 bờ phờ, tả dáng người thất chí.

 : nhanh nhẹn. Lại có nghĩa như chữ 殉.

 1 : bầy, đặt, như : cung trướng - 帳 bỏ màn sẵn cho người ngủ. 2 : vâng, như : cung chức - 職 vâng giữ chức việc mình. 3 : lời cung. Tra hỏi kẻ khác, kẻ khác xưng hết sự mình gọi là cung, như : khẩu cung 口 - thân cung 親 - v.v...

 : nương, như : y kháo - 靠 nương nhờ. 2 : y theo, cứ chiếu cung cách người ta đã định mà làm mà thuận gọi là y. 3 : y nhiên, vẫn cứ như cũ. Một âm là Ỷ, như : phủ ỷ 斧 -. Một cái đồ như bình phong trên thêu chữ như lưỡi búa để cho oai.

7 NÉT
 1 : khinh nhờn, như : khi vũ 欺 - lừa gạt hà hiếp. 2 : kẻ lấn áp, như : ngữ vũ 禦 - chống kẻ đến lấn áp mình.

 1 : tước hầu. Các nhà đế vương đặt ra năm tước để phong cho bầy tôi, tước hầu là một tước thứ hai trong năm tước. Đời phong kiến, thiên tử phong họ hàng công thần ra làm vua các xứ, gọi là vua chư hầu, đời sau nhân thế, mượn làm tiếng gọi các quan sang, như quân hầu 君 -, ấp hầu 邑 - v.v... 2 : bui, dùng làm lời phát ngữ như chữ duy 唯. 3 : cái đích bắn. Tấm vải căng dài mười thước, trong vẽ cái đích cho kẻ thi bắn, gọi là hầu, có khi viết là hầu 矦.

 1 : tiến dần, như : xâm tầm - 尋 dần dà. 2 : đánh ngầm. Ngầm đem binh vào cướp bờ cõi nước khác gọi là xâm. 3 : bức bách, như : xâm thần - 晨 sáng bừng tan sương rồi. 4 : xâm lấn, không phải của mình mà cứ lấn hiếp gọi là xâm. Như : xâm đoạt - 奪 xâm cướp, xâm chiếm - 占 v.v...

 : bạn, cùng đi cùng ở làm quen với mình gọi là lữ.

 : co quắp. Bị vật gì hạn chế, làm cho không duỗi thẳng được, gọi là cục.

 1 : tiện, như : tiện lợi - 利. 2 : yên, cái gì làm cho mình được yên gọi là tiện, như : tiện điện - 殿 tiện cung - 宮 cung điện nghỉ được yên v.v...

 1 : buộc, cũng nghĩa như chữ hệ 繫. 2 : lời nói giúp lời, như : ủy hệ 委 - nguyên ủy là, xác hệ 確 - đích xác là v.v...

 1 : ngặt, sự cần kíp đến nơi gọi là xúc, như : cấp xúc 急 - vội gấp, đoản xúc 短 - ngắn ngặt, xuyễn xúc 喘 - thở ngặt v.v... 2 : thúc giục.

 1 : chốc lát. Như : nga khoảnh - 頃 thoáng tí. 2 : tên nước Nga, gọi đủ là nước Nga La tư 俄 羅 斯.

 1 : cái thớt. 2 : cái mâm dùng để các muông sinh dâng lên lễ. Tục quen viết là 爼.

 : tài giỏi. Tài trí hơn người gọi là tuấn. Phàm sự vật gì có tiếng hơn đời đều gọi là tuấn.

 1 : giống. 2 : đẹp.

 : nhanh nhẹn sáng suốt, như : lanh lị 伶 - lanh lợi.

 : tượng gỗ. Người nào xướng lên thói ác trước nhất gọi tác dũng 作 -.

 1 : phong tục. Trên hóa kẻ dưới gọi là phong 風, dưới bắt chước trên gọi là tục 俗. 2 : tục tằn, người không nhã nhặn gọi là tục. Những cái ham chuộng của đời, mà bị kẻ trí thức cao thượng chê đều gọi là tục.

 : bắt được. Đánh bắt được quân giặc gọi là phu.

 1 : nhờ. Như : vô lý 無 -, cũng như nói vô liêu - 聊 không nhờ cái gì cho khuây khỏa được. 2 : quê kệch. Như : lý ca - 歌 câu hát quê kệch của người nhà quê hát.

 : cúi, cùng nghĩa với chữ phủ 俯. Một âm là miễn gắng, cùng nghĩa với chữ miễn 勉.

 1 : gánh vác, gánh lấy trách nhiệm gọi là bảo. như : bảo chứng - 證 nhận làm chứng, bảo hiểm - 險 nhận giúp đỡ lúc nguy hiểm, trung bảo 中 - người đứng giữa nhận trách nhiệm giới thiệu cả hai bên. 2 : giữ, như : bảo hộ - 護, bảo vệ - 衛 giữ gìn. 3 : kẻ làm thuê, như tửu bảo 酒 - kẻ làm thuê cho hàng rượu. 4 : bầu, như : bảo cử - 舉 bầu cử ai lên làm chức gì.

 : phải, vâng, lời nói đáp lại. Như phụng chỉ vua đã ưng cho gọi là du duẫn - 允. Tục viết là 兪.

 : đợi, có khi viết là 竢.

 : hào hiệp. Lấy quyền lấy sức mà giúp người gọi là hiệp 俠. phàm những người vì nghĩa mà cứu giúp người gọi là hiệp, như : nghĩa hiệp 義 -, hiệp sĩ - 士.

 1 : tin, không sai lời hẹn là tín, như : trung tín 忠 - tin thực. 2 : không ngờ gì, như : tương tín 相 - cùng tin nhau, tín dụng - 用 tin dùng, tín thí - 施 người tin đạo Phật biết đem của bố thí cúng dàng. 3 : dấu hiệu để làm tin. Như : ấn tín 印 - cái ấn đóng làm tin, tín phiếu - 票 cái vé làm tin về tiền bạc. 4 : tin tức. Như : thư tín 書 - cái thư hỏi thăm, phong tín 風 - tin gió, sương tín 霜 - tin sương, nghĩa bóng là tin tức ở ngoài đưa đến. 5 : tên thứ đá độc, như : thạch tín 石 - tức thứ đá ăn chết người, sản ở Tín Châu, ta thường gọi là nhân ngôn.

8 NÉT
 1 : sửa. Sửa cho hay cho tốt gọi là tu. Như : tu thân - 身 sửa mình, tu đức - 德 sửa đức, tu lý cung thất - 理 宮 室 sửa sang nhà cửa. 2 : dài, như : tu trúc - 竹 cây trúc dài. Tục viết là 脩. 3 : tu-đa-la - 多 羅 dịch âm tiếng Phạm, nghĩa là kinh. Đem những lời Phật đã nói chép lại thành sách, gọi là kinh. Nói đủ phải nói là khế kinh 契 - , nghĩa là kinh Phật nói đúng lý đúng cơ, không sai một chút nào vậy. Có bản dịch là tu-đố-lộ - 妒 路. 4 : tu la - 羅 một loài giống như quỷ thần, là một đạo trong lục đạo, thiên, nhân, tu la, súc sinh, ngã quỷ, địa ngục.

 1 : cúi, như : ngưỡng quan phủ sát 仰 觀 - 察 ngửa xem cúi xét. 2 : lời kẻ dưới đối với người trên cũng gọi là phủ, như phủ sát - 察 rủ lòng xét xuống, phủ duẫn - 允 rủ lòng ưng cho v.v...

 : đều, như : phụ mẫu câu tồn 父 母 - 存 cha mẹ đều còn.

 : bài ưu - 優 phường chèo.

 : chia cho. Ta đem cái gì cho ai gọi là biếu, có lẽ cũng noi chữ này.

 1 : mới, bắt đầu. 2 : chỉnh tề, như : thục trang - 裝 sắm sửa hành trang chỉnh tề. Một âm là thích, cùng nghĩa như chữ thích 倜, thích thảng - 儻 (lỗi lạc, không ai bó buộc được).

 : bổng lộc. (tiền lương của quan).

 : ta đây.

 1 : khiến, như : tỉ nhĩ xí nhi xương - 爾 熾 而 昌 khiến cho mày tốt mà thịnh. 2 : theo, như : võng bất suất tỉ 罔 不 率 - không ai không noi theo.

 : cùng, đều.

 1 : lông bông, như : trành trành vô sở tri - - 無 所 知 lông bông đi chẳng có đường lối nào. 2 : ngày xưa bảo rằng hổ ăn thịt người, hồn không biết đi đâu, lại theo con hổ, để đưa hổ về thịt người khác, vì thế nên những kẻ giúp kẻ ác làm ác đều gọi là trành.

 : chức phó, chức phó giúp việc quan chính gọi là thừa thối 丞 -. Một âm là tốt, phép nhà Chu trăm người lính gọi là tốt.

 : kỹ lưỡng 伎 - tài khéo, như : kĩ lưỡng dĩ cùng 伎 - 已 窮 không còn tài khéo léo nữa.

 : cái bịch đựng thóc. Một âm là thảng 倉 như : thảng thốt - 猝 vội vàng hấp tấp. Có khi dùng như chữ thương 滄 như : thương hải - 海 bể xanh.

 : quan nhân - 人 chức bầy tôi nhỏ coi việc đóng xe ngựa cho vua. Tục gọi kẻ làm thuê cho nhà hàng cơm là đường quan 堂 -.

 1 : gấp, như : bội nhị - 二 gấp hai, bội tam - 三 gấp ba v.v... 2 : phản bội, là trái lại, như : sư tử nhi toại bội chi 師 死 而 遂 - 之 thầy chết mà phản ngay lại.

 : chợt, như : thúc hốt - 忽 chớp nhoáng (nói trong thời gian biến đổi nhanh quá không liệu kịp). Cũng viết là 倏.

 : bọn, như : ngã môn 我 - bọn ta.

 1 : ngã. 2 : lộn, như : đảo huyền - 懸 treo lộn ngược lên. Kiến thức không đúng gọi là đảo kiến - 見 như thế gian không có gì là thường mà cho là thường mãi, thế là đảo kiến.

 : quật cường - 強 cứng cỏi (ương ngạnh).

 : may, như : kiểu hãnh 僥 - cầu may. Cũng cùng nghĩa như chữ hạnh 幸 (may).

 : ví, như : thảng sử - 使 ví khiến.

 1 : dò ngóng, như : vấn hậu 問 - tìm hỏi thăm bạn, trinh hậu 偵 - dò xét, đều là cái ý nghĩa lặng đợi dò xét cả. 2 : chực, như : đẳng hậu 等 - chờ chực. 3 : khí hậu. Phép nhà lịch cứ năm ngày gọi là một hậu, ba hậu là một khí tiết, vì thế nên tóm gọi thì tiết trời là khí hậu 氣 -, tiết hậu 節 - v.v... 4 : tả cái tình trạng của sự vật gì cũng gọi là hậu, như : hỏa hậu 火 - thế lửa, chứng hậu 症 - tình thế chứng bệnh.

 1 : nhân, như : họa hề phúc sở ỷ 禍 兮 福 所 - vạ kia là cái nhân sinh ra phúc. 2 : dựa, ngồi nằm dựa vào cái gì, hay để cái gì ghé vào cái gì, đều gọi là ỷ. Như : trác ỷ 卓 - cái đẳng dựa, ỷ kỉ - 几 ghế dựa. 3 : cậy, như : ỷ thế lăng nhân - 勢 陵 人 cậy thế lấn người.

 : thích thảng - 儻 lỗi lạc, không ai bó buộc được.

 1 : vay mượn. Mình vay của người hay mình cho người vay đều gọi là tá. 2 : mượn, cái gì vốn không có mà mượn dùng thì gọi là tá.

 1 : hát. Làm thơ làm ca, ai làm trước gọi là xướng 倡, kẻ nối vần sau gọi là họa 和, vì thế nên ai làm gì trước nhất đều gọi là đề xướng 提 -. Một âm là xương. 1 : xương ưu 優 - con hát. 2 : xương cuồng - 狂 rồ dại (xằng bậy) có khi viết là 猖.

 : bắt chước, cũng viết là phỏng 仿.

 1 : cầm, như : trị kì lộ vũ - 其 鷺 羽 cầm thửa cánh cò. 2 : đang, như : trị niên - 年 đang năm, trị nhật - 日 đang ngày, nghĩa là đang phải làm mọi việc năm ấy, ngày ấy vậy. 3 : đánh giá (giá tiền với đồ xứng đáng nhau). 4 : gặp.

 : không tổng - 傯 vội vàng. 2 : cùng khốn.

 : mỏi mệt.

 : ngông láo.

 1 : xinh đẹp, như : xảo tiếu thiến hề 巧 笑 - 兮 khéo cười tươi đẹp sao ! 2 : rể, như : muội thiến 妹 - em rể, điệt thiến 姪 - cháu rể. Một âm là sai : mượn thay, như : sai đại - 代 nhờ người thay hộ.

 1 : bé nhỏ. Trẻ con gọi là nghê. 2 : chia cõi, như : đoan nghê 端 - mối khóe. (Nói chỗ chia rõ đầu mối mánh khóe của một sự gì).

 1 : thường, như : luân lý - 理 cái đạo thường người ta phải noi. 2 : loài, bực, như : siêu quần tuyệt luân 超 群 絕 - tài giỏi hơn cả các bực.

 : rõ rệt, lớn lao.

 : uy trì - 遲 thăm thẳm. Một âm là oa : lùn, người Nhật Bản thấp bé nên xưa gọi là oa nhân - 人. Tục quen đọc là chữ nụy.

 : trần trục. Người không mặc quần áo gọi là khỏa thân - 身.

9 NÉT
 1 : nép, xếp, như : yển kì - 旗 nép cờ xuống. 2 : nằm. 3 : nghỉ, như : yển vũ tu văn - 武 修 文 nghỉ việc võ sửa việc văn.

 : giả, như : giả mạo - 冒, giả thác - 託 v.v... 2 : ví, như : giả sử - 使 ví khiến. Một âm là giá : nghỉ tắm gội, vì thế nên xin phép nghỉ gọi là thỉnh giá 請 - thưởng cho nghỉ gọi là thưởng giá 賞 - v.v...

 : lời kệ. Các bài thơ của Phật gọi là bài kệ.

 1 : lạ, lớn, như : tú vĩ 秀 - tuấn tú lạ, vĩ dị - 異 lớn lao lạ v.v.. đều là dùng để hình dung sự vật gì quí báu hiếm có, và hình vóc cao lớn khác thường cả. Người nào có công to nghiệp lớn đều gọi là vĩ nhân - 人.

 : như thế, như : nhạ dại - 大 lớn như thế.

 : yhân gần, như : ôi ỷ - 倚 tựa sát bên mình.

 1 : lệch, mếch, ở vào hai bên một cái gì gọi là thiên, nặng về một mặt, cũng gọi là thiên. Như : thiên lao - 勞 nhọc riêng về một bên, thiên ái - 愛 yêu riêng về một bên. Cái gì không dùng với lẽ trung bình đều gọi là thiên. 2 : lời nói giúp lời, sự gì xẩy ra mà không ngờ tới gọi là thiên. Như : thiên bất thấu xảo - 不 湊 巧 rõ thật khéo sao !

 : đều.

 : làm.

 1 : đứng, nửa chừng đứng lại gọi là đình. Như : đình lưu - 留 dừng ở lại, đình bạc - 泊 đỗ thuyền lại v.v... 2 : cư đình 居 - khách trọ. 3 : tục cho số người đã có định là đình, như : thập đình trung khứ liễu cửu đình 十 - 中 去 了 九 - trong mười đình mất chín đình rồi. (Cũng như ta nói một nhóm một tốp vậy).

 1 : khỏe, như : dũng kiện 勇 - khỏe mạnh. 2 : khỏe khoắn, như : khang kiện 康 - sức vóc khỏe khoắn.

 : bức bách, cũng như chữ bức 逼.

 : trái, như : mạn quy việt củ - 規 越 矩 cử động trái phép. Cũng đọc là chữ diện.

 : ti ti 偲 - cùng gắng gỏi. Một âm là tai : rậm râu, râu xồm xoàm.

 : bên, như : trắc diện - 面 mặt bên, trắc thất - 室 vợ lẻ. 2 : lóng như : vô trắc thính 無 - 聽 chớ nghe lóng. 3 : nghiêng, như : trắc mục - 目 ghé mắt, trắc thân - 身 nghiêng mình. 4 : hèn dốt, như : trắc lậu - 陋 hèn kém.

 : rình xét, như : trinh thám - 探 dò xét. Cũng đọc là chữ chinh.

 1 : chợt, như : ngẫu nhiên - 然 chợt vậy. Không hẹn thế mà lại thế gọi là ngẫu nhiên. 2 : đôi, là số chẵn, phàm số chẵn đều gọi là ngẫu. 3 : pho tượng, như : mộc ngẫu 木 - tượng gỗ. 4 : bằng vai, như : phối ngẫu 配 - sánh đôi.

 1 : trộm cắp, rình lúc người ta không phòng mà thò lấy gọi là thâu. Nhìn trộm người ta gọi là thâu khán - 看, đều là nghĩa ấy cả. 2 : cẩu thả, trễ nhác. 3 : bạc bẽo.

10 NÉT
 1 : to lớn, vạm vỡ. 2 : quái lạ. Một âm là khổi. Như : khổi lỗi - 儡 tượng gỗ, con búp bê.

 1 : giúp như sư phó 師 - quan thầy dạy vua chúa khi còn nhỏ tuổi. Một âm là phụ : liền dính. Như : bì chi bất tồn, mao tương yên phụ 皮 之 不 存 毛 將 安 - da đã chẳng còn, lông bám vào đâu.

 : bên, cũng như chữ bàng 旁. Một âm là bạng : tựa, như : y bạng 依 - nương tựa.

 : cũng như chữ điên 顚 rồ dại.

 : giỏi lạ. Trí khôn gấp mười người gọi là kiệt 傑, như : hào kiệt chi sĩ 豪 - 之 士 kẻ sĩ hào kiệt. Phàm cái gì khác hẳn đều gọi là kiệt. Như : kiệt xuất - 出 nói người hay vật gì sinh ra khác hẳn mọi loài.

 : đời Lục triều chê người Giang hữu gọi là người hề.

 : kẻ hầu. Phép nhà Đường, quan Chánh sứ, quan Phó sứ đều có người hầu, mà gọi là khiểm nhân - 人, cũng như chức thừa sai bây giờ.

 : thằng cha, tiếng gọi khinh bỉ.

 : cái tán.

 1 : đủ. 2 : dự sẵn, như : dự bị 預 - dự sẵn cho đủ dùng.

 : bắt chước. Thường dùng chữ hiệu 效.

 : gia hỏa - 伙 các đồ dùng trong nhà.

11 NÉT
 : thúc giục.

 : làm thuê.

 : láo xấc.

 1 : truyền. Đem của người này mà trao cho kẻ kia là truyền. Như : truyền vị - 位 truyền ngôi, truyền đạo - 道 truyền đạo v.v... 2 : sai bảo người, như : truyền kiến - 見 truyền cho vào yết kiến. Một âm là truyện. 1 : dạy bảo. Như : Xuân thu tả thị truyện 春 秋 左 氏 - họ Tả giải nghĩa kinh Xuân thu để dạy bảo người. 2 : truyện ký. Như : Liệt nữ truyện 列 女 - truyện các gái hiền. Một âm nữa là truyến : nhà trạm. Nhà để đưa kẻ đi, đón kẻ lại cũng gọi là truyến.

 : nợ, như : phụ trái 負 - mang nợ.

 : ủ lũ - 僂 còng lưng (gù).

 1 : vết đau. 2 : hại. Như : trúng thương 中 - bị kẻ làm hại. 3 : thương. Như : thương cảm - 感 cảm thương.

 : sá sế 侘 - xem chữ 侘 ở trên.

 : láu lỉnh, u mê không biết cái gì cũng gọi là xọa.

 : nghiêng. Như : khuynh nhĩ nhi thính - 耳 而 聽 nghiêng tai mà nghe. 2 : nghiêng đổ. Con gái đẹp gọi là khuynh thành - 城 nghĩa là cái đẹp có thể làm nghiêng nước đổ thành vậy. 3 : đè úp, như : khuynh hãm - 陷 dùng mưu kế hại người cũng như dùng vật gì để úp chết người vậy. 4 : dốc hết, như : khuynh nang - 囊 dốc túi, kính phục người hết sức cũng gọi là khuynh đảo - 倒 nghĩa là kính phục quá không còn dấu diếm gì trong lòng.

 : nừng, ít, chỉ có thể, gọi là cận.

 : ủ lũ 傴 - xem chữ 傴 ở trên.

 : nhục nhã.

 : đều, cùng, mọi người đều nói thế.

 : tự mình vận động gọi là động 働 như : lao động 勞 -.

12 NÉT
 : đủ, thường dùng như chữ soạn 撰. Chính âm là chuyến.

 1 : hình tượng, như : tố tượng 塑 - tô tượng. 2 : giống như. Sau khi Phật tịch, chỉ còn thờ tượng giống như lúc còn, gọi là đời tượng pháp - 法.

 : ở nhờ, đi ở nhờ làng khác hay nước khác gọi là kiều cư - 居, kiều dân - 民.

 1 : đầy tớ. 2 : kẻ cầm cương, ngày xưa có chức quan Thái bộc tự 太 - 寺 coi về việc xe ngựa cho vua. 3 : kẻ hèn này, lời thư từ nói nhún mình gọi là bộc. 4 : lóc cóc, như : phong trần bộc bộc 風 塵 - - đi lại lóc cóc, nghĩa là phải xông pha gió bụi, không được nghỉ ngơi.

 : người bằng vai, là người cùng bạn làm việc, như : quan liêu 官 - người cùng làm quan với mình, cũng gọi là đồng liêu 同 -, anh em rể gọi là liêu tế - 婿.

 : vui mừng.

 : nêu tỏ. Một âm là sàn, sàn sậu - 僽 lời mắng rất tệ.

 1 : dối giả. 2 : trộm giữ lấy, như kẻ loạn thần lên cướp ngôi của chúa gọi là ngụy triều - 朝.

 : tiêu nghiêu 僬 - người lùn. Một âm là kiểu, kiểu hãnh - 倖 cầu may, tả cái dáng cầu lợi không chán.

 : thuê, như : tựu ốc - 屋 thuê nhà.

 : sư nam, đàn ông đi tu đạo Phật gọi là Tăng. Nguyên tiếng Phạm là Tăng già - 伽, nghĩa là một đoàn thể đệ tử Phật, trong luật định bốn vị sư trở lên mới gọi là Tăng già.

 : đổ ngã, hỏng, như : phẫn sự - 事 hỏng việc.

 : cứng cỏi. Tả cái dáng oai võ.

 : tiêu nghiêu - 僥 người lùn.

 : mạo dùng, lấn, kẻ dưới giả thác lấn ngôi người trên gọi là tiếm, như : tiếm thiết - 窃, tiếm việt - 越 v.v...

 : thằng nhỏ.

 : thuê, như : cố công - 工 thuê thợ.

13 NÉT
 1 : ngã. 2 : cứng, như : đống cương 凍 - giá rét cứng đờ ra, có khi viết là cương 殭.

 : giá cả, giá cái gì đáng bao nhiêu gọi là giá.

 1 : họp, cái gì không phải là các bực chính đính thông đạt cùng nói gọi là tích , như : hoang tích 荒 - nơi hoang hủy hẹp hòi, văn chương dùng chữ điển tích quái quỷ người ta ít biết gọi là quái tích 怪 -, tà tích 邪 - v.v...

 : sàn sậu 僝 - lời mắng rất tệ.

 : ái nhiên - 然 phảng phất, lờ mờ.

 : lờ vờ, không có lòng trung thành.

 1 : dáng, như : uy nghi 威 - có cái dáng nghiêm trang đáng sợ. 2 : làm mẫu, làm phép, như : nghi khí - 器 đồ để làm phép cho người bắt chước. 3 : đồ lễ, như : hạ nghi 賀 - đồ lễ mừng.

 : tục tự xưng nông là ta đây, đất Ngô gọi người là nông, nên gọi người đất Ngô là nông nhân - 人 . Tục thường đọc là nùng.

 1 : ức, một vạn vạn là một ức. 2 : liệu lường, như : ức tắc lũ trúng - 則 屢 中 lường thì thường trúng. 3 : yên, như : cung ức 供 - cung cấp cho đủ dùng, cho được yên ổn.

 : người đứng lên hội họp người trong chợ gọi là nha quái 牙 - tục gọi là thị quái 市 -. Như người lái, người mối ở chợ vậy.

 : răn, cũng như chữ cảnh 警.

 1 : tần tiện có tiết chế mà không phung phá gọi là kiệm. 2 : thiếu, như : bần kiệm 貧 - nghèo thiếu, kiệm bạc - 薄 ít ỏi nhỏ mọn. 3 : năm mất mùa cũng gọi là kiệm tuế - 歲.

 : gánh vác, bây giờ thường dùng chữ đảm 擔.

 : kiêu hãnh - 倖 cầu may, nhìn ngó ngấp nghé cái không chắc được, thường dùng như chữ kiêu 徼.

14 NÉT
 : người giúp lễ, như : tấn tướng - 相 người tiếp đãi khách khứa. Có khi đọc là tân.

 1 : học trò. Tên chung của các người có học, như : thạc học thông nho 碩 學 通 - người học trò giỏi hơn người. 2 : nho nhã. Phàm cái gì có văn vẻ nền nếp đều gọi là nho. Như : nho phong - 風, nho nhã - 雅 v.v... 3 : Đạo Nho, bây giờ thường gọi đạo học của đức Khổng tử là Nho giáo - 教 để phân biệt với Đạo giáo 道 教 Phật giáo 佛 教 vậy.

 : lũ, như : trù lữ - 侶 người cùng bọn.

 : hàng, bọn, như : ngô sài 吾 - hàng ta, lũ ta, chúng ta v.v...

 : ví, cũng như chữ nghĩ 擬.

) 1 : hết tiệt. 2 : hết cữ. Như : tẫn số - 數 hết số, tẫn trước - 著 tính hết nước.

 : múa, cũng như chữ vũ 舞. Một tên núi. Núi Triều Vũ 朝 -.

15 NÉT
 1 : đền, như : thường hoàn - 還 đền trả. 2 : bù, như : đắc bất thường thất 得 不 - 失 số được chẳng bù số mất.

 : khổi lỗi 傀 - tượng gỗ.

 : túc trực, như : bạo túc - 宿 chức quan lại chầu chực luôn luôn.

 1 : nhiều, như : ưu ác - 渥 thừa thãi. 2 : thừa, như : ưu vi - 爲 thừa sức làm. 3 : hơn, như : ưu thắng liệt bại - 勝 劣 敗 hơn được kém thua. 4 : phường chèo.

 : hết, muốn nói không biết gọi là bất tứ 不 - thường viết chữ tứ 賜.

 : để dành, như : trừ bị - 備 để sẵn, trừ quân - 君 hoàng thái tử (sẽ nối ngôi).

16 NÉT
 : lễ rước thần.

 : đôi. Kháng lệ 伉 - vợ chồng (đôi lứa).

 : thích thảng 倜 - lỗi lạc. 2 : hoặc giả thế, không kì thế mà lại thế gọi là thảng, thường viết là thảng 倘. Như : thảng lai chi vật - 來 之 物 vật đến bỗng dưng.

 : tả cái dáng kính sợ, như : vọng chi nghiễm nhiên 望 之 - 然 coi dáng nghiêm trang đáng sợ.

PHỤ LỤC
 : cùng nghĩa như chữ 冰 (nước đá).

 : cùng nghĩa như chữ 從 (theo).

 : người đứng đầu một nghìn người. Bây giờ thường dùng như chữ 千 (ngàn) gọi là chữ thiên kép.

 : cũng như chữ 妤.

 : nguyên là chữ bân 彬 ngày xưa, nay mượn dùng làm chữ phận : một phần đã chia rành rồi.

 : cùng nghĩa như chữ 夫.

 : cũng như chữ 來.

 : cũng như chữ 紹 (nối). Một âm là chiêu''', cũng như chữ 昭.

 : chính là chữ bản 笨 (nặng nề) tục mượn viết thay chữ thể 體 gọi là chữ thể đơn.

 : cũng như chữ 百, tục gọi là chữ bách kép.

 : cũng như chữ 陰.

 : bền. Tục mượn làm chữ điệt 姪 (cháu).

 : tục dùng như chữ 倂.

 : cũng như chữ 婕.

 : nguyên là chữ 俞.

 : tục dùng như chữ 箇.

 : cũng như chữ 備.

 : nguyên là chữ 仙.

 : cũng như chữ 屏.

 : cũng như chữ 傘.

 : thiết thoát - 悅 : giảo hoạt, tục mượn dùng làm chữ tiếm 僭.

 : cũng như chữ 俊.

 : tục dùng như chữ xọa''' 傻.

 : cũng như chữ 載.

 : cũng như chữ 僉.


title: Hán Việt tự điển/儿

text:
: người, chữ nhân 人 giống người đứng; chữ nhân ㄦ giống người đi.

1 NÉT
 1 : cao mà bằng đầu. Bây giờ quen dùng là cao chót, như : đột ngột 突 - chót vót. 2 : ngây ngất, như : hằng ngột ngột dĩ cùng niên 恒 - - 以 窮 年 thường lo đau đáu suốt năm. 3 : lại là lời trợ ngữ, trong các bài từ nhà Nguyên họ hay dùng. 4 : ngột giả - 者 kẻ bị chặt gẫy một chân.

 1 : thành thực. 2 : vâng, ừ, ưng cho. 3 : đáng, như : bình duẫn 平 - xử đoán phải chăng.

2 NÉT
 1 : mới, đầu năm vua mới lên ngôi gọi là nguyên niên - 年 năm đầu (thứ nhất). Nửa chừng muốn đổi tên hiệu khác, cũng gọi là cải nguyên 改 -. Lịch tây lấy năm Chúa Gia Tô giáng sinh, để ghi số năm, nên gọi năm ấy là kỷ nguyên 紀 - nghĩa là số một bắt đầu từ đấy. Phàm đầu số gì cũng gọi là nguyên. Như tháng Giêng gọi là nguyên nguyệt - 月 ngày mồng một gọi là nguyên nhật - 日. 2 : to lớn, như nguyên lão - 老 già cả. Nước lập hiến có nguyên lão viện - 老 院 để các bực già cả tôn kính dự vào bàn việc nước. 3 : cái đầu, như : dũng sĩ bất vong táng kì nguyên 勇 士 不 忘 喪 其 - kẻ sĩ mạnh thường nghĩ chết mất đầu cũng không sợ. Vì thế nên người đại biểu cả một nước gọi là nguyên thủ - 首. Phàm người thứ nhất đều gọi là nguyên. Như : trạng nguyên 狀 - kẻ thi đỗ đầu, khoa thi đình. 4 : nguyên nguyên - - trăm họ, dân đen gọi là lê nguyên 黎 -. Nhà tu đạo cho trời, đất, nước là tam nguyên 三 - tức là ba cái ấy có trước nhất vậy. Phép lịch cũ định ngày Rằm tháng Giêng là thượng nguyên 上 - Rằm tháng Bảy là trung nguyên 中 -. Rằm tháng Mười là hạ nguyên 下 - gọi là ba ngày nguyên. Nhà thuật số định 60 năm là một nguyên. Như thượng nguyên giáp tý 上 - 甲 子 hạ nguyên giáp tý 下 - 甲 子 v.v... 6 : nhà Nguyên, vốn ở Mông Cổ vào lấy nước Tàu, nối đời làm vua vào hồi năm 1275. 7 : đồng, tục thường dùng như chữ viên 圓 để gọi tên tiền, như : ngân nguyên 銀 - đồng bạc. 8 : tên húy vua nhà Thanh là huyền 玄 nên sách vở in về đời ấy đều lấy chữ nguyên thay chữ huyền.

3 NÉT
 1 : anh. 2 : cùng chơi với nhau cũng gọi là huynh, như : nhân huynh 仁 - anh bạn nhân đức (tiếng tôn xưng bạn).

4 NÉT
 1 : đầy, như : tinh thần sung túc 精 神 - 足 tinh thần đầy đủ. 2 : sung số - 數 đủ số v.v... 3 : lấp chặt, như : sung nhĩ bất văn - 耳 不 聞 lấp chặt tai chẳng nghe. 4 : đương gánh vác chức việc của mình gọi là sung đương - 當.

 1 : điềm, đời xưa dùng mai rùa bói, đốt mai rùa, rồi coi những đường nứt mà đoán tốt xấu gọi là triệu. Phàm dùng cái gì để xem tốt xấu đều gọi là triệu. Như : cát triệu 吉 - điềm tốt. 2 : hình tượng. Như : trẫm triệu 朕 - sự gì đã phát lộ ra hình tướng mắt trông thấy được. 3 : triệu, một trăm vạn. 4 : huyệt, như : bốc triệu 卜 - bói tìm huyệt chôn.

 1 : điềm xấu. 2 : dữ tợn, như : hung đồ - 徒 quân hung tợn. 3 : mất mùa như : hung niên - 年 năm mất mùa.

 1 : trước. 2 : người đã chết gọi là tiên. Như : tiên đế - 帝 vua đời trước, tiên nghiêm - 嚴 cha xưa. 3 : tổ tiên, đời trước.

 : sáng, các nhà khoa học bây giờ nghiên cứu cái nguyên lý về bóng sáng, chất sáng, gọi là quang học - 學. 2 : vẻ vang, như : quang lâm - 臨 quang giáng - 降 người ta tới đến mình là vẻ vang cho mình. 3 : rực rỡ. Như : quan quang thượng quốc 觀 - 上 國 xem cái văn minh của nước giỏi. Như đã đọa vào nơi tối tăm lại khôi phục được rực rỡ, đã thua mất thành mất nước lại đánh lấy lại được gọi là quang phục - 復. 4 : bóng, vật gì mài giũa kĩ sáng bóng gọi là quang. 5 : hết nhẵn.

5 NÉT
 1 : hay, Như : bất khắc thành hành 不 - 成 行 không hay đi được. 2 : được, đánh được gọi là khắc. Như : khắc phục - 復 lấy lại được chỗ đất đã mất. Như : khắc kỉ phục lễ - 己 復 禮 đánh đổ lòng muốn xằng của mình, để lấy lại lễ. 3 : hiếu thắng, như : kị khắc 忌 - ghen ghét người, thích hơn người.

 1 : quẻ đoái, một quẻ trong tám quẻ (bát quái). 2 : đổi, như : đoái hoán - 換 đổi tiền. 3 : thẳng, như : tùng bách tư đoái 松 柏 斯 - cây tùng cây bách ấy thẳng. 4 : chỉ phương Tây, đọc là đoài.

 1 : bỏ, như : miễn quan - 冠 trật mũ. 2 : khỏi, như : miễn tử - 死 thoát khỏi chết. 3 : truất, cách, như : miễn quan - 官 cách chức quan. Một âm là vấn, như : đản vấn 袒 - áo tang.

 1 : trẻ con. Trẻ trai gọi là nhi, trẻ gái gọi là anh 嬰. 2 : con. Con đối với cha mẹ tự xưng là nhi. 3 : lời nói giúp câu, tục ngữ hay dùng, như : hoa nhi 花 - cái hoa. Một âm là nghê. Họ Nghê. Nhà Hán có tên Nghê khoan - 寬.

 1 : con thỏ. 2 : mặt trăng. Ngày xưa bảo cái bóng đen trong mặt trăng là con thỏ, vì thế nên tục gọi mặt trăng là ngọc thỏ 玉 -.

 : con hủy, tức là con tê giác cái, Sừng nó tiện dùng làm chén uống rượu, nên gọi là hủy quang - 觥.

 : châu Duyện, thuộc tỉnh Sơn Đông và Trực Lệ bên Tàu.

9 NÉT
 : đâu mâu - 鍪 cái mũ trụ. Cái mũ lúc ra đánh trận thì đội. Mũ đàn bà đội cũng gọi là đâu. 2 : đứng đằng sau ôm lại gọi là đâu. Như : đâu nã - 拿 ôm bắt, như ta nói khóa cánh.

 : nơm nớp. Tả cái dáng kiêng dè cẩn thận.

PHỤ LỤC
 : tục viết thay chữ 兔.


title: Hán Việt tự điển/入

text:
1 : vào, đối lại với chữ xuất 出 (ra). 2 : dúng vào, buộc vào, như : nhập thủ - 手 dúng tay vào, cố nhập 故 - buộc vào tội, sát nhập 詧 - thu nộp vào. Đem chỗ nọ nộp vào chỗ kia. 3 : được, khoản tiền thu vào gọi là nhập khoản - 款. 4 : hợp, như : nhập điệu - 調 hợp điệu, nhập cách - 格 hợp cách. 5 : tiếng nhập, âm chữ có bốn âm là bình 平, thượng 上, khứ 去, nhập -. Tiếng ngắn mà ngặt là tiếng nhập.

2 NÉT
 1 : ở trong, đối lại với chữ ngoại 外 (ngoài). 2 : cung cấm nhà vua gọi là đại nội 大 -. 3 : vợ, như : nội tử - 子, nội nhân - 人, tiện nội 賤 - đều là tiếng mình tự gọi vợ mình khi đối với người; họ hàng về bên nhà vợ gọi là nội thân - 親, anh em vợ gọi là nội huynh đệ - 兄 弟 v.v... Một âm là nạp : nộp, cũng như chữ 納. Lấy văn tự cố buộc người vào tội gọi là chu nạp 周 -.

 1 : xong, đủ. 2 : vẹn, như : toàn quốc - 國 vẹn cả nước. 3 : giữ cho toàn vẹn. Như : toàn hoạt thậm đa - 活 甚 多 cứu cho sống được hẳn rất nhiều.

6 NÉT
 1 : hai (đôi). Một âm là lạng. cân ta, mười đồng cân gọi là một lạng, mười sáu lạng là một cân.


title: Hán Việt tự điển/八

text:
: tám (số đếm).

2 NÉT
 1 : công, không tư túi gì gọi là công. Như : công bình - 平, công chính - 正 v.v... 2 : chung, sự gì do mọi người cùng đồng ý gọi là công. Như : công cử - 舉; công nhận - 認 v.v... 3 : cùng chung, như : công chư đồng hiếu - 著 同 好 để đời cùng thích chung. 4 : của chung như : công sở - 所 sở công, công sản - 產 của chung. 5 : việc quan, như : công khoản - 款 khoản công, công sự - 事 việc công. 6 : quan công, ngày xưa đặt quan Thái Sư, Thái Phó, Thái Bảo là tam công 三 -. 7 : tước công, một tước to nhất trong năm tước. 8 : bố chồng. 9 : ông, tiếng người này gọi người kia. 10 : con đực, trong loài muông nuôi, con đực gọi là công 公, con cái gọi là mẫu 母.

 : sáu, số đếm.

 : vậy, chừ, lời trợ ngữ trong bài hát.

4 NÉT
 1 : cùng, chung, vua Lệ Vương nhà Chu hư, ông Chu công, ông Triệu công hai ông cùng giúp vua trị nước gọi là cộng hòa. Các quan cùng hòa với nhau mà cùng làm việc, vì thế nên bây giờ nước nào do dân cùng công cử quan lên để trị nước gọi là nước cộng hòa - 和. 2 : cộng, tính gộp cả các món lại làm một gọi là cộng. Một âm là cung 共. 1 : kính, cũng như chữ cung 恭. 2 : đủ, như : cung trương - 張 bày đặt đủ hết mọi cái, thường dùng như chữ cung 供, cung trướng - 帳.

5 NÉT
 1 : đồ binh. Các đồ như : súng ống, giáo mác đều gọi là binh khí - 器. 2 : lính, phép binh bây giờ chia làm ba : 1. hạng thường bị. 2. tục bị. 3. hậu bị. Hiện đang ở lính gọi là thường bị binh, hết hạn ba năm về nhà; có việc lại ra là tục bị binh, lại đăng hạn ba năm nữa rồi về là hậu bị binh, lại hết bốn năm cho về hưu hẳn, lại như dân thường.

6 NÉT
 : thửa, lời nói chỉ vào chỗ nào, như : kì nhân kì sự - 人 - 事 người ấy sự ấy. Một âm là ký, như : bỉ ký chi tử 彼 - 之 子 con người như thế kia. Lại một âm là ki, lời nói đưa đẩy, như : dạ như hà ki 夜 如 何 - đêm thế nào kia, đêm thế nào ư !

 1 : bày đủ, như : cụ thực - 食, bày biện đủ các đồ ăn. 2 : gọi là đủ số, như : cụ thần - 臣 gọi là dự số bầy tôi, chứ chẳng tài cán gì, cụ văn - 文 gọi là đủ câu đủ cách, chẳng có hay gì. 3 : đủ. Hoàn bị (đủ cả). 4 : đồ, như : nông cụ 農 - đồ làm ruộng, ngọa cụ 臥 - đồ nằm v.v... 5 : có tài năng cũng gọi là tài cụ 才 -.

 1 : kinh điển, phép thường, như : điển hình - 型 phép tắc. Tục viết là - 刑. 2 : sự cũ, sách ghi các sự cũ gọi là cổ điển 古 -, viết văn dẫn điển tích ngày xưa là điển. 3 : giữ, chủ trương một công việc gì gọi là điển. Như : điển tự - 祀 quan coi việc cúng tế. Nhà chùa có chức điển tọa, coi chín việc về chỗ nằm chỗ ngồi. 4 : cầm cố. Thế cái gì vào để vay gọi là điển.

8 NÉT
 : gồm, như : kiêm quản - 管 gồm coi, kiêm nhân - 人 một người làm việc gồm cả việc của hai người. Tục viết 兼 là ?.

14 NÉT
 1 : châu Kí, thuộc tỉnh Hà Nam nước Tàu bây giờ. 2 : muốn, như : hy kí 希 - mong mỏi.


title: Hán Việt tự điển/冂

text:
<div class="prose" style="text-align:justify;">

 : đất ở xa ngoài cõi nước, kinh truyện đều dùng chữ quynh 坰.

3 NÉT
 : họ Nhiễm. Nguyên viết là 冄.

 1 : bài văn sách mệnh. Như vua phong tước cho ai gọi là sách phong - 封. 2 : bản sách, một quyển sách gọi là sách, cũng có khi viết là 冊.

4 NÉT
 : hai, lại, như : tái tam - 三 luôn mãi, tái phạm - 犯 lại phạm lần nữa, tái tiếu - 醮 đàn bà lấy chồng lần thứ hai.

 : mũ trụ. Mũ đội ra trận phòng tên đạn.

 1 : trùm đậy. 2 : phạm, cứ việc tiến đi không e sợ gì gọi là mạo, như : mạo hiểm - 險, xông pha nơi nguy hiểm, mạo vũ - 雨 xông mưa. 3 : hấp tấp, như : mạo muội - 昧 lỗ mãng, không xét sự lý cứ làm bừa. 4 : tham mạo. Thấy lợi làm liều gọi là tham mạo 貪 -. 5 : giả mạo, như : mạo danh - 名 mạo tên giả. Một âm là Mặc, như : mặc đốn - 頓 tên chúa rợ Hung Nô.

8 NÉT
 : trung cấu 中 - trong cung kín. Kinh Thi có câu trung cấu chi ngôn 中 - 之 言 lời nói trong phòng kín, vì thế nên việc bí ẩn trong chỗ vợ chồng trong nhà gọi là trung cấu.

 : cái mũ hu. Thứ mũ miện đời nhà Ân.

 : mũ miện. Từ quan đại phu trở lên được đội mũ miện.

PHỤ LỤC
 : cũng như chữ mạo 冒.


title: Hán Việt tự điển/冖

text:
: trùm (lấy khăn trùm lên trên đồ).

7 NÉT
 : cái mũ. Một âm là quán 冠. 1 : lễ đội mũ. Ngày xưa, con trai hai mươi tuổi thì làm lễ đội mũ, cho nên con trai mới hai mươi tuổi gọi là nhược quán 弱 - chưa đến hai mươi gọi là vị quán 未 -. 2 : đầu sổ, cầm đầu cho cả mọi người gọi là quán. Như : quán quân - 軍 đỗ đầu sổ. Bất cứ thi về khoa học gì, người đỗ đầu đều gọi là quán quân.

8 NÉT
 1 : mồ cao, mả đắp cao gọi là trủng. Bây giờ thường dùng chữ trủng 塚. 2 : lớn, như : trủng tử - 子 con trưởng, trủng tể - 宰 quan coi cả trăm quan (tức là quan Tể tướng).

 1 : oan khuất. 2 : oan thù, như : oan gia - 家 kẻ cừu thù.

 1 : chốn u minh. Chỗ mù mịt không có ánh sáng, như : minh trung - 中 trong chốn u minh. Tục cho là chỗ người chết ở, vì thế nên ngày sinh nhật kẻ đã chết gọi là minh thọ - 壽, đồ mã gọi là minh khí - 器 v.v... 2 : ngu tối. 3 : man mác, như : thương minh 蒼 -, hồng minh 鴻 - đều là nói chỗ trời cao xa man mác mắt không trông thấu. 4 : nghĩ ngầm, như : minh tưởng - 想 tưởng ngầm, nghĩ thấu nơi sâu xa.

13 NÉT
 1 : cái khăn phủ mâm cơm. 2 : cách đo bề ngoài. Như : mịch tích - 積 đo thành diện tích ở mặt ngoài.

PHỤ LỤC
 : cũng như chữ nhũng 宂.

 : cũng như chữ tả 寫.


title: Hán Việt tự điển/冫

text:
<div class="prose" style="text-align:justify;">

 : cùng nghĩa như chữ băng 冰 (nước đá).

 : mùa đông, theo lịch ta từ tháng Mười đến tháng Chạp gọi là mùa đông. Theo lịch Tây thì từ tháng Chạp Tây đến tháng Hai Tây là mùa đông.

4 NÉT
 1 : nước giá. Rét quá nước đông lại gọi là băng. Xem hàn thử biểu khi thủy ngân xuống đến hết độ gọi là băng điểm - 點 nghĩa là xuống đến độ ấy thì rét quá mà nước đông lại. 2 : trong, lạnh, như : nhất phiến băng tâm 一 片 - 心 một tấm lòng trong như giá, diện hiệp băng sương 面 挾 - 霜 nét mặt lạnh lùng như sương giá. 3 : băng nhân - 人 người làm mối.

5 NÉT
 : rét đóng lại.

 1 : hòa, sâu. Như : xung hư - 虛 chan hòa nhạt nhẽo như hư không. 2 : thơ bé. 3 : vọt. Tục dùng như chữ xung 衝. Như : nhất phi xung thiên 一 飛 - 天 bay một cái vọt tận trời. Như : tí ngọ tương xung 子 午 相 - tí ngọ xung nhau, nghĩa là phương vị cùng đối thẳng với nhau.

 1 : đúc, như : dã phường - 坊 xưởng đúc đồ sắt. 2 : đẹp, như : yêu dã 妖 - đẹp lộng lẫy, như : dã dong - 容 làm dáng, phần nhiều tả về dáng điệu con gái. Cho nên dắt con gái đi chơi gọi là dã du - 遊.

 1 : lạnh. 2 : nhạt nhẽo, như : lãnh tiếu - 笑 cười nhạt, lãnh ngữ - 語 nói đãi bồi v.v... 3 : thanh nhàn, như : lãnh quan - 官 chức quan nhàn, ít bổng. 4 : lặng lẽ như : lãnh lạc - 落 đìu hiu. Lãnh tĩnh - 靜 lạnh ngắt v.v..., lại như nói bàn không tục tĩu gọi là lãnh tuấn - 雋 có khi viết là 泠.

6 NÉT
 : khí rét, như : thanh liệt 清 - rét giá.

8 NÉT
 1 : định đúng. 2 : so sánh, như : luật chuẩn đạo luận 律 - 盜 論 cứ luật cũng cho như ăn trộm. 3 : chuẩn cho. 4 : cứ, như : chuẩn mỗ bộ tư hành - 某 部 咨 行, cứ như bản tư văn bộ mỗ, chữ chuẩn 准 tục vẫn dùng lẫn như chữ chuẩn 準. Các văn thư bây giờ đều dùng chữ 准, chỉ còn những nơi nào dùng nghĩa như chuẩn thằng 準 繩 tiêu chuẩn 標 - là dùng chữ chuẩn 準 thôi.

 : khi rét đọng lại như hạt châu gọi là tùng. Về phía Bắc hay có, họ gọi là vụ tùng 霧 -.

 : mát, như : đông ôn hạ sảnh 冬 溫 夏 - mùa đông ấm áp mùa hè quạt mát.

 : tàn, rạc, như : điêu linh - 零 rời rạc tan tác. Có khi viết là điêu 雕 hay 彫.

 : lớp váng, nước giá tích lại từng lớp nọ lớp kia gọi là lăng.

 1 : nước đông, nước đá. 2 : phàm chất lỏng đông lại tục cũng gọi là đống. 3 : thứ đá mỏ trong suốt cũng gọi là đống. 4 : rét, như : đống nỗi - 餒 đói rét.

10 NÉT
 : rét.

 : rét, cũng có khi dùng chữ thương 滄 cũng đọc là chữ sảng.

12 NÉT
 : giá tan chảy ra.

: giọt đá ở trên mái gianh đổ xuống.

 : lẫm liệt - 冽 rét quá.

14 NÉT
 : đọng lại. Chất lỏng đọng lại gọi là ngưng.

PHỤ LỤC
 : tục dùng như chữ 決.

 : cũng như chữ 冰.

 : tục dùng như chữ 浼.

 : tục dùng như chữ 涼.

 : tục dùng, như chữ 淨.

 : tục dùng như chữ 減.

 : tục dùng như chữ 湊.

 : tục dùng như chữ 瀆.