title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004/Phần thứ sáu/Chương XXVII

text:
Đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài phải được gửi đến Bộ Tư pháp Việt Nam và phải có các nội dung chính sau đây:
 a) Họ, tên, địa chỉ nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người được thi hành, người đại diện hợp pháp của người đó; nếu người được thi hành án là cơ quan, tổ chức thì phải ghi đầy đủ tên và địa chỉ trụ sở chính của cơ quan, tổ chức đó;
 b) Họ, tên, địa chỉ nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người phải thi hành; nếu người phải thi hành là cơ quan, tổ chức thì ghi đầy đủ tên và địa chỉ trụ sở chính của cơ quan, tổ chức đó; trường hợp người phải thi hành là cá nhân không có nơi cư trú hoặc nơi làm việc tại Việt Nam, người phải thi hành là cơ quan, tổ chức không có trụ sở chính tại Việt Nam thì trong đơn yêu cầu còn phải ghi rõ địa chỉ nơi có tài sản và các loại tài sản liên quan đến việc thi hành bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài tại Việt Nam;
 c) Yêu cầu của người được thi hành; trường hợp bản án, quyết định của Toà án nước ngoài đã được thi hành một phần thì người được thi hành phải ghi rõ phần đã được thi hành và phần còn lại có yêu cầu công nhận và cho thi hành tiếp tại Việt Nam.
 Đơn yêu cầu bằng tiếng nước ngoài phải được gửi kèm theo bản dịch ra tiếng Việt, được công chứng, chứng thực hợp pháp.

Gửi kèm theo đơn yêu cầu là các giấy tờ, tài liệu được quy định trong điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc gia nhập. Trong trường hợp điều ước quốc tế không quy định hoặc không có điều ước quốc tế liên quan thì kèm theo đơn yêu cầu phải có bản sao hợp pháp bản án, quyết định của Toà án nước ngoài; văn bản xác nhận bản án, quyết định đó có hiệu lực pháp luật, chưa hết thời hiệu thi hành và cần được thi hành tại Việt Nam, trừ trường hợp trong bản án, quyết định đó đã thể hiện rõ những điểm này; văn bản xác nhận việc đã gửi cho người phải thi hành bản sao bản án, quyết định đó. Trường hợp người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của người đó vắng mặt tại phiên toà của Toà án nước ngoài thì phải có văn bản xác nhận người đó đã được triệu tập hợp lệ.
 Các giấy tờ, tài liệu gửi kèm theo đơn yêu cầu bằng tiếng nước ngoài phải được gửi kèm theo bản dịch ra tiếng Việt, được công chứng, chứng thực hợp pháp.

Trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu, các giấy tờ, tài liệu kèm theo, Bộ Tư pháp phải chuyển hồ sơ đến Toà án có thẩm quyền theo quy định tại Điều 34 và Điều 35 của Bộ luật này.

Trong thời hạn ba ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ do Bộ Tư pháp chuyển đến, Toà án có thẩm quyền phải thụ lý và thông báo cho Viện kiểm sát cùng cấp biết.

Trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu, Toà án có quyền yêu cầu người gửi đơn, Toà án nước ngoài đã ra bản án, quyết định giải thích những điểm chưa rõ trong hồ sơ.

Văn bản yêu cầu giải thích và văn bản trả lời được gửi thông qua Bộ Tư pháp Việt Nam.

 Trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày nhận được văn bản của Toà án Việt Nam yêu cầu giải thích, Bộ Tư pháp gửi cho người gửi đơn yêu cầu hoặc Toà án nước ngoài văn bản yêu cầu giải thích đó.
 Trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày nhận được văn bản trả lời yêu cầu giải thích, Bộ Tư pháp gửi cho Toà án Việt Nam đã yêu cầu văn bản trả lời đó.

Trong thời hạn bốn tháng kể từ ngày thụ lý, tuỳ từng trường hợp mà Toà án ra một trong các quyết định sau đây:
 a) Đình chỉ việc xét đơn yêu cầu, nếu người gửi đơn rút đơn yêu cầu hoặc người phải thi hành đã tự nguyện thi hành hoặc người phải thi hành là cá nhân đã chết mà quyền, nghĩa vụ của người đó không được thừa kế hoặc nếu người phải thi hành là cơ quan, tổ chức đã bị giải thể, phá sản mà quyền, nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức đó đã được giải quyết theo quy định của pháp luật Việt Nam;
 b) Đình chỉ việc xét đơn yêu cầu và trả lại hồ sơ cho Bộ Tư pháp trong trường hợp không đúng thẩm quyền hoặc không xác định được địa chỉ của người phải thi hành hoặc nơi có tài sản liên quan đến việc thi hành;

c) Mở phiên họp xét đơn yêu cầu.

Trong trường hợp Toà án yêu cầu giải thích theo quy định tại khoản 2 Điều 353 của Bộ luật này thì thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu được kéo dài thêm hai tháng.

Toà án phải mở phiên họp trong thời hạn một tháng, kể từ ngày ra quyết định mở phiên họp xét đơn yêu cầu.

Toà án chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát cùng cấp nghiên cứu trong thời hạn mười lăm ngày trước ngày mở phiên họp; hết thời hạn này, Viện kiểm sát phải gửi trả lại hồ sơ cho Toà án để mở phiên họp xét đơn yêu cầu.

Việc xét đơn yêu cầu được tiến hành tại phiên họp do một Hội đồng xét đơn yêu cầu gồm ba Thẩm phán, trong đó một Thẩm phán làm chủ toạ theo sự phân công của Chánh án Toà án.
 Kiểm sát viên Viện kiểm sát cùng cấp phải tham gia phiên họp; trường hợp Kiểm sát viên vắng mặt thì phải hoãn phiên họp.

Phiên họp được tiến hành với sự có mặt của người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của họ; nếu họ vắng mặt lần thứ nhất có lý do chính đáng thì phải hoãn phiên họp.

Việc xét đơn yêu cầu vẫn được tiến hành nếu người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của họ có đơn yêu cầu Toà án xét đơn vắng mặt hoặc đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt.

 Hội đồng không xét xử lại vụ án mà chỉ kiểm tra, đối chiếu bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài, các giấy tờ, tài liệu kèm theo đơn yêu cầu với các quy định của Bộ luật này, các quy định khác của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc gia nhập có liên quan để quyết định.

Sau khi xem xét đơn yêu cầu, các giấy tờ, tài liệu kèm theo, nghe ý kiến của người được triệu tập, của Kiểm sát viên, Hội đồng thảo luận và quyết định theo đa số.

Hội đồng có quyền ra quyết định công nhận và cho thi hành tại Việt Nam hoặc quyết định không công nhận bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài.

Bản án, quyết định dân sự chưa có hiệu lực pháp luật theo quy định của pháp luật của nước có Toà án đã ra bản án, quyết định đó.
 Người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của người đó đã vắng mặt tại phiên toà của Toà án nước ngoài do không được triệu tập hợp lệ.
 Vụ án thuộc thẩm quyền xét xử riêng biệt của Toà án Việt Nam.
 Về cùng vụ án này đã có bản án, quyết định dân sự đã có hiệu lực pháp luật của Toà án Việt Nam hoặc của Toà án nước ngoài đã được Toà án Việt Nam công nhận hoặc trước khi cơ quan xét xử của nước ngoài thụ lý vụ án, Toà án Việt Nam đã thụ lý và đang giải quyết vụ án đó.
 Đã hết thời hiệu thi hành án theo pháp luật của nước có Toà án đã ra bản án, quyết định dân sự đó hoặc theo pháp luật Việt Nam.
 Việc công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài tại Việt Nam trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.

Ngay sau khi ra quyết định quy định tại Điều 354 và Điều 355 của Bộ luật này, Toà án gửi cho các đương sự và Viện kiểm sát cùng cấp quyết định đó; nếu đương sự ở nước ngoài thì quyết định được gửi thông qua Bộ Tư pháp.

Trong thời hạn mười lăm ngày kể từ ngày Toà án ra quyết định quy định tại Điều 354 và Điều 355 của Bộ luật này, đương sự, người đại diện hợp pháp của họ có quyền kháng cáo quyết định đó; trường hợp đương sự, người đại diện hợp pháp của họ không có mặt tại phiên họp xét đơn yêu cầu thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày họ nhận được quyết định đó. Đơn kháng cáo phải nêu rõ lý do và yêu cầu kháng cáo.

Trong trường hợp có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan làm cho đương sự, người đại diện hợp pháp của họ không thể kháng cáo trong thời hạn nêu trên thì thời gian có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan đó không tính vào thời hạn kháng cáo.

Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát nhân dân tối cao có quyền kháng nghị quyết định của Toà án quy định tại Điều 354 và Điều 355 của Bộ luật này.

Thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát cùng cấp là mười lăm ngày, của Viện kiểm sát nhân dân tối cao là ba mươi ngày, kể từ ngày Toà án ra quyết định.

Toà án nhân dân tối cao xét quyết định của Toà án nhân dân cấp tỉnh bị kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn một tháng, kể từ ngày nhận được hồ sơ; trường hợp cần phải yêu cầu giải thích theo quy định tại Điều 353 của Bộ luật này thì thời hạn này được kéo dài, nhưng không quá hai tháng.

Thành phần Hội đồng xét quyết định bị kháng cáo, kháng nghị gồm ba Thẩm phán, trong đó một Thẩm phán làm chủ toạ theo sự phân công của Chánh toà Toà phúc thẩm Toà án nhân dân tối cao.

Phiên họp xét lại quyết định bị kháng cáo, kháng nghị được tiến hành như phiên họp xét đơn yêu cầu quy định tại Điều 355 của Bộ luật này.

Hội đồng có quyền giữ nguyên, sửa một phần hoặc toàn bộ quyết định của Toà án nhân dân cấp tỉnh hoặc đình chỉ việc xét kháng cáo, kháng nghị trong trường hợp đương sự rút kháng cáo, Viện kiểm sát rút kháng nghị hoặc có căn cứ quy định tại điểm a khoản 1 Điều 354 của Bộ luật này.

Quyết định của Toà án nhân dân tối cao là quyết định cuối cùng và có hiệu lực thi hành.


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004/Phần thứ sáu/Chương XXVIII

text:
Trong thời hạn ba mươi ngày kể từ ngày nhận được bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài mà không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam, đương sự, người có quyền, lợi ích hợp pháp liên quan hoặc người đại diện hợp pháp của họ có quyền gửi đơn yêu cầu Toà án Việt Nam không công nhận bản án, quyết định dân sự đó đến Bộ Tư pháp Việt Nam.

Trong trường hợp người làm đơn chứng minh được vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan mà không thể gửi đơn đúng thời hạn quy định tại khoản 1 Điều này thì thời gian có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan đó không tính vào thời hạn gửi đơn.

Việc khôi phục thời hiệu do Chánh án Toà án thụ lý đơn xét và quyết định.

Đơn yêu cầu không công nhận bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài phải có các nội dung chính sau đây:
 a) Họ, tên, địa chỉ nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người làm đơn; nếu là cơ quan, tổ chức thì ghi đầy đủ tên và địa chỉ trụ sở chính của cơ quan, tổ chức đó;
 b) Yêu cầu của người làm đơn.
 Kèm theo đơn yêu cầu phải có bản sao hợp pháp bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài và các giấy tờ, tài liệu cần thiết để chứng minh yêu cầu không công nhận của mình là có căn cứ.
 Đơn yêu cầu và các giấy tờ, tài liệu kèm theo bằng tiếng nước ngoài phải được gửi kèm theo bản dịch ra tiếng Việt, được công chứng, chứng thực hợp pháp.
 Việc chuyển đơn yêu cầu và các giấy tờ, tài liệu kèm theo đến Toà án có thẩm quyền được thực hiện theo quy định tại Điều 352 của Bộ luật này.

Việc chuẩn bị xét đơn yêu cầu và việc xét đơn yêu cầu không công nhận bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài được tiến hành theo quy định tại Điều 354 và Điều 355 của Bộ luật này.
 Hội đồng xét đơn yêu cầu có quyền ra một trong các quyết định sau đây:
 a) Không công nhận bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài;
 b) Bác đơn yêu cầu không công nhận.
 Bản án, quyết định dân sự của Toà án nước ngoài không có yêu cầu thi hành tại Việt Nam không được công nhận trong các trường hợp quy định tại Điều 356 của Bộ luật này.

Việc gửi quyết định của Toà án; việc kháng cáo, kháng nghị và xét kháng cáo, kháng nghị được thực hiện theo quy định tại các điều 357, 358 và 359 của Bộ luật này.


title: Bộ luật Tố tụng dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2004/Phần thứ sáu/Chương XXIX

text:
Đơn yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quyết định của Trọng tài nước ngoài phải được gửi đến Bộ Tư pháp Việt Nam và phải có các nội dung chính sau đây:
 a) Họ, tên, địa chỉ nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người được thi hành, người đại diện hợp pháp tại Việt Nam của người đó; nếu người được thi hành án là cơ quan, tổ chức thì phải ghi đầy đủ tên và địa chỉ trụ sở chính của cơ quan, tổ chức đó;
 b) Họ, tên, địa chỉ nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người phải thi hành; nếu người phải thi hành là cơ quan, tổ chức thì ghi đầy đủ tên và địa chỉ trụ sở chính của cơ quan, tổ chức đó; trường hợp người phải thi hành là cá nhân không có nơi cư trú hoặc nơi làm việc tại Việt Nam, người phải thi hành là cơ quan, tổ chức không có trụ sở chính tại Việt Nam thì trong đơn yêu cầu còn phải ghi rõ địa chỉ nơi có tài sản và các loại tài sản liên quan đến việc thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài tại Việt Nam;
 c) Yêu cầu của người được thi hành.
 Đơn yêu cầu bằng tiếng nước ngoài phải được gửi kèm theo bản dịch ra tiếng Việt, được công chứng, chứng thực hợp pháp.

Gửi kèm theo đơn yêu cầu là các giấy tờ, tài liệu được quy định tại điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc gia nhập. Trong trường hợp điều ước quốc tế không quy định hoặc không có điều ước quốc tế liên quan thì kèm theo đơn yêu cầu phải có bản sao hợp pháp quyết định của Trọng tài nước ngoài; bản sao hợp pháp thoả thuận trọng tài của các bên về việc giải quyết tranh chấp có thể hoặc đã phát sinh giữa họ với nhau theo thể thức trọng tài mà pháp luật của nước hữu quan quy định có thể giải quyết được theo thể thức đó.

Thoả thuận trọng tài có thể là điều khoản về Trọng tài đã được ghi trong hợp đồng hoặc thoả thuận riêng về Trọng tài được các bên ký kết sau khi phát sinh tranh chấp.

 Giấy tờ, tài liệu gửi kèm theo đơn yêu cầu bằng tiếng nước ngoài thì phải được gửi kèm theo bản dịch ra tiếng Việt, được công chứng, chứng thực hợp pháp.

Trong thời hạn bảy ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu, các giấy tờ, tài liệu kèm theo, Bộ Tư pháp chuyển hồ sơ cho Toà án có thẩm quyền theo quy định tại Điều 34 và Điều 35 của Bộ luật này.
 Trong trường hợp Bộ Tư pháp đã chuyển hồ sơ cho Toà án mà sau đó lại nhận được thông báo của cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài cho biết đang xem xét hoặc đã huỷ bỏ, đình chỉ thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài thì Bộ Tư pháp thông báo ngay bằng văn bản cho Toà án biết.

Trong thời hạn ba ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ do Bộ Tư pháp chuyển đến, Toà án có thẩm quyền phải thụ lý và thông báo cho cá nhân, cơ quan, tổ chức phải thi hành và Viện kiểm sát cùng cấp biết.
 Toà án có quyền yêu cầu cá nhân, cơ quan, tổ chức đã gửi đơn yêu cầu giải thích những điểm chưa rõ trong hồ sơ.

Trong thời hạn hai tháng kể từ ngày thụ lý, tuỳ từng trường hợp mà Toà án ra một trong các quyết định sau đây:
 a) Tạm đình chỉ việc xét đơn yêu cầu trong trường hợp nhận được thông báo bằng văn bản của Bộ Tư pháp về việc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài đang xem xét quyết định của Trọng tài nước ngoài;
 b) Đình chỉ việc xét đơn yêu cầu, nếu cá nhân, cơ quan, tổ chức được thi hành rút đơn yêu cầu hoặc cá nhân, cơ quan, tổ chức phải thi hành đã tự nguyện thi hành; cơ quan, tổ chức phải thi hành đã bị giải thể, phá sản mà quyền, nghĩa vụ của cơ quan, tổ chức đó đã được giải quyết theo quy định của pháp luật Việt Nam hoặc cá nhân phải thi hành đã chết mà quyền, nghĩa vụ của người đó không được thừa kế;
 c) Đình chỉ việc xét đơn yêu cầu trong trường hợp nhận được thông báo bằng văn bản của Bộ Tư pháp về việc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài đã huỷ bỏ hoặc đình chỉ thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài;
 d) Đình chỉ việc xét đơn yêu cầu và trả lại hồ sơ cho Bộ Tư pháp trong trường hợp không đúng thẩm quyền hoặc cơ quan, tổ chức phải thi hành không có trụ sở chính tại Việt Nam, cá nhân phải thi hành không cư trú, làm việc tại Việt Nam hoặc không xác định được địa điểm nơi có tài sản liên quan đến việc thi hành tại Việt Nam;

đ) Mở phiên họp xét đơn yêu cầu.

Trong trường hợp Toà án yêu cầu giải thích theo quy định tại khoản 2 Điều 367 của Bộ luật này thì thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu được kéo dài thêm hai tháng.

 Toà án phải mở phiên họp xét đơn trong thời hạn hai mươi ngày, kể từ ngày ra quyết định mở phiên họp xét đơn yêu cầu. Toà án chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát cùng cấp nghiên cứu trong thời hạn mười ngày, trước ngày mở phiên họp; hết thời hạn này, Viện kiểm sát phải gửi trả lại hồ sơ cho Toà án để mở phiên họp xét đơn yêu cầu.

Việc xét đơn yêu cầu được tiến hành tại phiên họp do một Hội đồng xét đơn yêu cầu gồm ba Thẩm phán, trong đó một Thẩm phán làm chủ toạ theo sự phân công của Chánh án Toà án.
 Kiểm sát viên Viện kiểm sát cùng cấp phải tham gia phiên họp; trường hợp Kiểm sát viên vắng mặt thì phải hoãn phiên họp.

Phiên họp được tiến hành với sự có mặt của người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của họ, nếu vắng mặt lần thứ nhất có lý do chính đáng thì phải hoãn phiên họp.

Việc xét đơn yêu cầu vẫn được tiến hành, nếu người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của họ yêu cầu Toà án xét đơn vắng mặt họ hoặc đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn vắng mặt.

 Hội đồng không xét xử lại vụ tranh chấp đã được Trọng tài nước ngoài giải quyết mà chỉ kiểm tra, đối chiếu quyết định của Trọng tài nước ngoài, các giấy tờ, tài liệu kèm theo với các quy định của Bộ luật này, các quy định khác của pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam ký kết hoặc gia nhập có liên quan để ra quyết định.

Sau khi xem xét đơn yêu cầu, các giấy tờ, tài liệu kèm theo, nghe ý kiến của người được triệu tập, của Kiểm sát viên, Hội đồng thảo luận và quyết định theo đa số.

Hội đồng có quyền ra quyết định công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quyết định của Trọng tài nước ngoài hoặc quyết định không công nhận quyết định của Trọng tài nước ngoài.

Quyết định của Trọng tài nước ngoài không được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam trong các trường hợp sau đây:
 a) Các bên ký kết thoả thuận trọng tài không có năng lực để ký kết thoả thuận đó theo pháp luật được áp dụng cho mỗi bên;
 b) Thoả thuận trọng tài không có giá trị pháp lý theo pháp luật của nước mà các bên đã chọn để áp dụng hoặc theo pháp luật của nước nơi quyết định đã được tuyên, nếu các bên không chọn pháp luật áp dụng cho thoả thuận đó;
 c) Cá nhân, cơ quan, tổ chức phải thi hành không được thông báo kịp thời và hợp thức về việc chỉ định Trọng tài viên, về thủ tục giải quyết vụ tranh chấp tại Trọng tài nước ngoài hoặc vì nguyên nhân chính đáng khác mà không thể thực hiện được quyền tố tụng của mình;
 d) Quyết định của Trọng tài nước ngoài được tuyên về một vụ tranh chấp không được các bên yêu cầu giải quyết hoặc vượt quá yêu cầu của các bên ký kết thoả thuận trọng tài. Trong trường hợp có thể tách được phần quyết định về vấn đề đã được yêu cầu và phần quyết định về vấn đề không được yêu cầu giải quyết tại Trọng tài nước ngoài thì phần quyết định về vấn đề được yêu cầu giải quyết có thể được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam;
 đ) Thành phần của Trọng tài nước ngoài, thủ tục giải quyết tranh chấp của Trọng tài nước ngoài không phù hợp với thoả thuận trọng tài hoặc với pháp luật của nước nơi quyết định của Trọng tài nước ngoài được tuyên, nếu thoả thuận trọng tài không quy định về các vấn đề đó;
 e) Quyết định của Trọng tài nước ngoài chưa có hiệu lực bắt buộc đối với các bên;
 g) Quyết định của Trọng tài nước ngoài bị cơ quan có thẩm quyền của nước nơi quyết định đã được tuyên hoặc của nước có pháp luật đã được áp dụng huỷ bỏ hoặc đình chỉ thi hành.
 Quyết định của Trọng tài nước ngoài cũng không được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam, nếu Toà án Việt Nam xét thấy:
 a) Theo pháp luật Việt Nam, vụ tranh chấp không được giải quyết theo thể thức trọng tài;
 b) Việc công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quyết định của Trọng tài nước ngoài trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam.

Ngay sau khi ra quyết định quy định tại Điều 368 và Điều 369 của Bộ luật này, Toà án gửi cho các đương sự và Viện kiểm sát cùng cấp quyết định đó; nếu đương sự ở nước ngoài thì quyết định được gửi thông qua Bộ Tư pháp.

Trong thời hạn mười lăm ngày kể từ ngày Toà án ra quyết định quy định tại Điều 368 và Điều 369 của Bộ luật này, đương sự, người đại diện hợp pháp của họ có quyền kháng cáo quyết định đó; trường hợp đương sự không có mặt tại phiên họp xét đơn yêu cầu thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày họ nhận được quyết định đó. Đơn kháng cáo phải nêu rõ lý do và yêu cầu kháng cáo.

Trong trường hợp có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan làm cho đương sự, người đại diện hợp pháp của họ không thể kháng cáo trong thời hạn nêu trên thì thời gian có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan đó không tính vào thời hạn kháng cáo.

Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát nhân dân tối cao có quyền kháng nghị quyết định của Toà án quy định tại Điều 368 và Điều 369 của Bộ luật này.

Thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát cùng cấp là mười lăm ngày, của Viện kiểm sát nhân dân tối cao là ba mươi ngày, kể từ ngày Toà án ra quyết định.

Toà án nhân dân tối cao xét quyết định của Toà án nhân dân cấp tỉnh bị kháng cáo, kháng nghị trong thời hạn một tháng, kể từ ngày nhận được hồ sơ; trường hợp cần phải yêu cầu giải thích theo quy định tại khoản 2 Điều 367 của Bộ luật này thì thời hạn này được kéo dài, nhưng không quá hai tháng.
 Thành phần Hội đồng xét quyết định bị kháng cáo, kháng nghị gồm ba Thẩm phán, trong đó có một Thẩm phán làm chủ toạ theo sự phân công của Chánh toà Toà phúc thẩm Toà án nhân dân tối cao. Phiên họp xét lại quyết định bị kháng cáo, kháng nghị được tiến hành như phiên họp xét đơn yêu cầu quy định tại Điều 369 của Bộ luật này.

Hội đồng có quyền giữ nguyên, sửa một phần hoặc toàn bộ quyết định của Toà án nhân dân cấp tỉnh, tạm đình chỉ hoặc đình chỉ việc xét kháng cáo, kháng nghị trong trường hợp đương sự rút kháng cáo, Viện kiểm sát rút kháng nghị hoặc có căn cứ quy định tại các điểm a, b và c khoản 1 Điều 368 của Bộ luật này.

Quyết định của Toà án nhân dân tối cao là quyết định cuối cùng và có hiệu lực thi hành.

Trong trường hợp nhận được thông báo bằng văn bản của Bộ Tư pháp về việc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài đang xem xét việc huỷ bỏ hoặc đình chỉ thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài đã có quyết định thi hành tại Việt Nam thì Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định tạm đình chỉ thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài và gửi quyết định đó cho Toà án đã ra quyết định công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quyết định của Trọng tài nước ngoài.

Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự có thể áp dụng biện pháp bảo đảm cần thiết cho việc tiếp tục thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài, nếu có yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức được thi hành.

Ngay sau khi nhận được thông báo bằng văn bản của Bộ Tư pháp về việc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài đã huỷ bỏ hoặc đình chỉ thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài, Toà án Việt Nam đã ra quyết định công nhận và cho thi hành tại Việt Nam quyết định của Trọng tài nước ngoài ra quyết định huỷ bỏ quyết định đó và gửi quyết định này cho cơ quan thi hành án.

Ngay sau khi nhận được quyết định của Toà án, Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự ra quyết định đình chỉ việc thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài.


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/31

text:
Người gồng gánh, kẻ lầm than,
Ta biết so ta : kể thực nhàn !
Đường lợi há theo thị tỉnh ?
Cảnh thanh, chiếm hết giang san !
Ngâm chơi đã trải miền thôn dã,
Hóng mát từng vui chốn thạch bàn.
Một cỏ hoa, đều đủ được,
Rất vời thong thả cõi trần gian !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/32

text:
Nối nghiệp nhà xưa, học một kinh,
Chẳng ngờ lạc đến áng công danh !
Thân xưa đã có duyên hương lửa
Lộc nặng ơn nhờ đức thánh minh.
Lỗi bước, già nên chịu dại {!)
Hay cơ, trẻ, khá làm thinh
Phúc nho họa gặp trong đời trị,
No ấm cũng nhờ phúc thái bình.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/33

text:
Giàu chỉnh chện, khó lai dai,
Vần chuyển lưu thông, há của ai ?
Vũng nọ ghê khi làm bãi cát,
Doi kia có thuở lút hòn Thai.
Khôn ngoan mới biết thăng thì giáng,
Dại dột nào hay tiểu có đài ?
Đã khuất bao nhiêu thì lại duỗi ?
Đạo trời lồng lộng chẳng hề sai.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/34

text:
Nẻo nhọn bao nhiêu, lại có tùi,
Dòm cơ tạo hóa đã càng soi.
Vì danh, cho phải làm danh lụy
Được đạo thì hay đạo có mùi.
Áng công danh, xem trễ nải,
Nơi danh giáo thấy khen vui.
Năm hồ, có khách thênh thuyền mọn
Chờ nguyệt, đêm thanh hé bóng mai.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/35

text:
Hễ của tự nhiên, có ít nhiều,
Một kho tạo hóa cũng chia đều.
Hương đầy tiệc khách, hoa khi rụng,
Hứng dẫy vườn xuân, chim thuở kêu.
Án cũ, giở xem ba quyển sách,
Song thưa ngơi nghỉ, một con lều.
Non xanh nước biếc xưa là hẹn,
Ngẫm nghĩ đòi khi, chớ bấy nhiêu !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/36

text:
Làm người chen chúc nhọc đua hơi,
Chẳng khác nhân sinh ở gửi chơi
Thoi nhật nguyệt đưa thấm thoắt,
Áng phồn hoa khá lạt phai...
Hoa càng khoe nở, hoa nên rữa,
Nước chứa cho đầy, nước ắt vơi.
Mới biết doanh hư đã có số,
Ai từng dời được đạo trời ?

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/37

text:
Chung trong họa phúc ít người hay,
Suy thịnh hằng lề đắp đổi thay.
Hàn Tín nên công thì cả phúc,
Tái ông thất mã, há chau mày ?
Kiến thác, bởi ang bùi ngọt,
Ruồi qua, vì bát đắng cay.
Vốn trời phân đà có tính,
Chân thì hay bước, cánh hay bay.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/38

text:
Của chung : vốn của trong trời đất,
Cơ mầu mới biết lòng hư thật.
Bạc vàng là của trữ tiêu dùng,
Thành thị vốn đua tranh giành giật.
Năm đế hiền nhường đức, nghĩ cao,
Ba vương con nối mưu đường nhặt.
Đành hay muôn sự của dầu chung,
Cờ đến tay ai, ai mới phất.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/39

text:
Người ba đấng, của ba loài,
Khôn biết chiều hoa, mỗi thắm phai
Tiệc ngọc còn chờ người quí giá,
Mâm son, hãy đợi khách cao tài.
Gươm trời nỡ để tay phàm tuốt ?
Búa nguyệt chi cho đứa độc mài ?
Ơn nghiêm liệt soi thăm thẳm,
Vàng mười đúng giá, lọ rao ai ?

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/40

text:
Yên phận mà thôi, chớ có cầu,
Gặp sao hay vậy, có làm sao !
Giầu được dịp : lau nên nứa,
Khó thua mòn : củ hóa nâu
Khôn tỏ trời xanh cao mấy tấc ?
Dễ lo bữa tối chứa đầy nồi ?
Một trường xuân sắc, dường bao nả
Lẳng lặng mà xem tạo hóa nao.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/41

text:
Mây nổi, chiêm bao có thấy đâu ?
Lâng lâng từng trải sự sang giàu :
Sao dời vật đổi trong nền tướng,
Nước chảy hoa bay áng cửa hầu.
Sự thế : cuộc cờ ; đâu miễn được ?
Lòng người : sông bể, cạn thì sâu !
Nói nên chăng chớ làm chi nữa ?
Lẩn thẩn thì nên... kẻ bạc đầu !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/42

text:
Trời sinh vật, kể dư vàn,
Khinh trọng, ta dù biết mực - than
Thịt chó, chó ăn : loài chó dại,
Lông chim, chim tiếc : ấy chim khôn.
Bò đàn những bạn cái bò cái,
Cá cả mong ăn con cá con.
Nhà dột bởi đâu ? Nhà dột nóc,
Nếu nhà dột nóc, thế chon von.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/43

text:
Giàu ba bữa, khó hai niêu,
Yên phận thì hơn hết mọi điều.
Khát uống chè mai hơi ngọt ngọt,
Sốt kề hiên nguyệt, gió hiu hiu.
Giang sơn tám bức là tranh vẽ,
Phong cảnh tứ mùa, ấy gấm thêu !
Thong thả, hôm khuya nằm, sớm thức,
Muôn vàn đã đội đức trời Nghiêu.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/44

text:
Giàu sang, người trọng ; khó, ai nhìn ?
Mấy dạ yêu vì kẻ lỡ hèn ?
Thuở khó, dẫu chào, chào cũng lặng !
Khi giàu chẳng hỏi, hỏi thì quen !
Quan : hiềm dan díu điều làm bạn,
Lặng : kẻo lân la nỗi bạ men.
Đạo nọ, nghĩa này, trăm tiếng bướm
Nghe thôi thinh thỉnh lại đồng tiền !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/45

text:
Dửng dưng mọi sự gác bên ngoài,
Dầu được, dầu thua, ai mặc ai !
Mùi thế gian nhiều mặn lạt,
Đường danh lợi có chông gai.
Mấy người phú quí hay yên phận ?
Hễ kẻ anh hùng, những cậy tài !
Dầu thấy hậu sinh thì dễ sợ :
Sừng kia chẳng mọc, mọc hơn tai !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/46

text:
Đời nay, nhân nghĩa, tựa vàng mười !
Có của thì hơn hết mọi lời !
Trước đến tay không, nào thốt hỏi ?
Sau vào gánh nặng, lại vui cười !
Anh anh, chú chú, mừng hơ hải,
Rượu rượu, chè chè, thết tả tơi !
Người, của, lấy cân ta thử nhắc
Mới hay rằng của nặng hơn người !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/47

text:
Vụng, khéo, nào ai chẳng có nghề ?
Khó khăn phải lụy đến thê nhi.
Đắc thời, thân thích chen chân đến,
Thất thế, hương lân ngoảnh mặt đi.
Thớt có tanh tao, ruồi đậu đến,
Ang không mật mỡ, kiến bò chi ?
Đời nay những trọng người nhiều của,
Lặng đến tay không, ai kẻ vì ?

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/48

text:
Giàu sang, người đến đăm chiêu
Bần tiện, ai kẻ trọng yêu ?
Của khỏi làng nhà, nên quí giá,
Người lìa quê tổ, lấy làm phiêu
Nuôi con mới biết lòng cha mẹ,
Nẻo loạn thì thương đời Thuấn Nghiêu.
Gặp gỡ khi nào, dầu số mệnh,
Làm chi đo đắn tổn công liều ?

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/49

text:
Làm người hay một, họa hay hai,
Chớ cậy rằng hơn, chớ cậy tài.
Trực tiết cho bền bằng sắt đá,
Đi đường sá lánh chốn chông gai.
Miệng người tựa mật, mùi càng ngọt,
Đạo thánh bằng tơ, mối hãy dài.
Ở thế cả yêu, là của khá,
Đôi co, ai dễ kém chi ai ?

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/50

text:
Miễn có thân, giàu lọ ước ao ?
Vội chi chê thấp, vội trông cao ?
Người quân tử nọ yêu danh tiết,
Chim phượng hoàng kia tiếc vũ mao.
Ngẫm nghĩ năm pho kinh, sử,
Tập tành ba quyển lược thao
Rồng thiêng dành sức chờ xuân noãn,
Nhảy nhót, phen chi ếch thấy dào !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/51

text:
Giữ miệng cho hay, biếng nói năng,
Thìn lòng hôm sớm, hãy khăng khăng.
Tranh khôn, ắt có bề lo lắng,
Chịu dại, làm chi nỗi thớt thăng ?
Mảng tiếng dữ lành, tai quản đắp,
Thấy lời hơn thiệt, mặt bằng chăng.
Song hiên ngỏ cửa ngồi xem sách,
Tự tại, ngày qua mấy kẻ bằng !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/52

text:
Hễ kẻ trêu người, kẻ phải lo
Chẳng bằng vô sự ngáy pho pho !
Tay kia khéo nắm, còn khi mở,
Miệng nọ hay cười, có lúc ho.
Có thuở được thời, mèo đuổi chuột,
Đến khi thất thế, kiến tha bò !
Được thua, sau mới ăn năn lại,
Vô sự chẳng hơn có sự ru ?

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/53

text:
Chợ họp thì người đến dậy dàng,
Yên xạ vì nhân có mùi hương.
Ở ngọt thì hơn, nhiều kẻ trọng,
Quá chua ra ủng, có ai màng ?
Ở có đức lành hơn ở dữ,
Yêu nhau chăng đã một luân thường.
Đừng chịu dại ai khôn lỏi,
Miệng thế cười chê, chịu phải mang.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/54

text:
Trời sinh trời ắt đã dành phần,
Tua hãy cho hiền, dạ có nhân.
Khó chớ oán thân, thân mới nhẹ,
Giàu mà yêu chúng, chúng càng gần.
Bạo hung : chỉn đã gươm mài đá
Phúc đức : đành hay cỏ đượm xuân,
Chớ có hại người mà ích kỉ,
Giấu người, khôn giấu được linh thần.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/55

text:
Khéo kiếm, song le lại cả tiêu,
Cho nên của ít, nghĩa thì nhiều.
Nghĩa nhiều vì bởi hay dung đãi,
Của ít nhân chưng biếng chắt chiu.
Vốn tính chẳng quen từng nhiệm nhặt,
Nghĩ mình đã trải sự sân siu.
Bốn mùa đều hưởng thiên nhiên lộc,
Thong thả ngồi chơi cõi Thuấn Nghiêu.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/56

text:
Nép mình qua trước chốn xôn xao
Mấy sự bên tai, gió thổi phào...
Cửa trúc vỗ tay cười khúc khích,
Hiên mai vắt cẳng hát nghêu ngao...
So le đã vậy thì dầu vậy,
Vặt vãnh màng bao, sá quản bao !
Chẳng hết "trung cần" hai chữ ấy,
Nhờ ơn đất rộng, cậy trời cao.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/57

text:
Chữ "vị" là vì biếng nói năng
Há rằng chẳng biết sự nên chăng ?
Nhá rau lại tiếc mùi canh ngọt,
Nếm ếch còn thèm có giống măng.
Vuốt mặt còn chừa qua mũi nọ
Rút dây lại nệ động rừng chăng ?
Dầu ai nghị luận điều lành dữ.
Chữ "vị" là vì... biếng nói năng !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/58

text:
Chẳng khôn chẳng dại, luống ương ương,
Biết một khăng khăng giữ đạo thường.
Vàng bạc thua người nên chúng rẻ,
Áo cơm kém bạn, có ai màng ?
.....
.....
Thanh nhàn, ta miễn yên đòi phận,
Mặc kẻ khôn ngoan, kẻ đảm đang !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/59

text:
Làm người có dại mới nên khôn,
Chớ dại ngây si, chớ quá khôn.
Khôn được ích mình, đừng rẻ dại,
Dại thì giữ phận, chớ tranh khôn...
Khôn mà hiểm độc là khôn dại,
Dại vốn hiền lành, ấy dại khôn.
Chớ cậy rằng khôn khinh kẻ dại.
Gặp thời, dại cũng hóa nên khôn !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/60

text:
Đạo ở mình ta lấy đạo TRUNG,
Chớ cho đục, chớ cho trong.
Ruộng hiềm đất áy, cày chưa chín,
Sách được câu thần, dạ những ngong.
Đời chẳng trọng người bằng trọng của,
Bạn dù hay mặt, chẳng hay lòng.
Nhẫn ta có biết nơi lành dữ,
Nếu học thì hay, kẻo mịt mùng.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/61

text:
Ở thế làm chi cười lẫn nhau ?
Giàu chê khó, khó chê giàu,
Người hàng thịt nguýt người hàng cá,
Đứa bán bò gièm đứa bán trâu.
Bé vú thở than người cả vú,
Ít râu ánh ỏi kẻ nhiều râu !
Mặc trời phú tính, yên đòi phận,
Ở thế, làm chi cười lẫn nhau ?

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/62

text:
Dù thiệt dù hơn : phận tự nhiên.
Hiểm thay người thế dạ tư thiên !
Nết còn dữ, chẳng hay rằng dữ,
Ruộng lúa nên, còn bảo chưa nên !
Lận thế treo dê, mang bán chó,
Lập danh, cỡi hạc, lại đeo tiền !
Dù ai ngăn được lòng tư ấy,
Ta ắt nhường cho "đấng thánh hiền" !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/63

text:
Người ta bằng mặt, chẳng bằng lòng,
Đo đắn cho hay sự sá phòng.
Lưỡi thế gẫm xem mềm tựa lạt,
Miệng người toan lại, sắc như chông !
Ăn cùng, thốt khác, nhiều điều dữ,
Nói thực, làm hư, những chước vòng.
Kham hạ thánh nhân còn dõi để :
"Xảo ngôn" hai chữ chép dòng dòng !

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/64

text:
Vốn nơi hồ hải, lượng dung dài,
Thà ai phụ, chẳng thà phụ ai !
Mặc kẻ gió trăng, lòng có khác,
Mặc ai đong đả, dạ đơn sai!
So xem thế thái khi tan hợp,
Khá gẫm nhân gian thuở thắm phai.
Người phụ song trời không nỡ phụ,
Còn xuân, còn có chốn đeo đai.

Thơ Nôm


title: Thơ vô đề của Nguyễn Bỉnh Khiêm/65

text:
Vũng bởi hay ngăn, vũng mới đầy,
Quen thân, yêng nhủ mụ lời này :
Trà sen, sáng đãi người đưa khát,
Rượu thánh, hôm mời khách uống say,
Lợi lộc mặc duyên, chăng ý chớ,
Đôi co dầu thế, chớ cho hay !
Thế gian có hỏi : "lời ai nhủ ?"
Mụ hãy rằng : "Lời khách dại ngây !"

Thơ Nôm


title: Tử sự phụ mẫu

text:
Ngẫm đạo làm con, ở rất nan,
Ở cho lọn đạo mới là ngoan.
Hay khi ôn sảnh bề cung dưỡng,
Siêng thuở thần hôn việc hỏi han.
Dầu giận hờn, càng kính thuận
Vâng sai khiến, dám phàn nàn ?
Chữ rằng : "Chưa dễ đền ơn nặng",
Lọ nỗi riêng tây theo thế gian ?

Thơ Nôm


title: Khuyến huynh đệ vật cạnh tranh

text:
Cùng đội sinh thành một cửa ra,
Anh em : trời đã thực cho ta !
Giúp nàn chống rẻ, cùng nương cậy,
Biết kính, hay yêu, miễn thuận hòa.
Xui giục : chớ nghe lời vợ !
Yêu thương : sá thấy lòng cha !
Chân tay, gẫm lại ai hơn nữa ?
Tranh cạnh làm chi, lỗi phép nhà ?

Thơ Nôm


title: Khuyến phu đãi thê

text:
Sau ngày đã kể vợ tao khang,
Xin xót cùng nhau, hỡi thế thường !
Lỗi nhỏ, thứ cho, đừng sá giận,
Tình thân, nghĩ đến cũng nên thương...
Chi tuồng bòn của : no, liền phụ,
Mảng nỗi chê già, ghét lại ruồng !
Kìa kẻ sốt giàu...
Chẳng hay nghĩa cả để đầu giường.

Thơ Nôm


title: Khuyến đãi bằng hữu

text:
Làm người dầu đã bạn cùng ai,
Chữ "tín" tua thìn chẳng chút sai.
Đừng có nồng chi rồi lại lạt,
Nếu mà thắm lắm át liền phai
Chợ, hàng, miễn chớ tuồng chơi, họp,
Rượu, bạc xin thôi sức ép nài.
"Sắc ắt sơ" - hằng cẩn đấy,
Yêu nhau, nghĩa ấy mới bền dai.

Thơ Nôm


title: Khuyến đãi tông tộc

text:
Dòng dõi suy ra cũng một nhà,
Xem ai hơn nữa họ hàng ta ?
Đỡ đần đành cậy vây cánh,
Gửi thác càng tin ruột rà.
Chẳng bỏ được nào, sao chẳng biết ?
Nên gần cho lắm, há nên xa ?
Cùng nhau bầu bí yêu thương lấy
Chớ nỡ xem bằng khách tới qua !

Thơ Nôm


title: Giới tham

text:
Tượng trời âu đã quá đồng cân,
Định cho ai, ắt có phần.
Muốn vô nhai, khôn lẽ được ?
Ơn phi phận, khá đều phân.
Đủ no hay vậy, xin thong thả,
Sạo sục làm chi, luống nhọc nhằn !
Nếu tham hơn, thì phải thiệt,
Hãy ghi lời ấy để mà răn !

Thơ Nôm


title: Giới sắc

text:
Cẩn cho hay, chẳng phải chơi !
Sắc xem dường sóng, dễ xiêu người.
Lửa - rơm, nếu chửa ngăn lòng tục,
Giường mối đâu còn biết lẽ trời ?
Có chồng con, bao xiết nỗi,
Hay bùa thuốc, ấy thói đời !
Kham hiền luận ác : "dâm vi thủ"
Cẩn cho hay, chẳng phải chơi !

Thơ Nôm


title: Giới đổ bác

text:
Anh em cùng mặt, chẳng cùng lòng,
Cờ bạc ai là ở có sòng ?
Cười nói tuy là vui miệng vậy,
Lật lừa toan........
Xoay vần, nhà chủ đều vơ cả,
Gian lận, con kim cũng sạch không !
Nghề ấy xưa nay........
Có giàu sao được, hãy còn mong ?

Thơ Nôm


title: Giới điêu toa

text:
Một mình ăn mặc hết bao nhiêu ?
Gây làm chi bấy, hỡi điêu !
Kiếm chước tạo thêu không hóa có,
Tìm điều đặt bỏ ít nên nhiều.
Phải chăng rối lí khôn bề đoán ?
Kiện cáo xui người đến nỗi xiêu
Phép nước ví dù còn tránh được,
Tội trời khôn thể tránh đâu nào !

Thơ Nôm


title: Giới hiệp quí kiêu nhân

text:
Dầu sang trọng cũng là trời,
Ta có chi, kiêu với ai ?
Rất đỗi thánh xưa còn tốn nhượng
Lọ loài thường nọ, há rông rài ?
Chớ điều cậy thế mình, khinh rẻ,
Đến lúc thua cơ, nó mỉa mai.
Cẩn đấy, một ngày càng một giữ,
Thói "kiêu" giũ sạch mới ra người.

Thơ Nôm


title: Giới dĩ phú lăng bần

text:
Kẻ khó thường làm ích kẻ giàu
Ở thì phải ngẫm, biết nhường nhau...
Bán kia, chẳng nỡ mua cho rẻ,
Vay nọ, xin đừng lấy lãi đau !
Bớt nỗi sai đòi làm độc khổ,
Thôi thì đã trả, hãy cơ cầu.
Nặng lòng nhân nghĩa, hay thương khó,
Giàu ấy hầu toan mới được lâu.

Thơ Nôm


title: Giới bất vọng cầu địa

text:
Phúc địa chi cho đứa cưỡng cầu
Được chăng dun dủi bởi cơ mầu
Ở lành, chẳng rắp, hay nên gặp
Nẻo dữ, tuy tìm lại phải âu.
"Quý nộ phân kim" ai khéo bấy
Cao Biền ưa thủy phép sai đâu
Ngẫm xem dám...
Phúc địa chi cho kẻ cưỡng cầu.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn

text:
Mở đầu
 I
 II
 III
 IV
 V
 VI
 VII
 VIII
 IX
 X
 XI
 XII
 XIII
 XIV
 XV
 XVI
 XVII
 XVIII
 XIX
 XX
 XXI
 XXII
 XXIII

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/Mở đầu

text:
Lượng Đức Thánh rộng như biển cả,
Truyền dậy cho thiên hạ điều hay.
Làm điều thiện hưởng phúc dầy,
Bất nhân thất đức có ngày tiêu vong.
Mềm dẻo tốt hơn cương cường,
Lưỡi mềm còn mãi, răng thường gẫy đi.
Chớ cậy ta dài mà chê người ngắn,
Đừng dối lòng đừng oán đất trời.
Lặng im mà ngẫm sự đời,
Tình người thoang thoảng, vơi vơi thì bền.

Đừng quên bạn nghèo hèn xưa cũ,
Vợ cháo rau xin chớ phụ tình.
Vật ngon, ăn quá bệnh sinh,
Vui chơi quá mức, ắt thành tai ương.

Giàu sang lắm nhiều đường bổng lộc,
Cây tái trồng hẳn gốc bị thương.
Buổi sáng còn cuốc ruộng nương
Biết đâu chiều đã công đường có khi.
Làm tướng đâu phải vì dòng dõi,
Thân nam nhi trí phải tự cường.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/I

text:
Đức hiếu hạnh là chương thứ nhất
Hãy suy xem sự thật ra sao
Trăm hay lấy hiếu làm đầu,
Vạn điều ác cũng khơi mào từ dâm
Dành sách cho con cháu là quý
Nhưng dễ đâu họ đã đọc cho.
Dành vàng cho họ đầy kho,
Chắc đâu họ đã giữ cho lâu bền.
Chi bằng tích đức liền liền,
Mới là cái kế lâu bền về sau
Họa hay phúc biết đâu là cửa
Do con người định cả đấy thôi.
Ngẫm xem quy luật đất trời,
Trồng đậu được đậu, dưa thời được dưa
Lưới trời rộng thưa, mà không lọt,
Không bao giờ bỏ sót chính tà.
Biết xấu thời tránh cho xa,
Biết lỗi sửa lỗi ấy là điều hay.

Trước khoan nhượng, sau dày quả phúc,
Trước mở mang, sau được phúc lành
Chớ chơi với kẻ bất minh
Của phi nghĩa chớ chiếm thành của ta.
Lòng chớ nghĩ gian tà, hiểm độc,
Chân đi không bước bậy, giẫm càn.
Nghe lời nói thẳng rõ ràng,
Thấy nơi chình nghĩa đường hoàng thì theo.

Người siêng năng thêm nhiều tuổi thọ,
Kẻ chơi bời đa số chết non.
Sự đời chậm chắc thì hơn,
Tình người thoang thoảng thì hơn quá nồng.
Sự sang giầu nếu không đáng hưởng,
Cố hưởng, rồi cũng chẳng ra sao.
Chưa già đã hưởng lộc cao,
Hẳn rằng sau cũng mau mau hết đời.

Kẻ mưu mô hại người người hại
Nuôi hận thù thì mãi không thôi
Người quân tử chẳng hoài hơi,
Chẳng cần lý sự tránh lời hơn thua.
Có bệnh, biết phòng ngừa bệnh tật,
Thì con người chắc hẳn sống lâu.
Có việc, biết bảo ban nhau,
Cửa nhà yên ấm, bền lâu tình người.

Lấy vợ đâu kén đẹp người.
Được người hiền đức thì đời mới vui.
Mối quan hệ với người thân quyến,
Dù xa gần năng đến thăm nhau,
Quan chức chẳng cứ thấp cao,
Thanh liêm, cần mẫn, dân nào chẳng yêu.

Tình bạn bè giúp nhau mới đẹp,
Chớ có vì nhau nhẹt thân chơi.
Ngọc là vật quý ở đời
Cháu con hiếu thảo sáng ngời là phong.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/II

text:
Phận làm con phải thông đạo hiếu,
Phận làm dân phải hiểu chữ trung.
Trên ra lệnh, dưới phục tùng,
Cha làm việc tốt, con cùng làm theo.

Của cải nhiều dùng lâu cũng hết,
Chữ hiếu trung hưởng mãi vô cùng.
Bàn mưu tư lợi thì đừng,
Bàn điều chân chính, nên cùng tham gia.

Làm tốt chớ ba hoa kể lể,
Hoa sớm nở, thì hoa dễ sớm tàn.
Cẩn thận đáng giá ngàn vàng,
Phải suy nghĩ kỹ hãy làm mới hay.

Người tốt hay xắn tay làm phúc,
Giúp ai không lợi dụng người ta.
Người biết lỗi, sửa thì tha,
Trị người có tội, chớ mà quá nghiêm.

Dạy điều thiện, đừng nên tham quá,
Để người học có khả năng theo
Khoan hòa sẽ được tin yêu,
Siêng năng cần mẫn ắt nhiều thành công.

Nói thận trọng thì không sợ lỗi,
Làm thận trọng đỡ hối về sau.
Thế lực dù mạnh đến đâu,
Nếu đem dùng hết, ắt sau hại mình.

Hoặc cậy thế tạo thành phúc lộc,
Hẳn rằng sau cũng chẳng ra gì.
Cứ đường chính đạo mà đi,
Hiếu, Trung, Nhân, Nghĩa nghĩ suy mà làm.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/III

text:
Bài thứ ba bàn sự giàu sang
Giàu với sang ai chả ước mong,
Nhưng giàu sang chẳng chính công,
Là phi đạo đức, hẳn không lâu bền.

Ai sống kẻ nghèo hèn cũng chán,
Nhưng bất lương đuổi hẳn chẳng đi.
No cơm hẩm thiết gì thịt cá,
Vui cảnh nghèo, quên cả giàu sang.

Người quyền quý, lắm bạc vàng,
Lấy gương xử với họ hàng mà soi.
Ở phải đạo, nhiều người giúp đỡ,
Sống bất lương, ít chỗ thân tình.

Thà nghèo giữ được thơm danh,
Hơn giàu lắm chuyện phẩm bình, cười chê.
Bọ ngựa rình con ve định bắt,
Chim sẻ rình bọ sát phía sau…

Tiếng tăm lừng lẫy càng nhiều,
Tránh xa kẻ xấu sinh điều ghét ghen.
Nhiều tài cũng lắm phen khốn khổ,
Nhiều công là cái hố suy bì.

Nhớ rằng đừng cậy, chẳng khoe,
Phải luôn thận trọng chớ hề phô trương.
Nói với bạn việc ngay ý thẳng,
Phải người tham họ chẳng nghe đâu.

Nói với quan chuyện thanh cao,
Phải quan tham nhũng hẳn sau nó trù.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/IV

text:
Bài thứ tư nêu câu Đại nghĩa
Dạy cho người ta biết để khuyên nhau.
Trung với nước đặt lên hàng đầu,
Đạo cha con được xếp vào đại luân.
Trai tài biết thương dân, thủ tiết,
Gái kiên trinh phải biết giữ mình.

Người tài nước được thơm danh,
Vợ giỏi như được ngọc lành trời cho.
Gái bất chính thì cho chẳng lấy,
Trai có tài mắc bẫy thì ngu.
Bất trung dễ mắc mưu thù,
Minh quân như mù mới lấy làm quan.
Con dân thường chăm ngoan học giỏi,
Cũng có ngày tiến tới làm quan,
Con quan chẳng chịu học hành,
Suốt đời cũng chỉ làm anh dân thường.
Làm quan chức, thấm ơn chế độ,
Có nuôi con, mới nhớ được công cha.
Muốn lòng ngay thẳng thật thà,
Rèn luyện ý trí phải là đầu tiên.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/V

text:
Bài thứ năm: Tâm linh chí thiện
Mong tốt lành mọi chuyện công tư.
Rất vui là đọc thi thư,
Việc đời mệt nhất ấy là dậy con.
Cha nghiêm phụ răn con hiếu thảo,
Mẹ nhân từ dạy bảo gái ngoan.
Nhà lành hương tỏa chi lan,
Ở lâu chẳng thấy mùi thơm ngạt ngào.
Gần kẻ ác như vào chợ cá,
Buộc người ta quen cả mùi tanh.

Có nết tốt chẳng kiêu căng,
Đức dày thêm mãi tạo thành thói quen.
Giàu chớ kiêu chớ nên ích kỷ,
Sang cũng đừng xa sỉ, hợm đời.
Việc làm muốn tốt tuyệt vời,
Ba lần căn nhắc hẳn hoi mới làm.
Suy tính kỹ bao hàm hai ý:
Việc chung riêng thấu lý đạt tình.

Từ xưa vẫn sợ, vẫn kinh,
Lòng người nham hiểm nảy sinh khó lường
Kẻ tiểu nhân mưu đồ xảo quyệt,
Thích mưu đồ tiêu diệt người ngay.
Cho dù hiểm độc, quắt quay,
Không qua lẽ phải, chẳng xoay đạo trời.
Kẻ bất nhân nhất thời nổi tiếng,
Không người thì trời diệt chẳng tha
Tự nhiên được của đầy nhà,
Một là lộc lớn, hai là họa to
Có lúc bại, trời cho thắng cuộc,
Hoặc đang nghèo bỗng được giầu sang.
Thế gian yêu lắm ghét nhiều,
Khen nhiều chê lắm, bao điều bất an.
Mừng nhiều lo lắm chẳng oan,
Vinh nhiều nhục lắm, thế gian thường tình.

Đừng cậy thế mà sinh kiêu ngạo,
Chớ cậy quyền để tạo lợi riêng.
Làm một điều thiện cũng nên,
Trừ một việc ác quả nhiên rất cần.

Sinh sự thì bận tâm mệt sức,
Nên nhún nhường tạo Đức thì hơn.
Việc chuẩn bị kỹ hãy làm,
Việc không chuẩn bị chớ tham làm bừa.

Bao kinh nghiệm từ xưa đã thấy,
Sai một ly đi mấy dặm đường.
Quả quyết được việc lẽ thường,
Đắn đo hỏng việc, ấy gương ở đời.

Sắc chẳng mê người, chính người mê sắc,
Rượu chẳng say người, chỉ tại người say.
Đừng nên vui quá nói chầy,
Chớ vì sướng quá vung tay làm liều.
Quý chim phượng bởi yêu lông cánh,
Trọng người hiền ở cách nói năng.
Gặp khi hoạn nạn khó khăn,
Hành vi tế nhị, nói năng lựa lời.

Mười mắt rồng và mười tay trỏ
Thật công minh sáng tỏ sâu xa
Quả đào người quý tặng ta,
Ta lấy quả mận đem ra biếu người.
Cung nỏ lạ chớ cầm mà khốn,
Ngựa chẳng quen, chớ cưỡi mà ngã.
Qua ruộng dưa chớ sửa giầy,
Dưới gốc mận chớ giơ tay sửa đầu.

Coi chừng chốn cửa cao nhà rộng,
Đừng cậy rằng tông tộc mình to.
Họ to lắm chuyện tò mò,
Cửa cao thường giở những trò kiêu căng.

Người tốt, chơi nói năng chân thật,
Kẻ xấu, chơi như mật chết ruồi.
Người tốt bền chí thức thời,
Khó khăn thuận lợi vẫn nuôi chí bền.
Kẻ xấu thường van xin lúc khó,
Được việc rồi thì nó quên luôn.

Mới hay muôn sự vui buồn
Những điều chí thiện phải luôn ghi lòng.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/VI

text:
Bài thứ sáu: Hai dòng Thiện–Ác
Là hai điều thật khác nhau xa
Trăm năm trong cõi người ta,
Dở, hay báo ứng, thật là công minh.
Báo ứng có khi nhanh, khi chậm,
Nhà tối, nghèo nào dám coi khinh.
Việc làm phúc nếu vô tình,
Như tuồng lánh nạn, đáng khinh khỏi bàn.
Kẻ bạo ngược mưu toan việc xấu,
Bịp được người sao giấu được trời
Vầng dương mọc lặn luân hồi,
Mặt trăng tròn khuyết, đầy rồi lại cong.
Tình người cũng tụ,  xong lại tán,
Buồn lại vui, vui chán lại buồn.
Cỏ hoa sớm nở tối tàn,
Cây tùng cây bách muôn ngàn sức xuân.

Mỗi ngày xét bản thân ba lượt
Đêm nhiều người sẽ biết cho ta.
Số trời vốn sẵn định ra,
Giàu sang có mệnh, vinh hoa có ngày.
Hoa nở muộn do cây cằn cỗi,
Đời chưa vui, bởi nỗi khổ nghèo.
Giàu sang, khách đến thăm nhiều,
Nghèo hèn, thân thích ra chiều cách ly.

Lúc dư dật,  phòng khi túng thiếu,
Khi sướng vui, phải liệu khi buồn.
Một nhà nề nếp cương thường,
Cha từ, con thảo, đẹp gương vợ chồng.
Tình anh em: thuận lòng nhân ái,
Nghĩa bạn bè qua lại giúp nhau.
Người con phòng lúc ốm đau.
Chứa thóc phòng đói là câu chí tình.
Giúp người gặp cảnh tình nguy cấp,
Hoặc cứu người trong lúc gian nguy.
Có mới đừng nới cũ đi,
Tiếng nói một nẻo, bụng suy một đằng.
Chớ có lành bắt vành ra méo,
Đừng làm cho bé xé ra to.
Một chút tà tất quanh co,
Người ta sẽ tỏ các trò quắt quay.
Lời không cánh mà bay khắp ngả,
Đạo đức cao thì gốc cả, rễ sâu.
Ngọc vết mài chẳng khó đâu,
Nói sai, biết sửa bao lâu mới lành.
Lời đã nói bay nhanh hơn gió,
Bốn ngựa phi cũng khó đuổi theo.
Khinh người là thói tự kiêu,
Người ta khinh lại, đời nào chịu thua.
Tự khen mình mà chê người hỏng,
Thì người ta có trọng gì mình.
Hãy suy Thiện–Ác, Nhục–Vinh
Ở sao có nghĩa có tình thì hơn.
Việc gia thất muốn yên mọi sự
Mỗi người nên biết xử phận mình
Đừng mưu lấy của bất minh
Chớ ghen ghét với người mình còn thua.
Vợ người ta chớ đùa cợt nhả,
Đừng gièm pha quấy phá hôn nhân.
Một năm có một mùa xuân,
Mỗi ngày chỉ một giờ dần đầu tiên.

Cháy nhà có nước liền dễ chữa,
Láng giềng cần giúp đỡ lẫn nhau.
Tình đời lắm chuyện thương đau,
Anh em để mất lòng nhau thật buồn.
Người xưa bảo: thói quen thường vẫn vậy,
Đàn bà thì khó dạy khó chiều.
Quân tử phép chẳng cần theo,
Tiểu nhân chẳng chấp những điều lễ nghi.

Thấy ai có vật gì quý giá,
Chớ lân la tán gạ, nài xin.
Công việc nào quá khó khăn,
Đừng buộc người khác phải lăn vào làm.
Muốn trách người, phải xem mình trước.
Nếu tha mình, tha được người ta.
Đứa bất chính, kẻ gian tà,
Kết thân với chúng dễ mà tàn thân.
Không minh bạch miếng ăn lời nói,
Là nguyên nhân cái tội hại mình.
Lúc trẻ lao động nhiệt tình,
Khi già cuộc sống gia đình thảnh thơi.
Trẻ mà lêu lổng chơi bời,
Về già chắc hẳn cuộc đời gian truân.

Của cho con đâu cần vàng ngọc
Mà cho con được học được hành.
Cho muôn khoảnh ruộng tốt xanh,
Chẳng bằng cho chúng nghề lành trong tay.
Mộng làm giầu thường hay thất đức,
Làm điều nhân khó được giầu sang.
Thuốc hay khó chữa bệnh oan,
Của nhặt được khó mở mang giầu bền.

Bất nghĩa mà trở nên phú quý,
Như mây bay bọt khí nổi trôi.
Phúc do trong sạch lòng người,
Đức từ kiên nhẫn sống đời yêu thương.
Tham lam lắm tất vương tai họa,
Sống bất nhân tội chả thoát đâu.
Tiểu nhân chẳng giúp ai đâu,
Bởi trong lòng họ, như đầu mũi kim.
Chỉ gai góc rắp tìm mưu kế,
Cốt hại người để mong lợi mình.
Người quân tử có bất bình,
Liệu mà xa lánh, kẻo sinh hận thù.
Tình người khác chi tờ giấy trắng,
Như cuộc cờ vốn chẳng giống nhau.
Khéo mà ứng xử với nhau,
Đừng làm ai đó phải chau đôi mày,
Chớ mạt sát day tay mắm miệng,
Để người ta phải nghiến hàm răng.
Ngựa gầy nên kém chạy hăng,
Người không hồ hởi phải chăng vì nghèo.

Sẵn tiền, rượu thì nhiều bạn đấy,
Lúc lâm nguy nào thấy một ai.
Luật trời báo ứng chẳng sai,
Không trước mắt, cung lâu dài chứng minh.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/VII

text:
Bài thứ bẩy khuyên luôn tích thiện,
Chứa điều lành như mặt trời lên.
Rất vô tư, rất tự nhiên,
Sáng soi muôn nẻo chẳng phiền đến ai.
Chứa điều ác là tai họa đấy,
Lửa trên đầu nào thấy mà lo.
Chuyện ác dù chẳng nói to,
Trên trời rung động tự hồ sấm vang.
Việc mờ ám tưởng không ai biết,
Nhưng mắt thần như điện sáng soi.
Giầu sang đúng phận thì thôi,
Nghèo hèn xử sự đúng môi trường nghèo.
Suy từ ta ra nhiều người khác,
Khoe điều lành, điều ác giấu đi.
Thấy ai làm ác điều gì,
Khéo can ngăn, hoặc ngoảnh đi chớ nhìn.
Chuyện người khác không đem đàm tiếu,
Mặc người ta, mạnh, yếu, giở, hay.
Nói nhiều nghe cũng chán chầy,
Khuyên nhiều sinh oán, bấy nay lẽ thường

Khi yêu cũng nên lường lúc ghét,
Lúc ghét nên nhớ đến khi yêu.
Việc làm, lời nói, ít nhiều,
Phải nên hướng thiện, phải theo phận mình.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/VIII

text:
Giữ yên phận là bài thứ tám
Đừng để người đụng chạm đến ta
Biết lo tính, biết phòng xa,
Khoan dung ngay thẳng hẳn là sống lâu.

Nước chân chính, lòng trời cũng thuận,
Quan thanh liêm dân hẳn yên lòng
Vợ hiền là phúc nhà chồng,
Các con hiếu thảo thì lòng cha yên.

Dẫu có tài giỏi chớ nên khoe khoác,
Nhiễu sự sao bằng được an nhàn.
Bốn mùa ấm lạnh xuềnh xoàng,
Nói năng thận trọng rõ ràng được yên.
Của dễ được tất nhiên dễ mất,
Được vất vả thì mất khó khăn.
Làm thong thả việc chắc ăn
Việc đời muôn sự khó khăn ban đầu.
Người xưa nói những câu triết lý:
Vào núi bắt hổ dễ như chơi,
Còn khi mở miệng dạy người,
Khó khăn nhiều lắm, liệu lời đắn đo.
Quân tử cần ăn no uống đủ,
Không cầu kỳ cốt giữ bình yên.
Trò tìm thầy học dễ tìm,
Thầy tìm trò tựa mò kim đáy hồ.

Việc chia chác chẳng lo ít ỏi,
Chỉ đáng lo cái tội không đều.
Không lo hoàn cảnh túng nghèo,
Chỉ lo xã hội nhiều điều bất công.
Quá nham hiểm bởi lòng tham lắm.
Quá nhẫn tâm lòng hẳn quá tàn.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/IX

text:
Giữ đại đạo là bài thứ chín,
Lấy chữ "Trung" chữ "Tín" làm đầu.
Người quân tử đạo đức cao,
Không kiêu thái, giữ trước sau chan hòa.
Khi cần giúp người ta việc gấp,
Chẳng chọn ngày, đừng bấm ngón tay.
Người được ta cũng mừng thay,
Người đau, thông cảm đắng cay cho người.
Nói thao thao ngàn lời tươm tất,
Cũng không bằng việc thật đã làm.
Kiếm lời chê trách nhân gian,
Chính là chuốc lấy mối oan hại mình.
Ta giúp người chân tình độ lượng,
Là góp điều làm phước đáng tin.
Trăm nghe không bằng một nhìn,
Một việc thực tế hơn nghìn lời suông.

Việc trời đất  cũng thường thay đổi,
Sáng gió mưa, chiều đã đẹp trời.
Giống như cuộc sống một con người
Sáng chiều, may rủi đầy vơi chuyển vần.
Có việc đối với ta như thế
Nhưng với người đâu rễ giống ta
Khi lời nói trái phát ra,
Tất nhiên cái họa cũng sà vào theo.

Của phi nghĩa đưa vào cửa trước,
Nó cũng tìm đường bước lối sau.
Đừng làm những chuyện không đâu
Chớ tham của lạ để sau bận lòng
Việc đừng quá lao tâm cật lực,
Nên đắn đo vừa sức thì làm,
Không lười biếng chẳng tham lam
Học điều Đại đạo – để làm thực tâm.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/X

text:
Bài thứ mười khuyên cần đọc sách,
Sách là thầy dạy mách cho ta.
Bao điều đạo lý sâu xa,
Văn minh khoa học bao la đất trời.
Ham đọc sách thì trời chẳng phụ.
Có chí bền ắt sẽ làm nên.

Mẹ cha vui bởi con hiền,
Gia đình hòa thuận đẹp yên mọi phần
Đạo đức cao, quỷ thần nể sợ,
Được mọi người giúp đỡ tin yêu.
Thấy việc thiện hãy làm theo,
Biết lỗi sửa lỗi là điều đáng khen

Cách đối xử phải nên suy xét,
Đừng cạn tình trái nết – mất lòng.
Muốn nhanh vội việc khó xong,
Ham lợi nhỏ việc lớn không hoàn thành.

Tre uốn mạnh chẳng vênh cũng gẫy,
Chó cắn càn bởi thấy cùng đường.
Đánh chuông chuông tất kêu vang,
Người quá uất ức sẵn sàng đấu tranh.
Chớ nên hám lợi hám danh,
Ít ham muốn mới yên lành bền lâu.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XI

text:
Bài mười một dạy câu số mệnh
Mọi điều đều do tiền định cả rồi.
Giầu sang cũng bởi tại trời,
Công danh có mệnh, có thời dở hay.
Đồ ăn uống xưa nay sản xuất.
Cũng đều do trời đất khởi sinh.
Người khôn làm đúng phận mình,
Tiểu nhân mạo hiểm hiếu danh, khoe tài.

Nói thẳng thường trái tai chẳng thích,
Hãy xét suy, có ích hãy làm.
Ở đời lắm thói đa đoan,
Thuốc đắng giã tật, thế gian tỏ tường.
Thấy người tốt chớ nên xem thường,
Hãy nghiêm suy ngẫm tìm đường mà theo.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XII

text:
Bài mười hai lo toan sự nghiệp
Muốn thành công phải biết lo xa.
Mưu sự là ở người ta,
Thành công tốt đẹp suy ra tại trời.
Có trường hợp ở nơi nguy bại,
Được trời phù nên lại thắng to.
Hoặc khi tai nạn gay go,
Gặp may lại được trời cho an toàn.

Có đức mà nghèo hèn cơ cực,
Hẳn là do nghiệp chướng từ lâu.
Bất lương mà được giầu sang,
Chắc là kiếp trước bắc cầu thiên duyên.

Nếu phận nghèo thì nên nghèo trước,
Chớ dã tâm, bạo ngược khởi đầu.
Biết mệnh là bởi hiểu sâu,
Sống yên vô sự khác nào thần tiên.

Muốn sống lâu phải rèn luyện tốt,
Từ lao động ăn uống thuốc men…
Giữ gìn chừng mực cho quen,..
Một ngày vui khỏe là tiên một ngày.

Không thuốc nào chữa bệnh khanh tướng thọ,
Có tiền đâu mua được con hiền.
Vợ ngoan chồng chẳng ưu phiền,
Có con hiểu thảo cha yên cõi lòng.

Bởi uống say, nói không tử tế,
Vì tiền tài, huynh đệ từ nhau.
Nên xuống ngựa lúc qua cầu,
Có đường bộ chớ rủ nhau đi thuyền.
Áo trắng thì bụi đen dễ dính,
Khó an toàn bởi tính kiêu căng.

Lòng người hiểm hơn núi rừng,
Hãy suy luận, để coi chừng đó nghe.

"Bọ ngựa bắt con ve tưởng bở
Sẻ lại rình bọ ngựa kề bên;
Người săn tặng sẻ mũi tên;
Hổ lang rình sẵn xông lên vồ người.

Hổ đắc ý lên rồi định biến,
Ngờ đâu xa xuống giếng mạng toi!
Mới hay mạnh yếu ở đời,
Nhãn tiền báo ứng rạch ròi phân minh"

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XIII

text:
Bài mười ba dạy điều trí giả.
Bậc trí giả trọng mình hơn hết,
Bởi học nhiều hiểu biết càng sâu.
Chẳng cần đấu lý với nhau,
Chẳng cần đấu lực, đối đầu với ai.
Giữ danh dự trong ngoài kính nể,
Bảo vệ cho thân thể an toàn
Biết tự kiềm chế thì yên.
Không bị nhục cũng chẳng phiền đến thân.

Có những chuyện người trần khó biết,
Mà trời cao nghe thấy mọi điều.
Bảo rằng lỗi nhỏ chẳng sao,
Nhiều lỗi góp lại lớn lao khó lường.

Một mình chớ đi đường nguy hiểm,
Thuyền chở tham sinh chuyện đắm đò.
Chuyện người ta chớ tò mò,
Có trách thì trách lỗi to của  người.
Thù oán cũ thì thôi quên tuột
Trước khoan hòa sau được điều hay.
Yêu đừng yêu quá đắm say.
Ghét đừng ghét đắng ghét cay sinh thù.

Có người chẳng được như ý muốn,
Nên bảo ban đại lượng thì hơn.
Trọng danh tiết như Thái sơn,
Người không thì chẳng giản đơn việc nào.
Giàu sang chẳng tự cao cậy thế,
Nghèo hèn không luồn lụy cúi đầu.
Kẻ vụng chẳng thấy việc đâu.
Người khéo thì việc bù đầu, luôn tay.
Bậc trí giả trước đây đúc kết
Ta nên tìm học biết mà theo
Luật ông Tiêu Hà dạy sáu điều
Lễ, ông Phu Tử cũng nêu ba phần.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XIV

text:
Ngọc Minh châu là thiên mười bốn
Ngợi ca đức khiêm tốn sáng trong.
Ngọc là vật quý vô cùng,
Minh châu nổi sáng trong vùng tối tăm.
Ngọc muốn đẹp phải năng mài giũa,
Cố nâng niu gìn giữ kẻo hoài.
Trời cho ta tấm hình hài,
Phải lo tự giác mà bồi bổ thêm.

Con hay, cha chớ nên khen,
Cha mắc lỗi, con chớ nên nói nhiều.
Thành công chẳng được tự kiêu,
Hưởng phúc, càng phải biết điều đừng tham.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XV

text:
Bài mười lăm răn đường học hỏi.
Có tư duy mạnh giỏi hơn người.
Trước là đẹp đạo đất trời,
Sau là xây dựng tình người đẹp hơn.

Hiếu với cha thời con hiếu lại,
Kính trọng người người lại trọng ta.
Chớ tin những thuyết tà ma,
Nó làm chìm đắm xấu xa lòng người.

Người xưa bảo tiền tài – phấn đất,
Nghĩa nhân kia mới thật là ngàn vàng.
Đường dài thử sức gian nan,
Sống lâu mới biết ruột gan tình người.
Biết giữ phận thì đời nhàn hạ,
Không gian tham tai họa khó vào.
Vận đen vàng hóa ra thau,
Vận đỏ sắt cũng ra màu vàng tươi.
Rượu trắng nhuốn đỏ mặt người
Bạc vàng dễ nhuộm lòng người tối đen.

Nghèo giữa chợ ai thèm thăm hỏi,
Giàu trên rừng có khối người thương.
Vẽ hổ khó vẽ bộ xương,
Biết người biết mặt khó lường lòng ai.
Không đáng sợ sức hai con hổ,
Chỉ sợ người ăn ở hai mang
Sống đại lượng phúc huy hoàng.
Mưu sâu tai họa ắt càng thêm sâu.
Vợ chồng hiệp sức nhau bàn bạc,
Có tiền mua nhiều lạng vàng dòng.
Vợ chồng ăn ở khác lòng
Có tiền đâu dễ sắm cùng cái kim

Trị nhà như cầm cương ngựa dữ,
Trị nước như dạo thử cung đàn.
Cho nên học hiểu và làm,
Lẽ trời với lẽ dân gian hài hòa,
Muốn xây phú quý vinh hoa,
Cái nền học vấn phải là đâu tiên.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XVI

text:
Bài mười sáu thường xuyên tu đức,
Phải chuyên tâm nỗ lực hàng ngày.
Học rồi thực tế làm ngay,
Rút ra kinh nghiệm dở hay sự tình.
Tu đức tốt tướng sinh ra tướng,
Con thảo hiền sinh được cháu ngoan.
Nhà nghèo nhờ vợ đảm đang,
Nước loạn cầu tướng giỏi giang, trung thành.

Âm dương hòa không sinh lụt bão,
Vợ chồng hòa thì đạo nhà nên.
Tránh điều nghi kỵ hờn ghen,
Đàn bà tiếp khách phải nên nhớ rằng:
Cử chỉ đẹp, nói nhẹ nhàng,
Khi đưa tiễn khách xin đừng quá chân.

Bốn đức tính Công, Dung, Ngôn, Hạnh,
Người đàn bà gánh nặng lo toan.
Đừng kiêu sa, chớ lăng loàn,
Đừng ghen ghét chớ giận hờn với ai.
Gái yêu chồng đẹp vui mọi vẻ,
Giúp chồng nuôi con khỏe con ngoan.
Dựng xây tôn thống họ hàng,
Sáng trong như ngọc, nết càng đẹp ra.
Khi lòng dục dâm tà đã mở,
Quên yêu thương bỏ cả lễ nghi.
Nết hư dù chỉ một ly,
Tiếng tăm đồn đại bay đi khắp vùng.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XVII

text:
Rèn người tốt là chương mười bẩy,
Sống nhân từ ai nấy mến thương.
Trời cho Phúc, Lộc, Thọ trường,
Sống vui thanh thản đời thường gặp may.

Cha dạy con từ khi còn nhỏ,
Chồng khuyên vợ từ khi mới về.
Không quá vui đến đam mê.
Bài bạc, nghiện hút, rượu chè, gian dâm.

Tình dục chớ tham lam buông thả,
Sức suy tàn rệu rã, ai thương.
Của quý chớ có phô trương,
Bạc vàng phải khóa trong dương trong hòm.

Buồng the chớ để ai nhòm
Của còn nguyên vẹn, tình còn dài lâu.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XVIII

text:
Bài mười tám răn chữ lương tài
Lương là đạo cao đức trọng
Có lương tài chết sống thơm danh.
Người tài lành có bạn lành,
Người ác bạn ác kết thành tai ương.
Người lương tài nên thường nói thẳng,
Kẻ xấu xảo nịnh chẳng thương yêu.
Người lành nói ít làm nhiều,
Tiểu nhân múa mép, lắm điều ba hoa.

Người lành không gian tà uẩn khúc,
Hành động luôn chính trực, phân minh.
Kiệm cần có lý có tình,
Để không mang tiếng rằng mình kiêu sa.
Vụng may áo gấm cũng hỏng,
Làm bậy thì phá hỏng cơ ngơi.
Biết ít thì sống thảnh thơi,
Biết nhiều lắm chốn, lắm điều thị phi.

Người giúp việc cần chi đẹp xấu,
Cần chọn người trung hậu, chăm ngoan.
Lòng người, nọc rắn khó phân,
Mặt trời ai biết chuyển vần như xe.

Của xóm Đông lấy về hôm trước,
Đến  hôm sau nó ngược xóm Đoài
Việc hôm nay, việc ngày mai.
Hãy đem hai chữ Lương Tài mà xem.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XIX

text:
Bài mười chín dạy đạo lập thân.
Đạo lập thân muốn bền muốn vững,
Phải khôn ngoan trong cứng ngoài mềm,
Phúc nhà thuận dưới kính trên,

Kiệm cần kiên nhẫn là nền trị gia,
Làm quan phải giỏi và liêm khiết,
Cẩn trọng luôn và biết thương dân.
Mới hay bí quyết lập thân,
Kiên trì: Liêm chính kiệm cần thì nên.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XX

text:
Bài hai mươi là thiên thịnh đức
Một số điều đã được rút ra.
Người thực tài chẳng ba hoa,
Thường khi dung mạo cứ là như ngây.

Có ruộng không cấy cày thì đói,
Có sách không học hỏi thì ngu.
Trai không dạy, khác chi lừa,
Gái ngu thì cũng giống như lợn sề.

Trai sợ vợ bởi vì nhu nhược,
Gái kính chồng vì được nết ngoan.
Phải dè xẻn bởi thiếu ăn,
Sống xa xỉ bởi nguyên nhân của thừa.

Vừa lười nhác, lại vừa ngu xuẩn,
Thì giầu sang đâu đến mà mơ.
Hay đến thân cũng thành sơ,
Ngồi dai chủ chẳng bao giờ thích đâu.

Uống rượu đấu khẩu nhau ít chứ,
Mới là người quân tử phòng thân.
Thóc tiền sòng phẳng đồng cân,
Mới là đức độ, tinh thần trượng phu.

Con cá bị giật lên bờ
Có hối cũng chẳng bao giờ được tha.
Làm việc xấu đã sa pháp luật,
Hối ba lần cũng thật muộn mằn.
Nước loạn chớ đến dung thân
Nơi nguy hiểm chớ bước chân lần vào.

Phép quyền biến làm sao biết trước,
Phải đắn đo mong được an toàn,
Lò lửa ví như phép quan,
Lòng người như sắt như gang trong lò

Người yếu phải nương nhờ người mạnh,
Giúp được người là hạnh phúc thay,
Không thù dai chẳng hại ai,
Tuy nhiên vẫn phải nhớ bài phòng thân.

Trên lượng cả, chẳng cần phạt dưới,
Kẻ trịch thượng từ chối đừng chơi.
Nước trong ít cá lội bơi,
Sống nhiều khe khắt, ít người mến thân.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XXI

text:
Bài hai mươi mốt hai chữ hiếu hoàn.
Hiếu hoàn luật xoay vần vay trả,
Báo ứng nhanh gương đã nhiều rồi.
Nhạt nồng khéo ở lòng người,
Dở hay đã có đạo trời phân minh.

Trời mưa gió thình lình bất chắc,
Người có khi dồn dập tai ương.
Có đức dễ được thọ trường,
Tu nhân tích đức, phúc thường dầy thêm.
Lừa dối người là mầm tai họa,
Phúc dầy nhờ lượng cả bao dung.
Cẩn thận chẳng sợ khốn cùng,
Nhẫn thì chẳng nhục, vạ không đến mình.

Sống bình tĩnh được yên lành mãi
Biết kiệm cần đỡ phải reo neo.
Trên sông tùy khúc bơi chèo,
Vào nhà tùy lúc liệu chiều tuân theo.

Dạy con cháu bằng điều từ thiện,
Lấy khoan dung điều khiển người theo.
Một năm kế hoạch ăn tiêu,
Không gì bằng cấy trồng nhiều lúa khoai
Kế mười năm dài hơn một chút,
Không gì bằng trồng được nhiều cây.
Còn như kế hoạch lâu dài,
Là trồng cây đức dẻo dai liền liền.
Dù lắm tiền thuốc men tẩm bổ,
Chẳng bằng đêm nằm ngủ riêng giường.
Dạy con lần mở văn chương,
Ở trong vùng bạc kim cương có thừa.

Một con được ơn vua lộc nước,
Để cả nhà cũng được thơm lây.
Siêng năng học tập đêm ngày,
Để mà chiêm nghiệm lời này khuyên răn.

Việc đúng cứ tiến hành đừng sợ,
Trời sẽ cho phúc ở tầm tay
Lấy điều đạo lý xưa nay,
Truyền cho con cháu đời này đời sau.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XXII

text:
Bài hai mươi hai dạy người điều năng tĩnh.
Biết đắn đo sống hẳn yên lành.
Biết suy nghĩ việc dễ thành,
Cầu đâu được đấy vui lành biết bao.

Khi sống biết lo sau tính trước.
Lúc lâm chung hẳn được yên lành.
Tuổi già lắm bệnh phát sinh,
Đều do lúc trẻ tự mình làm ra.

Lúc thịnh đạt gian tà trái đạo,
Khi tuổi già quả báo coi chừng!
Sợ thay “Đốm lửa thiêu rừng”,
Nửa câu nói trái, sau đừng khoe khôn.

Biết điều thiện ôn tồn nhắc bạn,
Chỉ nơi nguy cho người khách lánh xa.
Khi lòng hiểm độc gian tà,
Niệm kinh gõ mõ quả là vô duyên.
Đem bố thí bằng tiền bất chính,
Cũng chỉ là vô ích mà thôi.
Chỉ một hành động xấu chơi,
Nói khôn nói khéo, ai người còn tin.

Sống thừa mứa bạc tiền nhung lụa,
Chắc đâu bằng sống đủ mà vui.
Gần mực thì ắt phải đen thui
Gần son thì  đỏ sự đời chẳng sai.

Gần người ngu biến hay thành dốt,
Gần người hiền càng tốt thêm ra.
Người quân tử đức nở hoa,
Tiểu nhân tìm cách xấu xa học đòi.
Ngẫm xem muôn sự ở đời,
Ác thì gặp ác, nhân thời gặp nhân.
Con ngựa cùng, vung chân đập phá,
Chim cùng đường, liều mổ đòi bay,
Thú cũng muốn xổng chạy dài,
Bản năng tự vệ muôn loài bẩm sinh.

Người giả dối thì đừng bắt chuyện,
Gái lẳng lơ thì biến cho xa.
Những người ngay thẳng hiền hòa,
Kiên tâm gần gũi để mà học theo.

Kẻ nghiện ngập lêu têu, hợm hĩnh.
Hãy coi chừng! Cố tránh đừng chơi.
Mới hay hậu bạc ở đời
Trắng, đen cũng bởi lòng người mà ra.

Thơ Nôm


title: Bạch Vân gia huấn/XXIII

text:
Bài hai mươi ba là bài thư tất
Sách Bạch Vân kết luận dạy rằng:
Muôn việc khởi tự cái Tâm,
Nếu lòng buông thả, lỗi lầm đến ngay.

Học điều hay tỏ bài chân lý
Bảo tồn Chân-Thiện-Mỹ sáng trong
Thánh nhân trợ giúp bao dung,
Tiến–lui, còn-mất mới mong tinh tường.

Không để mất kỷ cương chính đạo,
Lời thánh hiền dạy bảo thiêng liêng:
Hiếu-Trung-Cần-Kiệm-Chính-Liêm
Xa gần kính trọng, dưới trên thuận hòa.
Sự kính nhường coi là cái gốc,
Lấy học hành tri thức nâng lên.
Chân thành học hỏi thường xuyên,
Muốn tu cái đức phải nghiêm với mình.

Những điều giáo huấn anh minh,
Thành tâm bái phục, ân tình chẳng quên.

Thơ Nôm


title: Ngụ hứng

text:
I
Phiên âm Hán Việt

Bán y thôn thị bán nhân hương,
Trung hữu trì viên nhất mẫu cường,
Am quán trường nhàn xuân bất lão,
Giang san nhập họa bút sinh hương.
Thanh lưu tá hưởng cầm thanh nhuận,
Cổ mộc lưu âm khách mộng lương.
Thặng hỉ tư văn thiên vị táng,
Chí kim hạnh đắc bộc thu dương.

II
Phiên âm Hán Việt

Giang quán đăng lâm nhật hướng tà,
Thừa nhàn bả tửu thích ngư ca.
Bán thiên lương đệ thanh phong hảo,
Lưỡng ngạn tình thiên lục thụ đa.
Hứng kịch dã tình thiên ái cúc,
Túy nùng lão nhãn dị sinh hoa.
Hà thời tái đổ Đường, Ngu trị,
Y cựu kiền khôn nhất thái hòa.

III
Phiên âm Hán Việt

Công danh bất hệ nhất hư chu,
Liêu hướng điền viên mịch thắng du.
Tài cúc đình tiền vô tục khách,
Cán y khê ngoại hữu thanh lưu.
Nho quan tự tín đa thân ngộ,
Đỉnh thực thùy năng vị quốc mưu.
Tất cánh dục cầu ngô lạc xứ,
Tri ngô hậu lạc tại tiên ưu.

IV
Phiên âm Hán Việt

Mịch đắc thôn khê địa nhất triền.
Nhàn lai ngô diệc lạc ngô thiên.
Hiểu lâm thái phố sương niêm lí,
Dạ phiếm ngư ki nguyệt mãn thuyền.
Động tĩnh tự tri kì hữu toán,
Quyển thư thùy vị điếu vô quyền.
Kí ngôn tử các hồng lâu khách,
Mạc bả sinh ca quát túy miên.

V
Phiên âm Hán Việt

Yếm kham trọc thế đấu phù vinh,
Tân quán thâu nhàn ngã độc thanh.
Sơn thủy đô tòng nhân trí lạc
Đồ thư hội đắc cổ kim tình.
Quang phong tễ nguyệt cung ngâm vịnh,
Lão tẩu hoàng đồng thức tính danh.
Tối ái ngư ông giang thượng địch,
Lạc mai nhất khúc lộng tân thanh.

VIII
Phiên âm Hán Việt

Tế nịch phù nguy quí bất tài,
Cố viên hữu ước trụng qui lai.
Khiết thân chỉ khủng thanh danh đại
Kịch túy na tri lão bệnh thôi.
Sơn đới thu dung thanh chuyển sấu,
Giang hàm nguyệt ảnh bạch tương sai.
Cơ quan liễu khước đồ vô sự,
Tân quán sài môn tận nhật khai.

X
Phiên âm Hán Việt

Vân am am cận tiểu khê tuyền,
Mãi đoạn sơ vô phí nhất tiền.
Cao khiết thùy vi thiên hạ sĩ
An nhàn ngã thị địa trung tiên.
Vãn hương tam kính Đào Bành Trạch
Phá ốc sổ gian Lư Ngọc Xuyên.
Biệt hữu giá ban chân lạc thú,
Thanh phong minh nguyệt túy ngâm biên.

Thơ Việt Nam


title: Tự thuật (Nguyễn Bỉnh Khiêm)

text:
I
Phiên âm Hán Việt

Vạn lí côn minh tảo phấn thân,
Cùng thì liêu thả tập tu lân.
Tích liên kim mã ngọc đường khách,
Kim bạn thanh sơn bích thủy nhân.
Túy lí cầm kì trường độ nhật,
Nhàn trung hoa thảo túc cung xuân.
Tà dương độc lập đô vô sự,
Tiếu ngạo đông phong ngạn cát cân.

III
Phiên âm Hán Việt

Bạch Vân am bạng bạch vân hương,
Cận tiếp giang lâu đối tịch dương.
Tọa thượng tiếu đàm xuân cánh hảo,
Môn trung ngâm vịnh bút sinh hương.
Sổ bôi minh nguyệt lưu hoa ảnh,
Bán chẩm thanh phong nhạ trúc lương.
Sơn thủy diệc tòng nhân trí nhạo
Giá ban ý vị thục năng tường.

V
Phiên âm Hán Việt

Mãn mục can qua khổ vị hưu,
Tạm thừa dư hạ mịch nhàn du.
Thê thê Yến bích đa Khôn Diễn,
Tịch tịch Cơ sơn kỉ Hứa Do
Thiên trượng quang dao tân kiếm khí,
Tam xuân noãn nhập cựu thư lâu.
Lão lai vị ngải tiên ưu chí,
Đắc, táng, cùng, thông khởi ngã ưu.

Thơ Việt Nam


title: Ngẫu thành thi

text:
I
Phiên âm Hán Việt

Nhẫm nhiễm niên du lục thập cường,
Lão lai tự tiếu thái sơ cuồng.
Giang sơn thu sắc hoạn tình bạc,
Môn quán xuân phong khách mộng lương.
Liêu dữ kiều hoa tranh thế thái,
Hảo đồng vãn cúc bạn u hương.
Yên thôn thôn ngoại thùy gia địch,
Túy ỷ cao lâu lộng tịch dương.

II
Phiên âm Hán Việt

Như lưu tuế nguyệt khổ xâm xâm,
Tiêu đắc nhân gian phẫn dục tâm.
Vạn cổ gian hùng vô địa táng,
Nhất sinh trung nghĩa hữu thiên lâm.
Độ đầu phương thảo khiên u hận,
Khê bạng hoàng hoa đái minh âm.
Phù thế công danh hưu thuyết trước,
Liêu tương nhất túy thả nhàn ngâm.

Thơ Nôm


title: Trung Tân quán ngụ hứng

text:
I
Phiên âm Hán Việt

Hư thất hồn vô bán điểm ai,
Sài môn tận nhật bạng giang khai.
Ngư chu vãn hướng ngư khê bạc,
Dã tốc hướng tùy dã khách lai.
Loạn thế cẩu toàn, tri hữu hạnh,
Nguy thì hoằng tế quí phi tài.
Thừa nhàn khước tá đông phong lực,
Lưu thủ xuân quang nhập thọ bôi.

VI
Phiên âm Hán Việt

Niên tương thất thập vị huyền dư
Trùng ức khê tuyền thủy trúc cư.
Vãn cúc tựu hoang Nguyên Lượng kính,
Ngọa long do khuất Khổng Minh lư.
Phong thanh nguyệt bạch sổ bôi tửu,
Kỉ tĩnh song minh bán quyển thư.
Bệnh nhược lai trì ưng mạc hận,
Tri thiên ý độc hậu ư dư.

VIII
Phiên âm Hán Việt

Cố gia nhập vọng tưởng thuần lô
Khê bạn hành ngâm mịch tửu đồ.
Thi tá oanh hoa thiên thủ hữu,
Phong lâm kỉ án nhất trần vô.
Lí nhân yếu trạch tri vi mĩ
Lân đức tòng tri tất bất cô
Thùy ẩm niên niên hương lão yến ?
Tương thôi hương quán cánh hoan hô.

XII
Phiên âm Hán Việt

Sổ gian giang quán phủ giang tân,
Thủy quốc vi mang lưỡng ngạn phân.
Phong ổn phàm qui hàn phố nguyệt,
Thiên tình long hiện viễn sơn vân.
Ngư thôn trù ảnh tà dương quải,
Dã tự chung thanh bán dạ văn.
Điểm kiểm hành niên du thất thập,
Chỉ duyên suy lão khởi vong quân !

Thơ Việt Nam


title: Cảm hứng thi

text:
II
Phiên âm Hán Việt

Yếm khan nghịch tặc cửu xương cuồng,
Hỗ chiến giao tranh bán sát thương.
Liệt hỏa viêm viêm phần ngọc thạch,
Cô ưng ngạc ngạc bố loan hoàng.
Du tồ binh vị tiêm quần xú,
Kinh loạn dân đa tán tứ phương.
Văn đạo chấn cung trùng xuất chấn
Thánh vương khắc kỉ bốc hưu tường.

III
Phiên âm Hán Việt

Nghịch tặc xương cuồng phạm đế kinh,
Chủ ưu thần nhục trọng thương tình.
Hễ tô cừu uất thương sinh vọng,
Điếu phạt thùy hưng thời vũ binh
Tứ hải y qui dân đới cựu
Cửu thiên chiêu yết nhật trùng minh
Cổ lai nhân giả tư vô địch,
Hà tất khu khu sự chiến tranh.

V
Phiên âm Hán Việt

Xã tắc điên nguy xuất lực phù,
Lão lai mị đạn hiệu trì khu.
Vô cô dân cửu li đồ độc,
Bất sát thùy năng úy hễ tô
Vị quốc tồn cô minh đại nghĩa,
Chỉ kì diệt tặc phục thần châu
Hội khan chỉnh đốn kiền khôn phủ,
Tân quán Vân am mịch cựu du.

Thơ Việt Nam


title: Tức sự (Nguyễn Bỉnh Khiêm)

text:
I
Phiên âm Hán Việt

Tá tiểu trì viên bạng Tuyết khê
Xuân thâm cổ mộc tự thành khê.
Giang thiêm tình thái thiên hoa túy.
Bích nhiễu hàn khê vạn trúc đê.
Nhật mỗi tiếu đàm vô tục khách,
Thời cung thung cấp hữu bần thê.
Lão cuồng huống hựu đam thi tích,
Phong nguyệt song giai nhập phẩm đề.

II
Phiên âm Hán Việt
Ổn phiếm lâu thuyền quá Nhị hà,
Thừa nhàn bả tửu phát cao ca.
Thôn gia yểm ế nhân yên thiểu,
Dã ngạn thanh thông thụ ảnh đa.
Tùy xứ lưu dân hoài tỉnh ấp,
Hà thời chiến sĩ tức can qua.
Thùy tri túc sái thu đông, hậu,
Hựu thị dương xuân nhất thái hòa.

Thơ Việt Nam


title: Vấn ngư giả

text:
Phiên âm Hán Việt

Triều hải biên chu ngư giả thùy,
Sinh nhai nhất lạp nhất soa y.
Thủy thôn sa cận âu vi lữ,
Giang quốc thu cao lô chính phì.
Đoản địch thanh phong nhàn xứ lộng,
Cô phàm minh nguyệt túy trung qui.
Đào nguyên cố sự y nhiên tại,
Tần Tấn hưng vong thị khước phi.

Thơ Việt Nam


title: Du Phổ Minh tự

text:
Phiên âm Hán Việt

Loạn hậu trùng tầm đáo Phổ Minh,
Viên hoa dã thảo cựu nham quynh.
Bi văn bác lạc hòa yên bích,
Phật nhãn thê lương chiếu dạ thanh.
Pháp giới ưng đồng thiên quảng đại,
Hương nhân do thuyết địa anh linh.
Liêu liêu cổ đỉnh kim hà tại
Thức đắc vô hình thắng hữu hình.

Thơ Nôm


title: Thủy hành phó doanh cảm tác

text:
Phiên âm Hán Việt

Chi kì thệ phục cựu sơn hà,
Khảng khái đăng chu phát hạo ca.
Trạo bãi thủy văn đôi bạch tuyết,
Phàm di nguyệt ảnh lộng hàn ba.
Cô trung đối việt càn khôn lão,
Tử cố vi mang thảo thụ đa.
Kí thủ tặc nô bình định hậu,
Trùng tầm Tân quán lữ ngư hà.

Thơ Việt Nam


title: Tòng Tây chinh

text:
I
Phiên âm Hán Việt

Đệ tàm lão chuyết vị năng binh,
Cưỡng trí tòng nhung tán viễn chinh.
Nhật diệu tinh kì bài thụ ảnh,
Phong truyền cổ giác hưởng than thanh.
Đảo huyền dân cửu li hung ngược,
Yếm loạn thiên tương khải trị bình.
Kí thủ vương sư hoàn khải nhật,
Luân cân bố hạt nhậm nhàn tình.

II
Phiên âm Hán Việt

Lão độn trùng phùng thử loạn li,
Dự tham nhung mạc cưỡng truy tùy.
Sơn hà phong cảnh do tiền độ,
Thành quách nhân dân dị tích thì.
Cổ tự nguyệt minh tăng trụ bộ,
Viễn lâm thụ ám điểu qui trì.
Biên phương cửu uất lai tô vọng
Thùy vị quân vương nhất phủ tuy.

Thơ Việt Nam


title: Xuân đán cảm tác

text:
Phiên âm Hán Việt

Hành niên thất thập tứ niên dư,
Hỉ đắc đầu nhàn phỏng cựu cư.
Tuế thủy bàng quan tân vũ trụ,
Gia bần duy phú cựu thi thư.
Tú hoa dã trúc tam xuân bảo,
Tình nguyệt minh song nhất thất hư.
Thùy thị thùy phi hưu thuyết trước,
Lão cuồng tự tiếu thái dung sơ.

Thơ Việt Nam


title: Vũ

text:
Phiên âm Hán Việt

Âm dương hòa hợp vận huyền ki,
Giải tác cam lâm hỉ cập thì.
Bái tự cửu thiên ân kí ác,
Nhuận triệm thứ thể vật hàm nghi.
Dân tô nghê vọng vương sự chí,
Sĩ hấp phong thành thánh giáo thi.
Vũ thuận cốc đăng kim thượng thụy,
Thái bình hựu nhất thử hữu kì.

Thơ Việt Nam


title: Nhân thôn

text:
Phiên âm Hán Việt

Tổng tổng lâm lâm sinh chí phồn,
Sở cư xứ xứ hữu hương thôn.
Hào hoa hấp nhĩ tỉ lân hội,
Nhân hậu y nhiên mĩ tục tồn.
Tác tức tư đào Nghiêu nhật nguyệt
Âu ca cộng lạc Thuấn kiền khôn.
Thái bình tể tướng ư tư hiển.
Quan cái tinh xu diệu lí môn.

Thơ Việt Nam


title: Trung Tân quán nhị lão dung thụ

text:
Phiên âm Hán Việt

Lão thụ song dung bạn lão thân,
Kim lai cổ vãng bất tri xuân
Tham thiên quán mại phong sương cựu,
Đắc địa thiên thừa vũ lộ tân.
Sơ phạp đống lương phò đại hạ,
Hảo tương ấm tí cập tư dân.
Bàng nhân hưu nghĩ trang hu lậu
Cân phủ hà năng phạt tính chân.

Thơ Việt Nam


title: Hạ cảnh (Nguyễn Bỉnh Khiêm)

text:
Phiên âm Hán Việt

Nhật trường Tân quán tiểu song minh,
Phong nạp hà hương viễn ích thanh.
Vô hạn ngâm tình thùy hội đắc,
Tịch dương lâu thượng vãn thuyền thanh.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Ất Sửu tân xuân hí tác

text:
Phiên âm Hán Việt

Thiều quang thục úc cáp giai thần,
Tối ái, kim xuân thắng tích xuân.
Hoa đán trùng lai tân tuế sóc,
Bạch đầu kỉ kiến cựu thời nhân.
Thư ngôn đồ ý nhàn trung lạc,
Tửu sử thi cuồng phận ngoại thân.
Hà nhật tái phùng Nghiêu Thuấn thế,
Thái bình thiên tử thái bình dân.

Thơ Việt Nam


title: Bạch Vân ca

text:
Nước Nam thường có thánh tài.
Sơn hà vững đặt ai hay tỏ tường.
Kìa Nhị Thủy, nọ Dao Sơn,
Bài ngọc dát nổi, âu vàng Trời cho.
Học cách vật mới dò tới chốn,
Chép ghi làm một bổn xem chơi.
Muôn việc cũng bởi tại người,
Suy ra mới biết sự đời dường bao.
Dẫu ai có vàng trau nghìn hột,
Châu bái hơn chữ một nghĩa mười.
Tiên Hoàng từ trước mở ngôi,
Cờ lau tập trận thay Trời trị dân.
Mới được mười hai dư xuân,
Lê Hành kế vị, xa gần âu ca.
Ba mươi năm ngôi nhà được lẻ,
Đến Ngọa Triều nào kẻ tài hay.
Ngôi Trời dể Lý vào thay,
Tám cành hoa nở đến ngày dực phân.
Chiêu Hoàng là Á Nữ Quân,
Thấp bề nhan sắc trao Trần Thái Tôn.
Thập nhị thế, tiếng đồn nhân hậu;
Trăm bảy mươi ghi dấu thất niên.
Đông A chốn ấy còn bề,
Quý Ly tiếm thiết thay quyền đã cam.
Đại Ngu được mười bốn năm;
Hậu Trần Nhị Đế lại chăm phục hồi.
Suy ra mới biết sự Trời;
Lam Sơn khởi nghĩa là đời Lê Gia
Tây Sơn sừng sực kéo ra,
Ngẫm xem thế tục gọi là phương ngôn.
Đến Phụ Nguyên đòi còn chinh chiến,
Trả bao thu dâu biển cát lầm
Rừng xa vực thẩm nguồn thâm,
Nào ai biết sẽ nhân tâm lúc nầy.
Chó mừng chúa, gà bày cục tác,
Lợn ăn no thả rác nằm chơi.
Đó mới kể là đời thịnh thế,
Mà thiên hạ sau sẻ làm hai.
Người Đoài cũng thực ấy tài,
Mà cho người Sở toan bài lập công.
Bởi Trần Vương ngu không kể siết,
Mới phen nầy dê lại giết dê.
Đến khi thức tận binh bì,
Âm binh ở giữa, dễ thì biết sao.
Trời cho ta mang dao chém quỷ,
Khắp dưới Trời bình trị quỷ thư.
Ai từng cứu con thơ xa giếng,
Chớ một lòng chinh chiến phá nhau.
Muôn dân chịu những âu sầu,
Kể dư nhị ngũ mới hầu biết cho.
Chốn Đông Nam lò dò khổ ải,
Lánh cho xa kẻo phải đao binh.
Bắc phương chín thực đế kinh,
Náu mình chưa dể náo danh được nào.
Vả người là đúng anh hào,
Đánh làm sao được ước ao đêm ngày.
Ấy những quân đời này thế ấy,
Lòng Trời xui ai nấy biết đâu.
Chớ đừng tham của làm giàu,
Tìm nơi tam hiểm, ngỏ hầu bảo thân.
Đà Giang chốn ấy cũng gần,
Kim Ngư chốn ấy cũng phần thuở nơi.
Ba Thục riêng một góc trời,
Thái Nguyên một dải là nơi trú đình.
Tư bề núi đá xanh xanh,
Có đường tiểu mạch nương mình ai hay.
Bốn bụt xuất thế dã chầy,
Chưa chọn được ngày ra của nhân dân.
Ấy là điềm xuất thánh quân,
Hễ ai biết được thì thân mới toàn.
Chữ rằng hữu xạ tức tự nhiên hương,
Có phải tầm thường thuốc đấu bán sao?
Nắng lâu phải có mưa rào,
Vội chi tát nước xôn xao cày bừa.
Hạn rồi thì phải có mưa,
Buồm giương gặp gió, cày bừa gặp cơn.
Tuần này thánh xuất Khâm phương,
Sự thực đã tường, chẳng phải lo suy.
Quần hùng binh dậy sơn khê,
Kẻ khoe cứu nước, người khoe trợ thời.
Xem thấy những sương rơi tuyết lạnh,
Loài bất bình tranh cạnh hung hăng.
Một cơn sấm dậy đất bằng,
Thánh nhân ra mới cứu hàng sinh linh.
Lược thao văn vũ tài tình,
Mới hay phú quý hiển vinh lạ lùng.
Tam công gặp hội vui mừng,
Bỏ khi cá nước vẫy vùng biển sông.
Bỏ khi chém rắn vẽ rồng,
Bỏ khi non Bắc ải Đông mịt mù.
Bỏ khi kẻ Việt người Hồ,
Bỏ khi kẻ Sở người Ngô xa đường
Càn khôn phủ tái vô lương,
Đào viên đỉnh phát, quần dương tranh hùng.
Cơ nhị ngũ thư hùng vi quyết,
Đảo Hoành Sơn tam liệt ngũ phân.
Ta hồ vô phụ vô quân,
Đào viên tản lạc, ngô dân thủ thành.
Càn khôn phù tái vô lường,
Đào Viên đỉnh phát, quần dương tranh hùng.
Cơ nhị ngũ thư anh hùng vị quyết,
Đảo Hoành Sơn tam liệt ngũ phân.
Ta hồ vô phụ vô quân,
Đà Giang phúc địa giáng linh,
Cửu trùng thụy ứng lòng thành ngũ vân.
Phá điền thiên tử giáng trần,
Dũng sĩ nhược hải, mưu thần như lâm.
Trần Công nãi thị phúc tâm,
Giang hồ sử sĩ đào tầm xuất du.
Tương thần hệ xuất Y, Chu,
Thử kỳ phục kiến Đường, Ngu thị thành.
Hiệu xưng thiên hạ thái bình,
Đông Tây vô sự Nam thành quốc gia.

Thơ Việt Nam
Song thất lục bát


title: Trung Tân ngụ hứng

text:
Sông ngòi vòng tây bắc,
Làng xóm bọc tây nam.
Giữa có nửa mẫu vườn,
Vườn ở bên Vân am.
Xe ngưa bụi không đến,
Hoa, trúc tay tự trồng.
Gậy, dép bén mùi hoa,
Chén, cốc ánh sắc hồng.
Rửa nghiên, cá nuốt mực,
Pha trà, chim lánh khói.
Ngâm thơ thừa tiêu dao,
Uống rượu thêm khoan khoái.
Người xảo ta thì vụng,
Ấy vụng thế mà hay!
Ta vụng người thì xảo.
Ấy xảo thế mà gay!
Tính suy lẽ trời đất,
Nghiền ngẫm việc xưa nay:
Đường đời rất gập ghềnh,
Chông gai cần phải cắt.
Lòng người rất hiểm nghèo,
Buông ra liền quái quắc.
Quân tử biết răn mình,
Chí thiện làm mẫu mực.

Thơ Việt Nam
Ngũ ngôn cổ phong


title: Ánh chiều rọi vào xóm chài lưới

text:
Lụp xụp bên giang bảy tám nhà,
Trời thâu bóng ác dãi tha la,
Chan chan thuyền đỗ đầu ghềnh liễu,
San sát chài phơi cuối vụng hoa.
Pha khói chim về cây điểm phấn,
Thoáng dòng cá hớp nước tuôn là.
Có người đợi nguyệt chèo khoan gác,
Nước Thương Lương một tiếng ca.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Áp noãn

text:
Trứng ở nhà ai chẳng nồng,
Một hòn hỗn độn nẻo sơ đông.
Ngoài in thái tố mười phân bạc,
Trong nhuộm đan sa một điểm hồng.
Sang, khó, nào ai chẳng đẹp miệng ?
Xưa nay mấy kẻ chất nên chồng ?
Giống lành nỡ để ba đông lạnh,
Sá mượn kim kê ấp lấy tông.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Bơi thuyền ở Trà Thượng

text:
Nhè nhẹ thuyền ai bến liễu dời,
Lam am nghìn dặm nhuộm da trời.
Toán ngày con nước, chèo lan gác,
Đối bữa cơm chay, chén cúc phơi.
Khói tĩnh đan hà màu tía rạng,
Mây lồng bích thụ thức xanh hơi.
Giang san nơi chốn, chơi đòi chốn,
Sập cửa mui nằm mái nọ vơi.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Bờn trăng

text:
Thế giới đông nên mọc một vầy,
Lòng tham thanh lạ hết cây.
Sông Ngân Hán phẳng đi về lẩn,
Cung Quảng Hàn cao ăn ở chầy.
Cấm, cũng nép sau thu giá,
Ngăn, thì bay trước rẽ mây,
Bốn mùa cùng rạng, thu thêm nhẵn,
Dường ấy âu là có ý tây.

Thơ Nôm


title: Buổi chiều trông ráng mây đỏ

text:
Trước đông rỡ thoáng ngàn tiên,
Ban tối cây lồng khuất cửa thiền.
Lẻ tẻ đầu non người quẩy củi,
Lao xao cuối bãi khách về thuyền.
Mõ vang cốc cốc bên kia bến,
Chuông đóng coong coong mái nọ chiền.
Năm thức hồng vân, kìa đế sở,
Thân sơ hương hỏa có nhân duyên.

Thơ Nôm


title: Buổi sáng ngắm sông chài

text:
Sông lồng lộng, nước mênh mênh,
Lườn lượn chèo qua nép nép mình.
Gió hiu hiu, thuyền bé bé,
Mưa phun phún, nón kềnh kềnh.
Chuông chiền mỗi mỗi coong coong gióng,
Mõ xã lâu lâu cốc cốc lềnh.
Bến liễu đâu đâu tìm mộng mộng,
Đường về than thán, nguyệt chênh chênh.

Thơ Nôm


title: Cái ấm đất

text:
Giống nảy đà nên rộng miệng thay,
Tiệc hoa bạn ngọc dự ngồi bày.
Danh thơm lừng lẫy hương còn nức,
Lượng cả thung dung thế ít tày.
Họp mặt nhiều người khi chép miệng,
Đẹp lòng, nào kẻ chẳng nâng tay ?
Hôm mai ninh nước vì nhà chúa,
Một bữa cơm ăn chẳng dám khuây.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Cái diều giấy

text:
Gió hiu hiu nhẹ cánh hồng,
Nhang dọc dầu ta cao lướt không.
Đỉnh núi phau phau mờ thức bạc,
Giữa trời lồ lộ dãi vầng hồng.
Chín lần lèo rủ, dầu thong thả,
Bốn biển lòng vui phỉ ngóng trông.
Có thuở liệng chơi ngoài lục hợp (?)
Hư không, loài ác rẽ đùng đùng.

Thơ Nôm


title: Cái đó

text:
Mưa một trận dẫy ngòi hoa,
Quyền nẩy cho đi trấn cõi xa.
Sấu vươn lưng ngang suối biếc,
Rồng há miệng đớp doành la.
Lòng không lồng lộng người xem thấy,
Đường lợi nhao nhao nước chảy qua...
Ơn chúa biết tài, hay cắt đặt,
Duyên ra, cá nước khắp hòa nhà.

Thơ Nôm


title: Cái nón

text:
Mưa nào lệ, nắng nào âu ?
Các cứ làm nên nón đội đầu.
Vành vạnh dường bằng vầng nhật nguyệt,
Vần vần mấy tựa tán công hầu.
Trùm mặt ngọc, mùi hương đượm,
Dạo đường hoa, bóng ác thâu.
Cả mọn thế gian nhờ phủ rợp,
Nào ai là chẳng đội lên đầu ?

Thơ Nôm


title: Canh ba

text:
I
 nửa, khéo hai là,
 giáp canh, ban trống ba.
Đường quạnh phất  gió,
Trên  lác đác tuyết bay hoa.
Bâng khuâng kẻ  hồn thần nữ,
 trời  bóng tố nga (trăng).
Nhớ chúa kìa ai nằm chẳng nhắp,
 trằn trọc đợi canh gà.

II
Đến ba canh ban trống ba,
Trên không lác đác tuyết bay hoa.
Cửa doanh liễu kín khăng khăng đóng,
Thuyền bãi lau kề dặng dặng ca.
Thiết thạch lòng bền chăng nỡ trễ,
Quan san đường viễn ngại chi qua.
Chín trùng nằm miễn yên giấc,
Nước đã yên, lọ hỏi nhà.

Thơ Nôm


title: Canh bốn

text:
lậu canh mấy khắc dư
Đêm  đằng đẵng  sang tư.
 lay chồi ải khua chim thức,
 trăng tà  đưa.
 thẩn thơ tìm nội quạnh,
 lác đác vẻ sao thưa.
Một bầu thế giới hây hây lạ,
Mấy kẻ chung tình đã  chưa ?

Thơ Nôm


title: Canh hai

text:
I
Vắng gần xa, khách vãng lai,
Khúc rồng canh đã chuyển sang hai.
Lầu treo cung nguyệt, người êm giấc,
Đường quạnh nhà thôn, cửa chặt cài.
Cảnh vật chòm chòm bay lửa đóm,
Cỏ hoa gốc gốc đượm hương trời.
Có người đắc thú trong khi ấy,
Đoản địch còn xong thốt mái ngoài.

II
Nước cạn đồng hồ canh chuyển hai,
Đêm dài đằng đẵng tựa năm dài.
Vang ngõ nọ chày cao thấp,
Nhộn lầu kia địch bẻ bai.
Trăng sáng ba ngàn thế giới,
Gió đưa mấy xóm lâu đài.
Sẩy nằm khi ấy còn mường tượng,
Văng vẳng thiều quân tiếng ở tai.

Thơ Nôm


title: Canh một II

text:
Xao xác ban vừa một khởi canh,
Giốc ai thánh thót thuở giang thành.
Chồi hoa điểm tuyết hoa tương bạc,
Đèn hạnh ngấn cù bóng loáng xanh.
Hàn tự chuông kia thôi mới đấy,
Tiều lâu người nọ ngủ sao đành ?
Ít nhiều tâm sự trong khi ấy,
Nhỡ lắm thay càng...

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Canh năm

text:
I
Canh chầy đèn hạnh lâm dâm,
Xao xác lậu canh trống điểm năm.
Nguyệt đầu non treo chếch chếch,
Sương mặt đất ướt đầm đầm.
Rừng khuya bố cốc còn khua gióng,
Làng nọ nông phu đã thức nằm.
Bóng ác rạng đông, trời đã sáng,
Tiếng gà sôi nổi, tiếng hàn châm.

II
Đến năm canh ban trống năm.
Buồng lan đèn hạnh đã lâm dâm.
Mơ màng bóng nguyệt kề song xế,
Thánh thót chày thu cách nước đâm.
Người thức lầu hồng còn bịn rịn,
Ngựa quen đường tía đã lăm chăm.
Chín trùng khi ấy ban chầu đã,
Vô sự dầu ta mặc sức nằm.

Thơ Nôm


title: Cảnh buổi sáng ở Động Lâm

text:
Trước đông tang tảng cảnh hầu ngày,
Bến Động Lâm kia cũng gấm tày.
Cửa có non xanh xem dễ thấy,
Song nhiều mai bạc lựa sơ hay.
Cá ăn mặt nước con vờn, nhảy,
Chim bắn đầu non cái đỗ, bay.
Khi ấy bút thần làm biếng chép,
Giang sơn góp một nghiêng tay.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Cây cau (Lê Thánh Tông)

text:
Ơn chúa vun trồng những thuở nao,
Một năm là một nhẫn lên cao.
Buồng đống cháu con bao xiết kể,
Nhà đầy khách khứa hỏi han chào.
Lưng hằng đai thắt mưa nhuần gội,
Đầu đã tàn che nắng chẳng vào.
Giữa trời chăm chắm nên rường cột,
Gió cả dầu rung chẳng trút bao!

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Cây chuối (Lê Thánh Tông)

text:
Thú nửa lâm tuyền, nửa thị thành,
Vun trồng, toàn đội đức cao xanh.
Dọc giơ gươm đẩu kinh cuồng khấu,
Lá cuốn cờ xuân tượng thái bình.
Trong sạch xưa sau ấy tiết,
Móc mưa nhuần gội trong mình.
Đành hay giống cố phù nước,
Con cháu đời đời dõi đĩnh sinh.

Thơ Nôm


title: Cây đánh đu

text:
Bốn cột lang, nha cắm để chồng,
Ả thì đánh cái, ả còn ngong.
Tế hậu thổ, khom khom cật,
Vái hoàng thiên, ngửa ngửa lòng.
Tám bức quần hồng bay phới phới,
Hai hàng chân ngọc đứng song song.
Chơi xuân hết tấc xuân dường ấy,
Nhổ cột đem về để lỗ không.

Thơ Nôm


title: Cây mai (Lê Thánh Tông)

text:
Trội cành nam chiếm một chồi,
Tin xuân mãi mãi điểm cây mai.
Tinh thần sáng, thuở trăng tĩnh,
Cốt cách đông khi gió thôi.
Tiết cứng trượng phu thông ấy bạn,
Nết trong quân tử, trúc là đôi,
Nhà truyền thanh bạch dăng từng khối,
Phỉ xứng danh thơm đệ nhất khôi!

Thơ Nôm


title: Cây mai già

text:
Dòng dõi Giang Lăng tiếng đã đồn,
Già còn hơn nữa thuở còn non.
Xuân thêm cốt cách, hương càng bội,
Tuyết giúp tinh thần ngọc hãy còn...
Kể mặt, hay thông đều bạn tác,
Theo chân chiếm bảng, những em con.
Tiết là đá sắt thêm khoe muộn,
Sực nức danh thơm kiếp chẳng mòn.

Thơ Nôm


title: Văn tế Ngạc Nhi

text:
Than ôi! Một phút sa cơ, ra người thiên cổ
Nhớ ông xưa: Cái mắt ông xanh, cái da ông đỏ
Cái tóc ông quăn, cái mũi ông lõ
Đít ông cưỡi lừa, miệng ông huýt chó
Ông đeo súng lục-liên, ông đi giày có mỏ
Ông ở bên Tây, ông sang bảo-hộ
Ông dẹp Cờ Đen, để yên con đỏ
Nào ngờ: Nó bắt được ông, nó chặt mất sỏ
Cái đầu ông kia, cái mình ông đó
Khốn-khổ thân ông, đù mẹ cha nó
Tôi: Vâng lệnh quan trên, cúng ông một cỗ
Này chuối một buồng, này rượu một hũ
Này xôi một mâm, này trứng một rổ
Ông có linh-thiêng, mời ông xơi hộ
Ăn uống no say, nằm cho yên chỗ
Ới ông Ngạc Nhi ơi! Nói càng thêm khổ!

Văn tế


title: Cây quế trong trăng

text:
Ấy chẳng thiềm cung đan quế vay ?
Thế gian ít kẻ biết mùi cay.
Thu thanh bóng tỏ mười phần sáng,
Hồ sạch hương đong mấy hộc đầy.
Củi hát tư mùa Ngô dõi búa,
Thuốc đâm một chén thỏ vung chày.
Từ khi mình nhẹ nên bay cánh,
Chiếm được ngôi cao bốn bể hay.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Cây thông

text:
Tán xanh ngột ngột rợp hư không,
Qua mấy trăm thu thuở bão bùng.
Tiết cứng chẳng kinh sương tuyết bén,
Tài cao dưỡng để miếu đường dùng.
Kì Viên giống lạ nào so kịp ?
Dữ Lĩnh danh thơm dễ sánh cùng ?
Ngượng thấy tam công đeo chức trọng.
"Đại phu" há những chịu Tần phong.

Thơ Nôm


title: Cây trúc

text:
Kì Viên dưỡng dục nẻo sơ đông,
Dạn mặt đầu canh thuở gió rung.
Giá chẳng xâm, hay tiết cứng,
Trăng những tỏ, biết lòng không.
Đài Vương tử vắng, nhàn xoang phượng,
Chầm Cát Pha thanh dễ hóa rồng.
Thiên hạ tri âm, hay có mấy ?
Mai thì ngự sử, đại phu tùng.

Thơ Nôm


title: Chim nhạn đáp xuống bãi cát phẳng

text:
Than thán ngàn Tương cát một doi,
Trên không man mác trận nhàn thoi.
Ngàn hiu gió, cái bay lẻ,
Nước rặc lui, hàng đỗ đôi.
Vàng khắp ruộng thu ăn dễ đủ,
Bạc in bãi sở chén thưa rồi.
Đệm hoa đầm ấm khi nằm, thức,
Khăn khắn nào quên đạo chúa tôi.

Thơ Nôm


title: Chó đá

text:
Lần kể xuân thu biết mấy mươi,
Cửa nghiêm thăm thẳm một mình ngồi.
Đêm thanh nguyệt dãi màng trông nguyệt,
Ngày vắng ruồi bâu biếng ngáp ruồi.
Cắn kẻ tiểu nhân, nào đoái miệng ?
Chào người quân tử, chẳng phe đuôi.
Phỏng trong sức có ngàn cân nặng,
Dầu nhẫn ai lay cũng chẳng dời.

Thơ Nôm


title: Chợ cạnh núi lúc tạnh mù

text:
Non mở bình phong tám bức vây,
Chợ quê ngày tạnh, lục in cây.
Cá tươi xâu liễu người về gấp,
Rượu chín nồng hoa khách ở chầy.
Điếm nọ cờ còn quấn gió,
Lều kia rèm đã cuốn mây.
Ông nào thổi địch thanh thơi tá ?
Cưỡi hạc bay về ngàn núi Tây.

Thơ Nôm


title: Chùa Non Nước

text:
Nơi gọi Bồng, nơi gọi Nhược,
Hai bên góp làm Non Nước,
Đá chồng hòn thấp, hòn cao,
Sóng trục lớp sau, lớp trước.
Phật hư vô, cảnh thiếu thừa,
Khách danh lợi buồm xuôi ngược.
Vẳng nghe trên gác boong boong,
Lẩn thẩn dưới chùa lần bước.

Thơ Nôm


title: Chùa núi Phật Tích

text:
Ngước mặt trông lên Phật Tích san,
Non cao vòi vọi khách phàm gian.
Chim bay rặng liễu dường thoi dệt,
Nước chảy ao sen tựa suối đàn.
Thông bảy tám hàng che kiểu tán,
Mây năm ba thức phủ thay màn.
Thi nhân rằng có đâu hơn nữa,
Cho khách xin làm một bức đoan.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Chùa Pháp Vân

text:
Một ánh giao nguyên ngọc đúc nên,
So trong tĩnh giới khắp tam thiên.
Trân châu tráng lệ tầng tầng xếp,
Kim ngọc đoan trang rỡ rỡ in.
Hẩy hẩy từ phong duồng tính tục.
Làu làu trí nguyệt tỏ cơ thiền.
Nghiệm xem ấm tí thần thông bấy.
Phổ độ nào đâu chẳng phỉ nguyền ?

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Chùa Pháp Vũ

text:
Vô biên công đức dậy lừng danh,
Phơi ngỏ hồ thiên cảnh tú thanh.
Ngọc thỏ một vầng in địa trục,
Bàn long đòi thế mở đồ tranh.
Cầm thông gió quyến khi tuyên pháp,
Hoa báu mưa rây thuở diễn kinh.
Tiết gặp thăng bình nhân thưởng ngoạn,
Tuệ quang thay, được khí chung linh!

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Chùa Trấn Quốc

text:
Trung lập kiền khôn vững Đế đô,
Mảnh danh Trấn Quốc ở Tây Hồ.
Xuân Thu thêm có mười phần lạ,
Hoa cỏ đành hay một thức phô.
Hây hẩy hương trời thơm nữa xạ,
Làu làu đèn bụt rạng như tô,
Kìa ai đủng đỉnh làm chi đấy ?
Một tiếng kinh khua một chữ mô.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Chuông Phả Lại, nguyệt Bình Than

text:
Chuông kia, nguyệt nọ, ấy tiền thân,
Huống lại thêm là gác phượng lân.
Mấy tiếng đấm tràn miền Trúc quốc,
Một vầng in lọt bóng giao nhân.
Đêm thanh cảnh vắng, người chăng tục,
Rượu uống thơ ngâm tiệc có xuân.
Khi hứng mến vui lòng bịn rịn,
Quân thân gánh nặng đủ ngàn cân.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Chử Đồng Tử

text:
Hiền thảo dòng nhà thấu bích thiên,
Đành hay phúc thiện máy từ nhiên.
Mấy thu nhem nhuốc rèn gan sắt,
Một phút giàu sang kết bạn tiên.
Triệu Việt nạn xong nên nghiệp cả,
Ức Trai mộng tỏ phỉ lời nguyền.
Anh linh miếu dõi lừng hương khói,
Còn nước còn non tiếng hãy .

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Chức Nữ nhớ Ngưu Lang

text:
I
Một mình vò võ chốn Hà đông,
Nhớ khách đầy vơi luống những trông...
Gối ngọc giấc màng êm lưới đệm,
Thoi vàng tay ngại mắc trên không.
Đêm thanh lần tưởng hai phương nguyệt,
Ngày vắng buồn xem một dải sông.
Gẫm thấy một thu là một họp,
Còn hơn kẻ chực Quảng Hàn cung.

II
Sảy tưởng người lành vẩn hạt châu,
Biết chăng, chăng biết hỡi chàng Ngưu ?
Thơ bày chữ gấm ngàn hàng thảm,
Cửi mắc thoi vàng mấy đoạn sầu.
Cung quế cao xanh đượm khói,
Dòng Ngân tĩnh biếc in thu.
Ước đem lòng đến cùng tiên thốt,
Sớm muộn tham hoa bạch tuyết du.

Thơ Nôm


title: Con gà

text:
Họ Chu từ thuở dưỡng nên thân,
Năm đức gồm no: trí, dũng, nhân.
Đầu đội văn quan cao mấy tấc,
Chân giương vũ cựa nhọn mười phân.
Nhiều phen làm bạn trong song Tống,
Mấy phút đưa người khỏi đỗi Tần.
Dầu nhẫn hôm nào phong vũ,
Ắt chăng chẳng phụ chức tư thần.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Con kiến

text:
Phô loài cả, vóc nghênh ngang,
Mòn mọn song mầu, kiến mấy càng.
Đạo, biết quân thần tôn nhượng,
Cơ, hay thiên địa nhu cương.
Báo ơn nghĩa cả, danh còn để,
Xuyên ngọc, tài cao tiếng hãy vang.
Có thuở trận ra binh phụ tử,
Kì kì chính chính sắp đôi hàng.

Thơ Nôm


title: Con muỗi

text:
Muỗi hỡi mi sinh giáp tí nào?
Đêm đêm lẻn đến cửa phòng tao ?
Ngày thì đủng đỉnh bên lầu ngọc,
Hôm đã thung thăng tiểu má đào.
Ghẹo Hằng Nga khi nguyệt hiện,
Trêu Thần Nữ thuở chiêm bao.
Canh khuya lần quất làm cho nhọc,
Châm đốt ngoài da có xuể nao!

Thơ Nôm


title: Cung tần

text:
Ơn trên thương đến phận xa xôi,
Cửa ngọc thân nhàn trộm tới lui.
Cỏ áy những nhờ hơi tuyết bén,
Hang sâu mừng thấy bóng dương soi.
Trộm nom trên có lòng hồ hải,
Đành biết thân chăng nỗi vụng ngòi.
Chỉ non Nam làm lễ tạ,
Bõ lòng hoài viễn phận làm tôi.

Thơ Nôm


title: Cuối xuân nơi đất khách

text:
Hoa bay nước chảy cũng vô tình,
Gió quyến xuân đưa đến Sở Thành.
Hồ điệp mơ màng nhà mấy dặm,
Tử quy khắc khoải nguyệt ba canh.
Thư nhàn dễ cách, lòng nên bạc,
Tóc tuyết khôn cầm thức lại xanh.
Nẻo ấy chẳng về, về ắt được,
Năm hồ cảnh vắng có ai tranh ?

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Dệt cửi

text:
Thấy dân rét mướt, nghĩ mà thương,
Vậy phải lên ngôi gỡ mối giường.
Tay ngọc lần đưa thoi nhật nguyệt,
Gót vàng dận dạn máy âm dương.

Thơ Nôm
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Đại hạn gặp mưa

text:
Đã dư mấy tháng ngày khô khao,
Mừng thấy trời cho một trận rào.
Hoa đượm màu tươi cười hớn hở,
Cá mừng nước ngọt nhảy lao xao.
Trong triều mọi sĩ đều ca vịnh,
Ngoài nội tam nông kẻo ước ao,
Nhuần khắp bốn phương tạo hóa,
Mây tuôn năm thức chín trùng cao.

Thơ Nôm


title: Đáp thơ Chồng bỏ

text:
Chàng hỡi hai ta nghĩa đã cân,
Thốt thề chẳng hổ với linh thần.
Trước cùng làm bạn, ngờ lâu họp,
Rày bỗng nghe ai, nỡ kíp phân!
Mây nước, dạ chàng dầu bạc nghĩa,
Cỏ hoa, lòng thiếp hãy còn xuân.
Biết đâu đã dễ đâu hơn nữa,
Mà trọng tân nhân phụ cựu nhân ?

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Đất khách gặp bạn cũ

text:
Non nước quê người chỉn lạ lùng,
Rầy mừng gặp bạn phỉ lòng trông.
Duyên này đã thấy kim lan họp,
Thư kẻo còn truyền nhạn cá thông.
Mừng mặt bình yên thơ ngợi trúc
Quen lòng khế khoát chén khuyên thông
Dặm thanh vân bẵng giao tình cũ,
Thẳng trỏ Trường Yên hẹn lại cùng.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Đêm đông dậy sớm

text:
Ví canh thì cũng chửa nên tan,
Sẽ thức, vì chưng xống áo đan.
Góc giậu buồn nghe lau,
Bên tường ngại mảng dế ca đàn.
Cớ chi Cô Dịch khuya lay cửa ?
Mà giục Huyền Minh sớm gác yên.
Quân tử dằn lòng ngơi chút nữa,
Một mai có kẻ rước xuân sang.

Thơ Nôm


title: Điếu trạng nguyên Lương Thế Vinh

text:
Chiếu thư thượng đế xuống đêm qua,
Gióng khánh tiên đài kịp tới nhà.
Cẩm tú mấy hàng về động ngọc,
Thánh hiền ba chén ướt hồn hoa,
Khí thiên đã lại thu sơn nhạc.
Danh lạ còn truyền để quốc gia.
Khuất ngón tay than tài cái thế,
Lấy ai làm trạng nước Nam ta!

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Điếu trạng nguyên Nguyễn Trực

text:
Đời dõi nho tông phát ấp bang,
Trong đạo đức, có từ chương.
Nối dòng thi lễ nhà truyền báu,
Tranh giải khôi nguyên bảng chói vàng.
Nam bắc hai triều danh dậy,
Phong lưu một cửa họ sang.
Từ đường ở đấy niềm tây lạnh,
Dấu cũ càng thơm xạ có hương.

Thơ Nôm


title: Đồng doanh trại ở Nang Sa

text:
Đất khỏe Nang Sa lũy họp vây,
Binh nhiều giúp nước cỏ cùng cây.
Đăm chiêu đồ mở hình cao thấp,
Chủ khách lòng mừng thế kíp chầy.
Ngàn nọ tuôn thêm oai gió,
Đỉnh kia chổng hợp trận mây.
Thiểm châu dân đã ca ngươi Phạm,
Ngoài cõi làu làu vắng giặc Tây.

Thơ Nôm


title: Động Bạch Nha

text:
Một chốn kiền khôn một chốn xuân,
Đã dành phong cảnh thú thanh tân.
Quanh co nước biếc doành muôn khảm,
Chồng chập non xanh đá mấy lần.
Quét bụi trần không một sở,
Xui lòng khách hứng mười phân.
Nhàn nào đấng thánh xem ngày trước,
Biết được hư không máy có thần.

Thơ Nôm


title: Đuốc hoa đêm động phòng

text:
Hơi dương đầy cửa, ngọc đầy thềm,
Nến đốt buồng lan đã rạng đêm.
Thoáng thấy mặt hoa mày liễu tốt,
Rỡ phong trướng vóc đệm hương êm.
Song song loan phượng cùng chen bóng,
Lớp lớp hùng bi đã báo điềm.
Mừng ấy lại mừng kim bảng nữa,
Dường bằng gấm lại có hoa thêm.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Giới nho sĩ

text:
Kềnh kềnh áo bá lẽn khăn sa,
Trường ốc hôm mai để lễ nhà.
Lạnh lẽo đường thu như án tuyết,
Nắng sương mấy phút lọn hài hoa.
Tài cao hơn nữa Công Tôn sách,
Sự thịnh còn truyền Ninh Thích ca.
Bút mực chẳng quên bề chí lũ,
Lộc cao sao khéo lỡ người ta.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Giới quan liêu

text:
Điêu đương ngàn ngạn áo hồng sa,
Mừng chịu ơn phong xuống tới nhà.
Tán rợp bóng hòe che mặt ngọc,
Hương ngưng dặm liễu đượm hài hoa.
Tiệc vây la ỷ người sum họp,
Nhạc vỡ cầm tranh tiếng dõi ca.
Phú quý nhìn xem yêu hết tấc,
Máy nghèo sao khéo hãm người ta.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Giới thiền tăng

text:
Một bình, một bát, một cà sa,
Náu ở chiền già làm cửa nhà.
Kinh giã ngọc lâu hương lọn triện,
Định lui thiền viện bóng xoay hoa.
Thân tâm rửa sạch quê hà hữu,
Giới hạnh vâng đòi giáo Thích Già.
Nói những thiên đường cùng địa ngục,
Pháp sao chẳng độ được mình ta.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Hằng Nga nguyệt

text:
Từ ngày gặp được thuốc đan sa,
Chiếm Quảng Hàn cung làm cửa nhà.
Lầu ngọc cao hòa thế giới,
Mày ngài rạng khắp sơn hà.
Năm hồ những lấy làm song viết,
Bốn bể đều thìn thấy nết na.
Thượng đế tuy hay nghiêm cấm đoán,
Có đêm lởm thởm đến phòng ta.

Thơ Nôm


title: Hoa

text:
Cửa ngọc sinh thành giống lạ nhường,
Hoa hoa đua nở, nức mùi hương.
Má hồng mới học dồi phấn,
Nhụy ngọc chưa hề bén sương.
Khoe tốt hơn chưng vườn Lãng Uyển,
Kết đôi còn đợi chúa Đông hoàng.
Lại mừng được đất phồn hoa nữa,
Cành ngọc đôi khi kết quả vàng.

Thơ Nôm


title: Hoa biết nói

text:
Quốc sắc xem bằng ngọc mới đông,
Hay cười hay thốt khá dường bông.
Nhiều phen hỏi nguyệt đeo hơi quế,
Mấy phút chào xuân kém nhụy hồng,
Một thức thơm tho lầu gác phượng,
Mười phần tươi tốt mặt tai rồng.
Bên thành cách ngỡ lòng chưa phỉ,
Bao mượn Huyền Đô đắp đỉnh Bồng.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Hoa mai đầu mùa

text:
Vườn xuân dòm dỏ đã chầy ngày,
Dễ có Lâm Bô biết được hay.
Hoa bạc phau phau xâm khí tuyết,
Chồi xanh êu ếu lạt hơi may,
Tỏ tường phòng khách khi đầm ấm.
Lau chuốt lòng xuân đoạn đắng cay.
Kham hạ điều canh còn để đợi,
Kẻo còn đào mận những thay lay.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Hoa sen non

text:
Dìu dịu Lam Điền ngọc mới tương,
Hồ thanh, sắc ánh, mặt dường gương.
Ngọc in làm dáng tiền sơ đúc,
Chàm nhuộm nên màu, tán chửa giương.
Lạt biếc mới khai mày Thái mẫu,
Thắm hồng còn kín má Vương Tường.
Khách thơ hứng nghĩ hiềm chưa đủ,
Mười trượng hoa thì mười trượng hương.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Họa bài Mấy mầm liễu đỏ một thuyền chài

text:
Giang thiên phẳng lặng tạnh mưa,
Bãi, một thuyền ai giục sóng đưa...
Hoa bén mùi thơm khi cá hớp,
Cụm êm bóng thỏ thuở song thưa.
Khê sơn cảnh lạ nào đâu thiếu ?
Phong nguyệt kho đầy của ấy thừa.
Dẽ có nơi khôn mạc được:
Ái ưu khăn khắn một lòng sơ.

Thơ Nôm


title: Họa bài Người chăn trâu

text:
Ngày còn sớm, chửa xay om,
Gã mục dè chân đã tới nom.
Bạn xúm nội bằng, cười khặc khặc,
Trâu về ngõ hẹp, cỡi khom khom.
Tiếng ca Nịnh Thích kề tai ngóng,
Khúc địch Hoàn Y nghển cổ nhòm.
Còn có nơi nào vui thú nữa:
Gái trai cùng họp một đầu mom.

Thơ Nôm


title: Họa bài Người đi cày

text:
Ruộng xanh, nước biếc ngát lom om,
Xê xế canh phu đã tới nom.
Đỗi Vũ tắm mưa tai nhấp nhấp
Nội Châu cuốc nguyệt cật khom khom.
Cày Y cúi đỡ dân Thương ngóng.
Lều Cát nằm lui chúa Hán nhòm.
Có thuở nông rồi khi việc giãn,
Đèo heo hóng mát ở ngoài mom.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Họa bài Người hái củi

text:
Đầu non đã tạnh khói còn om,
Mấy gã tiều phu đã sớm nom.
Nửa bó yên hà mang đủng đỉnh,
Đôi bên phong nguyệt quảy lom khom.
Trời Nghiêu, ngày Thuấn mình ăn ở,
Đỉnh Thạch non Thai mặt ngước nhòm.
Ước thấy Mãi Thần mà thử hỏi:
"Rằng xưa gặp chúa mé nào mom ?"

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Họa bài Người kiếm cá

text:
Thuyền ai chiếc bé tiếng đà om,
Thấy lũ thằng chài đứng vịnh nom.
Nửa tấm áo tơi che lủn củn.
Một cần câu trúc uốn khom khom.
Ngư hà song viết ngày hằng đủ,
Bạng duật đôi co thế ngại nhòm.
Chờ thuở nguồn Đào tiên lại gặp,
Cùng nhau cặn kẽ thuở đầu mom.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Họa bài Tết Nguyên Đán

text:
Âm dương hai khí mặc xoay vần,
Nẻo quá thì đông, đến tiết xuân.
Chân ngựa rong khi tuyết tĩnh,
Hàng loan sắp thuở canh phân.
Chín trùng chăm chắm ngôi hoàng cực,
Năm phúc hây hây dưới thứ dân.
Mây họp đền nam chầu chực sớm,
Bên tai dường mảng tiếng thiều quân.

Thơ Nôm


title: Họa vần bài Vịnh trăng/I

text:
Ló lên liền thấy khác thường tình,
Có vẻ cao hòa có vẻ thanh.
Lầu ngọc gương giơ soi mọi nước,
Tán vàng xe gác ruổi năm canh.
Thước kinh thuở dãi, dời cành lục,
Kình sợ khi xuyên, chúi mặt xanh.
Cung ấy khom khom nên cách ấy,
Đành hay giúp sáng có thai tinh.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú


title: Họa vần bài Vịnh trăng/II

text:
Suốt nhân gian, khắp mọi tình,
Cao vòi vọi, sáng thanh thanh.
Đúc muôn tượng lại và phần bóng,
Thu chín châu về một khắc canh.
Nhiều thuở rây vàng tương gác đỏ,
Ghê phen nhả ngọc thếp cung xanh.
Càng cao càng sáng trên ngôi ấy,
Càng tỏ huân danh đấng tướng tinh.

Thơ Nôm


title: Họa vần bài Vịnh trăng/III

text:
Ở cao song cũng thấu nhân tình,
Vì có làu làu tính sáng thanh.
Soi khắp đầu giêng liền cuối chạp,
Suốt từ một khắc nhẫn năm canh.
Tàn vàng xô lại chồi mai bạc,
Bóng ngọc cây vào khóm trúc xanh.
Dám hỏi những gì trong cối thuốc,
Liệu âu còn thiếu mặt nam tinh.

Thơ Nôm
Thất ngôn bát cú