Ekspert meiner det kan bli vanlegare med mangel på både mjølk, egg og kjøt
Uaktuelt å selje importerte egg i butikkane, seier Norgesgruppen. Men Kim Andre Schau (38) ville kjøpt svenske egg. Kim Andre Schau (38) står framfor ei tom egghylle på Meny Sletten.  – Dette irriterer meg grenselaust.  Han er på ei siste runde med påskehandel i lag med kona Mia Sæterlid (35) og dottera på seks månader. Schau et vanlegvis minst tre egg om dagen. Det kan det fort bli slutt på.  – Eg kjøper vanlegvis 60 egg i slengen. Då eg var innom butikken før helga for å fylle opp att lageret, var det heilt tomt. No har eg egg for kanskje fem dagar, så får vi sjå.  Mange butikkar er enten tomme for egg, eller ventar å bli det dei næraste dagane. Eggmangelen har påverka marknaden sidan i fjor haust.  Ivar Gaasland, samfunnsøkonom ved BI, trur slike situasjonar vil bli meir vanleg. – Eg trur vi vil oppleve dette oftare framover. Både når det gjeld egg, mjølk og kjøt.  Enkelt forklart er det fordi det ikkje lenger er lov å eksportere subsidierte varer til utlandet, seier Gaasland.  – Før blei det ofte produsert i meste laget, slik at vi alltid hadde nok. For å halde oppe prisen i den norske marknaden blei overskotet selt billeg til utlandet. Men i 2021 bestemte Verdens Handelsorganisasjon at det ikkje lenger skulle vere mogeleg å eksportere subsidierte varer, fordi det gjorde at bønder i andre land fekk dårlegare prisar for sine varer. Dei subsidierte varene vi produserer i Noreg er egg, mjølk, svin, lam og storfe.  Du hugsar kanskje at Nortura betalte ut pengar til norske eggbønder i 2022? Dette var eit tiltak for at dei skulle produsere mindre egg.  – Overproduksjon er blitt dyrare etter regelendringa. Dermed gjer produsentane det dei kan for at dette ikkje skal bli tilfelle lenger, seier Gaasland.  Stort sett tek produsentane sikte på å levere akkurat nok til å dekke etterspurnaden. Gaasland meiner det gjer oss ekstra sårbare. – Dei balanserer marknaden på ein knivsegg. Direktør i Nortura Totalmarked, Ole Nikolai Skulberg, bekreftar utfordringane som Gaasland beskriv.  – Det var lettare å balansere marknaden då vi hadde sjansen til å eksportere litt av overskotet. Då kunne vi alltid ha ei overdekning i marknaden.  Men han vil ikkje spå noko for korleis dekninga på dei ulike varene vil bli framover.  – Det ønskjer eg ikkje å spekulere i.  Så, kva er alternativa, viss det er for lite av ei vare i marknaden?  Når det er mangel på egg importerer vi av og til egg frå Sverige eller Finland, fordi dei er trygge for salmonella. Men desse egga blir berre brukt til industriell produksjon, ikkje selt i butikk.  Kommunikasjonsdirektør i Norgesgruppen, Kine Søyland, seier det er uaktuelt for dei å importere egg frå utlandet som er meint til konsum.  – Norske forbrukarar vil ha norske egg. Vi har ikkje vurdert å importere, og kjem ikkje til å gjere det.  Schau og Sæterlid seier dei ikkje ville hatt noko problem med å ete egg frå Finland eller Sverige.  – Det er betre at ein kan kjøpe egg enn at det går tomt, og så lenge det er trygt hadde det vore greitt for meg, seier Schau.  – Men vi må vere litt forsiktige med import. Ein skal ikkje utkonkurrere den norske bonden, legg Sæterlid til.  Schau er einig i at den norske bonden er viktigast, men seier det er «heilt idiotisk» at ein ikkje kan få tak i egg.  – Eg forventar at dei gjer det dei kan for å få tak i egg til kundane. 
Mange butikkar i Noreg er tomme for egg, ein trend som har påverka marknaden sidan i fjor haust.  Ivar Gaasland, samfunnsøkonom ved BI, meiner at mangel på egg, mjølk og kjøtt vil bli meir vanleg.  Det er ikkje lenger lov å eksportere subsidierte varer. Overproduksjon er blitt dyrare for bøndene, og for å unngå dette produserer dei akkurat nok til å dekke etterspurnaden. Når det er mangel på egg blir det importert frå Sverige eller Finland til industriell produksjon, men ikkje til sal i butikkane.  Kommunikasjonsdirektør hos Norgesgruppen, Kine Søyland, seier det er uaktuelt å importere egg til konsum.