title: Công ước Toàn cầu về bản quyền

text:
Xuất phát từ nguyện vọng bảo đảm các quyền về bản quyền tại tất cả các nước trên thế giới đối với các tác phẩm văn học, khoa học và nghệ thuật.

Tin tưởng rằng một hệ thống bản quyền thích hợp với mọi quốc gia trên thế giới được thể hiện qua một Công ước Toàn cầu mang tính chất bổ sung và không gây tổn hại đến các hệ thống bản quyền quốc tế hiện sẽ có sự bảo đảm tôn trọng quyền của các cá nhân và khuyến khích sự phát triển của văn học, khoa học và nghệ thuật.

Tin tưởng rằng một hệ thống bản quyền toàn cầu như vậy sẽ thúc đẩy phổ cập rộng rãi hơn các tác phẩm trí tuệ và tăng cường sự hiểu biết quốc tế.

Các nước tham gia Công ước quyết định sửa đổi Công ước Toàn cầu về bản quyền tại Geneva ngày 6 tháng 9 năm 1952 và tiếp theo đó đã thỏa thuận như sau:

Điều I

Mỗi nước tham gia Công ước cam kết bảo đảm việc bảo hộ các quyền của các tác giả và những người sở hữu bản quyền khác của các tác giả và những người sở hữu bản quyền khác về văn học, khoa học và nghệ thuật bao gồm các tác phẩm viết, các tác phẩm âm nhạc, kịch, điện ảnh, các tranh vẽ, khắc và điêu khắc.

Điều II

1. Ngoài sự bảo hộ bản quyền đặc biệt do Công ước này mang lại các tác phẩm được công bố của công dân của bất kì nước nào tham gia Công ước và các tác phẩm được công bố lần đầu ở nước đó còn được hưởng tại các nước tham gia Công ước khác sự bảo hộ bản quyền mà các nước này áp dụng đối với các tác phẩm của các công dân của mình lần đầu tiên được công bố trong lãnh thổ của mình.

2. Ngoài sự bảo hộ bản quyền đặc biệt do Công ước này mang lại, các tác phẩm còn chưa được công bố của công dân mỗi nước tham gia Công ước còn được hưởng tại các nước tham gia Công ước khác sự bảo hộ bản quyền mà các nước này áp dụng đối với các tác phẩm còn chưa được công bố của các công dân của mình.

3. Công ước này còn có mục đích là bất kì nước nào tham gia Công ước, trên cơ sở luật pháp của nước mình, có thể cho phép mọi công dân cư trú tại nước mình trở thành công dân của nước mình.

Điều III

1. Các nước tham gia Công ước mà theo luật pháp của nước mình coi sự tuân thủ các thủ tục như lưu chiểu, đăng ký, thông báo, công chứng, thanh toán các khoản phí, chế tạo hay ấn hành ở các nước đó như là một điều kiện để bảo hộ bản quyền phải coi các thủ tục này là đã được đáp ứng như là một điều kiện để bảo hộ bản quyền phải coi các thủ tục này là đã được đáp ứng đối với mọi tác phẩm được bảo hộ theo Công ước này và được công bố lần đầu ở ngoài lãnh thổ của mình và tác giả của chúng không phải là công dân của mình, nếu như từ lần công bố đầu tiên mọi bản của tác phẩm được công bố với quyền tác giả của tác giả hay của người sở hữu bản quyền khác có mang dấu (c) kèm theo tên người sở hữu bản quyền và năm in đầu tiên được sắp xếp theo cách như vậy cùng tên địa phương với tư cách là địa chỉ đúng trong trường hợp khiếu nại về bản quyền.

2. Các qui định tại Đoạn 1 không ngăn cản việc bất kì một nước nào tham gia Công ước yêu cầu có các thủ tục hay có các điều kiện khác để được có hay được hưởng sự bảo hộ bản quyền đối với các tác phẩm được in lần đầu ở nước đó hay các tác phẩm của các công dân của nước đó dù được in ở bất kì nơi nào.

3. Các điều kiện của Đoạn 1 không ngăn cản việc bất kì nước tham gia Công ước nào qui định rằng người tìm kiếm sự giúp đỡ của Tòa án trong khi tiến hành khiếu nại phải tuân thủ các yêu cầu thủ tục, ví dụ như người khiếu nại phải trình diện thông qua luật sư trong nước hay người khiếu nại phải lưu tại Tòa hay tại một cơ quan hành chính (hay tại cả hai nơi) một bản của tác phẩm được khiếu nại; với điều kiện rằng việc không tuân thủ các yêu cầu này không ảnh hưởng đến giá trị của bản quyền cũng như bất kì một yêu cầu như vậy sẽ không được áp đặt cho công dân của một nước khác tham gia Công ước một khi nó không được áp dụng cho công dân của một nước mà tại đó có sự khiếu nại về bảo hộ bản quyền.

4. Mỗi nước tham gia Công ước phải có các biện pháp pháp luật không  kèm theo các thủ tục để bảo hộ các tác phẩm còn chưa công bố của các công dân của các nước tham gia Công ước khác.

5. Nếu một nước tham gia Công ước đưa ra một sự bảo hộ bản quyền gồm nhiều giai Đoạn và giai Đoạn đầu tiên dài hơn một trong số các giai Đoạn ngắn nhất được ghi ở Điều IV thì nước đó không phải tuân thủ các điều kiện của Đoạn 1 của Điều này....

Điều IV

1. Theo các điều kiện của Điều II và Điều này, thời hạn bảo hộ bản quyền cho một tác phẩm sẽ được quyết định bởi pháp luật của nước tham gia Công ước mà tại đó xảy ra việc khiếu nại về bản quyền của tác phẩm.

2.

a) Thời hạn bảo hộ  bản quyền của tác phẩm được bảo hộ bởi Công ước này không được ngắn hơn đời người của tác giả và 25 năm sau khi tác giả chết. Tuy nhiên, nếu bất kỳ một nước nào tham gia Công ước vào ngày Công ước này có hiệu lực tại nước đó hạn chế thời hạn này đối với một số tác phẩm bằng một thời hạn được tính từ lần công bố đầu tiên của tác phẩm sẽ được quyền duy trì các hạn chế này và được phổ cập các hạn chế này sang các loại tác phẩm khác. Đối với các loại tác phẩm này, thời hạn bảo hộ quyền tác phẩm không được dưới 25 năm kể từ ngày công bố lần đầu tiên của tác phẩm.

b) Bất kỳ một nước nào tham gia Công ước này nếu vào ngày Công ước này có hiệu lực tại nước đó không tính thời hạn bảo hộ quyền tác phẩm trên cơ sở đời người của tác giả thì có quyền tính thời hạn bảo hộ bản quyền từ ngày công bố lần đầu tiên của tác phẩm hoặc ngày đăng ký của tác phẩm trước khi công bố, tùy theo từng trường hợp, với điều kiện là thời hạn bảo hộ bản quyền của tác phẩm không dưới 25 năm kể từ ngày công bố lần đầu tiên hoặc từ ngày đăng ký của tác phẩm, tùy theo từng trường hợp.

c) Nếu cơ quan lập pháp của nước tham gia Công ước cho phép có từ hai thời hạn bảo hộ bản quyền liên tiếp trở lên thì thời gian của thời hạn thứ nhất không được ngắn hơn một trong những thời hạn tối thiểu được ghi trong phần Đoạn (a) và (b).

3. Các điều kiện của Đoạn 2 sẽ không được áp dụng đối với các tác phẩm nhiếp ảnh hay các tác phẩm nghệ thuật ứng dụng, tuy nhiên với điều kiện rằng thời hạn bảo hộ bản quyền tại các nước tham gia Công ước (mà các nước đó bảo hộ bản quyền các tác phẩm nhiếp ảnh hay các tác phẩm nghệ thuật ứng dụng trong chừng mực chúng được bảo hộ bản quyền như là các tác phẩm nghệ thuật), không được ngắn hơn 10 năm đối với mỗi loại tác phẩm được nói trên.

4.

a) Trong trường hợp các tác phẩm không được công bố theo pháp luật của nước tham gia Công ước mà tác giả của tác phẩm là công dân và trong trường hợp các tác phẩm được công bố theo pháp luật của nước tham gia Công ước mà tại đó tác phẩm được công bố lần đầu tiên, không nước tham gia Công ước nào phải bị bắt buộc phải bảo hộ bản quyền cho một tác phẩm trong một thời hạn dài hơn thời hạn được quy định cho loại tác phẩm của tác phẩm đó.

b) Nhằm mục đích áp dụng phân Đoạn (a), nếu pháp luật của nước tham gia Công ước nào cho phép có hai thời hạn bảo hộ bản quyền liên tiếp trở lên thì thời hạn bảo hộ bản quyền của nước đó sẽ là tổng thời hạn của các thời hạn nói trên. Tuy nhiên, nếu tác phẩm được nói trên không được bảo hộ bản quyền trong thời hạn thứ hai hay trong bất kỳ thời hạn tiếp theo nào, vì bất cứ lý do nào, thì các nước tham gia Công ước khác sẽ không bị bắt buộc phải bảo hộ tác phẩm này trong thời hạn thứ hai hay bất kỳ thời hạn tiếp theo nào.

5. Nhằm mục đích áp dụng Đoạn 4, một tác phẩm của công dân của nước tham gia Công ước nếu lần đầu tiên được công bố tại nước không tham gia Công ước sẽ được coi như  được công bố lần đầu tiên tại nước tham gia Công ước mà tác giả của tác phẩm là công dân.

6. Nhằm mục đích áp dụng Đoạn 4, trong trường hợp một tác phẩm được công bố đồng thời tại hai nước tham gia Công ước trở lên, tác phẩm đó sẽ được coi như tác phẩm được in lần đầu tiên tại nước cho phép thời hạn bảo hộ bản quyền ngắn nhất. Bất kì tác phẩm  nào được công bố tại hai nước tham  gia Công ước trở lên trong vòng 30 ngày của lần công bố đầu tiên sẽ được coi như được công bố đồng thời tại các nước tham gia Công ước được nói trên.

Điều IVbis

1. Các quyền được nêu trong Điều I bao gồm các quyền cơ bản bảo đảm lợi ích kinh tế của tác giả trong đó có cả quyền đặc biệt được ủy quyền tạo ra phiên bản bằng bất cứ phương tiện nào, cho phép trình diễn công cộng hay truyền thanh, truyền hình. Các điều kiện của Điều này sẽ được phép phổ cập sang cho các tác phẩm được bảo hộ bởi Công ước này dưới hình thức nguyên tác hay dưới bất kì hình thức có thể nhận biết nào được bắt nguồn từ nguyên tác

2. Tuy nhiên, bất kì một nước tham gia Công ước nào trên cơ sở pháp luật của nước mình, có thể cho phép các ngoại lệ mà không đối lập với tinh thần và các điều kiện của Công ước này, không đối lập với các quyền được nhắc tại Đoạn 1 của Điều này. Tuy nhiên, bất kì nước nào mà cơ sở pháp luật cho phép như vậy phải đưa lại một mức độ bảo hộ bản quyền có hiệu quả hợp lí cho mỗi quyền trong số các quyền được có các ngoại lệ.

Điều V

b) Các quyền được nói trong Điều I bao gồm cả quyền đặc biệt của tác giả được làm, công bố và ủy quyền làm và công bố các bản dịch của các tác phẩm được bảo hộ bản quyền theo Công ước này.

2. Tuy nhiên, bất kì nước tham gia Công ước nào trên cơ sở pháp luật của mình đều có thể hạn chế quyền dịch các bản viết mà chỉ tuân theo các điều kiện sau:

a) Nếu thời hạn 7 năm kể từ ngày công bố lần đầu tiên của bản viết chấm dứt bản dịch của bản viết đó còn chưa được công bố bởi người giữ bản quyền của bản dịch hay có ủy quyền về bản dịch bằng ngôn ngữ sử dụng phổ thông tại nước tham gia Công ước thì bất kì công dân nào của nước tham gia Công ước đó có thể xin giấy phép bình thường từ một cơ quan có thẩm quyền để dịch tác phẩm thành tiếng của nước tham gia Công ước này và công bố tác phẩm dịch này.

b) Theo thủ tục của Nhà nước liên quan, công dân này sẽ xác định hoặc đã yêu cầu, nhưng bị từ chối sự ủy quyền bởi người sở hữu quyền làm và công bố bản dịch, hoặc xác định rằng sau khi thực hiện các nỗ lực cần thiết về phía mình công dân đó không thể tìm ra chủ sở hữu bản quyền. Một giấy phép có thể trao cho các điều kiện như thế  nếu mọi bản xuất bản trước của bản dịch bằng tiếng phổ thông của nước tham gia Công ước không còn nữa.

c) Nếu chủ sở hữu bản quyền dịch không thể tìm ra được thì người xin giấy phép phải gửi các bản sao đơn của người đó đến người công bố có tên trong tác phẩm, và trong trường hợp quốc tịch của người sở hữu bản quyền dịch đã rõ, thì gửi đến tổ chức đại diện ngoại giao hay lãnh sự của nước mà người sở hữu bản quyền dịch là công dân hoặc đến một tổ chức này mà có thể được Chính phủ của nước đó ủy nhiệm. Giấy phép chỉ được trao sau thời hạn hai tháng kể từ ngày gửi các bản sao của đơn xin giấy phép.

d) Luật pháp trong nước phải qui định điều kiện nhằm bảo đảm cho người sở hữu bản quyền dịch một sự bồi thường công bằng và phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế, bảo đảm việc thanh toán và chuyển khoản bồi thường đó và bảo đảm bản dịch đúng của tác phẩm.

e) Tên gọi nguyên tác và tên tác giả của tác phẩm phải được in tại mọi bản của bản dịch được công bố. Giấy phép chỉ có giá trị để công bố bản dịch tại lãnh thổ của nước tham gia Công ước mà đơn xin phép yêu cầu. Các bản được công bố như vậy có thể được nhập và bán ở  nước tham gia Công ước khác nếu tiếng phổ thông của nước khác đó cũng chính là tiếng mà tác phẩm được dịch sang và nếu pháp luật của nước khác đó có qui định cho phép các giấy phép như vậy và không cấm việc nhập khẩu và bán các bản dịch. Trong trường hợp các điều kiện nói trên không được qui định, việc nhập và bán các bản dịch như vậy sẽ được quyết định bởi pháp luật trong nước và các thỏa thuận. Người được cấp giấy phép không được chuyển giao giấy phép.

f) Giấy phép không được cấp khi tác giả rút lưu hành mọi bản của tác phẩm.

Điều Vbis

1. Bất kì nước tham gia Công ước nào được coi là nước phát triển theo qui định của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc vào thời gian phê chuẩn, tiếp nhận và bổ sung (hoặc vào các thời gian tiếp theo) bản thông báo do Tổng giám đốc của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc (gọi chung là Tổng giám đốc) đều có thể sử dụng một trong các ngoại lệ được đưa ra tại Điều Vter và Điều Vquater.

2. Bất kì thông báo nào như vậy sẽ có hiệu lực 10 năm kể từ ngày Công ước này có hiệu lực hoặc là có hiệu lực trong thời gian còn lại của thời hạn 10 năm kể từ ngày bản thông báo được gửi đến. Thông báo này có thể được đổi mới toàn bộ hay một phần cho mỗi thời hạn 10 năm tiếp theo nếu trong thời gian ít nhất là 3 tháng và nhiều nhất là 15 tháng trước thời hạn 10 năm kết thúc nước tham gia Công ước gửi bản thông báo tiếp theo cho Tổng giám đốc.

Các thông báo đầu tiên vẫn có thể được ban hành trong các thời hạn tiếp theo (theo các điều kiện của Điều này).

3. Bất chấp các điều kiện của Đoạn 2, một nước tham gia Công ước không được coi là nước phát triển (như được nêu trong Đoạn 1) sẽ thôi không được quyền đổi mới thông báo của mình được thực hiện theo các điều kiện của Đoạn 1 và 2, và dù nước đó có rút hay không rút chính thức bản thông báo, thì nước đó sẽ không được sử dụng các ngoại lệ  ghi trong các Điều Vter và Vquater  vào lúc kết thúc của thời hạn 10 năm hiện hành hay vào lúc kết thúc thời hạn 3 năm  kể từ khi thôi không được coi là nước phát triển, bất kể thời hạn nào chấm dứt muộn hơn.

4. Bất kì bản nào của tác phẩm được tái tạo theo các ngoại lệ của Điều Vter và Điều Vquater có thể được tiếp tục phát hành sau thời hạn có hiệu lực của các thông báo của Điều này cho tới khi kho sách hết.

5. Bất kỳ nước tham gia Công ước nào đã gửi thông báo phù hợp với Điều XIII nhằm mục đích áp dụng Công ước này tại một nước hay một lãnh thổ nào đó có tình hình có thể coi là tương tự với tình hình của những nước được nói đến trong Đoạn 1 của Điều này thì có thể gửi các thông báo hay đổi mới chúng theo các điều kiện của Điều này đối với bất kỳ một nước nào hay lãnh thổ nào như vậy. Trong thời hạn có hiệu lực của các thông báo này, các điều kiện của các Điều Vter và Vquater có thể được áp dụng đối với một nước hay một lãnh thổ như vậy. Việc gửi các bản từ một nước hay một lãnh thổ đến nước tham gia Công ước sẽ được coi như là một sự xuất khẩu theo ý nghĩa của các Điều Vter và Vquater.

Điều Vter

1.

a) Bất kỳ một nước tham gia Công ước nào mà các Điều Vter được áp dụng có thể thay thế thời hạn 7 năm được đưa ra trong Điều V(2) bằng một thời hạn 3 năm hay bằng một thời hạn dài hơn mà pháp luật của nước đó qui định. Tuy nhiên, trong trường hợp bản dịch được dịch sang thứ tiếng không phổ thông ở một hay nhiều hơn các nước phát triển là một bên của Công ước này hay chỉ của Công ước năm 1952 thì thời hạn sẽ là 1 năm thay cho 3 năm.

b) Nước tham gia Công ước mà các Điều Vbis (1) được áp dụng có thể (với sự thỏa thuận nhất trí của các nước phát triển tham gia vào Công ước này hay chỉ của Công ước năm 1952 và ở các nước đó tiếng mà tác phẩm được dịch sang là thứ tiếng phổ thông) có thể thay thế (trong trường hợp dịch sang tiếng đó) thời hạn 3 năm được nêu ở phân Đoạn (a) bằng một thời hạn khác được xác định bằng thỏa thuận đó nhưng không được ngắn hơn 1 năm. Tuy nhiên, phân Đoạn này không áp dụng ở nơi mà ngôn ngữ được đề cập là tiếng Anh, Pháp, Tây Ban Nha. Thông báo về một thỏa thuận như vậy phải được báo lên Tổng giám đốc.

c) Giấy phép chỉ được cấp nếu người xin (phù hợp với thủ tục của nước liên quan) xác định rằng hoặc người xin đã yêu cầu, và bị từ chối, sự ủy quyền của người sở hữu bản quyền dịch, hay xác định rằng, sau khi người xin đã có những nỗ lực cần thiết, người xin không thể tìm ra người sở hữu bản quyền dịch. Vào lúc mà người xin yêu cầu, người xin phải thông báo hoặc là cho Trung tâm thông tin bản quyền quốc tế của Tổ chức Giáo dục Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc hoặc là cho bất kỳ Trung tâm Thông tin quốc gia hay khu vực nào mà Chính phủ quốc gia thông báo cho Tổng giám đốc là có chức năng làm nhiệm vụ này; và tại nước mà Chính phủ quốc gia của nó thông báo cho Tổng giám đốc thì người công bố phải được coi là có trụ sở kinh doanh chính.

d) Nếu người sở hữu bản quyền chính không thể tìm ra được thì người xin phép giấy phép phải gửi (bằng bưu điện bảo đảm) cho các bản sao đơn của người xin cho người công bố có tên ở tác phẩm hay đến bất kỳ Trung tâm Thông tin quốc gia hay khu vực nào như được nêu ở phân Đoạn (c). Nếu không gửi đến Trung tâm nào như vậy thì người xin phải gửi một bản sao đến Trung tâm thông tin bản quyền quốc tế của Tổ chức Giáo dục Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc.

2.

(a) Các giấy phép nhận được sau 3 năm theo Điều này sẽ không được trao trước khi thời hạn 6 tháng tiếp theo kết thúc và giấy phép nhận được sau một năm sẽ không được trao trước khi thời hạn 9 tháng tiếp theo kết thúc. Thời hạn tiếp theo được bắt đầu hoặc là từ ngày yêu cầu cho phép dịch như được nhắc ở Đoạn 1(c) hoặc (nếu đặc điểm hay địa chỉ của người sở hữu bản quyền không rõ) từ ngày gửi các bản sao của đơn xin giấy phép như được nhắc ở Đoạn 1(d), (b) các giấy phép không được trao nếu bản dịch đã được công bố bởi người sở hữu bản quyền dịch hoặc được công bố với sự ủy quyền của người sở hữu bản quyền trong thời hạn 6 tháng hay 9 tháng được nói trên.

3. Bất kì giấy phép nào, theo điều này, sẽ chỉ được trao với mục đích giáo dục, học thuật và nghiên cứu.

4.

a) Bất kì giấy phép nào được trao theo Điều này không được mở rộng sang việc xuất khẩu các bản sao và chỉ có giá trị cho việc công bố tác phẩm tại lãnh thổ của nước tham gia Công ước mà ở đó yêu cầu giấy phép.

b) Bất kì bản thảo nào được công bố theo giấy phép được cấp phù hợp với điều này phải có thông báo bằng ngôn ngữ thích hợp, thông báo rằng bản thảo được phát hành chỉ ở nước tham gia Công ước mà nước đó cấp giấy phép. Nếu bản thảo có thông báo như được ghi ở Điều III (1) thì các bản sao phải có thông báo như vậy.

Việc cấm xuất khẩu được nêu ở Đoạn (a) sẽ không được áp dụng nếu thực tế Chính phủ hay công cộng của quốc gia đã cấp giấy phép theo Điều này cho phép dịch tác phẩm sang một thứ tiếng khác với tiếng Anh, Pháp hay Tây Ban Nha gửi các bản dịch được thực hiện theo giấy phép đó đến một nước khác nếu:

(i) Những người nhận là các cá nhân là công dân của nước tham gia Công ước cấp giấy phép hay là các tổ chức tập hợp các cá nhân đó;

(ii) Các bản in sẽ được sử dụng chỉ cho mục đích giáo dục, học thuật và nghiên cứu;

(iii) Việc gửi các bản in và việc phát hành tiếp theo đến người nhận không nhằm mục đích thương mại; và

(iv) Các nước mà các bản in được gửi đến đã thỏa thuận với nước tham gia Công ước cho phép thực hiện việc nhận, phát hành hay cho phép cả việc nhận và phát hành và Tổng giám đốc đã được thông báo về một sự thỏa thuận như vậy bởi bất kì một Chính phủ nào đã giao kết Công ước.

5. Một điều kiện thích đáng ở tầm quốc gia phải được ban hành nhằm bảo đảm:

a) Giấy phép bảo đảm một sự bồi thường công bằng và phù hợp với các mức tiền bản quyền thông thường trong trường hợp các giấy phép được đàm phán một cách tự do giữa các cá nhân của hai nước liên quan; và

b) Việc thanh toán hay chuyển tiền bồi thường. Tuy nhiên, nếu việc thanh toán bằng tiền trong nước gây trở ngại thì cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện mọi nỗ lực bằng cách huy động chính quyền quốc tế để bảo đảm việc chuyển tiền bằng đồng tiền quốc tế chuyển đổi được hay bằng một thứ tương đương.

6. Bất kì giấy phép nào mà nước tham gia Công ước cấp theo Điều này sẽ chấm dứt khi một bản dịch của tác phẩm cùng một ngôn ngữ có nội dung về thực chất giống như là bản đã xuất bản theo giấy phép đã cấp được công bố ở nước tham gia Công ước đó bởi người sở hữu bản quyền dịch hay theo sự ủy quyền của người đó với giá cả hợp lý so với các giá được nước đó qui định đối với các tác phẩm tương đương. Mọi bản in được in ra trước khi giấy phép hết hạn vẫn có thể được tiếp tục phát hành cho đến khi kho sách hết.

7. Đối với các tác phẩm chủ yếu gồm các minh họa thì giấy phép cho dịch phần văn bản và tái tạo các minh họa chỉ có thể được cấp nếu các điều kiện của Điều Vquarter cũng được thực hiện.

8.

a) Giấy phép cho dịch một tác phẩm được bảo hộ bản quyền theo Công ước này (được công bố dưới hình thức in hay tương tự) cũng có thể được trao cho tổ chức phát thanh, truyền hình có trụ sở ở nước tham gia Công ước được áp dụng Điều Vbis (1) sau khi tổ chức này làm đơn xin giấy phép ở nước đóng trụ sở theo các điều kiện sau:

(i) Bản dịch được dịch từ văn bản được thực hiện và có được phù hợp với pháp luật của nước tham gia Công ước;

(ii) Bản dịch chỉ được sử dụng cho các chương trình phát thanh, truyền hình chỉ nhằm mục đích giáo dục hay phổ biến các kết quả nghiên cứu kỹ thuật hay khoa học chuyên ngành cho các chuyên gia của một ngành nhất định;

(iii) Bản dịch chỉ được sử dụng cho các mục đích được nêu trong điều kiện (ii), thông qua các chương trình phát thanh hay truyền hình được thực hiện đúng pháp luật nhằm vào thính giả, khán giả trong lãnh thổ của nước tham gia Công ước bao gồm cả các chương trình phát thanh hay truyền hình thông qua phương tiện ghi âm, ghi hình được thực hiện hợp pháp và chỉ nhằm vào mục đích của các chương trình phát thanh và truyền hình như vậy.

(iv) Các ghi âm, ghi hình bản dịch chỉ được trao đổi giữa các tổ chức phát thanh, truyền hình có trụ sở đóng tại nước tham gia Công ước cấp giấy phép; và

(v) Mọi việc sử dụng bản dịch không nhằm mục đích thương mại.

(b) Nếu mọi tiêu chuẩn và điều kiện nêu trong phân Đoạn (a) được thỏa mãn thì giấy phép cũng có thể được cấp cho tổ chức phát thanh hay truyền hình cho phép dịch bất kỳ văn bản nào là bộ phận hợp thành của bản ghi âm, ghi hình mà bản thân nó được thực hiện và công bố chỉ nhằm để sử dụng gắn liền với các hoạt động giáo dục có hệ thống.

(c) Theo phân Đoạn (a) và (b), các điều kiện khác của điều này sẽ được áp dụng cho việc cấp và thực hiện giấy phép.

9. Theo các điều kiện của điều này, bất kỳ giấy phép nào được cấp theo điều này sẽ được quyết định bởi các điều kiện của Điều V và sẽ tiếp tục được quyết định bởi các điều kiện của Điều V và của Điều này thậm chí sau khi thời hạn 7 năm được nêu ở Điều V(2) kết thúc. Tuy nhiên, sau khi thời hạn đã nói kết thúc thì người được cấp giấy phép được tự do yêu cầu đổi giấy phép mới; điều này được quyết định đặc biệt bởi các điều kiện của Điều V.

Điều Vquarter

1. Bất kỳ nước tham gia Công ước nào mà Điều Vbis(1) được áp dụng có thể chấp nhận các điều kiện sau:

(a) Nếu sau khi sự kết thúc của (i) thời hạn thích hợp được ghi trong phân Đoạn (c) được bắt đầu từ ngày công bố lần đầu của một ấn phẩm văn học, khoa học hay nghệ thuật được nêu ở mục 3, hay (ii) bất kì một thời hạn dài hơn mà pháp luật một quốc gia qui định mà các bản in của ấn phẩm chưa được phát hành ở quốc gia đó cho công chúng hay gắn liền với hoạt động giáo dục hệ thống với giá cả hợp lí vẫn thường được qui định cho các sách tương đương bởi người sở hữu quyền tái tạo lại hay với sự ủy quyền của người đó thì bất kì công dân nào của nước đó có thể nhận được giấy phép bình thường từ cơ quan có thẩm quyền để công bố ấn phẩm đó theo giá ngang bằng hay thấp hơn để sử dụng gắn liền với các hoạt động giáo dục có hệ thống. Giấy phép chỉ có thể được cấp nếu công dân đó (theo thủ tục của nước liên quan) xác định rằng hoặc công dân đó đã yêu cầu và bị từ chối, sự ủy quyền của sở hữu quyền công bố tác phẩm hay sau khi đã thực hiện các nỗ lực cần thiết, công dân đó không thể tìm ra người chủ sở hữu quyền công bố. Khi công dân yêu cầu thì công dân phải thông báo hoặc cho trung tâm thông tin bản quyền của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa hoặc là cho bất kì trung tâm thông tin khu vực hay quốc gia nào được nêu ở phân Đoạn (d).

b) Giấy phép cũng có thể được cấp theo các điều kiện này nếu trong thời hạn 6 tháng không có các bản có giấy phép nào của ấn phẩm được in theo giấy phép được bán ở nước liên quan cho công chúng hay gắn liền với các hoạt động giáo dục có hệ thống theo giá cả hợp lí thông thường vẫn được nhà nước đó qui định cho các tác phẩm tương đương.

c) Thời hạn được nêu ở phân Đoạn (a) sẽ là 5 năm trừ:

(i) Đối với các tác phẩm khoa học tự nhiên và vật chất bao gồm các tác phẩm toán học hay công nghệ thì thời hạn sẽ là 3 năm;

(ii) Đối với các tác phẩm văn học thơ, kịch và âm nhạc và các sách nghệ thuật thì thời hạn sẽ là 7 năm.

d) Nếu người sở hữu quyền phiên bản không thể tìm thấy người xin giấy phép phải gửi (bằng bưu điện bảo đảm) các bản sao đơn của người xin đến người công bố có tên trong tác phẩm và đến bất kỳ trung tâm thông tin quốc gia hay khu vực nào như được ghi trong thông báo gửi cho Tổng thư ký bởi nước mà ở đó người công bố được coi là có trụ sở chính đóng. Nếu không có thông báo như vậy thì người xin giấy phép phải gửi một bản sao đến trung tâm thông tin bản quyền quốc tế của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc. Giấy phép không được cấp trước khi thời hạn 3 tháng kể từ ngày gửi các bản sao đơn xin giấy phép kết thúc.

e) Các giấy phép nhận được sau 3 năm sẽ không được trao theo Điều này:

(i) Trước khi thời hạn 6 tháng kể từ ngày xin phép được nêu ở phân Đoạn (a) kết thúc hay, nếu đặc điểm hay địa chỉ của người sở hữu quyền phiên bản không rõ kể từ ngày gửi các bản sao đơn xin giấy phép được nêu ở phân Đoạn (d);

(ii) Nếu bất kỳ một sự phát hành của các bản như vậy của ấn phẩm diễn ra trong thời hạn đó.

f) Tên của tác giả và tên của tác phẩm của một lần xuất bản nhất định phải được in ở mọi phiên bản. Giấy phép sẽ không được mở rộng sang việc xuất khẩu các bản in và chỉ có giá trị cho việc công bố ở lãnh thổ của nước tham gia Công ước được yêu cầu xin. Người có giấy phép không được chuyển giao giấy phép.

g) Pháp luật trong nước phải ban hành điều kiện thích hợp để đảm bảo sự phiên bản chính xác của ấn phẩm.

h) Giấy phép làm phiên bản và công bố bản dịch của tác phẩm, theo Điều này, sẽ không được trao trong các điều kiện sau:

(i) Nếu bản dịch không được công bố bởi người sở hữu bản quyền dịch hay với sự ủy nhiệm của nười đó.

(ii) Nếu bản dịch không được dịch sang thứ tiếng phổ thông ở nước có quyền cấp giấy phép.

2. Các ngoại lệ được nêu ở Đoạn 1 phải tuân thủ các điều kiện bổ sung sau:

(a) Bất kỳ bản in nào được công bố theo giấy phép được cấp theo Điều này phải có thông báo bằng ngôn ngữ thích hợp thông báo rằng bản in được phát hành chỉ ở nước tham gia Công ước mà giấy phép được áp dụng. Nếu ấn phẩm có thông báo như được nêu ở Điều III(1) các bản in cũng phải có thông báo như vậy.

b) Điều kiện thích đáng phải được ban hành để:

(i) Giấy phép phải quy định một sự bồi thường công bằng phù hợp với các mức tiền bản quyền thông thường của trường hợp các giấy phép được tự do đàm phán giữa các cá nhân trong hai nước liên quan; và

(ii) Thanh toán và chuyển tiền bồi thường. Tuy nhiên, nếu các qui định về tiền trong nước gây trở ngại thì cơ quan có thẩm quyền sẽ thực hiện mọi nỗ lực bằng cách huy động cơ quan quốc tế để đảm bảo việc chuyển bằng đồng tiền quốc tế chuyển đổi được hay bằng một thứ tương đương.

c) Bất kỳ lúc nào khi các bản in của một ấn phẩm của tác phẩm được phát hành ở nước tham gia Công ước cho công chúng hay gắn liền với các hoạt động giáo dục có hệ thống bởi người sở hữu quyền phiên bản hay với sự ủy quyền của người đó với giá cả hợp lý thông thường được qui định trong nước đối với các tác phẩm tương đương thì bất kỳ giấy phép nào được cấp theo Điều này sẽ chấm dứt nếu ấn phẩm đó có cùng ngôn ngữ và có thực chất nội dung giống như ấn phẩm được công bố theo giấy phép. Mọi bản in có trước khi giấy phép kết thúc có thể được tiếp tục phát hành cho đến khi kho sách hết.

d) Giấy phép không được cấp khi tác giả rút mọi bản của ấn phẩm khỏi lưu hành.

3.

a) Theo phân Đoạn (b), các tác phẩm văn học, khoa học hay nghệ thuật được áp dụng Điều này sẽ được hạn chế ở các tác phẩm được công bố dưới hình thức in hay tương tự.

b) Các điều kiện của Điều này cũng được áp dụng cho việc phiên bản dưới dạng ghi âm, ghi hình các bản ghi âm, ghi hình bao gồm bất kỳ mọi tác phẩm được bảo hộ bản quyền được đưa vào bản ghi âm, ghi hình, và các điều kiện này cũng được áp dụng cho bản dịch bất kỳ Đoạn ghi âm, ghi hình nào sang ngôn ngữ phổ thông tại nước có quyền cấp giấy phép; nhưng luôn luôn với điều kiện rằng các bản ghi âm, ghi hình được thực hiện và công bố chỉ cho mục đích sử dụng gắn liền với các hoạt động giáo dục có hệ thống.

Điều VI

Thuật ngữ "Công bố" của Công ước này có nghĩa là làm phiên bản dưới hình thức nắm bắt được và sự phát hành chung đến công chúng của các bản in của tác phẩm mà có thể đọc hay thẩm thị.

Điều VII

Công ước này không áp dụng cho các tác phẩm hay các quyền trong tác phẩm mà các tác phẩm đó vào thời hạn có hiệu lực của Công ước này tại nước tham gia Công ước nơi có sự khiếu nại về bản quyền luôn luôn có trong lĩnh vực công cộng.

Điều VIII

1. Công ước này có ghi ngày tháng là 24 tháng 7 năm 1971 sẽ được gửi cho Tổng giám đốc và sẽ để ngỏ cho việc ký kết của tất cả các nước tham gia Công ước 1952 trong thời hạn 120 ngày sau ngày của Công ước. Công ước phải được phê chuẩn hay chấp nhận bởi các nước ký tên.

2. Bất kỳ nước nào chưa ký Công ước này đều có thể tham gia Công ước.

3. Việc phê chuẩn, chấp nhận hay tham gia Công ước sẽ có hiệu lực thông qua việc gửi một văn bản chính thức về các việc này cho Tổng giám đốc.

Điều IX

1. Công ước này sẽ có hiệu lực sau 3 tháng kể từ khi có 12 văn bản phê chuẩn, chấp nhận hay tham gia được gửi đến.

2. Tiếp theo Công ước này sẽ có hiệu lực đối với từng nước sau 3 tháng kể từ khi nước này gửi văn bản chính thức của mình báo rằng đã phê chuẩn, chấp nhận hay tham gia Công ước.

3. Việc tham gia Công ước này bởi một nước không tham gia Công ước 1952 đồng nghĩa với việc tham gia vào Công ước 1952; tuy nhiên, nếu văn bản chính thức về việc tham gia Công ước được gửi trước khi Công ước này có hiệu lực, thì nước đó có thể tham gia Công ước 1952 tùy thuộc vào quá trình hiệu lực hóa của Công ước này. Sau khi Công ước này có hiệu lực, không nước nào có thể chỉ tham gia Công ước 1952.

4. Quan hệ giữa các nước tham gia Công ước này và các nước tham gia Công ước 1952 sẽ được quyết định bởi Công ước 1952. Tuy nhiên, nước chỉ tham gia Công ước 1952, qua thông báo gửi cho Tổng giám đốc, có thể tuyên bố rằng nước đó sẽ chấp nhận việc áp dụng Công ước 1971 cho các tác phẩm của công dân mình hay cho các tác phẩm được công bố trong lãnh thổ của mình bởi mọi nước tham gia Công ước này.

Điều X

1. Mỗi nước tham gia Công ước theo Hiến pháp của mình, cam kết thông qua các biện pháp được coi là cần thiết để đảm bảo việc áp dụng Công ước này.

2. Đương nhiên là vào ngày Công ước này có hiệu lực tại nước bất kỳ nào thì nước đó, theo pháp luật của mình, phải sẵn sàng làm cho các điều khoản của Công ước này có hiệu lực.

Điều XI

1. Theo đó một Uỷ ban liên Chính phủ được thành lập với các nhiệm vụ sau:

a) Nghiên cứu các vấn đề liên quan đến việc áp dụng và thực hành Công ước Toàn cầu về bản quyền;

b) Chuẩn bị sửa đổi theo trình tự đều đặn Công ước này;

c) Nghiên cứu mọi vấn đề khác liên quan đến bảo hộ bản quyền quốc tế với sự phối hợp với các tổ chức quốc tế quan tâm khác nhau như Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc, Liên Hiệp Quốc tế bảo hộ bản quyền các tác phẩm văn học và nghệ thuật và tổ chức các nước châu Mỹ.

d) Thông báo cho các quốc gia tham gia Công ước toàn cầu về bản quyền về các hoạt động của mình.

2. Uỷ ban được thành lập từ các đại diện của 18 nước tham gia Công ước này hay chỉ tham gia Công ước 1952.

3. Uỷ ban sẽ được lựa chọn thông qua sự cân nhắc cần thiết để tạo ra sự cân bằng thích đáng về lợi ích quốc gia, vị trí địa lý, dân số, ngôn ngữ và giai Đoạn phát triển giữa các nước.

4. Tổng thư ký của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc, Tổng thư ký của tổ chức Sở hữu Trí tuệ quốc tế và Tổng thư ký Tổ chức các nước châu Mỹ hay các đại diện của họ có thể tham dự các cuộc họp của Uỷ ban với tư cách tư vấn.

Điều XII

Bất kỳ nước tham gia Công ước nào vào thời gian gửi văn bản chính thức cho Tổng giám đốc về việc phê chuẩn, chấp nhận hay tham gia, hay vào bất kỳ thời gian tiếp theo nào, đều có thể tuyên bố qua thông báo gửi cho Tổng giám đốc rằng Công ước này sẽ được áp dụng cho toàn bộ hay bất kỳ nước nào hay lãnh thổ nào có quan hệ quốc tế được đại diện bởi nước đó, và do đó Công ước này được áp dụng cho các nước hay lãnh thổ đã được nêu trong thông báo sau khi thời hạn 3 tháng được ghi tại Điều IX kết thúc.

Nếu không có thông báo như vậy thì Công ước này sẽ được áp dụng cho bất kì nước nào hay lãnh thổ nào như vậy.

Tuy nhiên Điều này không chứa đựng điều gì ngụ ý đến việc một nước tham gia Công ước công nhận hay chấp nhận tình hình thực tế liên quan đến một nước hay một lãnh thổ mà ở đó Công ước này được áp dụng bởi nước tham gia Công ước khác theo các qui định của Điều này.

Điều XIV

1. Mọi nước tham gia Công ước có thể bãi bỏ Công ước này với danh nghĩa của mình hay đại diện cho toàn bộ hay là một nước hay lãnh thổ được nêu trong thông báo theo Điều XIII. Việc bãi bỏ được thực hiện qua việc gửi thông báo cho Tổng giám đốc. Sự bãi bỏ như vậy đồng nghĩa với bãi bỏ Công ước 1952.

2. Sự bãi bỏ như vậy sẽ được áp dụng chỉ đối với quốc gia, nước hay lãnh thổ nằm trong sự bãi bỏ này và chỉ có hiệu lực sau 12 tháng kể từ ngày nhận được thông báo.

Điều XV

Nếu việc tranh chấp giữa hai nước hay nhiều nước về cách diễn giải hay áp dụng Công ước này không giải quyết được bằng thương lượng hòa bình sẽ được đưa ra Tòa phán xử quốc tế để quyết định (nếu các nước liên quan không đồng ý với biện pháp giải quyết khác nào đó).

Điều XVI

1. Công ước này được lập bằng tiếng Anh, Pháp và Tây Ban Nha. Cả ba bản ngữ đều được ký và có giá trị như nhau.

2. Văn bản chính thức của Công ước này được lập bởi Tổng giám đốc sau khi đã hội ý với các Chính phủ liên quan bằng tiếng Ả-rập, tiếng Đức, tiếng Ý và tiếng Bồ Đào Nha.

3. Nước tham gia Công ước hay nhóm nước tham gia Công ước có quyền yêu cầu Tổng giám đốc lập các văn bản khác bằng tiếng mình chọn theo thỏa thuận.

4. Mọi văn bản như vậy sẽ được kèm theo các văn bản đã ký của Công ước này.

Điều XVII

1. Công ước này không tác động dưới bất kì hình thức nào đến các điều kiện của Công ước Berne về bản quyền của các tác phẩm văn học và nghệ thuật hay thành phần Thành viên của Liên hiệp do Công ước này lập ra.

2. Để việc áp dụng Đoạn nói trên sẽ có một công bố kèm theo Điều này. Công bố đó là một phần của Công ước này đối với các nước được ràng buộc bởi Công ước Berne ngày 1 tháng 1 năm 1951 hay đối với các nước đã hoặc có thể sẽ bị ràng buộc bởi Công ước đó vào thời điểm muộn hơn việc các nước ký Công ước đó cũng bao hàm việc ký tuyên bố nói trên và việc các nước đó phê chuẩn, chấp nhận hay tham gia sẽ bao hàm cả công bố lần Công ước này.

Điều XVIII

Công ước này không thay bỏ các Công ước đa phương hay song phương về bản quyền hay các thỏa thuận có hay có thể có hiệu lực chỉ cho hai hay nhiều hơn quốc gia Cộng hòa ở châu Mỹ. Trong trường hợp có bất kì bất đồng nào hoặc giữa các điều kiện của Công ước đó hay các thỏa thuận và các điều kiện của Công ước này và các điều kiện của bất kì công ước mới nào hay thỏa thuận mới nào mà có thể được lập giữa hai hay nhiều nước Cộng hòa châu Mỹ sau khi Công ước này có hiệu lực thì Công ước hay thỏa thuận mới nhất sẽ chiếm ưu thế giữa các bên. Các quyền trong các tác phẩm có ở bất kì nước tham gia Công ước nào theo các Công ước hay thỏa thuận lưu hành trước khi Công ước này có hiệu lực ở nước đó đều không có hiệu lực.

Điều XIX

Công ước này không thay bỏ các Công ước đa phương hay song phương hay các thỏa thuận có hiệu lực giữa hai hay nhiều nước tham gia Công ước. Trong trường hợp có bất kì bất đồng nào giữa các điều kiện của các Công ước hay thỏa thuận đó và các điều kiện của Công ước này thì các điều kiện của các Công ước này sẽ chiếm ưu thế. Các quyền trong các tác phẩm có ở bất kì nước tham gia Công ước nào theo các Công ước và thỏa thuận lưu hành trước ngày Công ước này có hiệu lực ở nước đó sẽ không có hiệu lực. Điều này cũng không bao gồm điều nào tác động đến các điều kiện của các Điều XI và XVIII.

Điều XX

Mọi bảo lưu đối với Công ước này đều không được phép.

Điều XXI

1. Tổng giám đốc sẽ gửi các bản sao hợp lệ của Công ước này đến các nước quan tâm và đến Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc để vào sổ đăng ký.

2. Tổng giám đốc cũng thông báo cho các nước quan tâm về các phê chuẩn, chấp nhận và tham gia đã được gửi đến, ngày có hiệu lực của Công ước này, các thông báo theo Công ước này và mọi sự bãi bỏ theo Điều XIV.

Tuyên bố phụ lục liên quan đến điều XVII

Các nước Thành viên của Liên Hiệp Quốc tế về bảo hộ bản quyền các tác phẩm văn học và nghệ thuật (sau đây được gọi là Liên hiệp Berne) và các nước ký Công ước này, xuất phát từ nguyện vọng củng cố các mối quan hệ tương hỗ trên cơ sở của Liên hiệp và tránh mọi xung đột có thể xảy ra do có sự cùng tồn tại của Công ước Berne và Công ước Toàn cầu về bản quyền, đồng thời công nhận rằng hiện thời cần thiết phải có một số nước nắm việc điều chỉnh việc bảo hộ bản quyền phù hợp với mức phát triển của các nước đó về văn hóa, xã hội và kinh tế bằng thỏa thuận chung đã chấp nhận các điều khoản của tuyên bố sau đây:

a) Trừ những điều được nêu ở Khoản (b), các tác phẩm mà theo Công ước Berne có nước gốc là nước đã rút khỏi Liên hiệp Berne sau ngày 1 tháng 1 năm 1951 sẽ không được Công ước Toàn cầu về bản quyền bảo hộ bản quyền tại các nước của Liên hiệp Berne;

b) Nếu nước tham gia Công ước được coi là nước phát triển theo thông lệ của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc và vào lúc rút khỏi Liên hiệp Berne đã gửi cho Tổng giám đốc của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc một thông báo về việc nước đó coi mình là nước phát triển thì điều kiện của Đoạn (a) sẽ không được áp dụng cho nước này bởi vì nước này vẫn có thể sử dụng các ngoại lệ mà Công ước này đưa ra theo Điều Vbis;

c) Hiệp ước Toàn cầu về bản quyền sẽ không áp dụng cho các mối quan hệ giữa các nước trong Liên hiệp Berne do nó liên quan đến việc bảo hộ bản quyền của các tác phẩm mà theo Công ước Berne có nước gốc là nước của Liên hiệp Berne.

Nghị quyết liên quan đến Điều XI

Hội nghị sửa đổi Công ước Toàn cầu về bản quyền sau khi xem xét các vấn đề liên quan đến Uỷ ban liên chính phủ được nêu tại Điều XI của Công ước này mà có Nghị định này kèm theo Nghị định:

1. Trong giai Đoạn đầu, Uỷ ban sẽ gồm đại diện của 12 nước Thành viên của Uỷ ban liên chính phủ thành lập theo Điều XI của Công ước 1952 và Nghị định kèm theo và các đại diện bổ sung của các nước sau: Algeria, Australia, Nhật, Mexico, Senegal và Nam Tư.

2. Các quốc gia không tham gia Công ước 1952 và không tham gia Công ước này cho đến trước phiên họp thường lệ đầu tiên của Uỷ ban sau khi Công ước này có hiệu lực sẽ bị thay thế bởi các nước khác do Uỷ ban chọn trong phiên họp thường lệ đầu tiên theo các điều kiện của Điều XI (2) và (3).

3. Ngay sau khi Công ước này có hiệu lực, Uỷ ban, theo Đoạn 1, sẽ được coi là đã được thành lập phù hợp với Điều XI của Công ước này.

4. Một phiên họp của Uỷ ban sẽ diễn ra trong vòng 1 năm sau khi Công ước này có hiệu lực, sau đó Uỷ ban sẽ họp ở phiên thường lệ sau khoảng thời gian không quá 2 năm.

5. Uỷ ban sẽ bầu chủ tịch và 2 phó chủ tịch Uỷ ban sẽ xác lập các qui định về thủ tục, về các ngyên tắc sau:

a) Nhiệm kì bình thường của các Thành viên đại diện của Uỷ ban là 6 năm và hai năm một lần, 1/3 số thành viên sẽ nghỉ hưu, tức là trong số nhiệm kì gốc thì 1/3 sẽ chấm dứt vào lúc kết thúc của phiên họp thường lệ thứ hai của Uỷ ban diễn ra sau khi Công ước này có hiệu lực, 1/3 tiếp theo chấm dứt vào lúc kết thúc của phiên họp thường lệ thứ ba và 1/3 còn lại chấm dứt vào lúc kết thúc của phiên họp thường lệ thứ tư.

b) Các qui tắc chỉ đạo thủ tục bổ sung các Thành viên khuyết của Uỷ ban, trình tự mãn nhiệm của các Thành viên của Uỷ ban, tư cách của Thành viên để được bầu lại và các thủ tục bầu cử phải được đặt cơ sở trên sự cân đối các nhu cầu về duy trì thành phần thành viên và sự luân chuyển của các đại diện cũng như những xem xét đưa ra ở Điều XI (3).

Hội nghị thể hiện nguyện vọng rằng Tổ chức giáo dục khoa học và văn hóa của Liên Hiệp Quốc sẽ qui định ban thư ký của mình.

Tin tưởng vào Công ước này nước có tên ở dưới, cùng với mọi thẩm quyền của mình, ký Công ước này.

Lập tại Paris ngày 24 tháng 7 năm 1971 trong một biên bản duy nhất.

Biên bản 1

(Kèm theo Công ước toàn cầu về bản quyền sửa đổi tại Paris ngày 24 tháng 7 năm 1971 liên quan đến việc áp dụng Công ước này đối với các công dân không có quốc tịch và người tị nạn.)

Các nước tham gia ở đây cũng là các nước tham gia Công ước Toàn cầu về bản quyền được sửa đổi tại Paris ngày 24 tháng 7 năm 1971 (sau đây được gọi là Công ước 1971) chấp nhận các điều kiện sau:

1. Các cá nhân không có quốc tịch và người tị nạn có chỗ ở thường xuyên ở một nước tham gia biên bản này, với mục đích của Công ước 1971, sẽ trở thành công dân của nước đó.

2.

a) Biên bản này sẽ được ký và phải được phê chuẩn, thông qua, hay có thể cho tham gia như thể là các điều kiện của Điều VIII của Công ước 1971 được áp dụng ở đây.

b) Biên bản này sẽ có hiệu lực đối với mỗi nước vào ngày gửi văn bản chính thức về phê chuẩn, chấp nhận hay tham gia của nước liên quan hay vào ngày có hiệu lực của Công ước 1971 đối với nước đó bất kể ngày nào xảy ra muộn hơn.

c) Khi biên bản này có hiệu lực đối với nước không tham gia vào biên bản 1 kèm theo Công ước 1952 thì biên bản có sau sẽ được coi là có hiệu lực đối với nước đó.

Tin tưởng vào biên bản này, các nước có tên dưới đây, với thẩm quyền của mình, ký biên bản này.

Biên bản này được lập tại Paris ngày 24 tháng 7 năm 1971 bằng tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Tây ban Nha trong một bản duy nhất với giá trị của cả ba tiếng như nhau và sẽ được gửi cho Tổng giám đốc của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên Hiệp Quốc. Tổng giám đốc sẽ gửi các bản sao đã được chứng thực cho các nước ký kết và gửi cho Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc để vào sổ đăng ký.

Biên bản 2

(Kèm theo Công ước Toàn cầu về bản quyền được sửa đổi tại Paris ngày 24 tháng 7 năm 1971 về việc áp dụng Công ước này đối với các tác phẩm của một số tổ chức quốc tế).

Các nước tham gia biên bản này cũng là các nước tham gia Công ước Toàn cầu về bản quyền được sửa đổi tại Paris ngày 24 tháng 7 năm 1971 (sau đây được gọi là Công ước 1971) chấp nhận các điều kiện sau:

1.

a) Việc bảo hộ bản quyền được nêu ở Điều II (1) của Công ước 1971 sẽ được áp dụng cho các tác phẩm được công bố lần đầu tiên bởi Liên Hiệp Quốc, bởi các hãng đặc biệt liên quan với Liên Hiệp Quốc hay bởi tổ chức các nước châu Mỹ.

b) Tương tự, Điều 2 của Công ước 1971 sẽ được áp dụng cho tổ chức hay các hãng đã được nói.

2.

a) Biên bản này sẽ được ký và sẽ phải được phê chuẩn hay chấp nhận hay có thể cho tham gia như thể các điều kiện của Điều VIII của Công ước 1971 được áp dụng ở đây.

b) Biên bản này sẽ có hiệu lực đối với mỗi nước vào ngày gửi văn bản chính thức về phê chuẩn, thông qua hay tham gia của nước liên quan hay vào ngày hiệu lực của Công ước 1971 đối với nước đó bất kể ngày nào diễn ra muộn hơn.

Tin tưởng vào biên bản này, các nước có tên dưới đây, với thẩm quyền của mình, ký biên bản này.

Biên bản này được lập tại Paris ngày 24 tháng 7 năm 1971 bằng tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha trong một bản duy nhất với giá trị của các tiếng như nhau và sẽ được gửi cho Tổng giám đốc của tổ chức giáo dục khoa học và văn hóa của Liên Hiệp Quốc. Tổng giám đốc sẽ gửi các bản sao đã được chứng thực cho các nước ký kết và cho Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc để vào sổ đăng ký.

Công ước
Luật bản quyền

bg:Универсална конвенция за авторско право
cs:Všeobecná úmluva o autorském právu
en:Universal Copyright Convention
ja:千九百七十一年七月二十四日にパリで改正された万国著作権条約


title: Hạnh Thục ca

text:
Lời tựa của Lệ thần Trần-Trọng-Kim
 1. Lời mở đầu nói sự kế truyền ở nước Việt-nam
 2. Vua Gia-long ra đời
 3. Pháp sang lấy Nam-Việt
 4. Giặc ở Bắc-Việt
 5. Pháp đánh Bắc-Việt lần thứ nhất
 6. Pháp đánh Hà-nội lần thứ hai
 7. Vua Dực-tông mất
 8. Từ-Dụ Thái-hậu thương con
 9. Đức-độ của vua Dực-tông
 10. Không có con nuôi cháu làm con
 11. Tường và Thuyết bỏ Tự-quân
 12. Tường, Thuyết xin lập vua Hiệp-Hòa
 13. Phan đình Phùng can, bị giam
 14. Vua Hiệp-Hòa lên ngôi
 15. Quân Pháp vào đánh Thuận-an
 16. Thái-độ vua Hiệp-hòa Đối với vua Dực-tông
 17. Tường và Thuyết tâu bà Thái-hậu bỏ vua Hiệp-hòa
 18. Giết vua Hiệp-Hòa đã thoái vị và ông Trần Tiễn Thành
 19. Lập vua Kiến-phúc
 20. Làm lễ Ninh lăng cho vua Dực-tông
 21. Pháp sách-nhiễu mọi điều ở Huế
 22. Quyền thần hoành-hành trong kinh
 23. Vua Kiến-phúc mất
 24. Tường và Thuyết nói có di-chiếu lập ông Ưng Lịch
 25. Vua Hàm-Nghi lên ngôi
 26. Giết ông Dục-đức và các hoàng thân
 27. Làm lễ Tấn tôn bà Từ-dụ Thái-hậu
 28. Pháp lại uy-hiếp, Tôn-thất-Thuyết định chống lại
 29. Lập đồn Tân sở
 30. Thống-tướng De Courcy vào Huế
 31. Tôn-Thất Thuyết đánh quân Pháp
 32. Xa-giá xuất ngoại
 33. Xa-giá đến Quảng-trị
 34. Tôn-Thất-Thuyết để các bà ở lại và đem vua Hàm-Nghi đi
 35. Được tin Nguyễn văn Tường
 36. Xa-giá tam-cung trở về Khiêm-lăng
 37. Nguyễn văn Tường xin Thái-hậu hãy tạm thính-chính
 38. Quân Cần-vương nổi lên ở mọi nơi
 39. Sai người đi tìm vua Hàm-Nghi
 40. Nguyễn hữu Độ ở Bắc vào Huế bất hòa với Nguyễn văn Tường
 41. Định lập vua khác
 42. Nguyễn văn Tường bị bắt đi đầy
 43. Nguyễn Hữu Độ và Phan Đình Bình vào Huế giữ triều chính
 44. Khâm-sứ Pháp vào yết kiến bà Thái-hậu
 45. Vua Đồng-Khánh lên ngôi
 46. Gia tôn bà Thái-hậu
 47. Vua Đồng-khánh ra Quảng-trị
 48. Vua Đồng-khánh mất
 49. Vua Thành-thái lên ngôi
 50. Lễ bát tuần bà Thái-hậu

Thơ Việt Nam
Lục bát


title: Hạnh Thục ca/1

text:
Ngẫm cơ tạo-hóa khôn lường,
Trải xem trị loạn lẽ thường xưa nay.
Thịnh suy thế vận lần xoay,
Non sông như cũ đổi thay không cùng.
Nước ta Nam-Việt phân phong,
Hiệu Hồng-bàng-thị vốn dòng Thần-nông.
Trị đời mười tám vua Hùng,
Hai ngàn năm lẻ đều cùng nối noi.
Thói quen chất-phác ít-oi,
Nào từng biến hóa, những vui yên lành.
Đến tuần thái cực bĩ sinh,
Bị người Trung-quốc đánh giành lần sang.
Đều là phút dậy phút tàn,
Mấy trăm năm ấy rối loàn xiết chi.
Nổi lên Đinh, Lý, Trần, Lê,
Bởi vì phúc hậu mệnh kia trời dành.
Lại hay sửa trị chính lành,
Vậy nên đặng hưởng tôn vinh nghiệp dài.
Mục lân thần phục nước người,
Giữ-gìn cương thổ mấy đời trị-an.
Đến sau chính sự đãi hoang,
Ngụy Tây thiết cứ bạo cường ngược dân.


title: Hạnh Thục ca/2

text:
Cứu đời mừng có thánh nhân,
Hoàng triều khải vận dẹp quân hung-tàn.
Mở-mang bờ cõi phong cương,
Thay Lê diệt Trịnh sửa-sang mối giường.
Lựa bày lễ nhạc, văn-chương,
Thần truyền thánh kế muôn phương đức nhuần.
Dân vui cõi thọ đài xuân,
Sáu mươi năm lẻ, hưu-trưng thái-bình.
Nào dè bĩ vận gần sinh,
Hoàng-kỳ-tặc tới Bắc-kinh quấy rầy.
Lại thêm thủy hạn thường ngày,
Ơn ra nhờ chúa khéo xoay khỏi nàn.


title: Hạnh Thục ca/3

text:
Lạ thay cái nước Pháp-lan,
Băng ngàn vượt biển lướt sang giòm hành.
Thẳng vào Gia-định tung hoành,
Cậy nghê tàu súng phá thành như chơi.
Ngăn-ngừa không mặt hùng tài,
Cát lầm, thương bấy dân trời một phương.
Chước hòa vậy phải tạm khoan,
Ghi thù sau sẽ liệu toan rửa hờn.
Quyền nghi hết sức lo lường,
Sai quan đi sứ trăm đường tổn hao.
Cầu hòa ba tỉnh cắt giao,
Hãy còn ba tỉnh lẻn vào cướp không.
Liều mình dốc vẹn niềm trung,
Nhịn ăn cho chết, Phan công hết lòng,
Tóm thu sáu tỉnh Nam Trung,
Lại đòi tiền bạc bồi cùng năm năm.
Chịu mềm chỉn đã rất căm,
Lòng tham nào khác như tằm ăn lên.
Làm cho nhọc lượng lo phiền,
Càng ngày càng thấy những thêm việc vàng.


title: Hạnh Thục ca/4

text:
Tây, Tàu ỷ thế dọc ngang,
Thêm đoàn Bắc Khấu quân ngoan cùng dòng.
Song nhờ chế biến khéo dùng,
Chòm ong, lũ kiến đều cùng quét thanh.
Vua Tàu tuy có giúp binh,
Lấy rồi việc cũng khoe mình rằng công.
Giặc chưa tắt, việc chưa xong,
Biết bao tiền của cấp cung hao phiền,
Mấy năm sau mới chút yên,
Tàu vừa dẹp đặng, Tây liền lại gây.


title: Hạnh Thục ca/5

text:
Bắc-kỳ gắm ghé bấy nay,
Quyết lòng trở mặt ra tay cướp vầy.
Thình-lình lửa dậy đạn bay,
Sa cơ trí dũng tướng rày bị thương.
Trượng-phu trác trác gan vàng,
Lăm bêu đầu giặc, sá màng thuốc hay.
Đã đành chín suối chơi mây,
Danh thần tiết liệt xưa nay cùng truyền.
Dâng công, An-nghiệp tài hèn,
Bị Lưu Vĩnh-Phúc giết liền, rất ưng.
Sài lang thói dữ chút răn,
Đất thành giao lại, quan quân tha về.
Hiểm sâu chước quỉ khôn dè,
Miễn là đặng của kể gì ước giao.
Những người lấy đức rộng bao,
Tín thành cảm đến Mọi Lào mến ân.
Vậy nên dẹp thói lung-lăng,
Mấy mươi năm ấy dân chăng khốn nghèo.


title: Hạnh Thục ca/6

text:
Lòng tham đặng ít muốn nhiều,
Tới năm Nhâm-ngọ đánh liều làm hung.
Long-thành pháo lửa đùng đùng,
Một gươm Hoàng Diệu gan trung ai bì.
Nghìn thu để tiếng Bắc-kỳ,
Lánh nàn trộm sống kể chi những người.
Cướp thành thu-thập tiền tài,
Bấy giờ Tây chẳng xem ai ra gì.
Lại đòi bảo-hộ mới kỳ,
Dám làm uy phúc, khinh khi quá chừng.
Cả triều võ tướng văn thần,
Nhìn nhau lẳng-lặng biết rằng mưu chi.
Phải lo phòng thủ cơ nghi,
Giúp lành còn cậy an nguy có trời.


title: Hạnh Thục ca/7

text:
Xót thay Thánh chúa lo đời,
Ôm lòng luống những vắn dài thở than.
Nước nhà muôn việc sửa-sang,
Chứa lo nên bệnh thuốc-thang khôn bồi.
Hóa-thành đội đức dầm-dười,
Ai là ai chẳng lạy trời thương vua.
Tôi con đều dạ âu lo,
Hết lòng cầu khấn xin cho thọ trường.
Trời kia sao nỡ chẳng thương,
Xe rồng vội giục vân hương tếch vời.


title: Hạnh Thục ca/8

text:
Tình thâm một phút rã-rời,
Cảm thay Thánh-mẫu bảy mươi tác già.
Than ôi như cắt ruột-rà,
Thà cùng đều thác chẳng thà lòng đau.
Sụt-sùi huyết-lệ thấm bào,
Một phen vĩnh biệt muôn thâu thảm sầu.
Vâng lời di chúc để sau,
Việc nhà việc nước lo âu dặn-dò.
Ngùi trông mây tỏa Đỉnh-hồ,
Chúa tôi đôi ngả bảo phò ấy ai.
Than ôi đất rộng trời dài,
Từ đây nào biết sự đời làm sao.
Xót thầm vóc ngọc tuổi cao,
Nhớ chừng, thường chẳng nhãng xao bi hoài.
Tưởng khi dưới gối hôm mai,
Rất lòng thành kính chẳng sai chẳng rời.
Văn cung Thuấn mộ vẹn mười,
Những mong lọn đạo, vâng vui ngày dài.
Bởi đâu vật đổi sao dời,
Tấc tình chẳng toại, mệnh trời vậy vay !


title: Hạnh Thục ca/9

text:
Trị vì sáu sáu năm chầy,
Lòng nhân tính hiếu đúc tày Thuấn Nghiêu.
Tư trời học ít hay nhiều,
Vạn cơ dư-hạ chăm điều bút nghiên.
Muốn cho ai cũng đều nên,
Đặt làm sách-vở để khuyên dạy người.
Chỉn là ngâm vịnh đủ tài,
Lời châu tiếng ngọc trong đời ngợi khen.
Rảnh thời dạo bắn giải phiền,
E-dè trên, những sợ kiêng mười phần.
Ngẫm nên lệnh chúa hiền quân,
Gặp tuần bĩ vận, gian-truân khôn nài.


title: Hạnh Thục ca/10

text:
Thừa hoan dưới gối không ai,
Cớ sao riêng chịu thiệt-thòi nối sau.
Nhân Cao nghĩa Tống (?) khác đâu,
Gót lân vắng trổ luống sâu ưu phiền.
Minh-linh sớm phải chọn hiền,
Hoàng-trừ ba vị nuôi khuyên bù-trì.
Sinh, nuôi nào có khác chi,
Tác thành đều đội rộng suy ơn dày.
Lượng trên há có riêng tây,
Chỉn lo tông-xã sau này vững yên.
Vậy bèn chọn kén đấng hiền,
Song mà thơ ấu chưa nên kế trì.
Trưởng quân vốn đã có vì,
Điều ưng vậy phải tùy nghi trao cùng.
Một thiên di-chiếu tỏ lòng,
Giữ sau răn trước đủ trong mấy lời.
Nên, hư là hệ bởi trời,
Ở sao cho vẹn đạo người ấy vay.
Lại vì lựa kẻ chân tay,
Đặt quan Phụ-chính để nay giúp phò.
Mọi điều trước dặn biểu cho,
Di-lưu chẳng sót hãy lo việc đời.


title: Hạnh Thục ca/11

text:
Tự quân chưa chỉnh ngôi trời,
Chiếu thư lại cải quên lời sách xưa.
Văn-Tường, Tôn-thuyết chẳng lơ,
Bắt chưng lỗi ấy phiến từ dâng tâu
Trần công hờ-hững biết đâu.
Kim-đằng giữ dạ ai cầu cho an.
Ký danh chẳng khứng hợp đoàn,
Phải chưng uổng sát họa mang vào mình.


title: Hạnh Thục ca/12

text:
Thuyết, Tường đem chúng tâu trình.
Xin tôn người khác yên tình thần dân.
Gửi : "Nay quốc-vận đương truân
Cầm quyền phải lựa trưởng quân mới đành.
Tùy nghi em nối nghiệp anh,
Đời xưa thường vậy, người lành ấy nên.
Lại rằng: "Sẵn có đấng hiền,
Quốc-công Văn-Lãng đáng truyền ngôi cao."
Thánh-từ kinh dị xiết bao,
Phải chăng vậy biết, làm sao bây giờ.
Sụt-sùi châu-lệ tuôn mưa,
Chẳng nghe sợ nỗi đổ thừa về sau.
Vả chăng xã tắc làm đầu,
Miễn cho yên-ổn, ai đâu mà rằng.
Thảy đem ưng dạ triều-thần,
Thùy liêm vậy phải trao phân tiếng vàng:
"Việc ngoài đều cậy các quan,
Làm sao cho đặng vững an nước nhà.
Ta nay vả dự đàn-bà,
Lại thêm lú-lẫn tuổi già tác cao.
Rất e những nỗi Tây Tàu,
Trong mà chẳng định, người âu quấy loàn."
Các quan vâng lĩnh lời vàng,
Xin phê y tấu truyền ban tức kỳ
Tốn nhường người trước cố suy,
Nhưng lời đã định dễ từ đặng vay.


title: Hạnh Thục ca/13

text:
Có quan ngự-sử tôi ngay,
Phan đình Phùng đã thấy nay bất bình.
Trước triều ra mới nói trình :
"Tự-quân có trái lời lành, chưa can.
Bèn gia lỗi ấy sao an,
Ngàn thu để tiếng luận bàn về sau.
Min không sợ chết cúi đầu,
Phát-minh lẽ thẳng ngõ hầu cùng nghe."
Thấy lời ai nấy sởn ghê,
Sốt gan Tường, Thuyết truyền đè xiềng ngay.
Dẫn ra ngục-thất giam vây,
Uy dường sấm sét, ai rày dám phân.


title: Hạnh Thục ca/14

text:
Vâng theo bái yết tân quân,
Trông xem chính lệnh xử phân thế nào.
Đem ông Trừ-nhị truyền giao,
Giảng-đường tạm ở ra vào giữ canh.
Ưa ai đều đặng hiển vinh,
Hưởng nhờ sang cả, phỉ tình mai nay.


title: Hạnh Thục ca/15

text:
Cầm quyền chưa đặng mấy ngày,
Thuận-an lại thấy người Tây quấy rầy.
Khôn nuông sức mạnh tài hay,
Thành bền lũy cứng bổ vây chạy dài,
Bởi vì ứng tiếp không ai,
Uổng lâm hoành sử thương người oan thay.
Một cơn lửa dấy khói bay,
Cả đoàn tướng sĩ thoát rày không phương.
Lâm Hoành, Thúc Nhẫn há thương,
Dòng quyên lai-láng túng đường liều thân.
Sa trường xót bấy quan quân,
Tấm lòng vì nước muôn xuân danh ngời.
Yết-hầu hiểm yếu mất rồi,
Ví như nước vỡ bờ trôi bíu bè.
Lấy ai đột pháo xông xe,
Cầu hòa phải quyết chịu bề nhận thua.
Nào là những đấng trượng phu,
Ngày thường hay nể chẳng cho đánh bừa.
Lâm cơ mặt ngảnh tai ngơ,
Miệng hùm gan sứa bấy giờ mới hay.
Đã đành xếp mác bó tay,
Hai-mươi-bảy khoản ước rày dám sai.
Kinh-thành dầu đó tới lui,
Cải-canh việc nước suy đồi từ nay.


title: Hạnh Thục ca/16

text:
Đặng yên mừng hãy chút may,
Kíp lo sắm sửa định ngày ninh lăng.
Bỗng đâu sinh chuyện bất bằng,
Bấm-be chẳng kính dám rằng ly hoang.
Lại rằng mất cửa Thuận-an,
Bởi vì ở trước vụng toan phòng nhàn.
Lại truyền phô kẻ triều quan,
Chế-cân chẳng đặng lập ban đứng chầu.
Than thay chửa đặng bao lâu.
Nỡ nào vội đã trước sau khác lòng.
Lại nghe vu-hoặc cáo rong,
Nặng lời quở trách khiêm-cung phi tần.
Nghe ai mưu khử quyền thần,
Sự-cơ bất mật, tai truân lập tùy.
Đều là những sự quải phi,
Chẳng gìn lễ nghĩa, phúc gì đặng lâu.
Họa thai bởi ấy rất mau,
Sự sinh sinh sự há đâu bởi trời,
Tưởng trông đau-đáu lòng người,
Con vua chính vị dân trời thảy ưng.


title: Hạnh Thục ca/17

text:
Nhân cơ hai gã đại-thần,
Cũng rằng vì nước, cũng rằng vì thân.
Đồng lòng ủng lập ấu quân,
Toan mưu phế trí, sớ văn tâu bày.
Tính vừa bốn tháng mười ngày,
Đặt lên cất xuống sự này tại ai ?
Chúng quan tề tập quanh ngoài,
Sớ dâng kể hết mọi lời vân-vây.
Bởi lòng ở chẳng biết lời,
Ngồi trên muôn cộ ai vầy khứng theo.
Chỉn lo nhà nước nghiêng nghèo,
Làm tôi vậy phải quyết liều trước toan.
Chịu thời đều đặng vẹn an,
Người hay theo phép, dám can phạm gì.
Đã vầy còn hãy nói chi,
Xin cho phiên phục lại về là may.
Lạy xin cứu mẹ con nay,
Nghe lời người cũng xót thay những là.
Phán rằng: "Sự ấy mặc ta,
Có truyền ý-chỉ dám là chẳng vâng."
Lãng-công nghe vậy, lòng mầng,
Soạn đồ bảo ấn giao dâng tức kỳ.
Bèn ban ý-chỉ dụ tri :
"Phụ thần nay phải tuân y lời già.
Sự này há bởi người ta,
Nay dù có lỗi cũng tha mới đành.
Huống đà chịu phép, phục tình,
Rộng dung cho đặng toàn sinh thoái hồi."
Hai quan Phụ-chính vâng lời,
Gửi: "Xin chực võng mời người kíp ra."
Sợ e đâu dám dần-dà,
Một đoàn hầu thiếp, cùng là con dâu.
Ra vừa tới chốn thành đầu,
Phủ ông Dục-Đức, truyền hầu vào ngay.


title: Hạnh Thục ca/18

text:
Mẹo lừa gạt gẫm khéo thay,
Sẵn dành thuốc độc ép vầy giết tươi.
Than ôi phúc họa nghĩ bài,
Cũng vì phú-quí hại người thương thay !
Quyền thần khinh mạn dường này,
Có lời truyền trước, dám rày cải sau.
Vả đồng Phụ-chính với nhau,
Trần-công chẳng thuận, đem mưu giết liền.
Làm cho rõ mặt uy quyền,
Hẳn tình hiếp-chế không kiêng đã rồi.


title: Hạnh Thục ca/19

text:
Tự-quân lẻn rước phản hồi,
Tịch-điền hãy dọn tạm ngồi một khi.
Túc-thanh cung điện hộ-trì,
Mệnh quan quyên cát cập kỳ đăng quang.
Trong người đều dạ hân hoan,
Gẫm xem thiên đạo tuần hoàn rất mau.
Bấy giờ đặng toại sở cầu,
Mặc-phò nhờ có trên đầu khiến xui.
Tháng mười năm ấy Quí-mùi,
Mồng-ba hiệp-cát lên ngôi cầm quyền.
Hiệu xưng Kiến-phúc kỷ nguyên,
Trong ngoài yên định, dưới trên thuận tùy.
Giúp trong nhờ có mẫu nghi,
Ngoài thời thứ chức cơ nghi giữ-gìn.
Ý thân lại lựa đấng hiền,
Gia-hưng phụ-chính Chỉ truyền kính vâng.
Nhưng cùng Pháp-quốc giao-lân,
Cũng cho triều yết, cũng thân ước điều.


title: Hạnh Thục ca/20

text:
Âu lo việc nước hãy nhiều,
Ninh-lăng đại lễ phải điều trước toan.
Đến tuần tháng chạp công thoan,
Mồng hai hiệp-cát nghinh sang bảo-thành.


title: Hạnh Thục ca/21

text:
Vừa rồi việc lớn lễ thành,
Pháp-lan lại tới hứng hành sách yêu.
Mấy nơi hiểm-yếu đất nhiều,
Khiến nhường đó ở, chẳng theo ắt ngầy.
Bình-đài chiếm trước về tay,
Kinh-thành hai mặt đất nay cũng nhường,
Mưu sâu cứ hiểm tự cường,
Khiến ta lâm biến khôn đường giữ ngăn.
Sợ oai dám nói phải chăng,
Ôm lòng vuốt dạ ăn năn thêm sầu.
Lại hiềm tòng-phục người Tàu,
Vua Tàu phong ấn, truyền mau nộp rày.
Lửa gần rất khổ nỗi Tây,
Nước xa để đợi Tàu hay còn gì.
Phải đem ấn nọ nộp đi,
Tây liền tiêu-hủy chẳng vì chẳng phân.
Quan ta ai dám nói rằng,
Mặt nhìn miệng cũng ngập-ngừng chân lui.


title: Hạnh Thục ca/22

text:
Nỗi Tây lấn hiếp đã rồi,
Nỗi mình lấn hiếp nghĩ thôi rất kỳ.
Chẳng qua gặp buổi suy-vi,
Hoàng thân quốc thích gian-nguy khôn cùng.
Ở đời chẳng giữ đạo trung,
Xu viêm phụ nhiệt những mong sang quyền
Gặp khi đến lúc ngả nghiêng,
Người nghèo, ắt cũng lụy liên tới mình.
Lạng-công xẩy gặp bất-bình,
Quốc-công Tuy-lý thất-kinh lo lường.
Sợ rằng bầy đảng tội mang,
Tới cầu Pháp-quốc giải nàn họa may.
Nào hay Tây chẳng nạp rày,
Phải về chịu phép thoát nay không đường.
Một nhà thảy bị giam phòng,
Ông Phong, ông Hải cũng mang tai nàn.
Hường Phì, Hương Giáp hai chàng,
Đều tra thuốc độc chẳng khoan nỡ lòng.
Ngạnh cường chẳng khứng phục tòng,
Kỳ-anh-Công cũng theo vòng chết oan.
Thương thay lá ngọc cành vàng,
Vì sao nên nỗi lạc ràng khổ thay ?
Bảo thân phải có chước hay,
Thời chi đến nỗi họa lây lửa thành.
Sợ lo ai nấy giữ mình,
Ai làm nguy khổ oan tình mặc ai.
Kêu-rêu nào dễ thấu trời,
Đã đành chậu úp khôn soi chốn mờ.
Vua thời còn hãy ấu thơ,
Mặc lòng sinh sát bắt tha uy quyền.
Tiếm dùng nghi-vệ chẳng kiêng,
Lung-lăng ngấp-nghé ý riêng đã bày.
Binh quyền trao kẻ chân tay,
Mộ quân Phấn-nghĩa để nay hộ mình.
Hường Chuyên lại với Hường Thành,
Vốn cùng mưu mật nỡ đành giết oan,
Chút hờn chẳng khứng nhiêu khoan
Đãi người luống những bạo tàn nghi sai.
Pháp tiền dân chẳng vâng lời.
Phố-phường chợ búa bời bời dậy la.
Uy hành cấm trấp hỏi tra,
Song dân chẳng phục dức la thêm ồn.
Phải dùng ý chỉ cam ngôn,
Khâm tuân phủ dụ biết tôn biết vì.
Gẫm xem việc nước suy-vi,
Cũng vì hối hóa tiền kia thông đồng.
Làm tôi chẳng giữ sạch trong,
Phì gia ích kỷ thửa lòng làm sao,
Vả rằng nhà nước tổn hao,
Chưng nay tế-tự thể nào cũng nên.
Thọ-xuân-Vương cũng hòa khen,
Bên bày tân lễ giảm quyên quá chừng.
Thánh xưa lời để dạy răn,
Mất dê mất lễ ấy rằng sao nên.
Đều là chính lệnh quai khiên,
Đứa ngu chịu tội người hiền lánh thân.
Đành lòng trông đợi ấu quân,
Lớn khôn sửa trị họa chăng sau này.


title: Hạnh Thục ca/23

text:
Nào ngờ nhiều nỗi chẳng may,
Trị vì sáu tháng bệnh rày lại mang.
Hết lòng khấn vái thuốc thang,
Gẫm âu số mệnh đành khôn cải trời.
Nương mây phút sớm tếch vời,
Năm thân tháng sáu rụng rời cành xuân.
Tưởng ân quyến cố truân truân,
Mười phân báo bổ chút phân chưa đền.
Luống làm tiện việc chẳng kiêng,
Bồi lăng nay cũng phục bên cấm thành.


title: Hạnh Thục ca/24

text:
Nghĩ đời nhiều chuyện trá-trênh,
Bỗng đâu lại có sự sinh dường này.
Di ngôn cũng có lời nay,
Cũng là niên thiếu em rày dám trao.
Thật chăng dường dễ biết bao,
Nghe rằng di chúc truyền giao phụ-thần.
Kỳ-anh lại với Gia-hưng,
Đem lời phải chẳng phân trần tâu qua.
Phán rằng: "Việc có quan gia,
Để xem triều-sĩ nói ra thế nào."
Phên dày đã dễ mèo quào đặng vay.
Tiên mưu vốn đã định rày,
Luống là trác họa chẳng hay giữ mình.
Lượng trên há chẳng thấu tình,
Chỉn lo rối lọan triều-đình khôn an.
Dụ truyền: "Di-chúc có ban,
Bảo phò phó mặc các quan lo lường."
Mừng đà quốc bính quyền đương,
Lăm phò thiếu chúa chi màng trưởng quân.
Ẩn-vi việc ấy khôn phân,
Cơ-quan quỉ-quyệt ai chăng lắc đầu.
Chẳng lo nghị-luận về sau,
Cành kia cỗi nọ chắp nhau là dường.
Để lòng ai dám nói bàn,
Việc Đình-Phùng đó ngay can ích gì.
Cùng nhau vâng thuận một bề,
Hãy xem việc nước yên nguy sau này.


title: Hạnh Thục ca/25

text:
Tôn vương bèn mới chọn ngày,
Hàm-nghi niên-hiệu ban ngay trong ngoài.
Lập triều bái hạ đủ người,
Kỳ-anh thiếu mặt khen tài cả gan.
Vậy nên đến nỗi chết oan,
Râu hùm vuốt ngược phòng toan khỏi vào.
Làm cho thiên hạ trông vào.
Hoàng thân còn vậy, huống bao những người.
Kinh tâm ai chẳng nép oai,
Người Tây thấy trái thử chơi buông lời:
"Làm vua há chẳng có người,
Mà đem con trẻ thay ngôi cầm quyền.
Gia-hưng tác lớn đức hiền,
Chưng nay sửa trị lý nên ủng phò."
Yếm tình lời thử họa cho,
Nên hư há đó, âu lo việc mình.
Nghe rằng san sát hãi kinh,
Khéo lời ngon ngọt, khoe đành dạ thưa.
Êm tai Tây mới lấp ngơ,
Ủng phù triều yết như xưa vỗ về.


title: Hạnh Thục ca/26

text:
Đã yên việc nỗi Tây kia,
Bấy giờ mấy kẻ hiềm nghi lo trừ.
Thương ông Dục-đức Hoàng-trừ,
Dã yên thân phận chẳng nhờ khoan ân.
Vu cho bè-đảng phỉ nhân,
U-giam cấm cố, nghiêm răn canh giờ.
Nước cơm cấm chẳng cho đưa,
Làm cho sấu-tử chẳng chờ sắc ban.
Xót thầm quân lính thở than,
Giấu đem ăn uống đỡ đường khát khao.
Quyền thần sâu hiểm dường nào,
Bèn trao thuốc độc đổ vào chết mau.
Oan tình ai chẳng mày chau,
Một ngài Thái-hậu thảm sầu chi nguôi.
Rằng không kiêng-vị thì thôi,
Phải chăng phó mặc có trời với ai.
Thụy-công trước đã tính rồi,
Gia-hưng-Công cũng họa lai tới tuần.
Chưa quen cậy dựa thân thần,
Làm cho biết mặt kẻo chăng kiêng dè.
Bởi người chẳng biết giữ e,
Họa sinh trước mặt sắc mê trong lòng.
Để cho đến nỗi mắc vòng,
Bắt chưng lối ấy, khôn mong khỏi nào.
Truyền thu chức tước mạo bào,
Cải tòng mậu tính ải Lao lưu hình.
Thánh-từ nghe rất thương tình,
Rằng: "Làm chi thái quá không đành lòng ta."
Vả chăng phép trị trong nhà,
Chẳng nên bài bố người ta chê cười.
Tước quyền thảy đã cất rồi,
Khá cho giữ phận ngõ coi sửa mình.
Phiến tâu rằng: "Phép dù khinh,
Át là khôn nỗi hóa hành trị nhân.
Phải lo biết phép nghiêm răn,
Sau nhờ khoan xá lần lần cũng tha."
Luống đem pháp luật dở ra,
Dẫu lời truyền dụ ai mà khứng tuân.
Xưa nay hễ việc quyền thần,
Đã châm ắt quyết nói-năng đặng nào.
Một người đày chốn ải Lao,
Một người ngục thất đem giao giam cầm.
Thấy thôi, ai cũng kinh tâm,
Phép làm thái quá, chí lăm thương tàn.
Thà rằng một giấc cho an,
Chẳng thà chịu nhục tân toan ở đời.
Phòng sau chắn trước chẳng lơi,
Việc người dường ấy, đạo trời dường bao.


title: Hạnh Thục ca/27

text:
Tấn tôn lo việc lớn lao,
Gửi rằng: "Di-chiếu chúc trao lời vàng.
Bấy nay quốc sự vân mang,
Để lâu chậm trễ không an tấc lòng."
Phán rằng: "Ấy hãy thong dong,
Phải lo việc nước cho xong mới đành."
Vua tôi tâu gửi hết tình,
Xin cho việc ấy cử hành trước đi.
Hết lời khôn lẽ cố vi,
Tháng ba năm Dậu cát kỳ tấn tôn.
Dụ rằng: "Bày việc thêm buồn,
Rằng noi lề trước, nhịn tuồng đa nghi
Các nơi lễ phẩm tha đi,
Lễ lòng cũng chẳng chút gì dụng đâu."
Nghe truyền tôi chúa lo sầu,
Tái tam lạy lục xin thâu tốn thành.
Lượng trên người chẳng vui tình,
Dẫu nhiều hay nhẽ chẳng đành doãn du.
Vì lời di-chúc phải cho,
Ân ban cứ lệ, đàm phu xa gần.
Bốn phương trăm họ vui mừng,
Chúc cầu thánh thọ muôn xuân tuổi dài.


title: Hạnh Thục ca/28

text:
Việc tôn vừa mới thảnh thơi,
Cậy oai Tây lại dở bài mạn khinh.
Khiến mau súng dẹp trên thành,
Với nơi Mang-cá tận hành ban di.
Nếu mà chấp nhất chẳng nghe,
Gây ra hấn khích chỉn e nan trì.
Hiếp lần Tây đã chẳng vì,
Chọc gan Tôn-Thuyết chiến ky quyết rày.
Huống chi địa chấn điềm bày,
Trời đã khiến vậy ta nay sợ gì.
Phen này phấn lực dương uy,
Truyền quân cơm gạo sắm đi sẵn-sàng.
Văn-Tường khôn nỗi khuyên can,
Nghĩ làm lời dụ xin ban giải hòa.
Dụ rằng: "Hãy chịu vậy là,
Y lời ngõ đạng thuận hòa mới an.
Bằng còn ỷ thế quá ngang,
Thời ta sẽ liệu qyết đường hơn thua."
Ân cần dụ chỉ phân phô,
Vâng nghe tạm hãy để cho yên rày.
Riêng lo e việc chẳng may,
Đất bằng sóng dậy có ngày tai ương.


title: Hạnh Thục ca/29

text:
Viễn đồ trước mới liệu phương,
Lập nơi Tân-sở tính đường vững chân.
Bao nhiêu bảo vật kim ngân,
Chất vào đài gánh dần dần đem đi.
Chỉn là thân mật cơ nghi,
Việc làm rồi mới tấu tri Thánh-từ.
Dụ : "Nay nhà nước gian nguy,
Cũng nhờ Phụ-chính trước vì lo toan.
Sao cho xã tắc điện-an,
Ấy là chẳng phụ Tiên-hoàng thác-cô."
Gửi rằng: "Hết sức mưu lo,
Biến thông tùy thế hãy dò lần theo.
Bằng nay rất đỗi cheo-leo,
Chống xe tay chấu nghĩ điều chắc chi."


title: Hạnh Thục ca/30

text:
Những lo bàn bạc cơ nghi,
Tháng năm mười-chín Bắc-kỳ Tây vô.
Tin truyền trước dọn lộ-đồ,
Lại cùng vét bến chực đò sửa sang.
Rằng: Nay tới yết quân vương,
Đem thư tặng hiếu ngỏ tường giao lân.
Tới nơi sứ quán dừng chân,
Mời hai Phụ-chính đến phân sự tình.
Văn-Tường trước tới một mình,
Trình rằng Tôn-Thuyết chưa lành bệnh nay.
Nghe lời ấy, đó đã hay,
Rằng đau phải gắng tới rày mới nghe.
Nếu mà cứ cưỡng không đi,
Quyết rày bắt quách chẳng vì chẳng tha.
Cả triều kinh hãi lo ba,
Nay mà chẳng thuận ắt ra sự rầy.
Cùng nhau kíp tới khuyên nài,
Xin vì nhà nước đặng may khỏi nghèo.


title: Hạnh Thục ca/31

text:
Khuyên can chúng thảy hết điều,
Cắt thầm, Tôn-Thuyết dấy liều nửa đêm.
Phen này may rủi thử xem,
Đã đành cô chú quyết đem đánh vầy.
Chẳng cho ai biết ai hay,
Cũng chăng tấu đạt, một tay thiện hành.
Chiến công đều Phấn-nghĩa binh,
Chỉn dùng những phúc tâm mình mà thôi.
Chắc gì bẻ nạng chống trời,
Hay là làm chước thoát nơi cửa thành.
Hay làm bất ý thình lình,
Họa là may đặng công thành tiên ky.
Thất kinh ai nấy hồn phi,
Đêm khuya nào biết sự thì làm sao.
Quanh co hơ-hải cùng nhau,
Lệnh truyền thách cửa hỏi mau cho tường.
Giờ lâu mới thấy gửi sang,
Rằng nguyên ở đó thị cường bắn lên.
Ta nay không nhẽ điềm nhiên,
Phải toan cự địch, hư nên nhờ trời.
Ầm ầm tiếng súng khắp vời,
Khói um mù đất, lửa ngời lòa mây.
Canh tư thắng phụ chưa hay,
Canh năm nghe báo rất may mừng lòng.

Bình-đài thu phục đã xong,
Lầu Tây đương đốt, lửa chong bốn bề.
Phen này Tây ắt phải về,
Ngửa nhờ trời đất phù-trì lắm thay.
Nói cười chưa kịp trở tay,
Phút liền súng nổ đạn bay kinh hồn.
Ai ngờ Tây rất quá khôn,
Để ta bắn trước thảy luồn nấp đi.
Ở ta dại chẳng biết ky,
Những mà hết sức dương uy bắn dồn.
Liệu chừng thuốc đạn đã mòn,
Dấy lên Tây mới thành môn bắn vào.
Dường như sấm sét ầm-ào,
Dẫu là núi cũng phải nao huống thành.
Quân ta khôn sức đua tranh,
Đem nhau trốn chạy tan tành bèo trôi.
Bấy giờ trời đã sáng rồi,
Văn-Tường liền khiến gửi lời tâu xin.
Khiêm-cung nay phải ngự lên,
Lánh nơi pháo đạn chẳng nên trễ-tràng.


title: Hạnh Thục ca/32

text:
Vua tôi hoảng hốt vội vàng,
Hỗ-phù Thánh-giá một đoàn kíp ra.
Tới nơi cửa hữu xem qua,
Hai bên lê-thứ trẻ già quá đông.
Chen nhau dìu-dắt mang bồng,
Chực theo Từ-giá thoát vòng nguy nan.
Thấy người trước đón lên đường,
Gửi rằng có Nguyễn văn Tường chực đây.
Phán rằng: "Sự đã dường này,
Ngươi tua ở lại ngõ rày xử phân."
Vâng lời Tường mới lui chân,
Giá ra khỏi cửa, dần dần dõi theo.
Thoát trông rất đỗi nghiêng-nghèo,
Gươm huy trước mặt người xiêu bên đường.
Những mong thoát chốn tai ương,
Lần theo chẳng tưởng chạy băng đạp vầy.
Trẻ già la khóc vang rây,
Xa trông mù-mịt, khói bay lửa hồng.
Chặt cầu đốt quán tưng-bừng,
Là mưu Tôn-Thuyết dứt chừng truy binh.
Than thay dân sự tan tành,
Loạn ly mới biết thảm tình nỗi nây.
Kim long vừa mới tới nơi,
Rốn xin dừng lại, đạo nay có lòng.
Song mà ai khửng tin cùng,
Chỉ đường Hồ Hiển thẳng dong giục truyền.
Kíp hầu bốn giá đi liền,
Đến nơi Thiên-mỗ đò thuyền vắng tanh.
Đánh thua, Tôn-Thuyết hậu hành,
Giục truyền hầu giá lui quanh trở đường.
Trường thi chốn ấy sẵn sàng,
Hầu ngài tới đó tạm an sẽ bàn.
Là vì ý gã dốc toan,
Hầu ra Tân-sở liệu phương phục-thù.
Các quan những kẻ theo phò,
Sợ oai vâng mệnh dám mô cãi lời.
Xế trưa đi mới tới nơi,
Tôi đòi chạy dõi rã-rời tay chân,
Vả thêm đói khát quá chừng,
Lỡ-làng hẩm-hút cũng dâng tạm dùng.
Cơm thô chút hãy đỡ lòng,
Mới rồi lại thấy dòng dòng hối đi.
Rằng Tây đuổi tới sau kìa,
Nếu mà chậm bước khôn đi khỏi vòng.
Xẩy nghe chi xiết hãi-hùng,
Giá sau kiệu trước băng đồng ruổi mau.
Đi tuồng hơn một gìờ lâu,
Tới nơi Văn-xá xin hầu vào đây.
Từ-đường Thích-lý chốn này,
Nghỉ quân đỡ mệt một dây tạm đình.
Giám-từ vội-vã sắm-sanh,
Dâng cần chưa kịp phỉ tình tôi con.
Lại nghe xao-xác nói ồn,
Trường thi bị đốt Tây dồn tới nơi.
Phải hầu ngự giá kíp dời,
Một đoàn tôi chúa tếch vời nhặt dong.
Mấy người yếu đuối ấu xung,
Thảy đều lạc hậu khôn mong tiến tiền.
Dắt dìu đói khát ngả nghiêng,
Trông theo kịp giá truân chiên chi nài.
Đến làng vừa đã tối trời,
Giọn nhà Bá-hộ để ngài nghỉ-ngơi.
Dân mà có dạ hẳn-hoi,
Giọn bày cơm nước đãi mời quan quân.
Mờ mờ truyền kíp dời chân,
Đến nơi tự-quán vừa chừng buổi trưa.
Nghỉ chân cơm nước một giờ,
Qua nơi huyện Hải, huyện-thừa chực nghênh.
Kính dâng mọi sắm lễ sinh,
Lựa phu cắt việc hộ-hành thẳng ra.
Mấy nơi làng xóm trải qua,
Tấm lòng cần bộc đều ra dâng thành.


title: Hạnh Thục ca/33

text:
Xiết bao đường sá gập ghềnh,
Ngày hai mươi bốn Trị thành tới nơi.
Hành cung giọn chốn nghỉ ngơi,
Tỉnh thần Trương Đản truyền coi canh giờ.
Mông trần lao khổ tiệm thư,
Lần nghe tin tức kinh sư dường nào.
Văn-Tường mấy thứ sớ trao,
Thảy đều giấu-diếm chẳng tâu sự tình.
Hỗ-tòng Phan Hiểu, Đễ, Hanh,
Lại cùng Nguyễn Phổ, Lương Thành theo sau.
Luận bàn luống những lo âu,
Chẳng qua mình lại họa nhau ngoa truyền.
Gửi xin Tân-sở kíp lên,
Ở đây thế ắt chẳng nên đâu là.
Trái tai Thái-hậu tâu qua :
"Đi đâu cho nhọc chẳng thà ở đây.
Dầu mà Tây có tới nay,
Đã đành sống chết rủi may nhờ trời.
Nguồn cao nước độc xa vời,
Nỡ đem tuổi tác tới nơi hiểm nghèo."
Phán rằng: "Ta vốn đã liều,
Huống đem xách cả đi theo thêm phiền.
Hãy phò thiếu chúa cho yên,
Mặc ai ở lại chỉ truyền khá vâng."


title: Hạnh Thục ca/34

text:
Sợ e nín chẳng dám rằng,
Vài ngày lại thấy băng-xăng chốn nhàn.
Rằng: "Tàu tây tới biên giang,
Xin hầu chúa thượng kíp toan tiến hành."
Nghe lời cũng dạ hãi kinh,
Ngập-ngừng thiếu chúa bái trình xin đi.
Khôn cầm nước mắt biệt ly,
Ân-cần huấn dụ khá ghi trong lòng.
Dặn-dò lời nọ chưa cùng,
Gửi dồn xin chớ thong-dong trễ-tràng.
Tạ từ lên võng vội-vàng,
Quan quân ủng-vệ trông đường ruổi mau.
Khỏi cung đặng một giờ lâu,
Trở về các giám cùng nhau tâu quì.
Rằng: "Tôn-Thuyết chẳng cho đi,
Khiến đều ở lại hộ tùy ba cung.


title: Hạnh Thục ca/35

text:
Hãy đương tin tức trông mong,
Bỗng đà có thấy sớ phong dâng vào.
Ngày hai-mươi-ba mới trao,
Văn-Tường nhắn gửi: "Xin mau phản hồi.
Chiêu an các việc xong rồi,
Pháp quan khiến khá hầu ngài hồi loan.
Thành trì đều thảy giao hoàn,
Xin làm Bảo-hộ ngỏ toan giúp phò."
Phán rằng: "Lý ấy có mô,
Họa là trời xuống phúc cho có là.
Vả nay chúa thượng dời xa,
Phải đòi trở lại cùng ta đồng đoàn."
Bèn sai thị-vệ băng ngàn,
Tin cho đặng biết phải toan gấp hồi.
Tiếp liền Tôn-Thuyết tư-lai,
Trách rằng: "Các gã lầm lời Nguyễn-Văn.
Đã không biết lý phải chăng,
Một lòng cùng giặc gian thần mà nghe.
Nếu mà nghe thửa lời kia,
Này gươm ba thước quyết lìa chẳng dung."
Các quan san-sát hãi hùng,
Tới lui hai ngả đều cùng phải e.
Kẻ theo Tôn-Thuyết một phe,
Bàn rằng việc ấy phải dè chưa tin.
Ngày ba mươi lại tiếp liền,
Văn-Tường sớ giục kíp xin phản hoàn.
Thánh Tâm quyết định mới troàn :
"Chúng ngươi tua khá liệu toan rước về.
Nói chi thời cũng chớ nghe,
Vâng ta ý chỉ sợ gì đó vay.
Các quan vâng mệnh lo thay,
Một ngươi Trương Đễ gửi rày xin đi.
Ba ngày trông chẳng thấy chi,
Hẳn là có ý diên-trì mạn-khinh.
Vì người mưu sự chẳng thành,
Lại toan kiếm chước giữ mình lánh xa.
Nếu mà chờ đợi dần-dà,
Thất cơ e nỗi việc ra khó lòng.
Bèn truyền chúng thảy hội đồng,
Phải lo hộ giá lưỡng cung tiên hồi.
Nay ta về trước thử coi,
Dường nào rồi sẽ liệu bài rước vua.
Các quan nghe lệnh sợ lo,
Xin vâng thánh chỉ dám mô trễ tràng.
Nguyễn Hanh ý hãy nói bàn :
Nay về tua phải lên đường nửa đêm.
Mới là thận mật khỏi hiềm.
Thoảng qua đã biết lòng tiềm dị mưu.
Quở rằng: "Tăm tối đi đâu ?
Hay là ngươi tính khác nhau lý nào.
Không nghe xem thử làm sao,
Lập mưu yên kiết há nào lạ chi,"
Thấy lời Thái-hậu sinh nghi,
Cúi đầu chịu quở lánh đi một bề.


title: Hạnh Thục ca/36

text:
Quan quân sắm sửa hầu về,
Đến ngày mồng bốn hội tề hồi loan.
Tỉnh thần Trương Đản hỗ hoàn,
Khuếch-thanh tất đạo một đoàn thẳng vô.
Trải qua làng mạc chỗ mô,
Trẻ già hớn hở mừng vua lại về.
Mồng năm mới tới kinh-kỳ,
Vào nhà Thích-Lý một khi tạm dừng.
Thiện rồi khởi giá tiến hành,
Đoái xem phong cảnh động tình cảm thương.
Khiêm-lăng lên thẳng một đường,
Quạnh-hiu cung điện khói-hương lạnh-lùng.
Ngẫm coi chi xiết đau lòng,
Khôn cầm châu-lệ ròng ròng tuôn rơi.
Bỗng đâu bèo nổi sóng trôi,
Tan lại hợp ở trời khiến vay.
Cũng nhờ đức cả cao dày,
Cát nhân thiên tướng ắt rày vững an.
Trùng phùng xiết nỗi bi-hoan,
Khang cường mừng thấy, gian-nan chi nài.
Khiêm-cung may đặng phục hồi,
Từ đây sống chết chẳng dời chẳng xa.


title: Hạnh Thục ca/37

text:
Thỉnh an Phụ-chính tâu qua,
Còn như việc nước rồi ta sẽ bày.
Sớ dâng kể việc bấy nay,
Cầm quyền xin phải tạm rày thùy liêm.
Ngỏ cho việc nước đặng êm,
Lần hồi sau hãy rước tìm ấu quân.
Phiến từ mọi việc đều dâng,
Dám xin ý chỉ khâm tuân thi-hành.


title: Hạnh Thục ca/38

text:
Giận Tây dân chẳng phục tình,
Văn thân mấy đạo tranh hành giết nhau.
Thừa cơ phá huyện cướp châu,
Làm cho lê thứ lo âu nghiêng nghèo.
Vu cho Phò Cát đảng nhiều,
Lâm nghề uổng sát mang điều bất công.
Giải hòa khắp dụ khuyên cùng,
Mà dân chẳng khứng thuận tùng lạ thay.
Dẹp loàn phải cậy ngườì Tây,
Sinh linh tàn hại chầy ngày chửa an.


title: Hạnh Thục ca/39

text:
Rước vua nay kíp phái quan,
Ai ngờ Tôn-Thuyết đem đường lánh xa.
Quanh co tìm kiếm chẳng ra,
Thượng du non núi rất là khó đi.
Thăm dò may gặp có khi,
Giữa đường lại bị cướp đi biệt tòng.
Đồn nghe chiếu dụ tưng-bừng,
Bay tư các tỉnh lẫy-lừng cần-vương.
Huyên truyền hưởng ứng tứ phương,
Dốc toan cử nghĩa trùng quang cơ-đồ.
Pháp nhân chẳng khứng bảo phò,
Rằng tôn người khác, giao cho thành-trì.


title: Hạnh Thục ca/40

text:
Có quan Tổng-đốc Bắc-kỳ,
Tên là Hữu Độ, bôn trì vào kinh.
Trách rằng: "Đến nỗi mất thành,
Làm tôi như vậy nghĩ mình phải chưa.
Quyền đương nay hãy tự cư,
Để coi sửa việc bao giờ đăng xong."
Pháp nhân lâp ước hội-đồng,
Những điều lấn hiếp khó lòng y theo.
Văn-Tường chẳng khứng thuận chiều,
Trái tình Hữu-Độ mượn điều Bắc quy.


title: Hạnh Thục ca/41

text:
Pháp quan khiến chớ trì nghi,
Đặt ai tua kíp liệu đi chớ chầy.
Văn-Tường triều yết tâu bày,
Gửi ràng: "Xử biến phải rày tùy nghi.
Vả nay nhà nước gian nguy,
Đều nhờ chánh đức duy trì chủ-trương.
Nối ngôi nguyện rõi tiên hoàng,
Mới yên thửa dạ kẻo thương tâm tình."
Phán rằng: "Sự ấy đã đành,
Kiên-giang chỉn đó một mình mà thôi.
Lớn khôn tính sửa nết rồi,
Dựng nên ấy cũng là trời phó cho.
Ngửa nhờ liệt thánh âm phò,
Họa là may lại qui-mô vững bền."
Văn-Tường gửi ý rất nên,
Xin ban ý-chỉ về truyền Pháp nhân.


title: Hạnh Thục ca/42

text:
Vài ngày bỗng thấy báo rằng,
Pháp quan đã bắt Nguyễn-Văn xuống tàu.
Thất kinh việc ấy bởi đâu,
Vừa nghe có phiến gửi tâu sự tình.
Rằng: "Nay Pháp quốc Thống-binh,
Trách quan Phụ-chính lệnh hành chẳng xong.
Hẹn cho hai tháng giao cùng,
Việc gì việc nấy hết lòng sửa toan.
Trong ngoài đều thảy cho an,
Nay đà quá hạn lại càng phân vân.
Vậy nên cứ pháp nghiêm răn,
Đày ra hải-đảo tội chăng dung rằy.


title: Hạnh Thục ca/43

text:
Còn như việc nước Nam đây,
Có ngươi Hữu-Độ tài hay khá dùng.
Phan đình Bình cũng tôi trung,
Giao hai người ấy đồng lòng toan đương.
Bắc-kỳ Trọng-Hợp sửa-sang,
Quyền thay kinh-lược một phương giữ-gìn.


title: Hạnh Thục ca/44

text:
Cải đồ ngõ nước mau yên,
Tham-bô khâm-sứ xin lên tâu bày.
Sự này mới thấy xưa nay,
Chẳng cho thời sợ, biết rày làm sao.
Hãy cho, thử việc thế nào,
Minh-khiêm truyền chọn để vào triều thăm.
Ỷ không biết phép nước Nam,
Rằng: "Cho thấy mặt biết cam thửa lòng.
Gửi xin tạm cuốn sáo rồng.
Yết rồi bỏ xuống ngỏ cùng hỏi han."
Lạ-lùng diện mạo y quan,
Dạ-xoa mẽ dáng kinh hoàng xiết mô.
Tiếng như chim chóc líu-lo,
Nguyễn Hoành thông dịch phân mô mới tường.
Rằng: "Nguyên hai nước ước thương,
Chỉ vì lợi ích bảo an lâu dài.
Vì ngươi nghịch Thuyết cãi lời,
Vậy nên đến nỗi ương-tai rối loàn.
Nhờ nay Giám-quốc rộng khoan,
Thành trì đất nước giao hoàn lại cho.
Nguyễn văn Tường vụng mưu lo,
Để cho đến nỗi côn đồ nhiễu nhương.
Muốn mau đặng nước vững vàng,
Phải toan cánh lập quốc-vương mới đành.
Hoàng-trừ có đó sẵn dành,
Phụ truyền tử kế, chính danh phận rồi.
Cầm quyền sửa trị có người,
Đất thành giao lại, giữ coi hộ-phù.
Hàm-nghi xa lánh nơi mô,
Dẫu về thời cũng phong cho công hầu."
Mấy lời nghe rõ trước sau,
Dẫu quan mình ấy phép tâu dường nào.
Hai quan đồng tiếng gửi vào,
"Chúng tôi cùng dạ ước ao đêm ngày.
Quí quan phân vậy rất hay,
Nghiệp lành con nối, dân rày mới an."
Trước nhờ thánh đức chủ-trương,
Sau nhờ Thái-hậu mối giường sửa-sang.
Bảo phù lại có quí quan,
Ắt là bình trị phục hoàn như xưa."
Thoảng nghe mọi nỗi bày thưa,
Phán rằng :"Đặng vậy cũng nhờ các ngươi.
Nay ta đều thảy y lời,
Đô thành khả kíp giao lai mã chầy."
Kiều-giang-công rước về đây,
Xung-khiêm tạm trú chờ ngày hồi đô.
Vì sao cướp đặng lại cho,
Vì dân mến chúa phải lo phục người.
Nền nhân cỗi đức tẩm bồi,
Dầu mà muốn hiếp nào trời khứng cho.
Rước lòng Pháp quốc hộ-phù,
Trước về ngõ đặng thăm dò dường bao.
Quan minh về tập hội triều,
Kinh thành bèn khiến bàn giao tức kỳ.
Tôn thân có dạ kính vì,
Xem tình chẳng chút man-khi lộ mầu.
Sai quan các việc rõ tâu,
Xin hầu Từ-giá khá mau ngự hồi.
Cung đền chốn cũ trùng lai,
Nhện chăng, cỏ lấp, trần-ai bốn bề.
Nhà không khói lạnh ủ-ê,
Thoạt nhìn chi xiết thảm-thê ngại-ngùng.
Vì ai gây việc tai hung,
Thịnh suy đến nỗi nghĩ lòng thảm thương.
Nhà vàng lại đặng dựa nương,
Muôn thu trường hưởng thọ khang yên lành.
Kể chi những vật trọng khinh,
Đã đành thất-thoát lưu-linh còn gì.


title: Hạnh Thục ca/45

text:
Chỉnh tu sau hãy tùy nghi,
Tự-quân mọi việc liệu bề khôi trương.
Chọn ngày hiệp cát đăng quang,
Kỷ nguyên Đồng-khánh chiếu ban xa gần.
Yên dân rồi sẽ phủ tuần,
Suy tôn nay phải trước dâng thỏa tình.


title: Hạnh Thục ca/46

text:
Tuất niên đại lễ cử hành,
Gia tôn bác huệ giữ lành ban ra.
Thuận thừa đức ngợi tề gia,
Tấn tôn : Trang ý doãn hòa từ huy.
Dầm mưa nhuận vị ân suy,
An rày nhờ bởi khôn-nghi đức dày.


title: Hạnh Thục ca/47

text:
Tháng tư vừa mới chọn ngày,
Thân chinh bình trị quan Tây hộ-tùy.
Chẳng phiền đánh dẹp ra uy,
Thấy vua dân phải hết nghi xin đầu.
Thành công mà đặng rất mau,
Ngô quân chi tử, ai hầu chẳng theo.
Tháng sáu ngự giá hồi trào,
Phong sương cảm mạo dưỡng điều mới an.
Ba quân tâu khúc khải hoàn,
Trung hưng công-đức dốc toan sánh bì.
Đương quyền dụng ý thi vi,
Cựu qui canh cải, tân qui ban hành,
Riêng lòng hậu sở bản sinh,
Ngưng hy ấy điện, Thiên-thành ấy lăng.
Địa tàng đã sẵn kim ngân,
Đủ dùng doanh phí trăm phần chi lo.
Đế vương dương trợ âm phò,
Bách linh tướng hựu lý cho phúc tường.


title: Hạnh Thục ca/48

text:
Cớ sao chẳng đặng thọ trường,
Đạo trời lồng lộng không thường khổ thay.
Ba năm lịch mới kỷ đây,
Chơi tiên rày đã xe mây tếch vời.
Lăng đền đều đã sẵn nơi,
Ngẫm hay thiên ý khiến xui chăng là.


title: Hạnh Thục ca/49

text:
Lẽ thời con nối nghiệp cha,
Song còn măng sữa dễ hòa đặng vay.
Định tôn thưa với quan Tây,
Cứ trong lẽ thẳng luận rày phải thay.
Thương người oan khuất bấy chầy,
Con đà khôn lớn vừa nay cầm quyền.
Vốn là cộng đạo đương nhiên,
Giúp trì đã có chư hiền tán tương.
Khôn nghi nhờ đức chủ-trương,
Đồng lo chấn chỉnh mối giường sửa-sang.
Kỷ nguyên Thành-thái đăng quang,
Thần dân đẹp dạ, lân bang vui lòng.
Trước lo tôn miếu tiến cung,
Sau lo chẩn tuất tai hung dân tình.


title: Hạnh Thục ca/50

text:
Kính dâng lễ lớn cử hành,
Doãn cho cháu chắt tấc thành chút thân.
Vừa đương thánh thọ bát tuần,
Tôn dâng khang thọ, chúc mừng muôn xuân.
Thái-hoàng Thái-hậu đức thuần,
Gia tôn Thuận-hiếu nền nhân kế thừa.
Xa gần cảm đội ơn nhờ,
Ở-ăn buôn-bán bấy giờ đặng an.
Phụ thần muôn việc giúp toan,
Vua còn tùng ấu văn-chương tập rèn.
Cảm lòng dân thảy chúc nguyền,
Trời cho Từ-dụ thiên niên tuổi dài.
Ngẫm suy sau trước sự đời,
Loạn rồi lại trị, chúa tôi sum vầy.


title: Hán Việt tự điển

text:
Cách tra chữ
 Tổng mục
 Mục tra chữ
 一 丨 丶 丿 乙 亅
 二 亠 人 儿 入 八 冂 冖 冫 几 凵 刀 力 勹 匕 匚 匸 十 卜 卩 厂 厶 又
 口 囗 土 士 夂 夊 夕 大 女 子 宀 寸 小 尢 尸 屮 山 巛 工 己 巾 干 幺 广 廴 廾 弋 弓 彐 彡 彳
 心 戈 戶 手 支 攴 文 斗 斤 方 无 日 曰 月 木 欠 止 歹 殳 毋 比 毛 氏 气 水 火 爪 父 爻 爿 片 牙 牛 犬
 玄 玉 瓜 瓦 甘 生 用 田 疋 疒 癶 白 皮 皿 目 矛 矢 石 示 禸 禾 穴 立
 竹 米 糸 缶 网 羊 羽 老 而 耒 耳 聿 肉 臣 自 至 臼 舌 舛 舟 艮 色 艸 虍 虫 血 行 衣 襾
 見 角 言 谷 豆 豕 豸 貝 赤 走 足 身 車 辛 辰 辵 邑 酉 釆 里
 金 長 門 阜 隶 隹 雨 青 非
 面 革 韋 韭 音 頁 風 飛 食 首 香
 馬 骨 高 髟 鬥 鬯 鬲 鬼
 魚 鳥 鹵 鹿 麥 麻
 黃 黍 黑 黹
 黽 鼎 鼓 鼠
 鼻 齊
 齒
 龍 龜
 龠

Tự điển


title: Hán Việt tự điển/Tổng mục

text:
1 NÉT
一 丨 丶 丿 乙 亅

2 NÉT
二 亠 人 亻 儿 入 八 冂 冖 冫 几 凵 刀 刂 力 勹 匕 匚 匸 十 卜 卩 㔾 厂 厶 又

3 NÉT
口 囗 土 士 夂 夕 大 女 子 宀 寸 小 尢 尸 山 屮  巛 工 己 巾 干 幺 广 廴 廾 弋 弓 彐 彑 彡 彳 忄 扌 氵 犭 阝

4 NÉT
心 戈 戶 手 支 攴 攵 文 斗 斤 方 无 日 曰 月 木 欠 止 歹 殳 毋 比 毛 氏 气 水 火 灬 爪 爫 父 爻 爿 片 牙 牛 犬 王 礻 月 艹 辶

5 NÉT
母 冰 玄 玉 瓜 瓦 甘 生 用 田 疋 疒 癶 白 皮 皿 目 矛 矢 石 示 禸 禾 穴 立 罒 衤

6 NÉT
竹 米 糸 缶 网 羊 羽 老 而 耒 耳 聿 肉 臣 自 至 臼 舌 舛 舟 艮 色 艸 虍 虫 血 行 衣 襾 西

7 NÉT
見 角 言 谷 豆 豕 豸 貝 赤 走 足 身 車 辛 辰 辵 邑 酉 釆 里 芊

8 NÉT
金 長 門 阜 隶 隹 雨 青 非

9 NÉT
面 革 韋 韭 音 頁 風 飛 食 首 香

10 NÉT
馬 骨 高 髟 鬥 鬯 鬲 鬼

11 NÉT
魚 鳥 鹵 鹿 麥 麻

12 NÉT
黃 黍 黑 黹

13 NÉT
黽 鼎 鼓 鼠

14 NÉT
鼻 齊

15 NÉT
齒

16 NÉT
龍 龜

17 NÉT
龠

CHÚ Ý
Chữ 阝 ở bên trái thì tra bộ 阜, ở bên phải thì tra bộ 邑.


title: Hán Việt tự điển/Mục tra chữ

text:
1 NÉT
一 丨 丶 丿 乀 乙 亅

2 NÉT
卍 丁 七 乂 乃 九 了 二 亠 人 儿 入 八 冂 冖 冫 几 凵 刀 刁 力 勹 匕 匸 匚 十 卜 卩 厂 厶 又

3 NÉT
万 丈 三 上 下 个 丫 丸 久 乞 也 亍 于 亡 兀 凡 勺 千 卄 卞 叉 丸 口 囗 土 士 夂 夕 大 女 子 孑 孒 宀 寸 小 刃 尢 尸 山 屮 巛 川 工 己 已 巳 巾 干 幺 广 廴 廾 弋 弓 彐 彡 彳 才

4 NÉT
不 丐 丑 中 丯 丹 之 予 云 互 五 井 仄 允 元 内 公 六 兮 凶 分 勿 化 匹 卅 升 午 卞 厄 及 友 反 壬 天 太 夫 夬 夭 孔 少 尤 尹 尺 屯 巴 帀 幻 廿 弔 心 戈 戶 手 支 攴 文 斗 斤 方 无 日 曰 月 木 欠 止 歹 殳 毋 比 毛 氏 气 水 火 爪 父 爻 爿 片 牙 牛 犬 王

5 NÉT
且 丕 世 丘 丙 兄 生 用 田 由 甲 申 疋 疒 癶 白 皮 皿 目 矛 矢 石 示 禸 禾 穴 立 兮 冉 册 冬 処 出 刊 功 加 匃 包 匆 北 匜 匝 半 卌 卉 卐 占 卡 卣 卭 卮 厺 去 主 古 句 叧 叨 叩 只 叫 召 叭 叮 可 台 叱 史 右 叵 叶 号 司 囚 四 处 外 央 失 夲 奴 奶 孕 字 乍 乎 乏 宁 宂 它 宄 尻 尼 左 巧 巨 巿 帀 布 平 年 幼 幽 庀 弁 弍 弗 弘 必 忉 戊 戹 斥 旦 未 末 本 札 朮 正 母 氐 民 氷 永 氾 汀 汁 仕 他 仗 付 仙 仝 仞 仟 仡 代 令 以 犯 玄 玉 瓜 瓦 甘 尒 扑 扒 打

6 NÉT
丞 丟 両 丢 充 兆 兇 先 光 百 全 穵 竹 米 共 糸 缶 网 羊 羽 老 而 耒 耳 聿 再 冑 冒 肉 肊 肋 肌 肎 臣 自 至 臼 舌 舛 舟 艮 色 艸 艽 艾 虍 虫 血 行 衣 襾 冰 邘 邙 邛 阡 刎 刑 划 刓 刖 列 刘 初 劣 助 努 匈 匟 匠 匡 卯 印 危 吁 吃 各 合 吉 吊 同 名 后 吏 吐 向 囝 回 囟 因 囡 在 圩 圬 圭 圮 圯 地 夙 多 夷 夸 夹 奸 好 奼 妁 如 妃 妄 存 宅 宇 守 安 寺 対 屹 屺 州 乩 帆 庄 异 弎 式 弛 忖 忙 戌 戍 戎 成 收 攷 亘 亙 旨 早 旬 旭 曲 曳 有 朱 朴 朵 朶 朽 次 此 死 交 亥 汆 汊 汍 汎 汐 汕 汗 汙 汛 汜 汝 江 池 灯 灰 仰 仲 仳 仵 件 价 任 份 仿 企 伃 伉 伊 伋 伍 伎 伏 伐 休 伕 伙 牝 牟 犴 尖 托 扛 扞 扢 扣

7 NÉT
丣 两 克 兌 免 兎 兒 甫 甬 男 甸 町 疓 皁 矣 礼 礽 禿 秀 私 究 兵 系 罕 考 肓 肖 肘 肚 肛 肝 良 芃 芄 芊 芋 芍 芎 芑 芒 虬 西 見 角 言 冱 冲 决 况 冶 冷 谷 豆 豕 豸 貝 赤 走 足 身 車 辛 辰 辵 迂 迄 迅 过 邑 邠 邡 邢 那 邦 邨 邪 邯 酉 釆 里 阨 阪 阬 阮 阯 阱 防 删 判 別 刦 刧 刨 利 劫 劬 劭 麦 串 匣 卲 即 君 吝 吞 吟 吠 否 吩 吪 含 吭 吮 吱 吴 吵 吶 吸 吹 吻 吼 吽 吾 吿 呀 呂 呃 呆 呈 呉 呌 呎 囤 囫 囬 囮 困 囱 圻 圾 址 坂 均 坊 坌 坍 坎 坏 坐 坟 壯 声 壳 夾 妊 妍 妒 妓 妖 妗 妙 妝 妞 妣 妤 妥 妨 孚 孛 孜 孝 宋 完 宏 尨 尪 尫 尬 尾 尿 局 屁 岌 岐 岑 岔 巡 巫 巵 希 庇 床 庋 序 延 廷 弄 弆 形 彤 彷 役 忌 忍 忒 志 忘 忡 忤 忩 快 忭 忮 忱 忸 忻 忼 我 戒 攸 改 攻 旰 旱 更 曵 杅 杆 杇 杈 杉 杌 李 杏 材 村 杓 杕 杖 杗 杙 杜 杞 束 杠 条 步 亦 亨 每 求 汞 汨 汪 汭 汰 汲 汴 汶 決 汽 汾 沁 沂 沃 沅 沆 沇 沈 沌 沐 沒 沔 沖 沙 沚 沛 灳 灵 灸 灼 災 灾 伯 估 伱 伴 伶 伸 伺 伻 似 伽 佃 但 佇 佈 佋 位 低 住 佐 佑 体 佔 何 佗 佘 余 佚 佛 作 佞 佟 牡 牢 牣 犹 狁 狂 狃 狄 玕 玖 扭 扮 扯 扱 扳 扶 批 扺 扼 找 承 技 抃 抄 抆 抉 把 抑 抒 抓 抔 投 抖 抗 折 抝

8 NÉT
並 甯 畀 画 疘 疙 疚 疝 的 盂 盱 盲 直 知 矻 矼 矽 社 礿 祀 祁 秆 秈 秉 秊 穸 穹 空 竺 其 具 典 糾 罔 羌 羋 者 股 肢 肥 肧 肩 肪 肫 肭 肯 肱 育 肴 肸 肺 臥 臾 舍 芘 芙 芝 芟 芡 芣 芥 芧 芨 芩 芪 芫 芬 芭 芮 芯 芰 花 芳 芷 芸 芹 芼 芽 芾 虎 虯 虱 冽 軋 凭 凰 迍 迎 近 迓 返 迕 还 邰 邱 邲 邳 邵 邶 邸 采 金 長 門 阜 阸 阻 阼 阽 阿 陀 陂 附 隶 隹 雨 青 非 靣 刮 到 刱 刲 刳 刴 刵 制 刷 券 刺 刻 刼 刾 効 劻 劼 匊 卑 卒 卓 協 卦 卵 卷 卸 卹 卺 厎 厓 厔 叔 取 受 呢 呦 周 呪 呫 呱 味 呴 呶 呷 呸 呻 呼 命 咀 咂 咄 咆 咈 咋 和 咎 咏 咐 咕 咖 囷 囹 固 坡 坤 坦 坩 坪 坫 坯 坰 坳 坵 坷 坺 坻 坼 坿 垂 垃 夜 奄 奇 奈 奉 妬 妮 妯 妲 妺 妻 妾 姆 姊 始 姍 姐 姑 姒 姓 委 孟 季 孤 孥 乖 宓 宕 宗 官 宙 定 宛 宜 居 屆 屈 届 岛 岡 岢 岣 岧 岩 岫 岬 岱 岳 岵 岷 岸 乳 帑 帓 帔 帕 帖 帘 帙 帚 帛 帝 帢 帥 底 庖 店 庚 府 弟 弢 弤 弥 弦 弧 弩 事 彼 彿 往 征 徂 忝 忠 忴 念 忽 忿 怏 怔 怕 怖 怙 怛 怡 怦 性 怩 怪 怫 怯 怳 怵 戔 戕 或 戼 戽 戾 房 所 放 政 斧 斨 斫 些 亞 亟 於 旹 旺 旻 旾 昂 昃 昆 昇 昉 昊 昌 明 昏 易 昔 昕 朋 服 杪 杭 杯 杰 東 杲 杳 杵 杶 杷 杻 杼 松 板 枅 枇 枉 枋 枌 枏 析 枑 枕 林 枘 枚 果 枝 欣 武 歧 歪 歾 歿 殀 享 京 毒 氓 氛 沓 沫 沬 沭 沮 沱 河 沴 沸 油 治 沼 沽 沾 沿 況 泂 泄 泅 泆 泊 泌 泐 泑 泒 泓 泔 法 泖 泗 泚 泛 泝 泠 泡 波 泣 泥 注 泫 泮 泯 泰 泱 泳 炁 炊 炎 炒 炕 炙 爬 爭 牀 版 佩 佯 佰 佳 佻 佽 佾 使 侃 侄 來 侈 例 侌 侍 侏 侑 侔 侖 侗 侘 侚 供 依 牚 牧 物 狀 狉 狌 狎 狐 狒 狓 狖 狗 狙 玞 玟 玦 玨 玩 玫 尙 抨 披 抬 抱 抵 抶 抹 押 抽 拂 拄 拆 拇 拈 拉 拊 拋 拌 拍 拎 拐 拑 拒 拓 拔 拕 拖 拗 拘 拙 拚 招

9 NÉT
兔 兕 兗 畂 畆 畊 界 畎 畏 疢 疣 疤 疥 疫 癸 皆 皇 皈 盃 盅 盆 盇 盈 相 盹 盻 盼 盾 省 眄 眇 眈 眉 眊 看 眎 矜 矦 矧 砂 砆 砉 砌 砍 砑 砒 祇 祈 祉 祊 禹 禺 秋 科 秒 秔 秕 穽 穿 窀 突 竽 竾 竿 籼 籽 紀 紂 紃 約 紅 紆 紇 紈 紉 缸 罘 美 羐 羑 羿 耇 耍 耎 耐 耑 耔 耶 胃 胆 背 胎 胏 胚 胖 胙 胛 胝 胞 胠 胡 胤 胥 臿 舡 舢 冠 苐 苑 苒 苓 苔 苕 苖 苗 苙 苛 苜 苞 苟 苡 苣 若 苦 苧 苫 英 苴 苶 苹 苻 苽 苾 茀 茁 茂 范 茄 茅 茆 茇 茉 茌 虐 虹 虺 衁 衂 衍 衎 表 衩 衫 衭 衲 衵 衽 衿 袂 袄 要 觔 訂 訃 訇 計 貞 貟 負 赳 赴 軌 軍 迢 迤 迥 迦 迨 迩 迪 迫 迭 述 邾 郁 郃 郅 郇 郈 郉 郊 酊 酋 重 閂 陋 陌 降 限 陔 面 革 韋 韭 剃 剄 則 剉 削 剋 剌 前 剎 音 頁 風 飛 食 首 香 劾 勁 勃 勅 勇 鳬 匍 南 卻 卽 厖 厘 厙 厚 叙 叚 叛 叟 咤 咥 咦 咨 咪 咫 咬 咯 咱 咲 咳 咷 咸 咻 咽 咿 哀 品 哂 哄 哆 哇 哈 哉 响 囿 圃 圄 型 垓 垛 垠 垢 垣 垤 奎 奏 奐 契 奔 奕 姘 姙 姚 姜 姝 姞 姣 姤 姥 姦 姨 姪 姬 姮 姱 姸 姹 姻 姿 威 娃 客 宣 室 宥 封 射 屋 屍 屎 屏 峋 峒 峙 峝 巷 幷 幸 庠 庥 度 建 廻 廼 弇 弈 弭 彥 待 徇 很 徉 徊 律 後 怍 怎 怒 思 怠 急 怨 恂 恃 恇 恉 恍 恒 恔 恟 恠 恢 恤 恨 恪 恫 恬 恰 扁 扃 敁 故 敂 施 斿 斾 昚 昜 星 映 春 昧 昨 昫 昬 昭 是 昱 昳 昴 昵 昶 曷 枯 枰 枲 枳 枴 枵 架 枷 枸 枹 枻 柁 柄 柈 柎 柏 某 柑 柒 染 柔 柘 柙 柚 柜 柝 柞 柟 柢 查 柨 柩 柬 柮 柯 柰 柱 柳 柴 柵 柷 柹 殂 殃 殄 殆 段 亭 亮 亯 毖 毗 毘 毡 泉 洄 洊 洋 洌 洎 洑 洒 洗 洙 洚 洛 洞 洟 津 洧 洨 洩 洪 洫 洮 洱 洲 洳 洴 洵 洶 活 洽 派 洿 流 炧 炫 炬 炭 炮 炯 炰 炱 炳 炷 炸 点 為 爰 爮 牁 侮 侯 侵 侶 侷 便 係 促 俄 俊 俎 俏 俐 俑 俗 俘 俚 俛 保 俞 俟 俠 信 修 牮 牯 牲 牴 狠 狡 狥 狨 狩 独 玅 玲 玳 玷 玻 珀 珂 珉 珊 珍 珐 甚 拏 拜 括 拭 拮 拯 拱 拴 拶 拷 拼 拾 拿 持 挂 挆 指 按 挑 挖

10 NÉT
党 甡 畔 留 畚 畛 畜 畝 畞 疰 疲 疳 疴 疵 疸 疹 疼 疽 疾 疿 痀 痁 痂 痃 痄 病 症 皋 皰 益 盌 盍 盎 眙 眚 眛 眞 真 眠 眡 眢 眥 眨 眩 矩 砝 砥 砦 砧 砭 砮 砲 破 砷 祐 祓 祔 祕 祖 祗 祘 祚 祛 祜 祝 神 祟 祠 秖 秘 租 秣 秤 秦 秧 秩 秫 秬 秭 窄 窅 窆 窈 窊 站 竚 竝 笆 笇 笈 笊 笋 笏 笑 粃 粇 粉 粒 兼 冀 紊 紋 納 紐 紓 純 紕 紗 紘 紙 級 紛 紜 紝 素 紡 索 紥 缺 罝 罟 罛 罡 羓 羔 羖 翁 翅 耄 耆 耊 耕 耗 耘 耙 耻 耼 耽 耿 冓 冔 冕 胭 胯 胰 胱 胴 胸 能 脂 脃 脅 脆 脈 脉 脊 臬 臭 致 舀 舁 舩 航 舫 般 冢 冤 冥 芻 茗 茘 茜 茝 茨 茫 茭 茯 茱 茲 茴 茵 茶 茸 茹 茺 茼 荀 荃 荄 荅 荆 荇 荈 草 荊 荏 荐 荑 荒 虒 虓 虔 蚊 蚋 蚌 蚍 蚑 蚓 蚕 蚘 蚜 蚣 蚤 蚦 蚧 蚨 蚩 蚪 衄 衮 衰 衷 衺 衾 袁 袍 袒 袖 袗 袜 袟 袤 袪 被 訊 訋 討 訏 訐 訑 訒 訓 訕 訖 託 記 凂 凄 准 凇 凈 凉 凊 凋 凌 凍 豇 豈 豗 豹 豺 豻 財 貢 貤 赶 起 趵 躬 軏 軒 軔 辱 迷 迹 迺 追 退 送 适 逃 逄 逅 逆 逈 邕 郛 郜 郝 郞 郟 郡 郢 郤 酌 配 酎 酒 釘 釜 針 閃 陛 陜 陞 陟 陡 院 陣 除 陧 隻 隼 剔 剕 剖 剗 剚 剛 剜 剝 剞 剟 剡 飢 飣 馬 骨 高 勉 勑 髟 鬥 鬯 鬲 鬼 匪 厝 原 員 哥 哦 哨 哩 哭 哮 哲 哺 哼 哽 哿 唁 唄 唆 唇 唈 唉 唏 唐 唕 唘 圅 垻 埂 埃 埄 埋 城 埏 埒 埔 埕 夏 套 奘 奚 娉 娌 娑 娓 娘 娛 娜 娟 娠 娣 娥 娩 孩 孫 乘 宦 宮 宰 害 宴 宵 家 宸 容 宼 尅 屐 屑 展 屙 峨 峪 峭 峯 峴 島 峻 峽 差 帨 師 席 座 庫 庬 庭 弱 彖 彧 彩 彪 彫 彬 徐 徑 徒 恁 恐 恕 恙 恚 恝 恣 恥 恧 恩 恭 息 悃 悄 悅 悌 悍 悒 悔 悖 悚 悛 悝 悞 悟 扆 扇 效 敉 敘 料 旁 旂 旃 旄 旅 旆 晁 時 晉 晋 晌 晏 晒 書 朒 朔 朕 栓 栖 栗 栝 栞 栟 校 栢 栨 栩 株 栱 栲 栳 栴 核 根 格 栽 桀 桁 桂 桃 桄 桅 框 案 桌 桎 桐 桑 桓 桔 桕 欬 歬 殉 殊 殷 亳 毧 氣 氤 浙 浚 浜 浞 浡 浣 浥 浦 浩 浪 浬 浭 浮 浴 海 浸 浹 浼 浿 涂 涅 涇 消 涉 涊 涌 涎 涑 涓 涔 涕 涖 涘 烈 烊 烏 烖 烘 烙 烝 烟 烤 爹 牂 俯 俱 俳 俵 俶 俸 俺 俾 倀 倂 倅 倆 倉 個 倌 倍 倏 們 倒 倔 倖 倘 候 倚 倜 借 倡 倢 倣 値 倥 倦 倨 倩 倪 倫 倬 倭 倮 牸 特 狴 狷 狸 狹 狺 狻 狼 狽 猁 猂 珞 珠 珥 珧 珩 珪 班 珮 瓞 瓴 瓷 拳 挈 挐 挨 挪 挫 振 挱 挵 挹 挺 挼 挽 挾 捃 捆 捉 捋 捌 捍 捎 捏 捐 捓 捕 捗

11 NÉT
兜 兢 產 畢 畣 略 畦 畨 痊 痌 痍 痎 痏 痒 痔 痕 皎 皐 盒 盔 盖 眯 眱 眵 眶 眷 眸 眺 眼 眽 眾 着 硃 硇 硎 硏 祥 祧 票 祫 祭 秸 移 窑 窒 窓 窔 窕 竟 章 笙 笛 笞 笠 笥 符 笨 笪 笫 第 笱 笳 笵 粕 粗 粘 紫 紬 紮 累 細 紱 紲 紳 紵 紹 紺 紼 紾 紿 絀 終 絃 組 絅 絆 缽 罣 羚 羜 羝 羞 翊 翌 翎 習 耈 耜 耞 聃 聆 聊 脗 脘 脚 脛 脝 脞 脡 脣 脧 脩 脫 脬 脯 脰 脖 舂 舐 舲 舳 舴 舵 舶 舷 舸 船 艴 荳 荷 荸 荻 荼 荽 莅 莆 莉 莊 莎 莒 莓 莖 莘 莙 莛 莝 莞 莠 莢 莧 莨 莩 莪 莫 處 虖 虙 蚯 蚰 蚱 蚳 蚶 蚺 蚿 蛀 蛄 蛆 蛇 蛉 蛋 衅 衒 術 袈 袋 袌 袞 袠 袱 袴 袵 袷 袺 袽 袿 裀 規 覓 觖 訛 訝 訟 訢 訣 訥 訩 訪 設 許 减 豉 豚 豝 貧 貨 販 貪 貫 責 貭 赦 趹 趺 趼 趾 跁 跂 躭 軛 軟 逋 逍 透 逐 逑 途 逕 逖 逗 這 通 逛 逝 逞 速 造 逡 逢 連 部 郫 郭 郯 郰 郴 郵 酖 酗 野 釣 釦 釧 釬 釭 釵 閈 閉 陪 陬 陰 陲 陳 陴 陵 陶 陷 陸 雀 雩 雪 剪 剮 副 頂 頃 飥 飧 勒 動 勖 勗 勘 務 魚 鳥 鹵 鹿 麥 麻 匙 匭 匾 匿 區 參 唪 售 唯 唱 唳 唵 唾 啁 啄 商 問 啐 啑 啓 啕 啖 啗 啚 啜 啞 啡 啣 啻 啼 圇 圉 圊 國 埜 埝 域 埠 埤 埧 埭 埴 埶 執 埸 培 基 埽 堂 堃 堅 堆 堊 够 夢 夤 夥 娬 娶 娼 婀 婁 婆 婉 婕 婚 婢 婥 婦 婪 婭 孰 孱 宿 寀 寂 寃 寄 寅 密 寇 専 將 尉 屛 屜 屝 崆 崇 崋 崎 崑 崔 崖 崗 崙 崚 崛 崞 崢 崤 崦 崧 崩 巢 乾 帲 帳 帵 帶 帷 常 庳 庵 庶 康 庸 庾 張 彗 得 徘 徙 徜 從 徠 恿 悁 悉 悠 患 悤 您 悰 悱 悴 悵 悸 悻 悼 悽 悾 情 惆 惇 惋 惓 惕 惘 惛 惜 惟 戚 戛 戞 戟 扈 敎 敏 救 敔 敕 敖 敗 教 敝 斛 斜 斬 旉 旋 旌 旎 族 晚 晜 晝 晞 晟 晡 晤 晦 晨 曹 曺 曼 朗 望 桫 桬 桮 桰 桲 桴 桶 桷 桹 梁 梃 梅 梆 梏 梐 梓 梔 梗 條 梟 梠 梢 梦 梧 梨 梭 械 梱 梲 梳 梵 梹 欲 欵 欷 欸 殍 殺 毫 毬 涪 涯 液 涵 涸 涼 涿 淀 淅 淆 淇 淋 淌 淑 淒 淖 淘 淙 淚 淛 淝 淞 淟 淡 淤 淥 淦 淨 淩 淪 淫 淬 淮 深 淳 淵 淶 混 淹 淺 添 淼 清 烹 烽 焉 爽 牼 牽 牾 犁 偃 假 偈 偉 偋 偌 偎 偏 偕 做 停 健 偪 偭 偲 側 偵 偶 偷 偹 猊 猖 猗 猘 猙 猛 猜 猝 猞 猪 猫 率 玈 現 球 琅 理 琉 琊 瓠 瓢 甜 捥 捧 捨 捩 捫 捭 据 捱 捲 捴 捵 捶 捷 捺 捻 捼 捽 掀 掂 掃 掄 掇 授 掉 掊 掎 掏 掐 排 掖 掘 掙 掛 掞 掠 採 探 接 控 推 掩 措 掫 掬 掮 掯 揘

12 NÉT
傀 傅 傍 傎 傑 傒 傔 傖 傘 備 傚 傢 僃 僊 僌 剩 殼 甥 甦 番 畫 畬 畮 畯 異 畱 疎 痗 痘 痙 痛 痞 痠 痢 痣 痧 登 發 皓 皖 皴 盛 盜 睅 睆 睇 睊 睍 睏 矞 矟 短 硜 硝 硨 硫 硬 确 硯 碔 祲 禀 稀 稂 稃 稅 稈 稊 程 稌 稍 窖 窗 窘 竣 童 竦 筅 筆 筇 等 筋 筌 筍 筏 筐 筑 筒 筓 答 策 粛 粞 粟 粢 粥 粧 絍 絏 結 絕 絖 絚 絛 絜 絞 絡 絢 給 絨 絪 絫 絮 絰 統 絲 絳 絹 缾 罥 羢 翔 翕 耋 聒 胔 胾 脹 脾 腁 腆 腊 腋 腌 腎 腑 腓 腔 腕 臯 舃 舄 舒 舜 莾 菀 菁 菅 菇 菉 菊 菌 菓 菔 菖 菘 菜 菟 菠 菡 菩 菪 菫 華 菰 菱 菲 菴 菸 菹 菼 菽 菾 萁 萃 萄 萆 萇 萊 萋 萌 萍 萎 萏 萑 虛 蛑 蛔 蛕 蛘 蛙 蛛 蛞 蛟 蛤 蛩 蛭 衕 衖 街 裁 裂 裋 裎 裕 裙 補 裡 覃 視 覘 觚 觝 訴 訶 診 註 証 詁 詆 詈 詎 詐 詒 詔 評 詖 詗 詘 詛 詞 詠 凑 凓 凔 象 貂 貯 貰 貲 貳 貴 貶 買 貸 貺 費 貼 貽 貿 賀 賁 赧 趁 趄 超 越 趋 跅 跋 跌 跎 跏 跑 跖 跗 跚 跛 距 躰 軡 軫 軶 軸 軹 軺 軻 軼 凱 凳 辜 逬 逭 逮 週 進 逴 逵 逶 逸 都 郿 鄀 鄂 鄆 鄉 鄊 酡 酢 酣 酤 酥 釉 量 鈀 鈇 鈉 鈍 鈎 鈐 鈔 鈕 鈞 鈣 開 閎 閏 閑 閒 間 閔 陻 陽 陿 隁 隂 隃 隄 隅 隆 隈 隉 隊 隋 隍 階 随 隐 雁 雄 雅 集 雇 雯 雰 雲 靮 韌 剩 割 剴 創 項 順 頇 須 飩 飪 飫 飭 飮 飯 馭 馮 勛 勝 勞 募 髠 匏 匐 黄 黃 黍 黑 黹 博 卿 厤 厥 厦 厩 厫 叅 啾 喀 喁 喂 喃 善 喇 喈 喉 喊 喋 喎 喏 喑 喒 喔 喘 喙 喚 喜 喝 喞 喟 喤 喧 喨 喪 喫 喬 喭 單 喻 圌 堍 堙 堝 堞 堠 堡 堤 堤 堦 堪 堯 堰 報 場 堵 壹 壺 壻 奠 奡 奢 婷 婺 媒 媚 媛 媟 媢 媧 富 寐 寒 寓 寔 尊 尋 就 尲 屠 崴 崽 嵆 嵋 嵌 嵎 嵏 嵐 嵒 巽 帽 幀 幂 幃 幄 幅 幾 廀 廁 廂 强 弻 彭 御 徧 徨 復 循 悲 悶 惄 惎 惑 惚 惠 惡 惢 惥 惪 惰 惱 惲 惴 惶 惸 惺 惻 愀 愉 愊 愎 愒 愔 愕 愜 愠 愧 扉 攲 敞 敪 敢 散 敦 斌 斐 斑 斒 斝 斮 斯 旐 旒 旣 旤 晬 普 景 晰 晳 晴 晶 晷 智 晾 曾 替 最 朝 朞 期 棃 棄 棉 棋 棍 棐 棒 棖 棗 棘 棚 棟 棠 棣 棧 棨 棫 棬 森 棱 棲 棵 棹 棺 棼 椀 椁 椅 椇 椉 植 椎 椏 椐 椒 椓 椗 欹 欺 欽 款 欿 殖 殘 殽 毯 毳 渙 渚 減 渝 渟 渠 渡 渣 渤 渥 渦 測 渭 渮 港 渲 渴 游 渺 渾 湃 湄 湅 湊 湍 湎 湓 湔 湖 湘 湛 湜 湣 湧 湩 湫 湯 湲 湽 焙 焚 焜 焠 無 焦 焮 焰 焱 然 爲 爺 牋 牌 犀 犂 犇 猢 猥 猩 猱 猴 猶 珷 琖 琚 琛 琢 琤 琥 琦 琨 琪 琬 琮 琯 琰 琲 琳 琴 琵 琹 琺 瓻 瓿 掌 掣 掽 掾 揀 揄 揆 揉 揎 描 提 插 揔 揕 揖 揗 揚 換 揜 揠 握 揢 揣 揩 揪 揭 揮 揲 援 揶 揸

13 NÉT
當 畸 畹 疏 痰 痱 痲 痳 痴 痹 痺 痼 痿 瘀 瘁 瘃 皙 盞 盟 睚 睛 睜 睞 睟 睡 睢 督 睥 睦 睨 睪 睫 睬 睹 矮 硼 碁 碇 碉 碌 碍 碎 碑 碓 碘 碰 祺 祼 祿 禁 禄 禽 稔 稗 稚 稜 稞 稟 稠 窞 窟 窠 窣 竫 筞 筠 筤 筥 筦 筩 筭 筮 筯 筰 筱 筲 筳 筴 筵 筷 筸 筢 粮 粰 粱 粲 粳 粵 絺 綁 綃 綆 綈 綉 綌 綍 綏 經 緐 罨 罩 罪 罫 罭 置 署 羣 群 羨 義 翛 耡 聖 聘 肄 肅 肆 腠 腥 腦 腩 腫 腮 腯 腰 腱 腳 腴 腷 腸 腹 腺 舅 與 舝 艁 艄 艇 艋 萬 萱 萲 萵 萸 萹 萼 落 葅 葆 葉 葑 葖 著 葘 葚 葛 葡 董 葦 葩 葫 葬 葭 葯 葱 葳 葵 葶 葷 葸 葹 葺 蒂 韮 虜 虞 號 虡 蛸 蛹 蛺 蛼 蛾 蜀 蜂 蜃 蜆 蜇 蜈 蜉 蜊 蜋 蜍 蜎 蜑 蜒 蜓 蜕 衙 裊 裏 裒 裔 裘 裛 裝 裟 裠 裨 裯 裰 裱 裸 裼 裾 褂 褚 覜 觜 解 觥 訾 詡 詢 詣 試 詧 詩 詫 詬 詭 詮 詰 話 該 詳 詹 詼 詾 詿 誄 誅 誆 誇 豋 豢 貃 貅 貉 賂 賃 賄 賅 資 賈 賊 賍 赩 趍 趑 跟 跡 跣 跦 跧 跨 跪 跫 跬 路 跰 跲 跳 跴 躱 躳 軾 輀 較 輅 輇 輈 載 凴 辞 辟 辠 農 逼 逾 遁 遂 遄 遅 遇 遉 遊 運 遌 遍 過 遏 遐 遑 遒 道 達 違 鄏 鄒 鄔 鄕 鄖 酧 酩 酪 酬 鈴 鈸 鈹 鈺 鈿 鉀 鉄 鉅 鉉 鉋 鉏 鉑 鉗 鉛 鉞 鉢 鉤 鉥 鉦 閘 閙 閟 隔 隕 隖 隘 隙 雉 雊 雋 雌 雍 雎 零 雷 雹 電 靳 靴 靶 靷 剷 剸 剺 剽 韵 頊 頌 頎 頏 預 頑 頒 頓 飱 飴 飼 飽 飾 馱 馳 馴 骫 骭 勠 勢 勣 勤 勦 髢 鳧 鳩 麀 麂 黽 鼎 鼓 鼠 匯 叠 嗁 嗃 嗄 嗅 嗆 嗇 嗉 嗌 嗎 嗏 嗑 嗒 嗓 嗔 嗚 嗛 嗜 嗟 嗢 嗣 嗤 嗥 嗩 嗶 嗸 嗽 嗾 嘅 圍 圏 園 圓 圖 團 圜 圝 塊 塋 塌 塍 塏 塑 塒 塔 塗 塘 塚 塞 塟 填 壼 壽 奥 媲 媳 媵 媸 媼 媽 媾 媿 嫁 嫂 嫄 嫉 嫋 嫌 嫏 寖 寘 嵩 嵫 嵬 嵯 亂 幌 幔 幕 幹 廈 廉 廊 廋 廌 弒 彀 徬 徭 微 徯 想 惹 愁 愆 愈 愍 意 愚 愛 感 愫 愬 愴 愷 愼 愾 慄 慆 慊 慌 慍 戡 戢 戤 戥 敬 敭 斟 新 旓 暄 暇 暈 暉 暋 暌 暍 暎 暑 暖 暗 暘 會 椰 椳 椶 椷 椸 椹 椽 椾 椿 楂 楊 楓 楔 楘 楙 楚 楛 楝 楞 楠 楡 楢 楣 楥 楦 楨 楫 楬 業 楮 楳 極 楷 楸 楹 概 歃 歆 歇 歈 歉 歰 歱 歲 殛 殿 毀 亶 毷 毹 毽 溏 源 準 溘 溝 溟 溢 溥 溧 溪 溫 溯 溱 溲 溴 溶 溷 溺 溼 溽 滁 滂 滃 滄 滅 滇 滋 滌 滎 滏 滑 滓 滔 滕 滙 煅 煇 煉 煊 煌 煎 煏 煑 煒 煕 煖 煙 煜 煞 煠 煢 煤 煥 煦 照 煨 煩 煬 牏 牐 牒 犍 犎 催 傭 傲 傳 傴 債 傷 傺 傻 傾 僂 僅 僇 僉 働 猷 猺 猻 猾 猿 獀 獅 獉 瑇 瑉 琿 瑁 瑄 瑋 瑑 瑕 瑗 瑙 瑚 瑛 瑜 瑞 瑟 瑯 甁 尟 揅 揫 搆 搉 搊 損 搏 搐 搒 搓 搔 搖 搗 搘 搜 搡 搢 搤 搥 搦 搧 搨 搪 搬 搭 搲 搶 携 搽 搾 搿

14 NÉT
畽 疐 疑 痾 瘈 瘊 瘋 瘌 瘍 瘏 瘐 瘓 瘕 瘖 瘗 瘝 皸 盡 睽 睾 睿 瞀 瞄 碗 碞 碟 碡 碣 碧 碩 碪 碭 碯 碱 禊 禋 禍 禎 福 禔 禕 禖 禘 稭 種 稱 窨 窩 窪 窬 竪 竭 端 箆 箇 箋 箍 箏 箑 箒 箔 箕 算 箚 箜 箝 箠 管 粹 粺 粽 精 綜 綠 綢 綣 綦 綫 綬 維 綮 綯 綰 綱 網 綳 綴 綵 綷 綸 綹 綺 綻 綽 綾 綿 緅 緇 緉 緊 緋 緌 総 緒 罰 罱 罳 罵 翟 翠 翡 翣 聚 聞 聡 肇 肈 腐 腿 膀 膂 膃 膆 膈 膊 膋 膏 臧 臺 舔 舞 冩 蒐 蒔 蒙 蒜 蒞 蒟 蒡 蒨 蒯 蒱 蒲 蒴 蒸 蒹 蒺 蒻 蒼 蒿 蓀 蓁 蓂 蓄 蓆 蓇 蓉 蓊 蓋 蓍 蓏 蓐 蓑 蓓 蜘 蜚 蜜 蜞 蜡 蜢 蜣 蜥 蜨 蜩 蜮 蜰 蜴 蜷 蜹 蜺 蜻 蜼 蜾 蜿 蝀 蝃 裳 裴 裹 製 複 褊 褌 褐 褒 褓 褘 褙 覡 觫 誌 認 誑 誓 誕 誖 誘 誚 語 誠 誡 誣 誤 誥 誦 誨 說 凘 豨 豪 貌 貍 賑 賒 賓 賕 赫 趕 趙 跼 跽 踁 踉 踊 輊 輒 輓 輔 輕 辢 遘 遜 遝 遞 遠 遡 遢 遣 遥 鄘 鄙 鄜 鄞 鄠 鄢 酲 酴 酵 酷 酸 酹 酺 鉶 鉸 銀 銃 銅 銎 銑 銓 銖 銘 銚 銛 銜 閡 閣 閤 閥 閧 閨 閩 際 障 隤 雒 需 靖 靺 靼 靿 鞀 鞄 鞅 韍 剿 劂 劃 韶 頖 頗 領 颭 颯 餂 餃 餅 餈 餉 養 餌 馹 駁 骯 骰 骱 勩 髣 髤 髥 髦 髩 魁 魂 鳲 鳳 鳴 鳶 麼 鼻 齊 匱 厭 厮 厯 厰 厲 嘆 嘈 嘉 嘍 嘏 嘐 嘑 嘒 嘓 嘔 嘖 嘗 嘘 嘛 塲 塵 塹 塼 塾 塿 墀 墁 境 墅 墉 墊 墍 墐 墓 増 墜 墟 夀 奩 奪 嫖 嫗 嫚 嫜 嫠 嫡 嫦 嫩 嫫 孵 孶 寞 察 寡 寢 寤 寥 實 對 屢 屣 嶂 嶄 嶇 嶍 幗 幘 幛 廏 廑 廒 廓 廕 廖 彄 彘 彙 彯 彰 影 愳 愿 慁 慂 慇 慈 態 慘 慚 慟 慢 慣 慥 慨 慳 慴 慵 慷 戩 截 戮 敲 斠 斡 旖 旗 暝 暢 朅 榑 榔 榕 榖 榘 榛 榜 榤 榦 榧 榨 榫 榭 榮 榱 榲 榷 榻 榼 榾 槀 槁 槃 槅 槊 構 槌 槍 槎 槐 槑 槓 歌 殞 毓 氳 滫 滬 滯 滲 滴 滷 滸 滹 滾 滿 漁 漂 漆 漈 漉 漏 漑 漓 演 漕 漘 漙 漚 漠 漢 漣 漥 漩 漪 漫 漬 漯 漱 漲 漳 漵 漶 漸 漾 澂 煼 煽 熄 熇 熊 熏 熒 熔 爾 牓 犒 犖 獃 獄 獍 獎 獐 獒 僎 像 僑 僕 僖 僚 僝 僞 僣 僥 僦 僧 僨 僩 僬 僭 僮 僱 瑴 瑣 瑤 瑩 瑪 瑰 瑱 瑲 甄 甃 搴 摑 摒 摔 摘 摛 摜 摟 摠 摧 摭 摳 摴 摶 摺 摽 撂

15 NÉT
畿 瘛 瘞 瘟 瘠 瘡 瘢 瘤 瘥 瘦 瘧 瘩 皚 皜 皞 皡 皺 監 盤 瞇 瞋 瞌 瞍 瞎 瞑 確 碼 碾 磁 磅 磉 磊 磋 磐 磑 磔 磕 磗 禡 稷 稺 稻 稼 稽 稾 稿 穀 窮 窯 窰 窳 箬 箭 箯 箱 箲 箴 箸 節 篁 範 篆 篇 篋 篌 糅 糇 糈 糉 糊 緗 緘 線 緝 緞 締 緡 緣 緤 緥 緦 編 緩 緪 緬 緯 緲 練 緶 罷 羯 翥 翦 翩 翫 翬 耦 膓 膘 膚 膛 膜 膝 膞 膠 興 舖 冪 蓧 蓬 蓮 蓯 蓰 蓱 蓴 蓷 蓺 蓼 蓽 蓿 蔆 蔑 蔓 蔔 蔕 蔗 蔚 蔞 蔟 蔡 蔣 蔥 蔦 蔬 蔭 蔴 蔻 虢 蝌 蝎 蝓 蝕 蝗 蝘 蝙 蝟 蝠 蝡 蝣 蝤 蝥 蝦 蝨 蝮 蝯 蝱 蝴 蝶 蝸 蝻 螂 衚 衛 衝 褎 褏 褞 褡 褥 褦 褪 褫 褲 褵 覥 誰 課 誶 誹 誼 誾 調 諂 諄 談 諉 請 諍 諏 諑 諒 論 諗 諩 凙 凛 凜 豌 賙 賚 賛 賜 賝 賟 賠 賡 賢 賣 賤 賦 賨 質 賬 趟 趣 踏 踐 踖 踘 踝 踞 踟 踡 踢 踣 踥 踧 踩 踪 躺 輗 輘 輙 輛 輜 輝 輞 輟 輠 輦 輧 輩 輪 辤 遨 適 遭 遮 遯 遰 遲 鄦 鄧 鄭 鄯 鄰 鄱 鄲 醁 醃 醅 醆 醇 醉 醊 醋 銲 銷 銹 銻 鋁 鋃 鋅 鋌 鋏 鋒 鋙 鋝 鋟 鋤 鋩 鋪 鋭 閫 閬 閭 閱 霂 霄 霆 震 霈 霉 靚 靠 鞋 鞍 鞏 劇 劈 劉 劊 劌 劍 劑 頞 頡 頣 頦 頫 餐 餑 餒 餓 餔 餕 餖 餗 餘 駈 駉 駐 駑 駒 駔 駕 駘 駙 駛 駝 駟 骳 骷 勰 勲 髫 髭 髮 髯 鬧 鬱 魃 魄 魅 魨 魯 魴 鳸 鴂 鴆 鴇 鴈 麃 麄 麩 麫 麾 黎 鼏 鼐 齒 匳 匵 叡 嘩 嘬 嘮 嘰 嘲 嘴 嘵 嘶 嘷 嘹 嘻 噀 噉 噍 噎 噏 噐 墠 墡 墦 墨 墩 墮 墳 奭 嫵 嫺 嬀 嬃 嬈 嬉 嬋 嬌 嬍 寧 寨 審 寫 寬 寮 寯 層 履 屧 嶒 嶓 嶙 嶠 幞 幟 幡 幢 幣 廐 廚 廛 廝 廟 廠 廡 廢 廣 廨 廩 弊 彈 彊 徵 德 徹 慕 慙 慝 慤 慧 慫 慮 慰 慶 慸 慼 慾 憂 憃 憇 憊 憎 憐 憒 憔 憖 憛 憤 憧 憫 憬 憮 敵 敻 敷 數 敺 斲 暫 暭 暮 暱 暴 暵 槥 槧 槨 槩 槭 槱 槲 槳 槹 槼 槽 槿 樁 樂 樅 樊 樑 樓 樗 標 樛 樝 樞 樟 模 樣 樨 歎 歐 殣 毅 毆 毿 氂 漿 潁 潑 潔 潘 潛 潞 潟 潢 潤 潦 潭 潮 潯 潰 潸 潺 潼 澀 澁 澄 澆 澇 澈 澌 澍 澎 澗 澣 熟 熠 熨 熬 熯 熱 熲 牖 犛 獗 獘 獞 獠 僵 價 僻 僽 僾 僿 儀 儁 儂 億 儆 儈 儉 儋 儌 瑽 瑾 璀 璃 璅 璆 璇 璈 璉 璋 甆 摩 摯 摰 摹 撅 撇 撈 撏 撐 撒 撓 撕 撙 撚 撞 撟 撡 撣 撤 撥 撦 撩 撫 撬 播 撮 撰 撲 撳

16 NÉT
瘭 瘰 瘲 瘳 瘴 瘵 瘸 瘻 瘼 皻 皼 盥 盦 盧 瞖 瞞 瞠 瞢 磧 磨 禦 禩 穄 穅 穆 穇 穈 穌 積 穎 窵 窶 窸 窺 窾 窿 築 篔 篙 篚 篛 篝 篠 篡 篤 篥 篦 篨 篩 篪 糐 糒 糕 糖 糗 緹 緻 縈 縉 縊 縋 縐 縑 縕 縚 縛 縝 縞 縟 縠 縢 縣 罃 罹 羲 翮 翰 耨 聫 膨 膩 膰 膳 膴 膵 臻 舉 舘 艘 蔽 蔾 蕁 蕃 蕆 蕈 蕉 蕊 蕋 蕎 蕑 蕓 蕕 蕖 蕘 蕙 蕝 蕞 蕡 蕢 蕤 蕨 蕩 蕪 螃 螄 螈 螋 融 螓 螗 螘 螙 螞 螟 螡 螢 螣 衞 衡 褧 褰 褱 褶 褸 襁 覦 覧 覩 親 觱 觳 諛 諜 諞 諟 諠 諡 諢 諤 諦 諧 諫 諭 諮 諱 諳 諶 諷 諸 諺 諼 諾 謀 謁 謂 凝 豎 豫 豬 貓 賭 賮 賴 賵 赬 赭 趦 踰 踱 踴 踵 踶 踹 踽 蹀 蹁 蹂 蹄 輭 輮 輯 輳 輶 輸 輹 輺 輻 辥 辦 辨 遛 遴 遵 遶 遷 選 遹 遺 遼 鄴 醍 醐 醑 醒 醕 鋸 鋼 錁 錄 錐 錔 錘 錚 錞 錠 錡 錢 錦 錨 錫 錮 錯 錳 閶 閹 閼 閽 閾 閿 隧 隨 隩 險 隷 雕 霍 霎 霏 霑 霓 霖 靛 靜 靦 鞔 鞘 劓 劘 頭 頮 頰 頷 頸 頹 頻 餙 餚 餛 餞 餠 餡 餧 館 駢 駭 駮 駱 骸 骼 勵 髹 髻 鬨 鮀 鮆 鮎 鮑 鮒 鮓 鴉 鴒 鴕 鴛 鴝 鴞 鴟 鴣 鴦 鴨 麅 麇 麈 黔 默 鼒 龍 龜 噙 噢 噤 噥 噦 器 噩 噪 噫 噬 噭 噱 噲 噴 噶 噸 嚀 墻 墼 墾 壁 壅 壇 壈 奮 嬖 嬗 嬙 嬛 寰 導 屨 嶧 嶰 幧 幨 幪 徼 憑 憗 憙 憝 憨 憩 憲 憶 憾 懂 懈 懊 懌 懍 戰 戱 整 暹 暾 曀 曁 曆 曇 曈 曉 樲 樵 樷 樸 樹 樺 樽 樾 橄 橅 橇 橈 橊 橋 橐 橕 橘 橙 橛 機 橡 橢 橤 橧 橫 橱 檀 檃 檄 檇 檉 檎 檐 檔 檜 檝 檟 檠 檢 檣 歔 歕 歗 歙 歷 殤 殪 殫 毈 氄 氅 澠 澡 澤 澥 澧 澨 澮 澱 澳 澶 澼 激 濁 濂 濃 濆 濊 熹 熾 燁 燃 燄 燈 燉 燎 燐 燒 燔 燕 燖 燙 燜 獧 獨 獪 獫 獬 儐 儒 儔 儕 儗 儘 儛 璜 璞 璠 璣 甌 甍 甎 甑 撻 撼 撾 擁 擂 擄 擅 擇 操 擒 擔 擕 擗 據

17 NÉT
疄 療 癃 癅 癆 癉 癌 癎 皤 盩 盪 瞥 瞧 瞪 瞬 瞭 瞰 瞳 瞶 瞷 矯 矰 磠 磬 磯 磲 磴 磷 磺 磻 磽 礁 禧 禪 禫 穉 穗 篲 篳 篴 篷 篼 篾 簀 簇 簉 簋 簍 簏 簑 簒 糙 糜 糝 糞 糟 糠 縦 縩 縫 縭 縮 縱 縲 縴 縵 縶 縷 縹 縻 總 績 縿 繁 繃 繄 繅 繆 繇 繈 繒 罄 罅 罽 罾 罿 羀 翳 翶 聯 聰 聲 聳 聴 膺 膽 膾 膿 臀 臂 臄 臆 臈 臉 臊 臨 艱 蕭 蕷 蕹 蕻 蕾 薀 薄 薇 薈 薊 薌 薏 薐 薑 薓 薔 薘 薙 薛 薜 薝 薟 薢 薤 薦 薧 薨 薩 薪 薯 虧 螫 螬 螭 螮 螯 螳 螵 螺 螻 螽 螿 蟀 蟁 蟄 蟆 蟈 蟊 蟋 褻 襃 襄 襆 襇 襌 襍 襏 覬 覯 謄 謅 謆 謇 謊 謌 謎 謏 謐 謔 謖 謗 謙 講 謝 謡 凟 谿 豀 豁 豳 貔 賸 賺 賻 購 賽 賾 赯 趨 蹇 蹈 蹉 蹊 蹋 蹌 蹍 蹏 蹐 輾 輿 轂 轄 轅 遽 避 邀 邁 邂 邃 還 邅 鄹 醜 醝 醞 醢 鍊 鍋 鍍 鍔 鍘 鍛 鍤 鍥 鍪 鍫 鍰 鍱 鍳 鍵 鍼 鍾 鍿 鎂 闃 闇 闈 闉 闊 闋 闌 闍 隰 隱 隲 隸 雖 霙 霛 霜 霞 霡 鞚 鞠 顆 顇 颶 餬 餮 餱 餲 餳 餵 駸 駿 騁 騂 騃 骽 骾 鬁 鬂 鬴 魈 鮝 鮠 鮪 鮫 鮭 鮮 鮰 鴰 鴻 鴽 鴿 鵂 麋 麌 麯 麰 黏 黛 黜 黝 點 黻 黼 黿 鼢 鼾 齋 齌 齔 龠 嚅 嚆 嚇 嚎 嚏 嚕 壎 壑 壓 壔 壕 壖 嬝 嬡 嬪 嬭 嬰 嬲 嬴 嬸 嶷 嶸 嶺 嶼 嶾 幫 幬 彌 彍 徽 懃 懇 應 懋 懥 懦 懨 戲 戳 戴 斁 斂 斃 曏 曖 殭 殮 氈 氉 氍 濕 濘 濛 濟 濠 濡 濤 濫 濬 濮 濯 濰 濱 營 燠 燥 燦 燧 燬 燭 燮 燴 爵 牆 獮 獯 獰 獲 償 儡 儤 儩 優 璢 璐 璨 璩 璪 璫 環 璵 甒 擊 擎 擘 擠 擡 擢 擣 擦 擬 擭 擯 擰 擱

18 NÉT
癒 癖 癗 癘 癜 癤 皦 皭 瞻 瞽 瞾 瞿 礌 礎 礟 禮 穠 穡 穢 穤 竄 竅 簞 簟 簠 簡 簦 簧 簨 簪 簮 糧 糯 繐 織 繕 繖 繙 繚 繞 繡 繢 罇 羃 羵 翹 翻 翼 聵 聶 臍 臏 臑 舊 艟 薰 薶 薷 薸 薹 薻 藁 藂 藉 藊 藍 藎 藏 藐 蟒 蟕 蟛 蟠 蟢 蟣 蟥 蟪 蟫 蟬 蟮 蟯 蟲 襖 襚 襟 襠 襢 覆 覰 覲 覶 覷 覸 觴 觵 謦 謨 謫 謬 謯 謳 謷 謹 謻 謼 謾 譁 豐 贄 贅 蹕 蹙 蹜 蹝 蹞 蹟 蹠 蹡 蹢 蹣 蹤 軀 轆 轇 轉 轊 邇 邈 鄺 醨 醪 醫 醬 釐 鎊 鎋 鎌 鎔 鎖 鎗 鎚 鎛 鎞 鎡 鎧 鎪 鎬 鎭 鎰 鎲 鎳 闐 闑 闒 闓 闔 闕 闖 闘 隳 雘 雙 雛 雜 雝 雞 雟 霢 霤 霧 靝 鞦 鞧 鞨 鞫 鞬 鞭 韓 韔 韘 韙 顋 題 額 顎 顏 顒 顓 颸 颺 餺 餻 餼 餽 餾 餿 饁 饅 饇 饈 馘 馥 騈 騌 騎 騏 騐 騑 髀 髁 鬃 鬄 鬆 鬈 鬩 鬵 魊 魋 魍 魎 魏 鮿 鯀 鯁 鯈 鯉 鯊 鵑 鵒 鵓 鵙 鵜 鵝 鵠 鵡 黟 黠 鼂 鼕 鼦 鼧 鼪 鼫 鼬 齕 壘 壙 學 孺 孻 寳 屩 屬 懟 懣 斵 斷 旛 曙 曚 曛 曜 朦 檬 檮 檯 檳 檸 檻 檿 櫂 櫃 櫉 歟 歸 殯 濺 濼 濾 瀆 瀉 瀋 瀍 瀏 瀑 瀕 瀘 瀚 瀛 瀝 瀟 瀡 瀣 瀦 燹 燻 燼 燾 燿 獵 獷 獸 儷 儺 儻 儼 璧 璿 瓀 瓈 甓 甕 擥 擧 擪 擲 擴 擷 擺 擻 擾 擿 攄 攅 攆 攏

19 NÉT
疆 疇 癟 癡 盬 矇 矉 矱 礙 礜 礞 禰 禱 穨 穩 穫 竇 竈 簫 簴 簷 簸 簹 簽 簾 繩 繪 繫 繭 繮 繯 繰 繳 繹 罋 羅 羆 羶 羸 羹 翽 翾 職 臋 臕 臘 舚 艣 艤 艶 藕 藜 藝 藟 藤 藥 藩 藪 藭 藳 蟶 蟹 蟺 蟻 蟾 蠁 蠃 蠅 蠆 蠉 蠊 蠋 蠍 襜 襞 襤 襦 覈 覺 觶 譆 譈 證 譍 譎 譏 譔 譖 識 譙 譚 譛 譜 豷 贈 贉 贊 贋 蹩 蹬 蹭 蹯 蹲 蹴 蹵 蹶 蹺 蹻 蹼 轍 轎 轔 辭 邊 邋 醭 醮 醯 醰 醱 鏁 鏃 鏇 鏈 鏊 鏐 鏑 鏖 鏗 鏘 鏜 鏝 鏞 鏟 鏡 鏢 鏤 鏨 闚 關 離 難 靡 鞲 鞳 鞴 鞵 鞶 韛 韜 韝 韞 韻 願 顙 顚 類 颻 颼 饉 饊 饋 饌 饐 饑 饒 騖 騙 騣 騧 勷 勸 鬉 鬋 鬌 鬍 鬎 鯖 鯗 鯚 鯛 鯠 鯢 鯤 鯧 鯨 鯪 鯫 鵩 鵪 鵬 鵰 鵲 鵷 鵻 鵾 鶃 鶉 鶊 鶚 鶡 鶩 麑 麒 麓 麕 麗 麴 鼃 鼗 鼮 齗 齘 龐 厴 叢 嚚 嚥 嚦 嚨 嚬 嚮 壚 壜 壞 壟 嬾 嬿 孼 巇 巉 廬 彞 懲 懵 懶 懷 懸 旝 旟 曝 曠 櫍 櫓 櫚 櫛 櫜 櫝 櫞 櫟 歠 瀠 瀧 瀨 爆 爇 爍 牘 牕 犢 獺 璽 瓊 瓣 甖 攀 攈

20 NÉT
癢 癥 癧 矍 矑 礦 礧 礪 礫 礬 礮 礱 競 簿 籃 籌 籍 糰 繻 繼 繽 繾 纁 纂 罌 翿 耀 臙 臚 臛 艦 艨 藶 藷 孽 藹 藺 藻 藼 藿 蘀 蘂 蘄 蘅 蘆 蘇 蘊 蘋 蘐 蘑 蠐 蠑 蠓 蠔 蠕 蠖 蠘 蠙 襪 襫 襬 襭 襮 覻 觸 譟 警 譫 譬 譯 議 譱 贍 贏 躁 躃 躄 躅 躇 躉 轕 轖 轗 轘 辮 醲 醴 醵 釋 鏹 鏽 鐂 鐃 鐋 鐍 鐎 鐏 鐐 鐓 鐘 鐙 鐧 鐫 闞 闠 闡 隴 霰 霱 露 鞹 鞺 韠 韡 響 顢 顣 飂 飄 馨 騫 騭 騰 騶 騷 騸 鬐 鬒 鬪 鯶 鯽 鯿 鰂 鰈 鰉 鰋 鰌 鰍 鰐 鰒 鰓 鰕 鹹 鹺 麵 黥 黦 黧 黨 鼯 齚 齟 齠 齡 齣 嚱 嚲 嚳 嚴 嚶 嚷 嚼 壤 孀 孃 寵 寶 懺 斆 斕 曦 曨 朧 櫨 櫪 櫫 櫬 櫱 櫳 瀲 瀹 瀼 瀾 爐 爗 爚 爛 爝 爨 犧 獻 獼 瓏 攔 攖 攘 攙

21 NÉT
癩 礴 籐 籑 籒 糲 纆 纇 纊 續 纍 纏 罍 罎 羼 耰 臝 蘖 蘗 蘘 蘚 蘝 蘞 蘤 蘧 蘩 蘭 蠛 蠜 蠟 蠡 蠢 蠣 衊 襯 覼 覽 譅 譴 護 譸 譽 讁 贐 贑 贒 贓 贔 趯 躊 躋 躍 轞 轟 辯 酆 醺 醻 鐮 鐲 鐳 鐵 鐶 鐸 鐺 闢 闤 闥 霸 霹 靧 鞾 顥 顦 顧 飅 飜 饔 饕 饗 饘 饜 騾 驀 驁 驂 驃 驄 驅 髏 鬙 魑 魔 魕 鰜 鰣 鰥 鰨 鰩 鰭 鶬 鶯 鶴 鶹 鶻 鶼 鷀 鷁 鷂 鷃 鷇 鹻 麝 黯 鼙 齎 齦 齧 齩 龝 龡 囀 囁 囂 巋 巍 懼 懽 懾 曩 櫸 櫺 櫻 欃 欄 權 殱 殲 亹 灉 灊 灌 灑 獾 瓔 甗 攛 攜 攝

22 NÉT
疊 癬 癭 癮 禳 禴 穰 竸 籖 籙 籛 籜 籟 籠 糱 糴 糵 繿 纎 纑 羇 聽 聾 臞 臟 艫 蠧 蠨 襶 覿 譾 讀 讅 贖 贗 趲 躐 躑 躒 躓 躔 躕 轡 轢 酇 酈 鑄 鑊 鑌 鑑 霽 霾 韁 韃 顫 驊 驍 驑 驕 鬚 鬝 鬫 鬻 鰱 鰲 鰳 鰵 鰷 鰻 鰾 鱅 鱈 鱉 鷓 鷖 鷗 鷙 鷞 鷟 麞 黐 黰 鼴 齪 齬 龔 龕 龢 囅 囈 囉 囌 孌 懿 戀 曬 歡 灘 瓤 攟 攢

23 NÉT
癯 癰 竊 籤 籥 籧 纒 纓 纔 纖 臠 臡 臢 蘸 蘺 蘼 蘿 虀 蠭 蠱 蠲 襲 變 讋 讌 讎 贛 躗 躚 轤 邏 邐 醼 鑒 鑕 鑛 鑞 鑠 鑢 鑣 鑤 靁 靂 靨 顬 顯 驗 驚 驛 髑 髒 髓 體 鬟 鱒 鱓 鱔 鱖 鱗 鱘 鷥 鷦 鷩 鷫 鷯 鷲 鷳 鷴 鷸 鹼 麟 黴 鼇 鼷 齏 齮 囑 囓 夔 巒 巓 巖 戄 欏 欒 玁 瓚 攣 攤 攩 攪 攫

24 NÉT
癱 癲 矗 矙 籩 籪 籬 纛 罐 羈 艷 蠵 蠶 蠹 蠺 蠻 衋 衢 襻 襼 覉 讒 讓 讕 讖 躞 醽 醾 釀 鑪 鑫 靄 靆 靈 韆 韈 韤 顰 饝 饞 驘 驝 驟 髕 鬢 鬣 鬬 魘 鱟 鱠 鱣 鱧 鷹 鷺 鷽 鸂 鸇 齆 齲 齷 囔 壩 孿 屭 廱 廳 灝 灞 攬

25 NÉT
籮 糶 纘 纚 虆 覊 觀 觿 讙 豒 貛 躡 釁 釂 鑰 鑱 鑲 鑴 顱 飆 饢 鱨 鱭 鱮 鸋 鸑 鹽 黌 鼈 鼉 齇 彠 戅 欖 欛 欝 灣 攮

26 NÉT
矚 籯 籰 蠼 讚 躧 釃 釄 鑵 鑷 靉 驢 鱵 黶 灤

27 NÉT
纜 讜 讞 躩 躪 釅 鑼 鑽 鑾 韉 顳 顴 驤 驥 鬮 鱷 鱸 鸕 黷 灨

28 NÉT
豔 鑿 驩 鸚 戇

29 NÉT
讟 驪 鸛 鸜

30 NÉT
鱺 鸝 鸞

31 NÉT
灩

32 NÉT
籲

33 NÉT
鱻 麤

CHÚ Ý
Trước khi dùng Tự điển nên xem cho kỹ những bộ ở Tổng mục thì lúc tra chữ dễ tìm thấy bộ. Nhất là những chữ giống nhau như bảng kê dưới đây, lại càng phải lưu tâm nhận cho rõ ràng trước.

人 入 㔾 己 日 曰

? 足 刀 力 卩 阝

爪 瓜 皿 血 匚 匸

土 士 攵 夂 革 韋

冖 宀 廴 辶 禾 示

門 鬥 冫 氵 弋 戈

白 臼 月 ? 攴 支

大 犬 文 欠 夕 歹

礻 衤 厂 广 口 囗

目 耳 扌 木 亻 彳