title: Ba Đình ký

text:
Hồng nhung hoa nở đầy sân,
Tưới hoa thánh thót mưa xuân đầu cành.
Đốt hương xem chuyện nước mình,
Chuyện Đinh Công Tráng, Ba Đình ngày xưa.
Thuận kinh đã đổi ngọn cờ,
Nước non xoay chuyển bây giờ là ai?
Ninh Bình tỉnh có một người,
Là Đinh Công Tráng tướng tài bẩm sinh.
Hơn đời vũ dũng thông minh,
Hoàng, Lưu môn hạ nổi danh Bắc kỳ.
Gió mây rộn buổi Hàm Nghi,
Ba làng Thanh Hoá thành trì đào xây.
Trước thành giữ thế ruộng lầy,
Mặt thành xây đắp tre dầy bàn cao.
Trong thành khe chứa giếng đào,
Sau thành có ngả sang Lào, ra Thanh.
Đồn quân tên gọi Ba Đình,
Tướng quân Công Tráng họ Đinh là người.
Uy nghiêm tướng mạnh thành dài,
Thế trong vững thủ, thế ngoài mạnh công.
Thuận thành nghe động uy phong,
Pháp binh từ Huế đùng đùng kéo ra.
Mấy phen đánh giáp lá cà,
Địch quân thua xiểng, quân ta được hoài.
Uy danh động đến nước ngoài,
Pháp đình nổi trận bời bời phong lôi.
Lệnh cho nguyên soái đặc sai,
Khắc kỳ phá địch quyết bài tiến công.
Một phen đột trận xung phong,
Lại thêm thây chất đầy đồng một phen.
Pháp quân tính thế vạn tuyền,
Hãm thành mới có lệnh truyền bổ vây.
Nam quân lúc ấy nguy thay,
Đánh không được đánh mà rầy thiếu lương.
Đinh Công hết ý lo lường,
Giải vây mới liệu quyết đường đánh ra.
Đêm đông gió táp mù sa,
Bất kỳ giữa trống canh ba tiến hành.
Kéo quân ra khỏi ngoài thành,
Nhằm nơi quân địch tung hoành đạn bay.
Pháp quân liệu thế trở xoay,
Tức thì lập trận bắn ngay không rời.
Hai quân bắn lẫn bắn hoài,
Sương mù chẳng thấy mặt người tấc gang.
Giời đông còn hãy mù sương,
Đinh Công sớm đã liệu đường quân đi.
Thành không bỏ lại tiếc gì,
Ba Đình thất thủ thôi thì cũng thôi!
Tàn quân thu thập đôi nơi,
Cô thành lại giữ một giời Ma Cao.
Giang sơn chẳng phụ anh hào,
Yếu thua khoẻ được lệ nào có sai.
Đinh Công khuất mặt ở đời,
Non xanh nước biếc sang người trắng da.
Nước non vẫn nước non nhà,
Nhớ ai một khúc gọi là viếng ai.

Lục bát


title: Ánh sáng của vô minh

text:
Em thút thít là bắt đầu sắp khóc
Hồn rạt rào như sóng vỗ liên miên
Tuổi mười sáu là trăng vừa mới mọc
Lệ của tình nên rớt xuống vô biên

Anh chạy đến cầm tay em thật chặt
Bởi mơ hồ nghe trái đất rung rinh
Ôi kiêu hãnh khi nhìn em tận mắt
Anh thấy rồi ánh sáng của vô minh.

Thơ Việt Nam


title: Bài hát nghỉ hè bài 1

text:
Trời mùa hè,
Nóng nóng ghê.
Ngồi học mệt mỏi lắm,
Rủ nhau ta nghỉ hè,
      Khoẻ khoè khoe!
      Khoẻ khoè khoe!
Rủ nhau ta dạo cảnh nhà quê:
Cảnh nhà quê,
Cảnh đẹp như thế kìa.
      Gió thổi mát,
Dưới tầng cây xùm xoè.
      Ta ngồi nghe,
      Ta ngồi nghe,
Con chim con nó hót,
      Tiếng rả rít,
      Tiếng tỉ tê.
      Khoẻ khoè khoe!
      Khoẻ khoè khoe!

Thơ Việt Nam


title: Bài hát nghỉ hè bài 2

text:
Cái ve kêu,
      Con cuốc gọi.
      Nồng nực thay,
      Mùa hạ tới,
Mùa hạ tới, ngọn gió Nam phong dìu dặt thổi.
      Dìu dặt gió Nam thổi,
      Tơi tả cánh sen bay,
      Mùa đổi thay,
      Cảnh đổi thay.
Cây cung giương mãi cũng chùng dây;
Người cố học lâu tâm trí mỏi.
      Nên có độ nghỉ hè,
      Như các mùa thay đổi,
Mùa thay đổi, kịp đến khi thu sang.
      Trăng thu dãi sáng,
      Lá thu bay vàng,
      Cảnh trời thanh tĩnh,
      Lòng người nhẹ nhàng.
Sẽ cùng theo đuổi nghiệp văn chương,
      Nghiệp văn chương,
      Núi sông trường!

Thơ Việt Nam


title: Bài hát nghỉ hè bài 3

text:
(Điệu hành vân)

Cuốc gọi vào hè,
Cuốc gọi vào hè.
Rả rít mấy cành ve.
      Trời ơi bức,
      Hoa cỏ ủ ê.
Trước sau vườn lý đào phai nhạt,
Hiu hiu phất, trận Nam phong ngan ngát mùi sen.
      Xuân lại hè, mùa trời thay đổi.
Phòng văn (mỏi) mỏi nghiệp sách đèn.
Vũ trụ xa nhìn, tơi bời mây gió, tranh càn khôn hồn nhiên.
Chung quanh đó, những nước non mình:
Tĩnh dưỡng tinh thần đã nhiều nơi cảnh xinh.
Thú nghỉ hè, bãi lục ngàn xanh.
Một vùng danh thắng,
Nước non đôi vẻ thanh thanh.

Thơ Việt Nam


title: Bài phú Đông Hồ

text:
(Phương thành danh thắng)
Lấy vần: Đông Hồ một mảnh trăng thu.

Vần đông

Tình hoài phong nhã;
Khí cốt hào hùng.

Túi lưng trăng gió;
Bạn tát non sông.

Lặng ngắm thế đồ man mác;
Ngảnh nhìn trần hải mênh mông.

Chẳng lao thì cũng hư, nên đã nhiều phen lăn lóc;
Chẳng nhàn thì cũng lục, phải cho có lúc thong dong.

Cuộc nhàn hẳn đành nhiều thú;
Nghề chơi âu cũng lắm công.

Của đất đó, thú vô biên, non xanh nước biếc;
Của trời đó, kho vô tận, gió mát trăng trong.

Cảnh chọn cảnh mà chơi, cảnh trời cảnh sẵn;
Thú chọn thú mà hưởng, thú trời thú chung.

Năm Nhâm Tuất qua rằm tháng bảy, thủa nọ ông Đông Pha cùng các bạn mang hồ rượu ra chơi trăng bến Xích;
Năm Mậu Thìn giữa rằm tháng tám, hôm nay tôi Trác Chi cùng các bạn chở thuyền thơ ra chơi trăng hồ Đông.

Chính là lúc:
Sực nức huệ lan, khi văn chương đang đậm;
Đề huề giao tất, duyên bút nghiễn đang nồng.

Vần hồ

Kìa chẳng nghe:
Có thơ “hành lạc”;
Có chuyện “dạ du”.

Có “Thiên Thai ký”;
Có “Đào Nguyên đồ”.

Lại chẳng nghe:
Có kẻ học đạo, tiêu dao lên vườn Quỳnh Lĩnh;
Có người chơi tiên, lênh đênh qua cửa Thần Phù.

Đó là những cuộc chơi siêu dật;
Lại còn những cuộc chơi phong lưu.

Hoặc là “tuỳ ba đái kỹ”;
Hoặc là “hồ thượng phiếm chu”.

Hoặc là còn nấn ná trong áng trần ai mà gởi tình cùng hoa thảo;
Hoặc là đã mỏi mê trên đường danh lợi mà góp bạn với giang hồ.

Chừng cũng nghĩ:
“Hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc;
Tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu”.

Huống Đông Hồ nọ:
Nước trời một vũng;
Trăng gió bốn mùa.

Hồ ở trong thành văn vật, thành là thành Trúc;
Hồ ở dưới núi linh tú, núi là núi Tô.

Đâu đó đều trăng gió cũ;
Chung quanh vẫn nước non nhà.

Ta há chẳng nên chơi lắm vậy;
Ta há chẳng nên chơi lắm ru?

Vần một

Kịp khi ấy:
Trăng sáng một trời;
Sóng êm muôn đợt.

Khách rượu mươi người;
Thuyền thơ hai chiếc.

Giây buông mái nhẹ, thi tình vô hạn bàng hoàng;
Nước rộng mây xa, hứng tứ vô cùng hoan hước.

Năm dài trăm tuổi, ngày vui khôn dễ có nhiều;
Tháng chẵn mười hai, buổi thích biết đâu chẳng một.

Miệng ca tay múa, “nhân sinh đắc ý tu tận hoan”;
Chén cất bầu lưng, “mạc sử kim tôn không đối nguyệt”.

Liên ngâm dở cuộc, chắp nối vần thơ;
Nhàn nhã lựa dây, bổng chìm ngón trúc.

Mây bay gió thổi, từng không tiếng hát vang lừng;
Dòng chảy thuyền xuôi, ngấn nước cung đàn thánh thót:

Thơ chưa bàn hay dở, có thơ cứ ép nhau ngâm;
Rượu chẳng luận thánh hiền, có rượu cứ khuyên nhau rót.

Vần mảnh

Mặt khách say ngà;
Chiều trời quang tạnh.

Mây liễm bốn phương;
Trăng cao một mảnh.

Khách có kẻ:
Ngửa đầu đối nguyệt mà ra vẻ bồi hồi;
Cúi mặt nhìn sông mà ra chiều thanh lãnh.

Bỗng:
Đỡ chén rượu nghiêng nghiêng;
Cất tiếng ca lanh lảnh.

Tỏ lời thán tích cho cựu thì;
Ra ý cảm hoài vì vãn cảnh.

Như thoả như vui;
Như sầu như chạnh.

Hỏi khách:
Vì đâu mà vui;
Cớ sao mà chạnh?

Khách rằng: Xưa nay phàm lịch sử của danh lam thắng cảnh:
Hoặc có cái lịch sử của tay cung kiếm anh hùng;
Hoặc có cái lịch sử của khách yên hà ngâm vịnh.

Đến như là Đông Hồ cảnh ấy:
Vừa là tấm bia chiến vẻ vang;
Vừa là chốn đàn tao thanh tĩnh.

Người chủ nhân ông cảnh ấy:
Vừa là tay hào khí quan hoài;
Vừa là khách phong lưu tình tính.

Bút gươm dưới nguyệt sâm si;
Huyết mặc trên dòng so sánh.

Nay mắt ta trông ra:
Nếu là phong quang nơi thi xã thì chi xiết thanh u;
Bằng là cảnh tượng chốn chiến tràng thì vô cùng hiu quạnh.

Nếu là bóng nguyệt của người hàn mặc, thì bóng đẹp mà trong;
Bằng là vẻ trăng của khách cung đao, thì vẻ trăng buồn mà lạnh.

Khiến khách tôi, không biết:
Nên thoả hay nên sầu;
Nên vui hay nên chạnh.

Vần trăng

Này thử nhớ lại;
Mà biết đó rằng:

Một các “Chiêu anh”;
Một thành “Trúc bằng”.

Đem huyết hãn mà vun bồi cho non nước;
Lấy bút nghiên mà tô điểm cho gió trăng.

Người chủ nhân ông cảnh ấy:
Lẽ ta không biết đó vậy;
Lẽ ta không biết đó chăng?

Tức là khách:
Khứ Bắc tâm thương mà hàn hiệt vân trung chi hồng hộc;
Đầu nam chí đại mà tiêu dao hải thượng chi côn bằng.

Tấm thân lang miếu giữa giang hồ, khâm hoài cao khoáng;
Tấc dạ cô thần mà dật khách, phong cốt lăng tằng.

Chừ:
Muốn nhận ra cái dấu vết tiền triều thì vắng vẻ nước non một sắc;
Muốn nhìn lại cái hình dung cố quốc thì mịt mù mây khói mấy tầng.

Ngọn gió thu phong kia, cổ nhân đã từng dạn mặt;
Làn nước thu thuỷ nọ, cổ nhân đã từng dúng chân.

Cổ nhân không được biết kim nguyệt;
Kim nguyệt dã từng soi cổ nhân.

Tranh bích tạc treo chung màn kim cổ;
Bóng hoàng hôn chớp nhoáng cuộc trầm thăng.

Khiến:
Nghĩ những chuyện tang thương mà than nước;
Trông những cơ hưng phế mà khóc trăng.

Thì khách tôi:
Giữ sao được lòng thắc mắc;
Cầm sao được mối bâng khuâng.

Vần thu

Trước vẫn biết khách:
Đa tư đa lự;
Đa cảm đa ưu.

Không cười mà khóc;
Không vui mà sầu.

Bèn mới đặt chén cầm tay mà sẽ bảo:
Thế sự nhược đại mộng;
Nhân sinh như phù du.

Cổ kim là chung trong vòng tiêu trưởng;
Vũ trụ là cùng một kiếp doanh hư.

Vầng trăng kia đối với người ngâm vịnh mà khoe màu, trăng từ bao thủa;
Làn nước nọ đối với cuộc tồn vong mà chau mắt, nước đã bao lâu.

Nhưng:
Tạo hoá tuy vô cực vô cùng, vẫn là vô tri giác;
Nhân sinh tuy tối vi tối tiểu, vẫn là hữu tâm tư.

Một con tâm ấy có thể quán thông suốt nghìn thuở;
Một tấm tình ấy có thể bao quát cả năm châu.

Biết càn khôn là rộng;
Biết vũ trụ là to.

Còn trời đất nọ:
Muôn năm mãi mãi;
Một khối trơ trơ.

Gió cứ dìu dặt;
Mây cứ phất phơ.

Thì đối với vũ trụ cỡ gì:
Mà sầu mua thảm chác;
Mà thương hão khóc vờ.

Huống chi, khách qua chơi Đông Hồ này:
Trước ta đã biết bao nhiêu người, ta không thể hỏi;
Sau ta còn biết bao nhiêu kẻ, ta không thể chờ.

Ngày nay ta khóc cho người đời trước;
Sau này ai khóc cho ta bây giờ?

Chi bằng những lúc:
Thắng cảnh lương tiêu phải buổi;
Thưởng tâm lạc sự đang vừa.

Nghiêng bầu hướng với giang san mà say rượu;
Mài mực đối với phong nguyệt mà chuốc thơ.

Một khối văn ấy, nghìn năm hãy còn phiêu dương dưới vùng tinh nhật;
Một vết mực ấy, muôn thủa hãy còn bàng bạc trong cõi giang hồ.

Đó mới là cái vận sự hào hoa, dữ kỳ lục thuỷ thanh san tràng thọ;
Đó mới là cái công trình tao nhã, dữ kỳ thanh phong minh nguyệt tràng lưu.

Chẳng hơn ngồi mà thương mà khóc, mà cảm mà sầu suông đó dư!

Lời xong:
Sau trước gõ mạn thuyền mà cổ võ;
Chủ tân cất chén rượu mà hoan hô.

Cùng đồng thanh hát rằng:
Nước sâu sâu hề non cao cao,
Thuyền gió trăng hề chở nặng chèo.
Nhược thuỷ, Bồng Lai hề không lọ hỏi;
Chẳng tiên lúc này hề tiên lúc nào?
Đã tu thì tu hề cho trót;
Đã chơi thì chơi hề cho hào.
Mặt biên triều lên hề bát ngát;
Ngàn cây sương toả hề mịt mù.
Màu khói hề thấp thoáng liễu;
Hơi mây hề san sát lau.
Gà bên sông hề văng vẳng gáy;
Cuốc trên bến hề khắc khoải gào.
Trông qua bóng núi hề đã ngang mặt;
Ngẩng lên vầng trăng hề đã xế dần.
Hứng chưa tàn hề đêm đã hết;
Thuyền quày lại hề gửi mấy câu:
Chỉ nước chỉ non hề căn dặn;
Gọi trăng gọi gió hề hẹn hò.
Non Tô một dải hề cao dựng;
Hồ Đông một vũng hề nông sờ,
Này nước, này non, ghi lấy cuộc hôm nay hề cuộc hành lạc;
Hỡi trăng, hỡi gió, nhớ lấy đêm hôm nay hề đêm thưởng thu!

Phú


title: Băng tuyết

text:
Đầy lứa cỏ của mùa trăng thứ nhất
Đưa anh vào trong cõi mộng xa xăm
Giọt tinh huyết ngàn năm sau chưa mất
Rừng đông phương mù mịt dấu em nằm.

Thơ Việt Nam


title: Bính Ngọ đào tiên ứng bách niên

text:
Tặng Tuyết muội muội

Chuyện nhớ năm sinh Bính Ngọ niên,
Tuổi mừng Bính Ngọ hội đào tiên.
Sáu mươi năm trải vòng hoa giáp,
Một tấm lòng say mộng thánh hiền.
Có ít có nhiều thôi cũng đủ,
Dầu không dầu được vẫn là duyên.
Gia đình đầm ấm vui con cháu,
Vui với nàng Thơ hẹn bách niên.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Bơi thuyền chơi Đông Hồ

text:
Mặt nước hòn non nổi,
Đáy hồ mảnh nguyệt trôi.
Chiếc thuyền thong thả dạo,
Tiếng hát động chân trời.

Thơ Việt Nam
Ngũ ngôn tứ tuyệt


title: Bụi trúc sau mưa

text:
Bên đường có bụi trúc,
Mới tắm trận mưa rào.
Quân tử nghiêng mình xuống,
Đi qua ta cúi đầu.

Thơ Việt Nam
Ngũ ngôn tứ tuyệt


title: Cảnh học đường ân giáo dục

text:
Giữa chốn thành Phương có cảnh vườn,
Cảnh vườn phong cảnh thực u nhàn.
Cỏ cây hoa lá chiều thanh tú,
Trong ngoài bốn mặt đều hoàn toàn.

Vườn trồng đủ mọi thứ hoa thảo,
Hồng, tía, xanh, vàng khắp một vùng.
Thứ đẹp ở hoa, thứ ở lá,
Thứ về xuân hạ, thứ thu đông.

Dòng ngang luống dọc từng từng lớp,
Sắc đẹp hương thơm đủ mọi chiều,
Thứ thì rực rỡ thứ đầm thấm,
Thứ trông hùng dũng thứ yêu kiều.

Vườn có trồng sen, có trồng trúc,
Có cả phù dung lẫn mẫu đơn.
Vườn trồng tùng bá, trồng đào lý,
Lại trồng thược dược, trồng mai lạn.

Vườn hoa cảnh tượng được sinh sắc,
Tưới nước vun phân nhờ có người,
Biết bao sớm trưa công khó nhọc,
Đã nhiều săn sóc nhiều tài bồi.

Tinh thần cốt cách nét tươi tỉnh,
Thu cúc xuân lan vẻ mặn mà,
Nầy khóm hoa hồng, cành trúc biếc,
Dịu dàng xinh xắn biết bao là!

Cây cảnh vườn nay đã cao mát,
Tán rợp cành dài hoa quả tươi.
Gió bấc, mưa thu, nắng hạ dãi,
Sớm chiều mây hợp, tối trăng soi.

Cảnh vườn xuân kia cảnh trường học,
Hoa cỏ này là bọn trẻ thơ;
Tưới nước vun phân: người giáo hoá,
Đầm thấm dồi dào ân móc mưa.

Mùa xuân nở hoa, thu kết quả,
Vườn xuân “trí đức” ngày thêm xuân;
Trông ra cảnh sắc trái bông ấy,
Cám ơn tô điểm nghìn muôn lần.

Hái hoa đưa tặng người vun tưới,
Hương hoa sực nức vị “văn chương”;
Ba xuân tấc cổ tình sư đệ,
Một hội trăm năm cảnh học đường.

Thơ Việt Nam


title: Cảnh trăng trên Đông Hồ

text:
Đông Hồ nhứt phiến nguyệt,
東湖一片月
Đã chơi trăng cho phải biết tình trăng.
Hồ chi tĩnh đối nguyệt chi hằng,
湖之靜對月之恆
Hồ có nguyệt lại càng tăng cảnh sắc.
Nguyệt chiếu bình hồ thi mãn bức,
月照平湖詩滿幅
Hồ hàm minh nguyệt tửu doanh tôn.
湖涵明月酒盈樽
Hồ chưa vơi, nguyệt hãy còn non,
Nguyệt chẳng khuyết hồ vẫn còn với nguyệt.
Lững thững dạo thuyền lan một chiếc,
Góp gió trăng thề thuyết với non sông.
Nước kia để chữ “tương phùng”,
Trăng kia tỏ mặt hào hùng này chăng?
Xinh thay kìa nước nọ trăng!

Hát nói


title: Chinh chiến

text:
Đất mát, trời thơm, sông nhẹ nhẹ,
Trăng hiền, mưa ngọt, gió vương vương;
Đời nhìn âu yếm cười nhung lụa,
Vạn vật ru nhau giấc ngọc vàng.

Đất giận, trời nghiêm, sông lẳng lặng,
Trăng buồn, mưa xót, gió thê lương.
Đời nhìn bẽn lẽn cười chanh ớt,
Vạn vật đưa nhau đến chiến trường.

Đất lệch, trời nghiêng, sông cuồn cuộn,
Trăng cuồng, mưa loạn, gió đau thương.
Đời nhìn hằn hộc cười nanh vuốt,
Vạn vật giành nhau miếng máu xương.

Sợ chết, giết nhau giành lấy sống;
Giành nhau cho được sống huy hoàng.
Yêu sống giết nhau không sợ chết,
Giành nhau cho được chết vinh quang.

Ôi! đến bao giờ chinh chiến hết?
Hỏi làm chi nhỉ? chuyện hoang đường?
Than làm chi nhỉ? đời ly loạn?
Vạn vật từ xưa đã chủ trương.

1947

Thơ Việt Nam


title: Chơi Bạch Tháp động

text:
Bạch Vân thăm dấu cũ,
Bạch Tháp nhớ người xưa;
Người Bạch Vân đã vắng,
Động Bạch Tháp còn trơ;
Người Bạch Vân chẳng thấy,
Chòm bạch vân phất phơ.
Hỏi đá, đá không nói;
Hỏi mây, mây làm ngơ.
Nhìn đá lòng ngơ ngẩn;
Trông mây dạ thẫn thờ.
Kim cổ màu rêu phủ,
Tang thương bóng nhật mờ.
Ngàn cây cơn gió thoảng,
Cửa động tiếng chuông đưa.
Nghe kinh lòng tục sạch,
Lăng kệ giấc tiên mơ.
Trần gian hay Cực lạc?
Bây giờ là bao giờ?
Người nay tình cảnh ấy,
Lai láng mảnh hồn thơ.

1925

Thơ Việt Nam


title: Chơi hoa

text:
Vườn xuân hoa đã nở,
Dạo bước thử tìm hoa.
Sắc đẹp hương thơm đủ,
Hoa cười hoa cợt ta.

Thơ Việt Nam


title: Chơi núi Tượng sơn

text:
Ngày hạ buổi gió hoà mây lạnh,
Dắt tay lên tuyệt đỉnh Tượng sơn.
Đầu non tranh phủ xanh non,
Xa trông xanh rợn càn khôn bốn bề.
Đường núi xuống quanh về nẻo tắt,
Đua hái hoa cài giắt mái đầu.
Tranh nhau múa hát qua cầu,
Hoa vàng gió cuốn bay màu phất phơ.
Xinh thay cảnh vật nên thơ!

Thơ Việt Nam
Song thất lục bát


title: Chơi Tô Châu

text:
Bảng lảng ngàn Tô bóng xế chiều,
Anh em năm bẩy cảnh lần theo.
Lòng sông sóng gợn trời xa thẳm,
Mặt biển buồm bay gió thồi vèo.
Trong vắt nước ngâm lồng bóng trúc,
Chênh vênh cầu bắc gác lưng đèo.
Ai về nhắn hỏi người tang hải?
Trần thế ngày vui được bấy nhiêu?

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Chuông vang

text:
Ngân nga hồi chuông chiều,
Ngân nga hồi chuông sớm,
Chiều sớm chuông ngân nga,
Gieo khắp không gian hồi thảm đạm.
Không gian tràn khắp mênh mang,
Mênh mang tràn khắp lòng bi cảm.
Chuông tan trong không gian,
Lòng tan theo chuông vang,
Lòng tan trong không gian,
Lòng tan theo mơ màng.

Nhớ thương và Nhớ thương,
Quê hương và Quê hương,
Lòng tan theo thương nhớ,
Lòng tan theo Quê hương.

1946

Thơ Việt Nam


title: Cười khan

text:
Có phải đời em lắm cảnh nhàn,
“Đã không đổ luỵ lại cười khan”;
Cười khan vì đã hết nước mắt,
Ai biết những ngày lệ chứa chan!

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Đề ảnh tự cười mình

text:
Cũng phết nhà nho cũng áo khăn,
Tha hương xem phải khách làng văn.
Làng văn thiệt giả lòng mình biết,
Bộ cánh ngoài trông chẳng chắc bằng!

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Đề bình cắm hoa lài và hoa hồng

text:
Trắng ngà trong ngọc dạng hoa lài,
Thắm thắm hoa hồng kịp sánh vai.
Nhìn ngắm hoa thương hương sắc ấy,
Đẹp thơm chẳng giữ được ngày mai,

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Đề bình mai hoa

text:
Muôn hồng nghìn tía vẻ tươi cười,
Lũ lượt tầm phương khắp mọi nơi;
Nô nức gần xa ai đó tá?
Chơi xuân tôi chỉ một cành mai.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Đề sách tiểu thuyết "Nho phong"

text:
Thi thư nền cũ nếp “Nho phong”,
Đau đớn cho ai kiếp má hồng.
Sóng gió chẳng sờn lòng tiết liệt,
Trời Nam gương để chị em trông.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Đề từ

text:
Dâu chìm bể nổi đã bao phen,
Ngọc sót vàng rơi dở trước đèn.
Muôn nẻo tìm đâu trời đất lạ,
Nghìn xưa thấy lại thánh hiền quen.
Anh hoa bút điểm son tươi nét,
Tinh tuý nghiên say đá vững nền.
Kim cổ cách đôi bờ thế hệ,
Cảm thông cùng bắc nhịp giao liên.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Đề vương giả hương đình

text:
Đâu đây thoang thoảng gió hương ngàn,
Hương gió ngàn chăng hương gió lan.
Cho mực đượm vào hương sực nức,
Cho thơ hoà với gió mơn man.
Phương tâm tìm được trong vương giả,
U cốc gần nhau giữa thế gian.
Dầu chẳng đá rêu dầu chẳng suối,
Lòng tiên cõi tục cũng thanh nhàn.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Đêm đông nhớ bạn

text:
Trận gió thê lương thổi lọt song,
Phòng văn hơi giá lạnh như đồng.
Phương trời ai đó, người tri kỷ,
Chăn chiếu đêm nay có lạnh lùng?

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Đêm lại liêu trai

text:
Dễ hay tình lại gặp tình
(Tố Như)

Nhớ thương ngập nẻo sầu cô quạnh,
Xa lắm tiền thân từ kiếp nào,
Đêm ấy đều đều mưa đếm giọt,
Ngàn thông reo tiếng, nước lao xao.
Mắt ngừng vơ vẩn trên tờ sách,
Sửa lại trầm cho khói bốc cao.
Lửa nến run run mờ bóng chữ,
Lách mình khe cửa, gió len vào.
Một luồng hơi thoảng hương xiêm áo,
Ngất lịm mùa thơm tóc trái đào.
Vàng ngọc tiếng khua rung khe khẻ,
Nhìn quanh lòng rợn ý nao nao.
Gió im, bóng lửa bừng tim sáp,
Khép áo, giai nhân chúm chím chào.
Đợi mãi nghìn xưa lời hẹn ước,
Đường về không một bóng trăng sao.
Bụi mưa ướt thấm trên mình lụa,
Màn gió rèm sương ngỏ đón rào.
Băng giá ngoài kia, ôi lạnh lẽo,
Đây lò hương sưởi chất thơ đào.
Đôi bàn tay ủ đôi tay ấm,
Suối mắt tình cho uống khát khao.
Hồng hạnh thơm bừng gò má nóng,
Khơi nguồn thông cảm phút lao đao.
Ngây thơ thuyền ghé bờ ân ái,
Bóng đợi, hình mong, duyên ướt ao.
Đã gặp rồi đây mùa tưởng mộng,
Men lòng say ngọt ý bồ đào.
Yêu đương đâu phải vì non biển,
Khắng khít cần chi đến tất giao.
Một sợi tóc tơ huyền đủ buộc,
Nghìn năm người thực với chiêm bao.

Thơ Việt Nam


title: Đêm nguyệt đông

text:
Dậy đi thôi con thuyền nằm dưới bến,
Năm mười sáu em bắt đầu thấy rát
Khắp trong người rờn rợn máu đang căng
Hồn hoa đã động tình đêm thứ nhất
Em đến nằm phơi mộng giữa vườn

Trong bóng lá anh thấy mình chết điếng
Cả xác thân rơi rụng bãi cô liêu
Từ dạo đó anh đâm ra lười biếng
Bởi mộng đời còn lại có bao nhiêu.

Thơ Việt Nam


title: Đông Hồ cảnh sớm

text:
Phất phơ bờ cỏ sắc xuân rờn,
Nước chạy trời trôi liễu đứt chân.
Cá lộn ngang cành chim liệng sóng,
Xuôi dòng vài bốn chiếc thuyền con.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Đợi mùa xuân lớn

text:
Mỗi năm ăn một mùa xuân nhỏ,
Đợi một mùa xuân lớn chửa về.
Sáu chục ba trăm ngày nặng chĩu,
Thời gian từng bước kéo lê thê.
Áo hoa mặc phủ ngoài năm tháng,
Che đậy lần trong lớp máu me.

Trời đất chiều qua đầy bụi xám,
Sáng này rạng rỡ ánh pha lê.
Véo von chim gởi lời ân ái,
Ngào ngạt trầm dâng khói quyện thề.
Đã bốc lên rồi men đất nước,
Rượu đời dân tộc uống say mê.
Quê hương lệ ước dòng xa vắng
Là một vần thơ rơi cánh lê
Để điểm cho mùa xuân dịu dịu,
Mùa xuân rực rỡ sắc hoa hoè.
Thương Xanh nhớ Biếc lòng Sông núi,
Biển bạc hồ lam. Ôi bóng quê!

Thơ Việt Nam


title: Đưa bạn làng văn

text:
Từ đây non nước đã chia đôi,
Người một trời trông kẻ một trời;
Nhắn bảo khách thơ về có nhớ:
Đồng Hồ trăng gió để ai chơi?

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Giang thành cảnh chiều

text:
Hiu hắt bờ tre trận gió chiều,
Giang thôn ai vẽ cảnh đìu hiu;
Trống đồn lẩn tiếng chuông chùa vắng,
Khêu gợi lòng ai cảm khái nhiều!

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Giấc ngủ trưa

text:
Thôi lọt song thưa trập gió ào,
Làm tan sự thú lúc chiêm bao;
Chiêm bao thú ấy còn vơ vẩn,
Mộng tỉnh người xa nhớ xiết bao.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Giữa chợ đời

text:
Giấy mực đau lòng chữ nghĩa
Tài hoa phô giữa chợ đời
Những nghĩ e hồng thẹn tía
Chi cho bướm cợt ong cười

Mấy độ phai sương nhạt nắng
Mắt xanh còn luyến gót đường
Giữ chút niềm Trinh ý Trắng
Gửi lòng tri kỷ muôn phương

Xuân Giáp Thìn 1964

Thơ Việt Nam


title: Gửi người tặng hoa

text:
Trong lúc chia tay bạn tặng hoa,
Hoa nay đã nở, bạn còn xa;
Trông hoa như nhắc lòng thương nhớ,
Vẻ nụ cười ai, vẻ nụ hoa.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Hai giọt lệ

text:
Giọt lệ thu kia vẫn đượm sầu,
Cánh chim Linh Phượng biết về đâu.
Đài gương nhạt phấn phôi pha nét,
Viện sách tàn hương lạnh lẽo màu.
Cõi bắc trời nam hai giọt lệ,
Đông hồ Tương phố một dòng châu.
Đoạn trường gặp gỡ năm canh mộng,
Một hội thương tâm một dịp cầu.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Hoa hồng

text:
Trước rèm thoang thoảng gió,
Tha thướt đoá hoa hồng.
Khéo khéo xinh xinh lắm,
Càng trông lại muốn trông.

Thơ Việt Nam
Ngũ ngôn tứ tuyệt


title: Hoa hồng buổi sáng

text:
Sáng sớm đoá hoa hồng,
Cánh thắm đượm mầu sương.
Giọt lệ hồng nhan đó,
Buồn cho cuộc tang thương.

Thơ Việt Nam
Ngũ ngôn tứ tuyệt


title: Hoa rụng (I)

text:
Ban mai còn tươi tốt,
Chiều xế đã tơi bời.
Sớm muộn lẽ có khác,
Người ta cũng thế thôi!

Thơ Việt Nam
Ngũ ngôn tứ tuyệt


title: Hoa rụng (II)

text:
Vừa mới hôm nao nở tríu cành,
Mà nay hoa rụng đã tan tành;
Yêu hoa ai khách tầm phương đó,
Một cánh hoa rơi một mảnh tình.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Kính tiễn Nguyễn đại nhân trí sĩ

text:
Biển hoạn mênh mang khéo bất bình!
Làm chi cho nhọc đám công danh!
Giang hồ bầu bạn hợp tan mặt,
Tòng cúc anh em say tỉnh tình.
Tiên quận há không trăng gió sẵn,
Tân An còn có nước non dành.
Gió đông đã dãi qua màu chạp,
Vườn cũ thăm xuân xuân vừa xinh.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Ký ngày tương biệt ông Hương Tiên

text:
Thanh khí gây nên chuyện ứng cầu,
Khi thân lọ phải hẹn hò nhau;
Mây bèo cảm thấy màu tan hợp,
Non nước buồn trông cuộc bể dâu;
Gió bụi mịt mù trường bốn biển,
Bút nghiên dìu dặt hội năm châu;
Tiễn đưa có chút tình trân trọng,
Kìa nước Hồ Đông một vũng sâu.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Ký ngày tương ngộ người bạn cũ

text:
Nghìn dặm bèo mây bỗng gặp nhau,
Bao nhiêu mừng cảm bấy nhiêu sầu;
Rõ ràng năm trước người trong mộng,
Ngơ ngẩn ngày nay khách dưới lầu;
Nhất kiến đã đành ôn chuyện cũ,
Trùng phùng âu hẵng đợi duyên sau;
Một phen gặp gỡ phen thay đổi,
Trăng nước Hồ Đông vẫn một mầu.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Lan "Nguyệt dạ"

text:
Một vừng thơm nức cảnh hôn hoàng,
Nét lá chiều hoa vẻ dịu dàng;
Thân ngọc gội nhuần sương tiết sạch,
Lòng vàng soi tỏ nguyệt đêm trường;
Canh thâu tránh khỏi đường ong bướm,
Nắng dãi phòng phai vẻ phấn hương;
“Vương giả” dẫu rằng chưa sánh được,
Chị em không thẹn bạn quần phương.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Lên chơi núi Đại Tô Châu

text:
Một bước đăng lâm thú đủ ngần,
Nài chi khi mỏi gối chồn chân.
Cỏ hoa êm lặng không màu tục,
Cây đá thiên nhiên khác về trần.
Lác đác dưới chân non nước nhỏ,
Chập chờn trước mặt khói mây gần.
Càng lên càng thấy trời cao rộng,
Giấc mộng phù sinh bỗng tỉnh dần.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Mộng thấy em nhà

text:
Nhớ em ngơ ngẩn dạ vò tơ,
Muôn dặm theo nhau đến tự giờ;
Làng cũ vẩn vơ hồn tử lý,
Hiên xưa quên phắt thú cầm thơ;
Anh tài chỉ thiếu người thiên hạ,
Trời đất ghen gì kẻ tuấn hoa;
Giấc mộng còn mơ người đã vắng,
Nửa rèm chênh chếch bóng trăng tà.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Một loài hoa vàng

text:
Kỳ sắc như cúc chi hoàng
Kỳ hương nhược lan

  Hoa nở nụ đầu
  Niềm trinh ý trắng
  Hái hoa phong tặng
  Hương lắng tờ mây
Hoa cho thơm tuổi thơ ngây
Thơm tay người hái thơm tay người trồng
Nay một bông mai lại một bông
Yêu hoa xin giữ tấm lòng cho nhau
  Trăm năm về sau
  nghìn năm về sau
  Mang mang trời đất
  Ai cười ai khóc
  Ai vui ai sầu
Cánh hoa còn giữ tươi màu thời gian
Xuân không nở mà thu không tàn
Tinh hoa sắc núi với hương ngàn đâu phai

(1963)

Thơ Việt Nam


title: Mua áo

text:
- Chiếc áo năm xưa đã cũ rồi,
Em đâu còn áo mặc đi chơi
Bán thơ, nhân dịp anh ra chợ,
Đành gởi anh mua chiếc mới thôi!

- Hàng bông mai biếc màu em thích,
Màu với hàng, em đã dặn rồi
Còn thước tấc, quên! Em chửa bảo:
Kích từng bao rộng, vạt bao dài?

- Ô hay! Nghe hỏi mà yêu nhỉ!
Thước tấc anh còn lựa hỏi ai.
Rộng hẹp, tay anh bồng ẵm đó,
Ngắn dài, người mới tựa bên vai!

Thơ Việt Nam


title: Mừng tân hôn

text:
Nguyệt lão cầm chân, buộc chỉ hồng,
Mừng trai nên vợ, gái nên chồng,
Trăng rằm hoa nhị tình đăm thắm,
Phận cải duyên kim nghĩa mặn nồng.
Một cửa thơ hương gồm phúc lộc,
Trăm năm tơ tóc hẹn non sông.
Giang san một cuộc cùng chung gánh,
“Thuận vợ thuận chồng tát biển đông”.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Nhớ rằm tháng hai

text:
Non Bình San lững lờ bóng nguyệt
Nước Đông Hồ man mác hơi may
Cũng rằm năm ngoái tháng này,
Cũng trong, cũng nước non này năm xưa

Cảnh năm trước vẫn là năm trước,
Tình năm xưa đã khác năm xưa,
Này trăng, này núi, này hồ,
Mà người cùng ngắm bây giờ là đâu?

Chợt nhớ thuở trăng nhô đầu núi,
Dưới bóng trăng lủi thủi bóng ai.
Bóng ai tha thướt cành mai,
Cành mai tuyết điểm, cành mai trăng lồng.

Ta cùng ai thong dong dưới nguyệt,
Sẽ dang tay người ngọc thẩn thơ.
Hồ Đông một vũng nông sờ,
Non Bình một dãy tờ mờ ngọn cao.

Em mới hỏi: “Trăng sao sáng tỏ,”
Ánh đáp rằng: “Trăng có đôi ta”
Bây giờ em đã vắng xa,
Vầng trăng cũng vẫn chưa loà bóng gương.

Ấy mới biết trăng thường soi tỏ,
Mà lòng ta vẫn có với nhau.
Màu trắng cũng vẫn một màu,
Mà màu mai tuyết thế nào, đổi thay?

Khóm lau lách lung lay trận gió,
Khiến lòng anh nhớ chỗ năm xưa.
Bóng ai trăng dãi thướt tha,
Tiếng ai gió thổi gần xa đòi hồi.

Nay vẻ tuyết chiều mai đã vắng,
Tiếng ai còn văng vẳng bên mình.
Bụi hồng đã mỏi mắt xanh,
“Xa xôi ai có hay tình chăng ai?”

Đi về những lối này năm nọ,
Anh vắng em, anh nhớ xiết bao.
Non Bình này vẫn cao cao,
Nước Hồ kia vẫn một màu xanh xanh.

Ngơ ngẩn mãi với tình non nước,
Nước cùng non đôi bức sầu treo
Nước non, non nước đìu hiu,
Người xưa cảnh cũ biết bao nhiêu tình!

Thơ Việt Nam
Song thất lục bát


title: Nhờ Trí Đức học xá

text:
Quốc ngữ duyên kia lỡ hẹn hò!
Buồn duyên thêm não cảnh tiêu sơ?
Huệ lan hoa thoảng mùi hương cũ,
Đào trúc cành lay vẻ gió xưa.
Kỷ án vẳng nghe lời giảng đọc,
Núi rừng còn nhớ cuộc nộ đùa.
Tháng ngày mưa nắng bao thay đổi,
Chi xiết lòng ai nỗi thẫn thờ!

Chữ Trí Đức mưa nhoà nét mực,
Mùi huệ lan gió nhạt mùi hương;
Hồn phong nhã, cảm văn chương,
Hồ sơn mây nước thê lương sớm chiều.
Nhớ những nhớ ngày nào năm nọ,
Hạt quốc văn gieo thuở ban đầu;
Trải bao nắng hạ sương thu,
Mầm non sẽ nảy, cành tơ sẽ chồi.
Rồi đến buổi ra đài nở nhị,
Giữa thành Phương, hoa “Trí Đức” tươi;
“Đầu mùa” xuân có hoa mai,
Sớm đem hương sắc chào cười chủ nhân.
Buổi mới dẫu còn phần thưa thớt,
Nhưng đã nhiều cốt cách tinh thần.
Vườn hồng tỏ mặt Đông quân,
Bõ công vun tưới ân cần bấy lâu.
Bỗng bèo nước vẽ màu ly biệt.
Cảnh Hồ Đông vắng nét hoa mai;
Thôi đành tan hợp cuộc đời,
Thôi đành nước chảy hoa trôi ngậm ngùi.
Thôi đành hãy tài bồi lớp khác,
Hẳn cũng còn hương ngát màu tươi.
Công trình kể biết mấy mươi,
Nắng mưa chưa dễ ăn ngồi cho yên.

Dẫu ngày tháng bao phen thay đổi,
Vẫn sớm hôm mọi nỗi ân cần;
Hơi xuân đâu lại thấm nhuần,
Màu xuân đâu lại mười phân đậm đà.
Vườn Trí Đức “Bông hoa đua nở”,
Sắc hương cùng một lứa thanh tân;
Trước sau dù có đôi lần,
Mà trong khí vị tinh thần khác chi.
Đã đẹp chốn hồng khoe biếc mở,
Lại đẹp trong nhị nở đài tươi;
Oanh ca én hót vui cười,
Vườn trời xuân sắc, lòng người văn chương.
Lòng những nghĩ xuân quang vô tận,
Cảnh thần tiên còn hẹn nhiều ngày;
Tương lai còn lắm điều hay,
Cành “hoa quốc ngữ” còn tươi tốt nhiều.

Đang mong đợi bao nhiêu mộng cảnh,
Trận gió qua chợt tỉnh mơ màng;
Trước mành tơ liễu bay vàng,
Đầy thềm hoa rụng bẽ bàng xuân đi.
Kiếp hồng tử đến kỳ linh lạc,
Dãi màu xuân phấn lạt hương tàn;
Thuốc nào giữ được hồng nhan,
Phương nào chữa được hoa tàn lại tươi.
Gió tung cuốn tơi bời hoa rụng,
Ngùi trông theo cảm động muôn vàn;
Đuổi xuân nhặt cánh hoa tàn,
Tấm sầu xuân những bàn hoàn ngẩn ngơ!
Nào hay cảnh tiêu sơ vắng vẻ,
Còn chùm hoa lẻ tẻ cuối mùa;
Yêu hoa há có hững hờ,
Xuân chiều hoa muộn càng âu yếm nhiều.
Hoa nọ dẫu không yêu kiều lắm,
Lòng thơm kia riêng cảm với ai;
Dầu chăng sắc nước hương trời,
Mà hương sắc đủ vui người vô liêu.
Hương sắc ít nhưng nhiều ý vị,
Cùng Đông quân chung thuỷ có nhau;
Có nhau trong cảnh vui sầu,
Cảnh vui hoa thịnh, cảnh sầu hoa suy;
Có cùng nhau trăng khuya mây tối,
Có cùng nhau gió núi mưa ngàn;
Có nhau thu vãn xuân tàn,
Hơi huân ngày hạ, cơn hàn tháng đông.
Nay là cảnh thưa hồng rậm lục,
Rồi xuân không mấy lúc phôi pha;
Rồi đây tháng lại ngày qua,
Hương thừa còn chút “Bông hoa cuối mùa”.

Còn đâu nữa gió đưa mây đón,
Còn đâu là lá mởn hoa tươi;
Còn đâu sóng bãi trăng đồi,
Còn đâu khúc hát câu cười non sông.
Hội nghiên bút tao phùng đâu nữa,
Lệ văn chương giọt ứa cảm hoài;
Mịt mù trong cõi trần ai,
Cao sơn lưu thuỷ ai người tri âm.
Hoa lan mọc âm thầm hang tối,
Qua đường, ai kẻ hỏi mùi hương?
Liên thành giá ngọc ai thương?
Nắm xương thiên lý nghìn vàng ai mua?
Thôi đành chịu người thua cảnh ngộ,
Cảnh không may thực khó mà nên;
Hồn Đại Việt, giọng Hàn Thuyên,
Năm năm ba bận tình duyên lỡ làng!

1931

Thơ Việt Nam


title: Nhớ vợ hiền

text:
Chăn gối cùng nhau những ấm êm,
Bỗng làm ngọc nát, bỗng châu chìm.
Đầm đìa giọt thảm khăn hồng thấm,
Lạnh lẽo đêm xuân giấc mộng tìm.
Hình dạng mơ màng khi thức ngủ,
Tiếng hơi quanh quẩn nếp y xiêm.
Bảy năm vui khổ, nghìn năm biệt,
Sớm gió chiều mưa lắm nỗi niềm.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Những cánh thiếp Tết bài 1

text:
mở lòng hoa
Sách mở thu trang diễm diễm
Hoa mở bốn mùa tươi
Sách mở vạn xuân đời
Vườn xuân nghìn cánh Thiên nhiên nở
Diễm diễm nghìn trang Chữ nghĩa cười
Ý ngát tình thơm lòng giấy mực
Tờ thơ xuân thắm gửi ai ai

Tết năm Canh Dần 1950

Thơ Việt Nam


title: Những cánh thiếp Tết bài 2

text:
Vạn thuở xuân còn trên đất Việt
Xuân còn trên đất Việt thân yêu
Vườn xuân hơn hớn hoa Văn học
Hơn hớn vườn xuân diễm diễm kiều

Đến mùa, xuân đến, mùa xuân thắm
Mực vẩy trân châu bút điểm vàng
Xuân đến thư trang, xuân diễm diễm
Muôn nghìn hoa Chữ nở Văn chương

Tết năm Tân Mão 1951

Thơ Việt Nam


title: Những cánh thiếp Tết bài 3

text:
Ấp ủ men xuân lòng đất nước
Từ xưa chưa lỗi hẹn bao giờ
Cũng như hoa, đến mùa xuân, nở
Mực, đến mùa xuân, dậy ý thơ

Giấy trải tờ hồng làn má thắm
Bút rơi giọt xạ nét mi huyền
Nàng xuân diễm diễm cười trong sách
Lời ngọc câu vàng chữ nhoẻn duyên

Tết năm Nhâm Thìn 1952

Thơ Việt Nam


title: Những cánh thiếp Tết bài 4

text:
Xuân nở bốn phương trời diễm diễm
Bốn phương trời ngỏ cánh thư trang
Mây tuôn nam bắc tờ hoa gấm
Gió lộng đông tây tiếng ngọc vàng
Nước mực hoà tan lòng đại khối
Tin văn gửi khắp ý quần phương
Thiếp đào lá thắm trôi dòng ngự
Thả rụng thơ xuân vạn nẻo đường

Tết năm Quý Tị 1953

Thơ Việt Nam


title: Những cánh thiếp Tết bài 5

text:
Đời mở lòng xuân từ vạn thuở
Mà xuân vẫn giữ ý nguyên trinh
Từ lâu sách mở lòng trang chữ
Chữ vẫn còn nguyên ý đẹp lành

Cánh gió mở tung trời nghệ thuật
Bốn phương chim rải ý nguyên trinh
Buồm mây đỗ khắp bờ văn học
Diễm diễm thuyền đem ý đẹp lành

Tết năm Giáp Ngọ 1954

Thơ Việt Nam


title: Những cánh thiếp Tết bài 6

text:
Đền Thơ tên yết bảng son
Trạng Thơ gọi chút đền ơn lạng vàng
Đem vào diễm diễm thư trang
Thì treo giải nhất chi nhường cho ai

Tết năm Ất Mùi 1955

Thơ Việt Nam
Lục bát


title: Những cánh thiếp Tết bài 7

text:
望 美 人 兮 天 一 方
Vọng mỹ nhân hề thiên nhất phương,
Tơ tình xưa để mối nay vương.
Thơ lai láng khắp hồn kim cổ,
Mực đậm đà thêm ý cỏ sương.
Nhà ngọc mong treo vẫn yiễm tuyệt,
Lạng vàng dám đổi giá tương đương.
Ơn nhờ son phấn duyên tri kỷ,
Cho một lần xuân một nõn nường.

Tết năm Bính Thân 1956

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Những cánh thiếp Tết bài 8

text:
Con nhà ai đó hỡi cô nường,
Cô Việt nhà ta gái đảm đương.
Đôi thúng triêng hoằng vai đất nước,
Bốn nghìn năm lẻ tuổi tinh sương.
Son Âu phấn Mỹ càng tươi thắm,
Tình Lạc duyên Hồng cứ vấn vương.
Cao kín Tràng Sơn khuê trướng rủ,
Mây mưa quanh đó mặc ngàn phương.

Tết năm Đinh Dậu 1957

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Những cánh thiếp Tết bài 9

text:
Tóc đen mắt nhánh mực nhung huyền,
Mặt trắng lòng thơm giấy phẩm tiên.
Phận mỏng chẳng nương theo cánh gió,
Nghĩa dày khéo kết chặt tơ duyên.
Soi nhờ ánh tuyết nền thanh bạch,
Giấu kín danh sơn nếp thánh hiền.
Thập thuý tầm phương mùa náo nức,
Lầu thơ xuân khoá bóng thuyền quyên.

Tết năm Mậu Tuất 1958

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Ở đời

text:
Trần hải lênh bênh sóng lụt trời,
Trần ai ai khóc lại ai cười;
Khóc cười nào bởi lòng trời đất,
Vui tẻ cho hay cái kiếp người;
Biết số tránh sao cho khỏi số,
Ở đời âu phải luỵ theo đời;
Trầm năm giấc mộng thành không cả,
Hơn thiệt nghìn sau một chữ tài.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Quán dương liễu

text:
Đôi cành quỳnh ngọc, đôi cành liễu,
Chất ngọc quỳnh xinh, lá liễu tươi;
Ngan ngát gió thơm trầm kết quạt,
Bốn bề xuân khoá áng hương trời.

Vườn thơ đôi cánh hồng mơn mởn,
Đôi đoá đào non nhúng nhính cười.
Giếng ngọc nước ngâm lòng mát rượi,
Lời vàng nhạc nổi khúc chơi vơi.

Quanh đây khói lửa nghìn phương dậy
Lặng lẽ lòng mây ý Biển khơi
Mưa sớm gọi về chiều nắng ấm
Mành mành hoa lọt bóng trăng soi.

1949

Thơ Việt Nam


title: Quên rằm

text:
Mưa sao mưa mãi âm thầm,
Mưa quên quên cả đêm rằm có trăng.
Hôm nay ngỏ mặt chị Hằng,
Hồi thăm người ở cung trăng thế nào?
Cung trăng mưa gió thì sao?
Trần gian mưa gió xiết bao lạnh lùng!

Thơ Việt Nam
Lục bát


title: Quốc gia nghĩ cảm

text:
Đất Lạc trời Hồng cuộc gió mưa,
Non sông muôn dặm dạng lờ mờ;
Nỉ non đêm lạnh thương thân cuốc,
Lặn lội sông sâu cảm phận cò;
Ngọn nến tắt rồi chưa ráo lệ,
Con tắm chết đến hãy còn tơ;
Bốn bề bát ngát nhìn xa thẳm,
Nước cũ hồn xưa những vẩn vơ.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Sơ giá Thịnh Đường

text:
(Hoạ đề Đường thi trích dịch)

Men thơ dâng ý rượu ngà ngà,
Đất rượu trời thơ mở nẻo qua.
Đài Phượng chim ca quanh án sách,
Đình trầm hương toả ngát song sa.
Bút đầm ngọn thỏ sương về tối,
Nghiên rực ao sen nắng quái tà.
Chuông khánh Thịnh Đường ti trúc Việt
Cổ kim nô nức hội tài hoa.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Thanh minh (Đông Hồ)

text:
Giai tiết thanh minh đào lý tiếu
(Hoàng Đình Kiên)

Vui lắm thời xưa thuở thái hoà,
Chim rừng dâng dậy nhạc âu ca;
Sương đem bụi ngọc rây lên cỏ,
Rêu mượt mình nhung đá nõn nà;
Róc rách suối tuôn tràn mật ngọt,
Màn căng the mỏng núi xa… xa;
Khí lành thơm ngát nghìn hương lá,
Bóng rủ về đây mây thướt tha;
Đường uốn ven rừng từng biếc phủ,
Hoang vu ngờ gặp bóng yêu ma;
Mái tranh nhè nhẹ vương tơ khói,
Nâng động Cô Liêu vẳng tiếng gà.

Muôn cánh mai vàng muôn cánh bướm
Tưng bừng yến tiệc náo làng hoa.
Mái đầu giữ lại hồn Xuân rụng,
Giọt lệ rơi theo nhịp ngón ngà,
Chòm tóc tơ huyền trầm cuộn sóng,
Hàng mi, thanh liễu gió la đà.
Mẫu đơn say nắng hây hây đỏ,
Hồng ánh lây sang tấm áo là.
Gợn lụa in màu hoa tưởng nhớ,
Đây mùa đào chín ửng làn da,
Bên Nàng, tiên nữ thơm như mộng,
Ngọc dịch hương vây chén tử hà.

1943

Thơ Việt Nam


title: Thanh minh có mưa phùn

text:
Trận mưa như rửa bóng thiều quang,
Đề tiết thanh minh cảnh đoạn trường?
Trời đất khéo treo tranh ảm đạm,
Non sông như ngậm về thê lương.
Sè sè nắm đất người kim cổ,
Phất phởi tro tàn cuộc hải tang.
Nào khách trăm năm câu chuyện cũ?
Rầu rầu ngọn cỏ nửa xanh vàng.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Thăng Long hành

text:
Bão táp tơi bời trời cố quốc
Gió mưa ủ rũ đất danh đô
Tiêu điều cỏ lấp hoa Long Đỗ
Lạnh lẽo trăng soi nước Kiếm hồ
Bút Tháp viết trời xanh chữ hận
Nghiên Đài tràn mực đậm màu thu
Cầu Thê Húc thẹn son xưa nhạt
Đình Trấn Ba khoe phấn mới tô
Tháp đảo chơ vơ rùa nhớ kiếm
Tượng vườn chót vót đá mong vua
Báo Thiên rêu phủ hoang sơ tháp
Núi Ngọc cây quanh ẩn ước chùa

Lãng Bạc sóng xao hờn oán cũ
Hành cung hương toả nhớ thương xưa
Cá tươi Ngô Thuỷ sen Tây Trúc
Nước mát Nghi Hà gió Vũ Vu
Rồng phượng gấm giong buồm ngự đỉnh
Ngựa xe bụi ngát lối hoa cù
Hưng vong triều đại tan làn khói
Kim cổ tang thương lạnh kiếp tro
Trúc Bạch một toà đồng Trấn Vũ
Đồng Nhân hai tượng đá anh thư
Chiến công dấu kín thành Lầu Bắc
Chính khí còn cao dấu Cột Cờ.

Sư biểu muôn đời nền tịch mịch
Cung tường trăm ngọn nửa hoang vu
Cương lồng chinh mã què chân hạc
Củi thổi quân lương chẻ chữ thờ
Khoa bảng bia còn hàng chữ đá
Khuê Văn gác sót bóng sao thưa
Thái Hà núi dựng đền Trung Liệt
Nước mất thành tan sống cũng thừa
Vạch ruột thề lòng trung đạo nghĩa
Nghiến răng nát lưỡi hận gian cừu

Cờ đào áo vải non Tây phất
Mà Đống Đa trông thấp thoáng gò
Ngùn ngụt Đồng Quang đằng sát khí
Đâu đây binh giáp tiếng reo hò
Đống xương vô định cao trăm thước
Giàu khó hiền ngu đắp một mồ
Lác đác lá vàng gieo cỏ áy
Oan hồn than khóc gió vi vu
Ai xây đế bá trên đài máu
Ai tưới vinh quang nước lệ châu

Mùi đạo thâm trầm hương húng Láng
Quân vương triều Lý thánh sư Từ
Bác nhường cho cháu ngôi thiên hạ
Phật hoá làm vua nẻo giác đồ

Đá sắp hai hòn chồng khắng khít
Chùa xây một cột đứng chơ vơ
Lên chơi ai cũng lom khom cúi
Chẳng khéo tu mà chẳng vụng tu

Đồng chảy muôn cân lò Ngũ Xã
Nung khuông đào chú đúc hư vô
Di Đà tượng nở cười viên mãn
Tay khéo Thần Quang quả phúc vo

Tìm hỏi Hà Đông mười cảnh thắng
Một dòng sông Nhuệ nước nông sờ
Chợ vui mậu quý phiên đông đúc
Dịp cũ hồng kiều bước ngẩn ngơ
Mây rợp ngàn thông kỳ ỷ khuất
Đạo nhân hái thuốc mãi bao giờ
Người gầy há phải vì không thịt
Đời tục riêng yêu khóm trúc bờ
Má đỏ răng đen cô gái Việt
Chia ngon giải ngọt nhớ lòng dưa
Nam Minh một vỗ chim tung cánh
Lầu Hạc nghìn năm mây phất phơ

Chiếu rượu say sầu thơ bạn gái
Cửa thuyền thêm cám cảnh làng nho
Mày ngài má phấn khôn qua số
Ngòi thỏ nghiên son dễ cuối mùa
Lão phố vẫn còn hương vãn tiết
Danh hoa thường phải nở trong mưa

Dòng Tương lai láng từ thu ấy
Dào dạt thu này lệ chửa khô
Cựu thức tân tri nhường bỡ ngỡ
Tà dương hảo cảnh khéo thờ ơ
Ôm đàn lắng khúc Nam Huân cũ
Lặng lẽ tay người lựa mối tơ
Tình trước không hoà hai giọt lệ
Duyên sau may hợp một dòng thơ

Gương hồ vắng bóng soi dương liễu
Ngùi ngậm ngâm từ Lê Bích Ngô
Ánh thép loáng hồng gươm tráng sĩ
Áo cừu rũ trắng bụi biên khu
Lông hồng non Thái bên khinh trọng
Chim Việt cành Nam gió ngựa Hồ
Đầu bạc đang reo hò tuyệt tái
Tuổi xanh chi đã khóc cùng đồ

Hoa cài động Bích hoa thơm mãi
Nước xuống nguồn Đào nước chảy mau
Hồng nhạn về nam trời trở rét
Trùng lai hoạ có đợi xuân sau

Nghìn năm văn vật nghìn hoa lệ
Nùng Nhị từ xưa những hẹn hò
Cho kẻ qua rồi càng quyến luyến
Cho người chưa đến cứ mong chờ
Ai quen thuộc nghĩ không ly cách
Ai lạ lùng không nghĩ hững hờ

Phúc Xá bãi phơi niềm ý biệt
Long Biên cầu nối đoạn tình xưa
Gia Lâm mấy dặm tình trường đoản
Ngọn cỏ dầm sương nặng khứ lưu
Hoa cúc để gầy thu đất Bắc
Tháng ngày vương một mối tương tư

Thăng Long hành chép cho ai giữ
Tờ mạc tần khai chữ ngọc thư
Dạ nguyệt hoặc qua tiên thị hạc
Hào lương tín lạc tử phi ngư

Thơ Việt Nam


title: Thấy gió bấc cảm

text:
Gió bấc nay đà tiễn gió thu,
Mà sao chưa thổi hết cơn sầu.
Người sầu nào phải sầu vì gió,
Sầu bởi vì trông cuộc bể dâu!

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Thử tài Lý Đỗ

text:
(Hoạ đề Đường thi trích dịch)

Chớp mắt tàn theo mấy bể dâu,
Nghìn xưa còn sống với nghìn sau.
Thời gian mực xoá bờ kim cổ,
Hồn mộng thơ xây nếp  lầu.
Đàn sáo dặt dìu ca vũ địa,
Vàng son lộng lẫy đế vương châu.
Đâu là Lý Đỗ, đâu Bùi Đỗ,
Khéo trộn vào nhau cho lẫn nhau.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Trăm năm

text:
Bên ngoài trời đã rạng đông
Mẹ con mầy vẫn giấc nồng đang say
Thăng trầm thế cuộc đổi thay
U u thiên địa có hay biết gì
Trăm năm ta ngủ li bì
Tỉnh ra cỏ mọc xanh rì mộ bia.

Thơ Việt Nam
Lục bát


title: Trông trăng nhớ bạn (I)

text:
(Điệu Nga mi dương)

Mảnh trăng tà,
Dạo dưới hoa.
Trông bóng thiềm lòng lại thiết tha,
Tưởng đến người tri kỷ tình xa,
Hương đào bát ngát,
Cành trúc la đà.
Bức tranh ly biệt mây giăng trước,
Mỏi mắt quan hà dạ xót xa.
Dạo dưới hoa,
Mảnh trăng tà...

Thơ Việt Nam


title: Trông trăng nhớ bạn (II)

text:
Năm ngoái đêm nay cũng tháng này,
Cùng ai ta ngắm bóng trăng đây?
Bóng trăng vẻ đẹp còn như trước,
Vẻ đẹp người yêu có đổi thay!

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Vết hận

text:
Rung rinh trái ngọc đôi hoa nở,
Nghìn vạn lung linh ánh thuỷ tinh;
Đôi sợi tóc tơ vàng nhẹ vướng,
Chân mây óng ánh bóng bình minh.

Tay tiên ngoạn lộng loài trân bảo,
Da ngọc ngà phô chất phẩm quỳnh;
Ôi! Mắt quân vương viên bạch bích,
Ngắm nhìn say đắm gia liên thành
Phút giây ngưng đọng hồn mê mẩn,
Viên ngọc rời tay… tiếng mỏng manh;
Tiếng khẽ vang trong hồn nức nở,
Lệ lòng trên mặt đá long lanh.
Vết lông nhẹ rạn trên mình đá,
Vết rạn qua sâu đáy ẩn tình
Của kẻ vụng tay nâng hứng ngọc,
Thương lòng mặt đá vết không lành.

Từ xưa ngọc đẹp nào không vết,
Biển đẹp nào không gợn bất bình?
Duyên đẹp từ xưa nào lại chẳng
Nghìn thu đeo vết hận ba sinh.

1946

Thơ Việt Nam


title: Viện trung mai hoa

text:
Quần phương chẳng nhoẻn đua nghìn nụ,
Hoa quốc Xuân riêng chiếm một cành.
Đình viện âm thầm hương ngát kín,
Ngoài kia con bướm khéo loanh quanh.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn tứ tuyệt


title: Vịnh Chiêu Quân

text:
Đất Hồ trời Hán ngậm ngùi,
Tuyết sương quan tái đưa người cung phi.
Được rày đã dễ mấy khi,
Đem thân bồ liễu đền nghì quốc gia.

Thơ Việt Nam
Lục bát


title: Vịnh Tây Thi

text:
Đài Tô người ngọc Ngô vương,
Ôm lòng đòi đoạn trông càng thêm xinh.
Đông Thi đâu biết ý mình,
Thiếp đau lòng bởi chạnh tình bang gia.

Thơ Việt Nam
Lục bát


title: Vườn ngự Bến Thành

text:
Non nước chưa về Xuân độc lập,
Đừng hòng ăn được tết huy hoàng;
Màu đào lênh láng thay hoa pháo,
Hơn một mùa Xuân chịu tóc tang.
Cả nước đang say men khói lửa,
Vần thơ chinh chiến súng ngâm vang.

Nhưng mà khi đến mùa, Xuân đến,
Chim chuyển lời hoa gởi gió hương,
Nghìn mối cảm thông bừng một lúc,
Muôn lòng chung một nỗi Yêu đương.
Rồi bao quản bút vung tay viết,
Bao lá hồng đơn trải khắp đường.

Trang chữ mực in còn nhánh ướt,
Lời thơ bay bướm tứ hiên ngang;
Biết bao châu ngọc rơi trên giấy,
Như thuở Trần Lê, thuở Tống Đường.

Vườn ngự Bến Thành xuân tấp nập,
Cúc mai vàng ngập chợ hoa vàng;
Người buôn hương sắc, mua hương sắc,
Xe ngựa dòng xuân chảy ngổn ngang.

Thôi hãy quên đi thời loạn lạc,
Nhớ làm chi nữa chuyện kinh hoàng?
Quên đi để hưởng giờ ân ái,
Hưởng phút tưng bừng của nhớ thương.
Thôi chớ bàn hoàn đừng thắc mắc,
Giờ xuân chuông đã đổ vinh quang.

Tết 1948

Thơ Việt Nam


title: Xuân du thử địa vô phương thảo

text:
Oanh yến xôn xao khắp nẻo đường,
Hài văn thơ thẩn bước tầm phương.
Dặm trần hồng nổi ngăn tin gió,
Cầu ngọc lam chìm lạc dấu sương.
Người đẹp qua rồi mùa thập thuý,
Lòng thơm thoảng lại chút dư hương.
Kinh thành khô héo tình biên tái,
Mà để vương tôn những nhớ thương.

Thơ Việt Nam
Thất ngôn bát cú


title: Bốn cái hôn

text:
“... Em nhớ: một sáng ngày mùa đông,
Gió bấc ào ào tiếng hãi hùng
Theo khe cửa sổ, gió thổi rít
Chỉ nghe tiếng gió mà lạnh lùng!
Em cuốn mình trong làn chăn đệm,
Đệm cỏ, chăn bông em chẳng ấm,
Bỗng như có một ánh than hồng.
Chạm vào trán em chạy vào lòng,
Lòng em ấm áp, hơi lạnh tan;
Em nằm sung sướng mà bàng hoàng
Sờ tay lên trán em mới biết:
Hơi ấm âu yếm mẹ em hôn...

... Em nhớ: một buổi chiều mùa thu,
Bấy giờ mẹ em mất đã lâu
Trông chiếc lá rơi, em ủ rủ.
Hơi may hiu hắt, em buồn rầu
Mất mẹ, em mất tình âu yếm,
Lạnh lùng, em thiếu hơi hôn ấm.
Đứng tựa bên vườn em ngẩn ngơ
Chợt thấy cha em về trước sân,
Áo quần lấm láp vết phong trần,
Chạy ra mừng rỡ đưa tay đón,
Cúi xuống mái đầu, cha em hôn
Từ hôm em được cha em hôn,
Đầm ấm lòng em bớt nỗi buồn.
Nhưng cha em mải bận xuôi ngược,
Rày đó mai đây việc bán buôn...

Em nhớ: một buổi trưa mùa hạ,
Buổi trưa nặng nề, trời oi ả.
Tựa cửa lớp học, em rầu rầu,
Nghe tiếng ríu rít đàn chim sâu
Trước sân, bè bạn em nô đùa
Riêng em buồn cảm thân bơ vơ:
Mẹ mất, còn cha, cha ít gặp,
Một năm chỉ hai lần rước đưa!...
Đi qua, gọi em hỏi sự tình.
Cầm tay cô dắt lại bàn học,
Ân cần, thương yêu vuốt mái tóc.
Rồi cô âu yếm hôn tay em,
Lộng qua cửa lớp cơn gió nồm,
Bao năm buồn bực, gió thổi mát,
Cái hôn như ngọn gió êm đềm...

Nay em đang giữa cảnh đêm xuân
Gió trăng tình tứ đêm thanh tân
Trước vùng trời biển cảnh lồng lộng,
Cùng anh trao đổi tình ái ân
Khoác tay anh đi trên bãi cát,
Cát bãi, trong soi màu trắng mát.
Nghiêng đầu lơi lả tựa vai anh,
Lặng nghe sóng bãi đưa rào rạt.

Nước mây êm ái bóng trăng sao,
Say sưa em nhìn lên trời cao,
Buông khúc đàn lòng theo nhịp gió.
Giờ phút thần tiên hồn tiêu dao
Một hơi thở mát qua, dịu dàng,
Như cơn gió biển, thoáng bay ngang
Rồi luồng điện ấm chạm trên má:
Ân ái môi anh kề nhẹ nhàng.
Nũng nịu, em ngả vào lòng anh,
Ngẩn ngơ ngừng lặng giây cảm tình
Tóc em xoã tung, tay gió lướt,
Bàng hoàng em nhớ chuyện sau trước:
Đời em khoảng hai mươi năm hơn
Được hưởng bốn lần âu yếm hôn
Bốn lần em thấy em sung sướng,
Mưa gió đời em đỡ lạnh buồn.
Nhưng, từ khi em thôi học rồi,
Cùng cô giáo em không gặp gỡ.
Mà rồi từ đó em lớn khôn,
Cha em cũng chẳng hôn em nữa,
Ba lần hôn kia em mất rồi,
Lần này biết có được lâu dài
Nước bèo, em nghĩ đời chia biệt,
Mà lệ sầu em thổn thức rơi!....

Thơ Việt Nam


title: Cô gái xuân (thơ)

text:
Trong xóm làng trên, cô gái thơ,
Tuổi xuân mơn mởn vẻ đào tơ
Gió đông mơn trớn bông hoa nở,
Lòng gái xuân kia vẫn hững hờ.

Lững thững lên trường buổi sớm chiều,
Tập tành nghiên bút, học may thêu
Quần đen, áo trắng, khăn hồng nhẹ,
Ngọn xoã ngang vai, tóc bỏ đều

Lá rợp cành xoài bóng ngả ngang,
Cô em dừng bước nghỉ bên đường,
Cởi khăn phẩy giọt mồ hôi trán,
Gió mát lòng cô cũng nhẹ nhàng.

Đàn bướm bay qua bãi cỏ xanh,
Lòng cô phất phới biết bao tình.
Vội vàng để vở bên bờ cỏ,
Thoăn thoắt theo liền đàn bướm xinh.

Áo trắng khăn hồng gió phất phơ,
Nhẹ nhàng vui vẻ nét ngây thơ
Trông cô hớn hở như đàn bướm,
Thong thả trời xuân mặc nhởn nhơ.

Đàn bướm bay cao, cô trở về,
Sửa khăn, cắp sách lại ra đi,
Thản nhiên, cô chẳng lòng thương tiếc,
Vì bướm ngày xuân chẳng thiếu chi!

Cũng xóm làng trên cô gái thơ,
Tuổi xuân hơn hớn vẻ đào tơ.
Gió đông mơn trớn bông hoa nở,
Lòng gái xuân kia náo nức chờ.

Tưng bừng hoa nở, bóng ngày xuân,
Rực rỡ lòng cô, hoa ái ân.
Như đợi, như chờ, như nhớ tưởng,
Đợi, chờ, tưởng, nhớ bóng tình quân.

Tình quân cô; ấy sự thương yêu,
Đằm thắm, xinh tươi, lắm mỹ miều
Khao khát, đợi chờ, cô chửa gặp,
Lòng cô cảm thấy cảnh đìu hiu.

Một hôm, chợt thấy bóng tình quân,
Gió lộng mây đưa thoáng đến gần.
Dang cánh tay tình, cô đón bắt,
Vô tình mây gió cuốn xa dần.

Gót ngọc phăng phăng cô đuổi theo:
“Tình quân anh hỡi! Hỡi người yêu!
“Gió mây xin để tình quân lại;
“Chậm chậm cho em nói ít điều...”

Than ôi! Mây gió vẫn vô tình,
Cuồn cuộn bay trên ngọn núi xanh.
Nhìn ngọi núi xanh, mây khói toả,
Mắt cô, đôi giọt lệ long lanh.

Lá rợp cành xoài bóng ngả ngang,
Cô em dừng bước nghỉ bên đường.
Cởi khăn phẩy gió mồ hôi trán,
Gió mát, lòng cô những cảm thương.

Lủi thủi bên đường, cô ngẩn ngơ
Chốn này, đuổi bắt bướm ngày xưa,
Cô buồn, cô tiếc, cô ngui ngậm,
Cô nhớ ngày xuân, nhớ tuổi thơ:

“Đàn bướm bay qua bãi cỏ xanh,
“Lòng cô phất phới biết bao tình.
“Vội vàng để vở bên bờ cỏ,
“Thoăn thoắt theo liền đàn bướm xinh...

“Đàn bướm bay cao, cô trở về,
“Sửa khăn cắp sách lại ra đi
“Thản nhiên, cô chẳng lòng thương tiếc,
“Vì bướm ngày xuân chẳng thiếu chi!....”

Ái tình nào phải bướm ngày xuân,
Tình ái ngày xuân chỉ một lần.
Một thoáng bay qua không trở lại,
Gái xuân rỏ lệ khóc tình quân!

Thơ Việt Nam


title: Tuổi xuân

text:
Kể từ khi quen nhau
Vừa mười ba tuổi đầu
Tuổi xuân, tuổi vui sướng
Nào có biết chi sầu

Quen nhau thì yêu nhau
Yêu nhau quấn quít nhau
Quây quần trong một tổ
Như đôi chim bồ câu

Ngày tháng chỉ mong cầu
Bên nhau được dài lâu
Sum vầy lòng những ước
Ly biệt có ngờ đâu

Muốn thế, vẫn được thế
Ai khéo chiều nhau tệ
Bao những cuộc vui cười
Cùng nhau cùng chia sẻ

- Anh ơi, em muốn học
Anh hãy dạy em đọc
Dạy em không? Hở anh?
Không dạy em, em khóc

- Em đừng làm nũng chứ!
Hãy nói anh nghe thử
Em muốn học chữ gì?
- Em muốn học Quốc ngữ!

Quốc ngữ chữ Việt Nam
Này thơ em, anh xem
- Anh nghe, em cứ đọc!
- Thơ rằng: “Anh yêu em!...”

“Em muốn dạy anh thêu
- Yêu em, anh phải chiều,
- Chỉ kim, anh thử lựa,
Nghe lời em, em yêu

Này! Anh thêu khéo chán,
Ngàn mây đôi chiếc nhạn
Chắp cánh tung trời bay,
Trăm năm cùng kết bạn

- Tươi thắm bức lụa là,
Đôi chim nhạn kông già
Đời mình âu cũng thế
Ngày xuân ở với ta...

- Này anh, buổi thư nhàn
Em dạy anh học đàn
- Học đàn khó! - Đâu khó!
Chỉ đôi tiếng nhặt khoan!...
Khoan nhặt đôi đường tơ
Lay động đôi lòng thơ
Gảy nên khúc tình ái
Khúc dứt, lòng ngẩn ngơ...
Buông bắt bên tơ trúc,
Nhìn em, năm ngón ngọc,
Năm búp măng nõn nà,
Mải nhìn đàn chửa thuộc...

“Anh ơi! Em muốn chơi,
Non nước chốn này vui...”
Âu yếm, cầm tay dắt
Cùng nhau hưởng cảnh trời
Ngày lặng, màu hoa cỏ,
Đêm thanh, thú trăng gió
Cảnh trời với lòng người
Biết bao lần gặp gỡ.

“Anh! Em muốn chơi thuyền
Một ngày ta làm tiên...”
Buông buồm theo ngọn gió,
Sóng nước những triền miên
Trời biển cảnh lồng lộng,
Đôi tấm lòng rung động.
Kề vai sẽ tựa nhau,
Chập chờn trong giấc mộng.
Bên rừng chiếc là rơi,
Mặt nước, cánh hoa trôi
Chòm mây bay tản mác,
Đôi nhạn rẽ phương trời
Trông cảnh, em ngậm ngùi
Nhìn anh, em thở dài,
Cảm nghĩ chuyện dời đổi
Giọt lệ bắt đầu rơi!...

Biết đời từ hôm ấy
Tuổi lớn, ngày dần thấy:
Chuyện buồn đưa đến thường,
Ngày vui không có mấy
Đôi lứa cũng xa nhau
Tuổi xuân còn mãi đâu
Biệt ly nay mới biết,
Chi xiết nỗi thuơng đau
Giọt lệ một lần ứa,
Biết bao lần chan chứa;
Một lần khi bắt đầu,
Biết bao lần sau nữa!

Chốc, mười mấy năm trời,
Trăm nghìn cảnh đổi dời,
Nói đến chuyện gặp gỡ
Sóng ngược lại bèo xuôi!
Cuộc đời những lăn lóc.
Tiếng cười đổi tiếng khóc
Nào đâu bạn trẻ thơ
Cùng ta kề mái tóc?
Buồn nhớ cảnh năm xưa
Lòng riêng những thẫn thờ
Tóc xanh hồ đã bạc,
Luống tiếc tuổi ngây thơ!

Thơ Việt Nam


title: Trinh trắng

text:
Bụi rượu Bến Thành
 Chuỗi ngọc
 Đêm liêu trai
 Nước
 Thiên địa gian
 Trinh trắng
 Xuân bất tận

Tập thơ


title: Bụi rượu Bến Thành

text:
Bến Thành bụi rượu mê man,
Bụi tung chếnh choáng, rượu tràn ngất ngâỵ
Ý thơ chợt thoáng về đây,
Tơ men vương nhẹ đã bay đâu rồi!

Mình ta quán lẻ chơi vơi,
Sao hôm một điểm bên trời cô đơn.
Mây thuyền trôi giữa hoàng hôn,
Gió chèo nhịp nước, trời xôn xao lòng,
Sóng thuyền buông tóc bềnh bồng,
Phấn bay tà áo nở bông-kiếng-cò.

“Bắp non mà nướng lửa lò,
Đố ai ve được con đò Thủ Thiêm”

Thơ Việt Nam
Lục bát


title: Chuỗi ngọc

text:
Biết đâu Hợp Phố mà mong châu về

Nhặt ngôi sao lạc đêm thanh khiết,
Vớt điểm hào quang đáy biển sâu.
Hứng giọt bình minh từng lá cỏ,
Chàng đưa Em giữ chuỗi minh châu.

Hớn hở tay Chàng rung ánh sáng,
Mười đầu ngón nở ý yêu đương.
Và lòng Chàng nở niềm âu yếm,
Đem đắp vào Em chuỗi Mến thương.

Em giấu vào lòng sâu kín nhất,
Đeo vào vòng ngực trắng trinh hơn.
Một lần, chỉ một lần hôm ấy,
Nghĩ suốt đời Em, ngọc hãy còn.

Em có ngờ đâu cơn lửa binh,
Cho tràng châu ngọc vỡ tan tành.
Ngọc rơi. Ôi! Cũng như hoa rụng,
“Đáo địa nhất vô thanh”.

Chuỗi ngọc Chàng cho Em, mất rồi!
Còn đây một chuỗi Tiếc thương dài,
Và đây, vạn giọt lòng ngưng đọng;
Ý ngọc Tình châu chớp mắt rơi...

Sao lạc không về, Trời thổn thức,
Nước chìm điểm sáng, Biển bâng khuâng.
Sương tan, Cỏ héo lòng thương nhớ,
Ngọc mất, Chàng xa. Lệ ngập ngừng.

Thơ Việt Nam


title: Đêm liêu trai

text:
Yếm tác nhân gian ngữ
(Bồ Tùng Linh)

Cánh mộng từ đây thôi khép lại,
Đêm đêm bút mực tặng ai đây.
Thời gian dằng dặc dài: Thương nhớ;
Vũ trụ mênh mông vắng: Đoạ đày.

Còn nhớ đêm nào đương thuở ấy:
Ngàn thông reo tiếng, gió lung lay.
Tơ trăng mảnh rướm sau rèm lá,
Tay mới cầm tay dậy đắm say.
Ngờ ngợ như quen từ kiếp trước,
Ái ân bừng cảm phút giây này.

Lòng hoa ngậm kín hồn trinh trắng,
He hé mùa yêu ngát mái tây.
Một phút cảm thông tình vạn thuở,
Sông hồ còn vướng gió trăng đầy.
Qua rồi lạnh lẽo lòng chăn gối,
Chờ đợi đìu hiu tháng với ngày.

Đã thấy lâng lâng niềm giản dị,
Lòng tan theo nước, ý theo mây.

Thơ Việt Nam


title: Nước

text:
Người đời tiếc hão cho hoa rụng,
Hoa rụng, năm sau nở nụ cười.
Chỉ đáng thương cho giòng nước chảy,
Một đi không lại cuộc đời trôi!

Thơ Việt Nam


title: Thiên địa gian

text:
Ôi, trót sanh làm người
Sống giữa khoảng Đất Trời.
Mênh mông biển Vũ trụ,
Hạt bụi lửng lơ trôi.

Ôi, trót sanh làm người
Giữa thế giới tôi đòi.
Mênh mông biển Nước mắt,
Góp một dòng lệ rơi.

Đem tấm lòng hạt bụi
Gói ghém cho Đất Trời.
Ngưng một giọt nước mắt,
Cho Biển đời lệ vơi.

Đất Trời to rộng quá,
Một tấm lòng lẻ loi.
Goí ghém mãi không kín,
Gió mưa lòng tả tơi.

Biển lệ sầu vô tận.
Nước mắt ngừng, không vơi,
Tháng ngày ngưng đọng lại:
Suối sông dòng láng lai.

Thơ Việt Nam


title: Trinh trắng (thơ)

text:
Mơn mởn đồng thơm lá cỏ non,
Hồn đêm chưa có dấu sương mòn;
Ao tràn mưa ngọt bờ hoang dại,
Bèo nở xinh xinh cánh nhỏ tròn.

Chầm chậm triều lui biển xuống rồi,
Nõn nường cát ngỏ ý Xanh khơi;
Bâng khuâng nhạc Sóng không lên tiếng,
Dìu dịu Bình Minh tắm nắng tươi.

Lụa cởi, da Chiều Núi tuyết băng,
Làn son phơn phớt hé môi Trăng.
Thiu thiu khoé mắt Sao mơ mộng,
Hồ trải lòng gương nước thẳng bằng.

Giấy mở tơ nhưng óng mỡ ngà,
Ảo huyền nhựa Mực sánh tinh hoa;
Sương đầm ngòi thỏ run run nét,
Đường Tống hồn xưa ngón nõn nà.

Lối về Xóm ấy nhiều đom đóm,
Nhấp nhánh Thiên hà ngập bước sao;
Ngỡ lạc tiền thân vào xứ mộng,
Lòng tiên, nghe tiếng gọi, nao nao.

Bên mái Trăng non đêm quá nửa,
Muôn Hương vườn ngậm cánh mong manh;
Gió mơ, lá ngủ, sương đi lảng,
Bẽn lẽn hoa Quỳnh hé ý Trinh

Thơ Việt Nam


title: Xuân bất tận

text:
Không quá khứ, không vị lai,
Thời gian xuân giữ thắm tươi hoài.

Từ lâu xanh vẫn mơn cành liễu,
Và mãi vàng luôn đượm cánh mai.
Cuộc thế mị thường cơn mộng lớn,
Nguồn xuân bất tận suối thơ dài.

Làm chi năm một lần khai bút,
Bút đã khai từ thiên địa khai.

Thơ Việt Nam


title: Bội lan hành (thơ)

text:
Nhẫn thu lan dĩ vi bội
(Ly tao)

Trăm kém hai dòng lệ
Gởi lại Mái Trăng Non
Gởi theo gió ly tán
Khắp làng thơ đau buồn

Lệ khô lòng tấm tức
Chưa hết nỗi oan hờn
Lệ khô rồi lệ nhỏ
Quán khách khóc cô đơn

Mực đọng sầu trên giấy
Vần gieo lòng bài thơ
Lệ gieo lòng đau khổ
Sương đọng trên cành khô
Lệ đọng sầu trên gối

Thuyền neo bến mộng bơ vơ

  Non xanh xanh
  Nước xanh xanh
  Non tan tành
  Nước tan tành

Gởi ai nước non bài hành...

Thơ Việt Nam


title: Hai loài hoa lạ

text:
Biết tiếng chưa quen mặt
Biết mặt lại yêu lòng
Đôi tấm lòng nhi nữ
Khẳng khái và anh hùng

Đôi cành danh hoa ấy
Nở trong cảnh gió mưa
Mưa sa và gió táp
Hớn hở nét đào thơ

Trải bao cảnh nạn khổ
Thịt nát với xương tan
Giam cầm được thể chất
Sao cầm được linh hồn

Nghĩ rằng đem nước mắt
Than khóc cho loài người
Sao bằng đem máu đỏ
Điểm cho đời thêm tươi

Mỉm cười nhỏ giọt máu
Từ trong tim nóng sôi
Để rửa cho nhân loại
Những vết bẩn muôn đời

1938

Thơ Việt Nam


title: Tài hoa phô

text:
Hơn hớn má đào đôi quả
Hây hây xuân thắm mười ba
Hé cánh song hồ êm ả
Hài xuân nhè nhẹ bước qua

Từng bước noi lề kim cổ
Đôi bờ có cánh hoa hiền
Bạn bè bốn mùa trăng gió
Rừng em suối chị giao duyên

Thơ Việt Nam


title: Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển

text:
LỜI NÓI ĐẦU

PHẦN I. MỞ ĐẦU
ĐIỀU 1. Sử dụng các thuật ngữ và phạm vi áp dụng
PHẦN II. LÃNH HẢI VÀ VÙNG TIẾP GIÁP
Mục 1. CÁC QUY ĐỊNH CHUNG
ĐIỀU 2. Chế độ pháp lý của lãnh hải và vùng trời ở trên lãnh hải cũng như đáy và lòng đất dưới đáy của lãnh hải
Mục 2. RANH GIỚI CỦA LÃNH HẢI
ĐIỀU 3. Chiều rộng của lãnh hải
ĐIỀU 4. Ranh giới phía ngoài của lãnh hải
ĐIỀU 5. Đường cơ sở thông thường
ĐIỀU 6. Các mỏm đá (recifs)
ĐIỀU 7. Đường cơ sở thẳng
ĐIỀU 8. Nội thủy
ĐIỀU 9. Cửa sông
ĐIỀU 10. Vịnh
ĐIỀU 11. Cảng
ĐIỀU 12. Vũng tàu
ĐIỀU 13. Bãi cạn lúc chìm lúc nổi
ĐIỀU 14. Sự kết hợp các phương pháp để vạch các đường cơ sở
ĐIỀU 15. Việc hoạch định ranh giới lãnh hải giữa các quốc gia có bờ biển kề nhau hoặc đối diện nhau
ĐIỀU 16. Hải đồ và bản kê các tọa độ địa lý
Mục 3. ĐI QUA KHÔNG GÂY HẠI TRONG LÃNH HẢI
Tiểu mục A. CÁC QUY TẮC ÁP DỤNG CHO TẤT CẢ CÁC LOẠI TÀU THUYỀN
ĐIỀU 17. Quyền đi qua không gây hại
ĐIỀU 18. Nghĩa của thuật ngữ “Đi qua” (Passage)
ĐIỀU 19. Nghĩa của thuật ngữ “đi qua không gây hại” (Passage inoffensif)
ĐIỀU 20. Tàu ngầm và các phương tiện đi ngầm khác
ĐIỀU 21. Các luật và quy định của quốc gia ven biển liên quan đến việc đi qua không gây hại
ĐIỀU 22. Các tuyến đường và cách bố trí phân chia luồng giao thông ở trong lãnh hải
ĐIỀU 23. Tàu thuyền nước ngoài có động cơ chạy bằng năng lượng hạt nhân và tàu thuyền chuyên chở các chất phóng xạ hay các chất vốn nguy hiểm hoặc độc hại
ĐIỀU 24. Các nghĩa vụ của quốc gia ven biển
ĐIỀU 25. Quyền bảo vệ các quốc gia ven biển
ĐIỀU 26. Lệ phí đối với tàu thuyền nước ngoài
Tiểu mục B. QUY TẮC ÁP DỤNG CHO TÀU BUÔN VÀ TÀU NHÀ NƯỚC DÙNG VÀO MỤC ĐÍCH THƯƠNG MẠI
ĐIỀU 27. Quyền tài phán hình sự ở trên một tàu nước ngoài
ĐIỀU 28. Quyền tài phán dân sự đối với các tàu thuyền nước ngoài
Tiểu mục C. QUY TẮC ÁP DỤNG CHO CÁC TÀU CHIẾN VÀ CÁC TÀU THUYỀN KHÁC CỦA NHÀ NƯỚC ĐƯỢC DÙNG VÀO NHỮNG MỤC ĐÍCH KHÔNG THƯƠNG MẠI
ĐIỀU 29. Định nghĩa “tàu chiến” (navire de guerre)
ĐIỀU 30. Tàu chiến không tuân thủ các luật và quy định của quốc gia ven biển
ĐIỀU 31. Trách nhiệm của quốc gia mà tàu mang cờ đối với hành động của một tàu chiến hay một tàu khác của Nhà nước
ĐIỀU 32. Các quyền miễn trừ của các tàu chiến và các tàu khác của Nhà nước dùng vào những mục đích không thương mại
Mục 4. VÙNG TIẾP GIÁP
ĐIỀU 33. Vùng tiếp giáp
PHẦN III. EO BIỂN DÙNG CHO HÀNG HẢI QUỐC TẾ
Mục 1. CÁC QUY ĐỊNH CHUNG
ĐIỀU 34. Chế độ pháp lý của vùng nước các eo biển dùng cho hàng hải quốc tế
ĐIỀU 35. Phạm vi áp dụng của phần này
ĐIỀU 36. Các đường ở biển cả hay đường qua một vùng đặc quyền kinh tế nằm trong các eo biển dùng cho hàng hải quốc tế
Mục 2. QUÁ CẢNH
ĐIỀU 37. Phạm vi áp dụng của mục này
ĐIỀU 38. Quyền quá cảnh
ĐIỀU 39. Các nghĩa vụ của tàu thuyền và phương tiện bay trong khi quá cảnh
ĐIỀU 40. Nghiên cứu và đo đạc thủy văn
ĐIỀU 41. Các tuyến đường và các cách bố trí phân chia luồng giao thông trong các eo biển dùng cho hàng hải quốc tế
ĐIỀU 42. Các luật và quy định của quốc gia ven eo biển liên quan đến việc quá cảnh
ĐIỀU 43. Các thiết bị an toàn, bảo đảm hàng hải và các thiết bị khác, và việc ngăn ngừa hạn chế, chế ngự ô nhiễm môi trường
ĐIỀU 44. Các nghĩa vụ của các quốc gia ven eo biển
Mục 3. ĐI QUA KHÔNG GÂY HẠI
ĐIỀU 45. Đi qua không gây hại
PHẦN IV. CÁC QUỐC GIA QUẦN ĐẢO
ĐIỀU 46. Sử dụng các thuật ngữ
ĐIỀU 47. Đường cơ sở quần đảo
ĐIỀU 48. Đo chiều rộng lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền về kinh tế và thềm lục địa
ĐIỀU 49. Chế độ pháp lý của các vùng nước quần đảo và vùng trời ở trên cũng như đáy biển tương ứng và lòng đất dưới đáy biển đó
ĐIỀU 50. Hoạch định ranh giới nội thủy
ĐIỀU 51. Các điều ước hiện hành, các quyền đánh bắt hải sản truyền thống và các dây cáp ngầm đã được lắp đặt
ĐIỀU 52. Quyền đi qua không gây hại
ĐIỀU 53. Quyền đi qua vùng nước quần đảo
ĐIỀU 54. Các nghĩa vụ của tàu thuyền và phương tiện bay trong khi đi qua, nghiên cứu và đo đạc thủy văn, các nghĩa vụ của quốc gia quần đảo, các luật và quy định của quốc gia quần đảo liên quan đến việc đi qua quần đảo
PHẦN V. VÙNG ĐẶC QUYỀN KINH TẾ
ĐIỀU 55. Chế độ pháp lý riêng của vùng đặc quyền về kinh tế
ĐIỀU 56. Các quyền, quyền tài phán và các nghĩa vụ của các quốc gia ven biển trong vùng đặc quyền về kinh tế
ĐIỀU 57. Chiều rộng của vùng đặc quyền về kinh tế
ĐIỀU 58. Các quyền và các nghĩa vụ của các quốc gia khác trong vùng đặc quyền về kinh tế
ĐIỀU 59. Cơ sở giải quyết các tranh chấp trong trường hợp Công ước không quy định rõ các quyền và quyền tài phán trong vùng đặc quyền về kinh tế
ĐIỀU 60. Các đảo nhân tạo, thiết bị và công trình trong vùng đặc quyền về kinh tế
ĐIỀU 61. Bảo tồn các nguồn lợi sinh vật
ĐIỀU 62. Khai thác tài nguyên sinh vật
ĐIỀU 63. Các đàn cá (stocks) ở trong vùng độc quyền về kinh tế của nhiều quốc gia ven biển hoặc đồng thời ở trong vùng đặc quyền về kinh tế và trong một khu vực tiếp liền với vùng đặc quyền về kinh tế
ĐIỀU 64. Các loài cá di cư xa (Grands migranteurs)
ĐIỀU 65. Loài có vú ở biển (Mammiferes marins)
ĐIỀU 66. Các đàn cá vào sông sinh sản (Stocks de poissons anadromes)
ĐIỀU 67. Các loài cá ra biển sinh sản (espèces catadromes)
ĐIỀU 68. Các loài định cư (espèces sédentaires)
ĐIỀU 69. Quyền của các quốc gia không có biển
ĐIỀU 70. Quyền của các quốc gia bất lợi về địa lý
ĐIỀU 71. Trường hợp các Điều 69 và 70 không thể áp dụng được
ĐIỀU 72. Những hạn chế về chuyển giao các quyền
ĐIỀU 73. Thi hành các luật và quy định của quốc gia ven biển
ĐIỀU 74. Hoạch định ranh giới vùng đặc quyền về kinh tế giữa các quốc gia có bờ biển tiếp liền hay đối diện nhau
ĐIỀU 75. Các hải đồ và các bản kê tọa độ địa lý
PHẦN VI. THỀM LỤC ĐỊA
ĐIỀU 76. Định nghĩa thềm lục địa
ĐIỀU 77. Các quyền của các quốc gia ven biển đối với thềm lục địa
ĐIỀU 78. Chế độ pháp lý của vùng nước và vùng trời ở phía trên, và các quyền và các tự do của các quốc gia khác
ĐIỀU 79. Các dây cáp và ống dẫn ngầm ở thềm lục địa
ĐIỀU 80. Các đảo nhân tạo, thiết bị và công trình ở thềm lục địa
ĐIỀU 81. Việc khoan ở thềm lục địa
ĐIỀU 82. Những khoản đóng góp bằng tiền hoặc hiện vật vào việc khai thác thềm lục địa ngoài 200 hải lý
ĐIỀU 83. Hoạch định ranh giới thềm lục địa giữa các quốc gia có bờ biển tiếp liền hay đối diện nhau
ĐIỀU 84. Các hải đồ và bản kê các tọa độ địa lý
ĐIỀU 85. Việc đào đường hầm
PHẦN VII. BIỂN CẢ
Mục 1. CÁC QUY ĐỊNH CHUNG
ĐIỀU 86. Phạm vi áp dụng của phần này
ĐIỀU 87. Tự do trên biển cả
ĐIỀU 88. Sử dụng biển cả vào mục đích hòa bình
ĐIỀU 89. Tính bất hợp pháp của những yêu sách về chủ quyền đối với biển cả
ĐIỀU 90. Quyền hàng hải
ĐIỀU 92. Điều kiện pháp lý của tàu thuyền
ĐIỀU 93. Các tàu thuyền treo cờ của Tổ chức Liên Hiệp Quốc, của cơ quan chuyên môn của Liên Hiệp Quốc hay của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế
ĐIỀU 94. Các nghĩa vụ của quốc gia mà tàu thuyền mang cờ
ĐIỀU 95. Quyền miễn trừ của các tàu chiến trên biển cả
ĐIỀU 96. Quyền miễn trừ của các tàu thuyền chỉ dùng cho một cơ quan Nhà nước không có tính chất thương mại
ĐIỀU 97. Quyền tài phán hình sự về tai nạn đâm va hoặc bất cứ sự cố hàng hải nào
ĐIỀU 98. Nghĩa vụ giúp đỡ
ĐIỀU 99. Cấm chuyên chở nô lệ
ĐIỀU 100. Nghĩa vụ hợp tác để trấn áp nạn cưới biển
ĐIỀU 101. Định nghĩa cướp biển
ĐIỀU 102. Hành động cướp biển của một tàu chiến, một tàu Nhà nước hay một phương tiện bay của Nhà nước mà đoàn thủy thủ hay đội bay đã nổi loạn gây ra
ĐIỀU 103. Định nghĩa một tàu hay một phương tiện bay cướp biển
ĐIỀU 104. Giữ hay mất quốc tịch của một con tàu hay một phương tiện bay cướp biển
ĐIỀU 105. Bắt giữ một chiếc tàu hay phương tiện bay cướp biển
ĐIỀU 106. Trách nhiệm trong trường hợp bắt giữ một cách độc đoán
ĐIỀU 107. Các tàu và phương tiện bay có đủ tư cách để thực hiện việc bắt giữ vì lý do cướp biển
ĐIỀU 108. Buôn bán trái phép các chất ma túy và các chất kích thích
ĐIỀU 109. Phát sóng không được phép từ biển cả
ĐIỀU 110. Quyền khám xét
ĐIỀU 111. Quyền truy đuổi
ĐIỀU 112. Quyền đặt các dây cáp hay ống dẫn ngầm
ĐIỀU 113. Về việc một dây cáp hay một ống dẫn ngầm bị đứt đoạn hay bị hư hỏng
ĐIỀU 114. Về việc một dây cáp hay một ống dẫn ngầm bị đứt đoạn hay hư hỏng do người chủ của một dây cáp hay một ống dẫn khác gây ra
ĐIỀU 115. Bồi thường những thiệt hại gây ra do việc tránh làm hư hỏng một dây cáp hay ống dẫn ngầm
Mục 2. BẢO TỒN VÀ QUẢN LÝ CÁC TÀI NGUYÊN SINH VẬT CỦA BIỂN CẢ
ĐIỀU 116. Quyền đánh bắt ở biển cả
ĐIỀU 117. Nghĩa vụ của các quốc gia có các biện pháp bảo tồn tài nguyên sinh vật của biển cả đối với các công dân của mình
ĐIỀU 118. Sự hợp tác của các quốc gia trong việc bảo tồn và quản lý tài nguyên sinh vật biển
ĐIỀU 119. Việc bảo tồn tài nguyên sinh vật của biển cả
ĐIỀU 120. Các loài có vú ở biển
PHẦN VIII. CHẾ ĐỘ CÁC ĐẢO
ĐIỀU 121. Chế độ các đảo
PHẦN IX. BIỂN KÍN HAY NỬA KÍN
ĐIỀU 122. Định nghĩa
ĐIỀU 123. Sự hợp tác giữa các quốc gia ven biển kín hay nửa kín
PHẦN X. QUYỀN CỦA CÁC QUỐC GIA KHÔNG CÓ BIỂN ĐI RA BIỂN VÀ TỪ BIỂN VÀO, VÀ TỰ DO QUÁ CẢNH
ĐIỀU 124. Sử dụng các thuật ngữ
ĐIỀU 125. Quyền đi ra biển và từ biển vào, và tự do quá cảnh
ĐIỀU 126. Loại trừ việc áp dụng điều khoản tối huệ quốc
ĐIỀU 127. Các thuế quan, thuế và các khoản lệ phí khác
ĐIỀU 128. Vùng miễn thuế và các điều kiện thuận lợi khác về hải quan
ĐIỀU 129. Sự hợp tác trong việc đóng và cải tiến các phương tiện vận chuyển
ĐIỀU 130. Các biện pháp nhằm tránh tình trạng chậm trễ hay những khó khăn có tính chất kỹ thuật trong việc vận chuyển quá cảnh, hay nhằm để loại trừ các nguyên nhân gây ra tình trạng đó
ĐIỀU 131. Việc đối xử bình đẳng ở trong các cảng biển
ĐIỀU 132. Việc dành những điều kiện thuận lợi rộng rãi hơn cho việc quá cảnh
PHẦN XI. VÙNG
Mục 1. CÁC QUY ĐỊNH CHUNG
ĐIỀU 133. Sử dụng các thuật ngữ
ĐIỀU 134. Phạm vi áp dụng của phần này
ĐIỀU 135. Chế độ pháp lý của vùng nước và vùng trời nói trên
Mục 2. CÁC NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ VÙNG
ĐIỀU 136. Di sản chung của loài người
ĐIỀU 137. Chế độ pháp lý của Vùng và các tài nguyên của nó
ĐIỀU 138. Cách xử sự chung của các quốc gia liên quan đến Vùng
ĐIỀU 139. Nghĩa vụ chăm lo đến việc tôn trọng Công ước và trách nhiệm trong trường hợp có thiệt hại
ĐIỀU 140. Lợi ích của loài người
ĐIỀU 141. Sử dụng vùng vào những mục đích hoàn toàn hòa bình
ĐIỀU 142. Các quyền và lợi ích chính đáng của các quốc gia ven biển
ĐIỀU 143. Việc nghiên cứu khoa học biển
ĐIỀU 144. Chuyển giao kỹ thuật
ĐIỀU 145. Bảo vệ môi trường biển
ĐIỀU 146. Bảo vệ sự sống của con người
ĐIỀU 147. Sự phù hợp của các biện pháp được tiến hành ở trong Vùng và các hoạt động khác đang thực hiện trong môi trường biển
ĐIỀU 148. Sự tham gia của các quốc gia đang phát triển vào các hoạt động tiến hành trong Vùng
ĐIỀU 149. Các di vật khảo cổ và lịch sử
Mục 3. KHAI THÁC CÁC TÀI NGUYÊN CỦA VÙNG
ĐIỀU 150. Chính sách chung liên quan đến các hoạt động tiến hành trong Vùng
ĐIỀU 151. Chính sách về sản xuất
ĐIỀU 152. Việc thi hành các quyền hạn và chức năng
ĐIỀU 153. Hệ thống thăm dò và khai thác
ĐIỀU 154. Xem xét định kỳ
ĐIỀU 155. Hội nghị xét duyệt lại
Mục 4. CƠ QUAN QUYỀN LỰC
TIỂU MỤC A. NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG
ĐIỀU 156. Thành lập Cơ quan quyền lực
ĐIỀU 157. Tính chất của Cơ quan quyền lực và các nguyên tắc cơ bản điều chỉnh hoạt động của cơ quan này
ĐIỀU 158. Các cơ quan của Cơ quan quyền lực
TIỂU MỤC B. ĐẠI HỘI ĐỒNG
ĐIỀU 159. Cơ cấu, thủ tục và biểu quyết
ĐIỀU 160. Các quyền hạn và chức năng
TIỂU MỤC C. HỘI ĐỒNG
ĐIỀU 161. Cơ cấu, thủ tục và bỏ phiếu
ĐIỀU 162. Các quyền hạn và chức năng
ĐIỀU 163. Các cơ quan của Hội đồng
ĐIỀU 164. Ủy ban kế hoạch hóa kinh tế
ĐIỀU 165. Ủy ban pháp lý và kỹ thuật
TIỂU MỤC D. BAN THƯ KÝ
ĐIỀU 166. Ban thư ký
ĐIỀU 167. Nhân viên của Cơ quan quyền lực
ĐIỀU 168. Tính chất quốc tế của Ban thư ký
ĐIỀU 169. Tham khảo ý kiến và hợp tác với các tổ chức quốc tế và các tổ chức phi chính phủ
TIỂU MỤC E. XÍ NGHIỆP
ĐIỀU 170. Xí nghiệp
TIỂU MỤC F. TỔ CHỨC TÀI CHÍNH CỦA CƠ QUAN QUYỀN LỰC
ĐIỀU 171. Các nguồn tài chính của Cơ quan quyền lực
ĐIỀU 172. Ngân sách hàng năm của Cơ quan quyền lực
ĐIỀU 173. Chi phí của Cơ quan quyền lực
ĐIỀU 174. Quyền vay vốn của Cơ quan quyền lực
ĐIỀU 175. Kiểm tra tài chính hàng năm
TIỂU MỤC G. QUY CHẾ PHÁP LÝ, CÁC ĐẶC QUYỀN VÀ QUYỀN MIỄN TRỪ
ĐIỀU 176. Quy chế pháp lý
ĐIỀU 177. Các đặc quyền và quyền miễn trừ
ĐIỀU 178. Quyền miễn trừ về mặt tài phán và tịch thu tài sản
ĐIỀU 179. Quyền miễn trừ khám xét và miễn mọi hình thức sai áp khác
ĐIỀU 180. Quyền miễn trừ mọi sự kiểm soát, hạn chế, quy định hay lệnh tạm hoãn nợ
ĐIỀU 181. Hồ sơ và các thông tin chính thức của Cơ quan quyền lực
ĐIỀU 182. Các đặc quyền và quyền miễn trừ đối với các nhân viên hoạt động trong khuôn khổ của Cơ quan quyền lực
ĐIỀU 183. Miễn thuế hay lệ phí và miễn thuế quan
TIỂU MỤC H. ĐÌNH CHỈ VIỆC HƯỞNG CÁC QUYỀN VÀ ĐẶC QUYỀN CỦA CÁC THÀNH VIÊN
ĐIỀU 184. Đình chỉ quyền bỏ phiếu
ĐIỀU 185. Đình chỉ việc hưởng các quyền và đặc quyền vốn có của các thành viên
Mục 5. GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP VÀ Ý KIẾN TƯ VẤN
ĐIỀU 186. Viện giải quyết các tranh chấp liên quan đến đáy biển của Tòa án quốc tế về luật biển
ĐIỀU 187. Thẩm quyền của Viện giải quyết các tranh chấp liên quan đến đáy biển
ĐIỀU 188. Việc đưa những vụ tranh chấp ra trước một Viện đặc biệt của Tòa án quốc tế về luật biển hay ra trước một viện ad-hoc (đặc biệt) của Viện giải quyết các tranh chấp liên quan đến đáy biển hay ra trước một trọng tài thương mại bắt buộc
ĐIỀU 189. Giới hạn thẩm quyền liên quan đến các quyết định của Cơ quan quyền lực
ĐIỀU 190. Sự tham gia tố tụng và ra trước tòa của các quốc gia thành viên đã nhận bảo trợ
ĐIỀU 191. Ý kiến tư vấn
PHẦN XII. BẢO VỆ VÀ GÌN GIỮ MÔI TRƯỜNG BIỂN
Mục 1. CÁC QUY ĐỊNH CHUNG
ĐIỀU 192. Nghĩa vụ chung
ĐIỀU 193. Quyền thuộc chủ quyền của các quốc gia khai thác các tài nguyên thiên nhiên của mình
ĐIỀU 194. Các biện pháp nhằm ngăn ngừa, hạn chế và chế ngự ô nhiễm môi trường biển
ĐIỀU 195. Nghĩa vụ không được đùn đẩy thiệt hại hay các nguy cơ và không được thay thế một kiểu ô nhiễm này bằng một kiểu ô nhiễm khác
ĐIỀU 196. Sử dụng các kỹ thuật hay du nhập các loài ngoại lai hoặc mới
Mục 2. HỢP TÁC TRÊN PHẠM VI THẾ GIỚI VÀ KHU VỰC
ĐIỀU 197. Hợp tác trên phạm vi thế giới hoặc khu vực
ĐIỀU 198. Thông báo về một nguy cơ gây thiệt hại sắp xảy ra hay thông báo về một thiệt hại thực sự
ĐIỀU 199. Kế hoạch khẩn cấp chống ô nhiễm
ĐIỀU 200. Công tác nghiên cứu, các chương trình nghiên cứu và trao đổi thông tin và các dữ kiện
ĐIỀU 201. Tiêu chuẩn khoa học để soạn thảo các quy định
Mục 3. GIÚP ĐỠ KỸ THUẬT
ĐIỀU 202. Giúp đỡ cho các quốc gia đang phát triển trong các lĩnh vực khoa học và kỹ thuật
ĐIỀU 203. Việc đối xử ưu tiên cho các quốc gia đang phát triển
Mục 4. GIÁM SÁT LIÊN TỤC VÀ ĐÁNH GIÁ VỀ SINH THÁI
ĐIỀU 204. Giám sát liên tục các nguy cơ ô nhiễm và ảnh hưởng của ô nhiễm
ĐIỀU 205. Việc công bố các báo cáo
ĐIỀU 206. Đánh giá những tác dụng tiềm tàng của các hoạt động
Mục 5. QUY ĐỊNH QUỐC TẾ VÀ LUẬT TRONG NƯỚC NHẰM NGĂN NGỪA, HẠN CHẾ VÀ CHẾ NGỰ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG BIỂN
ĐIỀU 207. Ô nhiễm bắt nguồn từ đất
ĐIỀU 208. Ô nhiễm do các hoạt động liên quan đến đáy biển thuộc quyền tài phán quốc gia gây ra
ĐIỀU 209. Ô nhiễm do các hoạt động tiến hành trong Vùng gây ra
ĐIỀU 210. Ô nhiễm do sự nhận chìm
ĐIỀU 211. Ô nhiễm do tàu thuyền gây ra
ĐIỀU 212. Ô nhiễm có nguồn gốc từ bầu khí quyển hay qua bầu khí quyển
Mục 6. VIỆC ÁP DỤNG
ĐIỀU 213. Việc áp dụng quy định liên quan đến ô nhiễm xuất phát từ đất
ĐIỀU 214. Việc áp dụng các quy định liên quan đến ô nhiễm do các hoạt động liên quan đến đáy biển gây ra
ĐIỀU 215. Việc áp dụng quy định quốc tế liên quan đến ô nhiễm do các hoạt động tiến hành trong Vùng gây ra
ĐIỀU 216. Việc áp dụng quy định liên quan đến ô nhiễm do việc nhận chìm
ĐIỀU 217. Các quyền hạn của các quốc gia mà tàu mang cờ
ĐIỀU 218. Các quyền hạn của quốc gia có cảng
ĐIỀU 219. Các biện pháp kiểm tra khả năng đi biển nhằm tránh ô nhiễm
ĐIỀU 220. Các quyền hạn của quốc gia ven biển
ĐIỀU 221. Các biện pháp nhằm ngăn chặn ô nhiễm tiếp theo sau một tai nạn xảy ra trên biển
ĐIỀU 222. Việc áp dụng quy định liên quan đến ô nhiễm có nguồn gốc từ bầu khí quyển hay qua bầu khí quyển
Mục 7. CÁC BẢO ĐẢM
ĐIỀU 223. Các biện pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai một vụ kiện
ĐIỀU 224. Việc thi hành các quyền cảnh sát
ĐIỀU 225. Nghĩa vụ đối với các quốc gia tránh các hậu quả tai hại có thể xảy ra trong khi thi hành các quyền cảnh sát của họ
ĐIỀU 226. Các cuộc điều tra có thể được tiến hành đối với tàu thuyền nước ngoài
ĐIỀU 227. Việc không phân biệt đối xử với tàu thuyền nước ngoài
ĐIỀU 228. Việc đình chỉ các cuộc truy tố và các hạn chế đối với việc truy tố
ĐIỀU 229. Việc kiện về trách nhiệm dân sự
ĐIỀU 230. Các hình thức sử phạt bằng tiền và việc tôn trọng quyền bào chữa
ĐIỀU 231. Việc tôn trọng thông báo cho quốc gia mà tàu mang cờ và cho các quốc gia hữu quan khác
ĐIỀU 232. Trách nhiệm của các quốc gia về biện pháp thi hành
ĐIỀU 233. Các bảo đảm liên quan đến các eo biển dung cho hàng hải quốc tế
Mục 8. NHỮNG KHU VỰC BỊ BĂNG BAO PHỦ
ĐIỀU 234. Các khu vực bị băng bao phủ
Mục 9. TRÁCH NHIỆM
ĐIỀU 235. Trách nhiệm
Mục 10. VIỆC MIỄN TRỪ CÓ TÍNH CHẤT CHỦ QUYỀN
ĐIỀU 236. Việc miễn trừ có tính chất chủ quyền
Mục 11. NGHĨA VỤ PHÁT SINH TỪ CÁC CÔNG ƯỚC KHÁC VỀ VIỆC BẢO VỆ VÀ GÌN GIỮ MÔI TRƯỜNG BIỂN
ĐIỀU 237. Các nghĩa vụ phát sinh từ các công ước khác về việc bảo vệ và gìn giữ môi trường biển
PHẦN XIII. VIỆC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC BIỂN
Mục 1. CÁC QUY ĐỊNH CHUNG
ĐIỀU 238. Quyền tiến hành các cuộc nghiên cứu khoa học biển
ĐIỀU 239. Nghĩa vụ tạo điều kiện thuận lợi cho việc nghiên cứu khoa học biển
ĐIỀU 240. Các nguyên tắc chung chi phối việc chỉ đạo công tác nghiên cứu khoa học biển
ĐIỀU 241. Việc không thừa nhận công tác nghiên cứu khoa học biển với tư cách là cơ sở pháp lý cho một yêu sách nào đó
Mục 2. SỰ HỢP TÁC QUỐC TẾ
ĐIỀU 242. Nghĩa vụ tạo điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác quốc tế
ĐIỀU 243. Việc tạo ra các điều kiện thuận lợi
ĐIỀU 244. Việc công bố và phổ biến các thông tin và kiến thức
Mục 3. SỰ CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC BIỂN VÀ HOẠT ĐỘNG NHẰM TẠO ĐIỀU KIỆN THUẬN LỢI CHO CÔNG VIỆC NÀY
ĐIỀU 245. Việc nghiên cứu khoa học biển ở trong lãnh hải
ĐIỀU 246. Việc nghiên cứu khoa học biển trong vùng đặc quyền về kinh tế và trên thềm lục địa
ĐIỀU 247. Các dự dán nghiên cứu do các tổ chức quốc tế thực hiện hay duới sự bảo trợ của các tổ chức này
ĐIỀU 248. Nghĩa vụ cung cấp các thông tin cho quốc gia ven biển
ĐIỀU 249. Nghĩa vụ tuân thủ một số điều kiện
ĐIỀU 250. Các thông tin liên lạc liên quan đến các dự án nghiên cứu khoa học biển
ĐIỀU 251. Các tiêu chuẩn chung và các nguyên tắc chỉ đạo
ĐIỀU 252. Đồng ý ngầm
ĐIỀU 253. Việc đinh chỉ hoặc chấm dứt công việc nghiên cứu khoa học biển
ĐIỀU 254. Các quyền của các quốc gia láng giềng không có biển và các quốc gia láng giềng có hoàn cảnh địa lý bất lợi
ĐIỀU 255. Những biện pháp nhằm tạo điều kiện dễ dàng cho việc nghiên cứu khoa học biển và giúp đỡ cho các tàu thuyền nghiên cứu
ĐIỀU 256. Việc nghiên cứu khoa học biển trong Vùng
ĐIỀU 257. Việc nghiên cứu khoa học biển trong phần nuớc nằm ngoài ranh giới của vùng đặc quyền về kinh tế
Mục 4. CÁC THIẾT BỊ VÀ DỤNG CỤ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC TRONG MÔI TRUỜNG BIỂN
ĐIỀU 258. Việc đặt và sử dụng
ĐIỀU 259. Chế độ pháp lý
ĐIỀU 260. Khu vực an toàn
ĐIỀU 261. Nghĩa vụ không đuợc gây trở ngại cho hàng hải quốc tế
ĐIỀU 262. Dấu hiệu nhận dạng và phương tiện báo hiệu
Mục 5. TRÁCH NHIỆM
ĐIỀU 263. Trách nhiệm
Mục 6. GIẢi QUYẾT CÁC TRANH CHẤP VÀ CÁC BIỆN PHÁP BẢO ĐẢM
ĐIỀU 264. Việc giải quyết các tranh chấp
ĐIỀU 265. Các biện pháp bảo đảm
PHẦN XIV. PHÁT TRIỂN VÀ CHUYỂN GIAO KỸ THUẬT BIỂN
Mục 1. CÁC QUY ĐỊNH CHUNG
ĐIỀU 266. Việc xúc tiến phát triển và chuyển giao các kỹ thuật biển
ĐIỀU 267. Việc bảo vệ các lợi ích chính đáng
ĐIỀU 268. Các mục tiêu cơ bản
ĐIỀU 269. Các biện pháp được thi hành để đạt tới các mục tiêu cơ bản
Mục 2. VỀ HỢP TÁC QUỐC TẾ
ĐIỀU 270. Khuôn khổ và hợp tác quốc tế
ĐIỀU 271. Các nguyên tắc chỉ đạo, các tiêu chuẩn và quy phạm
ĐIỀU 272. Việc phối hợp các chương trình quốc tế
ĐIỀU 273. Việc hợp tác với các tổ chức quốc tế và Cơ quan quyền lực
ĐIỀU 274. Các mục tiêu của Cơ quan quyền lực
Mục 3. CÁC TRUNG TÂM NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT BIỂN CỦA QUỐC GIA VÀ KHU VỰC
ĐIỀU 275. Việc thành lập các trung tâm quốc gia
ĐIỀU 276. Việc thành lập các trung tâm khu vực
ĐIỀU 277. Những chức năng của các trung tâm khu vực
Mục 4. VIỆC HỢP TÁC GIỮA CÁC TỔ CHỨC QUỐC TẾ
ĐIỀU 278. Việc hợp tác giữa các tổ chức quốc tế
PHẦN XV. GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP
Mục 1. CÁC QUY ĐỊNH CHUNG
ĐIỀU 279. Nghĩa vụ giải quyết tranh chấp bằng phương pháp hòa bình
ĐIỀU 280. Giải quyết các tranh chấp bằng bất kỳ phương pháp hòa bình nào do các bên lựa chọn
ĐIỀU 281. Thủ tục phải tuân theo khi các bên không đạt tới một cách giải quyết
ĐIỀU 282. Các nghĩa vụ xuất phát từ các hiệp định chung, khu vực hay hai bên
ĐIỀU 283. Nghĩa vụ tiến hành các cuộc trao đổi về quan điểm
ĐIỀU 284. Việc hòa giải
ĐIỀU 285. Việc áp dụng mục này cho các vụ tranh chấp đã được đưa ra theo phần XI
Mục 2. CÁC THỦ TỤC BẮT BUỘC DẪN TỚI CÁC QUYẾT ĐỊNH BẮT BUỘC
ĐIỀU 286. Phạm vi áp dụng mục này
ĐIỀU 287. Việc lựa chọn thủ tục
ĐIỀU 288. Thẩm quyền
ĐIỀU 289. Các chuyên viên
ĐIỀU 290. Những biện pháp bảo đảm
ĐIỀU 291. Việc sử dụng các thủ tục giải quyết tranh chấp
ĐIỀU 292. Giải phóng ngay cho tàu thuyền bị cầm giữ hay trả tự do cho đoàn thủy thủ của nó
ĐIỀU 293. Luật có thể áp dụng
ĐIỀU 294. Các thủ tục sơ bộ
ĐIỀU 295. Trường hợp các biện pháp tố tụng nội bộ đã được sử dụng hết
ĐIỀU 296. Tính chất tối hậu và bắt buộc của các quyết định
Mục 3. CÁC GIỚI HẠN VÀ NGOẠI LỆ ĐỐI VỚI VIỆC ÁP DỤNG
ĐIỀU 297. Các giới hạn áp dụng mục 2
ĐIỀU 298. Những ngoại lệ không bắt buộc đối với việc áp dụng Mục 2
ĐIỀU 299. Quyền của các bên trong việc thỏa thuận các thủ tục
PHẦN XVI. CÁC QUY ĐỊNH CHUNG
ĐIỀU 300. Thiện chí và lạm quyền
ĐIỀU 301. Việc sử dụng biển vào những mục đích hòa bình
ĐIỀU 302. Việc tiết lộ các thông tin
ĐIỀU 303. Các hiện vật khảo cổ và lịch sử được phát hiện ở biển
ĐIỀU 304. Trách nhiệm trong trường hợp xảy ra thiệt hại
PHẦN XVII. CÁC QUI ĐỊNH CUỐI CÙNG
ĐIỀU 305. Ký kết
ĐIỀU 306. Việc phê chuẩn và việc xác nhận chính thức
ĐIỀU 307. Việc tham gia
ĐIỀU 308. Có hiệu lực
ĐIỀU 309. Các bảo lưu và ngoại lệ
ĐIỀU 310. Các tuyên bố
ĐIỀU 311. Mối quan hệ với các công ước và điều ước quốc tế khác
ĐIỀU 312. Sửa đổi
ĐIỀU 313. Việc sửa đổi bằng thủ tục đơn giản hóa
ĐIỀU 314. Những điều sửa đổi đối với các qui định của Công ước chỉ liên quan đến các hoạt động tiến hành trong Vùng
ĐIỀU 315. Những điều sửa đổi: ký, phê chuẩn, tham gia và các văn bản chính thức
ĐIỀU 316. Các điều sửa đổi có hiệu lực
ĐIỀU 317. Việc từ bỏ
ĐIỀU 318. Quy chế của các Phụ lục
ĐIỀU 319. Người lưu chiểu
ĐIỀU 320. Các văn bản chính thức
PHỤ LỤC I. CÁC LOÀI CÁ DI CƯ XA
PHỤ LỤC II. ỦY BAN RANH GIỚI THỀM LỤC ĐỊA
ĐIỀU 1.
ĐIỀU 2.
ĐIỀU 3.
ĐIỀU 4.
ĐIỀU 5.
ĐIỀU 6.
ĐIỀU 7.
ĐIỀU 8.
ĐIỀU 9.
PHỤ LỤC III. CÁC QUI ĐỊNH CƠ SỞ ĐIỀU CHỈNH VIỆC THĂM DÒ, KHẢO SÁT VÀ KHAI THÁC
ĐIỀU 1. Các quyền đối với các khoảng sản
ĐIỀU 2. Thăm dò
ĐIỀU 3. Khảo sát và khai thác
ĐIỀU 4. Các điều kiện về tư cách của những người yêu cầu
ĐIỀU 5. Chuyển giao các kỹ thuật
ĐIỀU 6. Việc chuẩn y các kế hoạch làm việc
ĐIỀU 7. Sự lựa chọn giữa những người xin cấp giấy phép sản xuất
ĐIỀU 8. Việc dành riêng các khu vực
ĐIỀU 9. Các hoạt động được tiến hành trong khu vực được dành riêng
ĐIỀU 10. Ưu đãi và ưu tiên dành cho một số yêu cầu
ĐIỀU 11. Các thỏa thuận liên doanh
ĐIỀU 12. Các hoạt động do xí nghiệp tiến hành
ĐIỀU 13. Các điều khoản tài chính của các hợp đồng
ĐIỀU 14. Việc thông báo các số liệu
ĐIỀU 15. Các chương trình đào tạo
ĐIỀU 16. Độc quyền về thăm dò và khai thác
ĐIỀU 17. Quy tắc, quy định và thủ tục của Cơ quan quyền lực
ĐIỀU 18. Phạt
ĐIỀU 19. Xét lại hợp đồng
ĐIỀU 20. Chuyền giao các quyền và nghĩa vụ
ĐIỀU 21. Luật áp dụng
ĐIỀU 22. Trách nhiệm
PHỤ LỤC IV. QUY CHẾ CỦA XÍ NGHIỆP
ĐIỀU 1. Các mục đích
ĐIỀU 2. Các quan hệ với cơ quan quyền lực
ĐIỀU 3. Giới hạn trách nhiệm
ĐIỀU 4. Cơ cấu
ĐIỀU 5. Hội đồng quản trị
ĐIỀU 6. Các quyền hạn và chức năng của hội đồng quản trị
ĐIỀU 7. Tổng giám đốc và nhân viên
ĐIỀU 8. Địa điểm
ĐIỀU 9. Các báo cáo và các bản quyết toán tài chính
ĐIỀU 10. Phân chia thu nhập thuần túy
ĐIỀU 11. Tài chính
ĐIỀU 12. Các nghiệp vụ
ĐIỀU 13. Quy chế pháp lý, các quyền miễn trừ và đặc quyền
PHỤ LỤC V. VIỆC HOÀ GIẢI
MỤC 1. HOÀ GIẢI THEO ĐÚNG MỤC 1 CỦA PHẦN XV
ĐIỀU 1. Khởi đầu thủ tục
ĐIỀU 2. Danh sách các hoà giải viên
ĐIỀU 3. Cơ cấu của uỷ ban hoà giải
ĐIỀU 4. Thủ tục
ĐIỀU 5. Giải pháp hoà giải
ĐIỀU 6. Các chức năng của uỷ ban
ĐIỀU 7. Báo cáo
ĐIỀU 8. Việc kết thúc thủ tục
ĐIỀU 9. Tiền thù lao và lệ phí
ĐIỀU 10. Quyền của các bên không theo thủ tục
MỤC 2. BẮT BUỘC THEO THỦ TỤC HOÀ GIẢI THEO ĐÚNG MỤC 3 CỦA PHẦN XV
ĐIỀU 11. Việc khởi đầu thủ tục
ĐIỀU 12. Không có trả lời hay từ chối chấp hành thủ tục
ĐIỀU 13. Thẩm quyền
ĐIỀU 14. Áp dụng mục 1
PHỤ LỤC VI. QUY CHẾ CỦA TOÀ ÁN QUỐC TẾ VỀ LUẬT BIỂN
ĐIỀU 1. Các quy định chung
MỤC 1. TỔ CHỨC CỦA TOÀ ÁN
ĐIỀU 2. Thành phần
ĐIỀU 3. Các thành viên của Toà án
ĐIỀU 4. Các việc ứng cử và bầu cứ
ĐIỀU 5. Nhiệm kỳ
ĐIỀU 6. Các ghế bị trống
ĐIỀU 7. Sự không thể kiêm nhiệm
ĐIỀU 8. Các điều kiện liên quan đến việc tham gia của các thành viên vào việc giải quyết một vụ kiện nhất định
ĐIỀU 9. Hậu quả do một thành viên của Toà án không đáp ứng các điều kiện cần thiết
ĐIỀU 10. Các đặc quyền và quyền miễn trừ
ĐIỀU 11. Cam kết long trọng
ĐIỀU 12. Chánh án, phó chánh án và thư ký toà án
ĐIỀU 13. Số đại biểu cần thiết (quorum)
ĐIỀU 14. Viện giải quyết các vụ tranh chấp liên quan đến đáy biển
ĐIỀU 15. Các viện đặc biệt
ĐIỀU 16. Quy chế của Toà án
ĐIỀU 17. Các thành viên có quốc tịch của các bên
ĐIỀU 18. Thù lao
ĐIỀU 19. Các kinh phí của Toà án
MỤC 2. THẨM QUYỀN CỦA TOÀ ÁN
ĐIỀU 20. Quyền được đưa vấn đề ra Toà án
ĐIỀU 21. Thẩm quyền
ĐIỀU 22. Việc đưa ra Toà án các vụ tranh chấp liên quan đến các thoả thuận khác
ĐIỀU 23. Luật áp dụng
MỤC 3. THỦ TỤC
ĐIỀU 24. Việc khởi tố
ĐIỀU 25. Biện pháp đảm bảo
ĐIỀU 26. Phiên tòa
ĐIỀU 27. Điều hành vụ kiện
ĐIỀU 28. Vắng mặt
ĐIỀU 29. Đa số cần thiết để ra quyết định
ĐIỀU 30. Bản án
ĐIỀU 31. Việc yêu cầu được tham gia
ĐIỀU 32. Quyền can thiệp và những vấn đề giải thích hay áp dụng
ĐIỀU 33. Tính chất quyết định về hiệu lực bắt buộc của các phán quyết
ĐIỀU 34. Án phí
MỤC 4. VIỆN GIẢI QUYẾT CÁC TRANH CHẤP LIÊN QUAN ĐẾN ĐÁY BIỂN
ĐIỀU 35. Thành phần
ĐIỀU 36. Các viện ad-hoc (đặc biệt)
ĐIỀU 37. Quyền đưa vấn đề ra Viện
ĐIỀU 38. Luật áp dụng
ĐIỀU 39. Việc thi hành các quyết định của Viện
ĐIỀU 40. Việc áp dụng các mục khác của Phụ lục này
MỤC 5. CÁC ĐIỀU SỬA ĐỔI
ĐIỀU 41. Các điều sửa đổi
PHỤ LỤC VII. TRỌNG TÀI
ĐIỀU 1. Việc khởi tố
ĐIỀU 2. Danh sách các trọng tài
ĐIỀU 3. Thành lập Toà trọng tài
ĐIỀU 4. Các chức năng của Toà trọng tài
ĐIỀU 5. Thủ tục
ĐIỀU 6. Những nghĩa vụ của các bên
ĐIỀU 7. Lệ phí
ĐIỀU 8. Đa số cần thiết phải thông qua các bản án
ĐIỀU 9. Vắng mặt
ĐIỀU 10. Bản án
ĐIỀU 11. Tính chất tối hậu của bản án
ĐIỀU 12. Giải thích hoặc thi hành bản án
ĐIỀU 13. Áp dụng đối với các thực thể không phải là các quốc gia thành viên
PHỤ LỤC VIII. TRỌNG TÀI ĐẶC BIỆT
ĐIỀU 1. Việc khởi tố
ĐIỀU 2. Danh sách các chuyên viên
ĐIỀU 3. Cơ cấu của Toà trọng tài đặc biệt
ĐIỀU 4. Các quy định chung
ĐIỀU 5. Việc xác lập các sự kiện
PHỤ LỤC IX. SỰ THAM GIA CỦA CÁC TỔ CHỨC QUỐC TẾ
ĐIỀU 1. Việc sử dụng thuật ngữ "tổ chức quốc tế"
ĐIỀU 2. Việc ký kết
ĐIỀU 3. Việc xác nhận chính thức và việc gia nhập
ĐIỀU 4. Phạm vi tham gia, các quyền và nghĩa vụ
ĐIỀU 5. Các tuyên bố, thông báo và thông tin
ĐIỀU 6. Trách nhiệm
ĐIỀU 7. Giải quyết các vụ tranh chấp
ĐIỀU 8. Áp dụng Phần XVII

Công ước


title: Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển/Lời nói đầu

text:
Các Quốc gia Thành viên của Công ước,

Với lòng mong muốn giải quyết, trên tinh thần hiểu biết và hợp tác với nhau, mọi vấn đề liên quan đến luật biển, và ý thức được tầm vóc lịch sử của Công ước là một cống hiến quan trọng vào việc giữ gìn hòa bình, công lý và tiến bộ cho tất cả các dân tộc trên thế giới;

Nhận thấy rằng, những sự kiện mới nảy sinh kể từ các Hội nghị của Liên Hiệp Quốc về luật biển được nhóm họp tại Giơnevơ năm 1958 và năm 1960, đã làm tăng thêm sự cần thiết phải có một Công ước mới về luật biển có thể được mọi người chấp nhận;

Ý thức rằng, những vấn đề về các vùng biển có liên quan chặt chẽ với nhau và cần được xem xét một cách đồng bộ;

Thừa nhận rằng, điều đáng mong muốn là, bằng Công ước với sự quan tâm đúng mức đến chủ quyền của tất cả các quốc gia, thiết lập được một trật tự pháp lý cho các biển và đại dương làm dễ dàng cho việc sử dụng công bằng và hiệu quả những tài nguyên, việc bảo tồn những nguồn lợi sinh vật của các biển và các đại dương, việc nghiên cứu, bảo vệ và gìn giữ môi trường biển;

Cho rằng, việc thực hiện các mục tiêu này sẽ góp phần thiết lập nên một trật tự kinh tế quốc tế đúng đắn và công bằng, trong đó có tính đến các lợi ích và nhu cầu của toàn thể loài người và đặc biệt là các lợi ích và nhu cầu riêng của các nước đang phát triển, dù có biển hay không có biển;

Mong muốn phát triển bằng Công ước, các nguyên tắc trong Nghị quyết 2749 (XXV) ngày 17 tháng 12 năm 1970, trong đó Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc đã đặc biệt trịnh trọng tuyên bố rằng khu vực đáy biển và đại dương, cũng như lòng đất dưới đáy các khu vực nằm ngoài giới hạn chung của loài người và việc thăm dò, khai thác khu vực này sẽ được tiến hành vì lợi ích của toàn thể loài người, không phụ thuộc vào vị trí địa lý của các quốc gia;

Tin tưởng rằng, việc pháp điển hóa và sự phát triển theo chiều hướng tiến hóa của Luật biển được thực hiện trong Công ước sẽ góp phần tăng cường hòa bình, an ninh, hợp tác và quan hệ hữu nghị giữa tất cả các dân tộc phù hợp với các nguyên tắc công bằng và bình đẳng về quyền, và sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho tiến bộ về kinh tế và xã hội của tất cả các dân tộc trên thế giới, phù hợp với các mục tiêu và các nguyên tắc của Liên Hiệp Quốc như đã được nêu trong Hiến chương;

Khẳng định rằng, các vấn đề không quy định trong Công ước sẽ tiếp tục được xử lý bằng các quy tắc và nguyên tắc của pháp luật quốc tế chung;

Đã thỏa thuận như sau:


title: Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển/Phần I

text:
PHẦN I. MỞ ĐẦU

ĐIỀU 1. Sử dụng các thuật ngữ và phạm vi áp dụng
1. Những thuật ngữ được sử dụng trong Công ước cần được hiểu như sau:
(1) “Vùng” (Zone): là đáy biển và lòng đất dưới đáy biển nằm bên ngoài giới hạn quyền tài phán quốc gia;

(2) “Cơ quan quyền lực” (Autorité): là cơ quan quyền lực quốc tế về đáy biển;

(3) “Các hoạt động được tiến hành trong Vùng” (activités menées dans la Zone): là mọi hoạt động thăm dò và khai thác các tài nguyên của Vùng;

(4) “Ô nhiễm môi trường biển” (Pullution du milieu marin): là việc con người trực tiếp hoặc gián tiếp đưa các chất liệu hoặc năng lượng vào môi trường biển, bao gồm cả các cửa sông, khi việc đó gây ra hoặc có thể gây ra những tác hại như gây tổn hại đến nguồn lợi sinh vật, và đến hệ động vật và hệ thực vật biển, gây nguy hiểm cho sức khỏe con người, gây trở ngại cho các hoạt động ở biển, kể cả việc đánh bắt hải sản và các việc sử dụng biển một cách hợp pháp khác, làm biến đổi chất lượng nước biển về phương diện sử dụng nó và làm giảm sút các giá trị mỹ cảm của biển;

(5)(a) “Sự nhận chìm” (immersion) là:

(i) mọi sự trút bỏ có ý thức xuống biển các chất thải hoặc các chất khác từ các tàu thuyền, phương tiện bay, giàn nổi hoặc công trình khác được bố trí ở biển.

(ii) mọi sự đánh chìm tàu thuyền, phương tiện bay, giàn nổi hoặc các công trình khác được bố trí ở biển.

(b) Thuật ngữ “nhận chìm” không nhằm vào:

(i) việc vứt bỏ các chất thải hoặc các chất khác được sản sinh trực tiếp hoặc gián tiếp trong việc khai thác bình thường của tàu thuyền, phương tiện bay, giàn nổi hoặc các công trình khác được bố trí trên biển, cũng như các thiết bị của chúng, ngoại trừ các chất thải hoặc các chất khác được chuyên chở hoặc chuyển tài trên các tàu thuyền, phương tiện bay, giàn nổi hoặc các công trình khác bố trí ở biển được dùng để thải bỏ các chất đó, trên các tàu thuyền, phương tiện bay, giàn nổi hay các công trình đó tạo ra;

(ii) việc tàng chứa các chất với mục đích không phải chỉ là để thải bỏ chúng với điều kiện là việc tàng chứa này không đi ngược lại những mục đich của Công ước.

2.(1) “Các quốc gia thành viên” (Etats Parties) là những quốc gia đã chấp nhận sự ràng buộc của Công ước và Công ước có hiệu lực đối với các quốc gia đó.

(2) Công ước được áp dụng mulatis mutandis (với những thay đổi cần thiết về chi tiết) cho những thực thể nói trong Điều 305 khoản 1, điểm (b), (c), (d), (e) và (f) đã trở thành thành viên của Công ước, theo đúng với các điều kiện liên quan đến từng thực thể; trong giới hạn đó, thuật ngữ “quốc gia thành viên” cũng dùng để chỉ những thực thể này.