World Music Day 2018 : आपल्या भारतीय संस्कृती , सभ्यता , परंपरा , मूल्ये यांच्या अनेक वैशिष्ट्यांतील एक महत्त्वपूर्ण गोष्ट म्हणजे , गीत , संगीत आणि नृत्य . फिल्मी म्हणजेच हिंदीसह देशातील सर्वच प्रादेशिक चित्रपट आणि गैरफिल्मी संगीत अर्थात चित्रपटाव्यतिरिक्त अनेक प्रकारचे संगीत हे आपले खास वैशिष्ट्य . जगभरात विविध प्रकारच्या संगीताचा प्रवास , प्रवाह , प्रगती सुरुच असते , सगळीकडे सातच सूर आहेत आणि ग्लोबलायझेशनच्या युगात हा संगीताचा प्रभाव देश व धर्म यांच्या सीमा ओलांडून वाहतो आहे . आपल्या चित्रपट संस्कृतीत या संगीत कलेला जन्मापासूनच स्थान . याचे कारण आपल्या चित्रपटावरचा सुरुवातीचा संगीत नाटकाचा प्रभाव व आपल्या सर्वसामान्यांच्या आयुष्यात बारशापासून विविध सणात असलेले गीत संगीत नृत्याचे स्थान . याचा प्रत्यक्ष - अप्रत्यक्ष प्रभाव पहिल्या बोलपटापासूनच पडला . ‘अयोध्येचा राजा ‘ ( १९३२ ) या आपल्या पहिल्याच बोलपटात पंधरा गाणी होती आणि दिग्दर्शक - संकलक व्ही . शांताराम यांनी ती पटकथेच्या ओघात साकारली . पूर्वीच्या अनेक चित्रपटात दहापेक्षाही जास्त गाणी असणे आणि ती जवळपास सर्वच श्रवणीय असणे ही जणू सामान्य गोष्ट असे . गाण्याशिवाय चित्रपट ही संकल्पना कालांतराने आली तेव्हा पार्श्वसंगीत महत्त्वपूर्ण ठरले . पण व्ही . शांताराम , राज कपूर , विजय आनंद , राज खोसला , गुरुदत्त त्याप्रमाणेच मनोजकुमार , सुभाष घई , संजय लीला भन्साली यांच्या चित्रपटातील गाणे ‘पाहणे’ कायमच सुखद अनुभव राहिलाय . याचे कारण ते नृत्य दिग्दर्शकाकडे गाणे सोपवून सेटबाहेर खुर्ची टाकून बसत नसत . ते स्वतः गाण्याचा दृश्यसौंदर्यात लक्ष घालत . ‘अलबेला’चे ‘भोली सुरत दिल के खोटे’ गाण्यावर प्रेक्षक जागा सोडून पडद्यासमोर नाचत . अनेक चित्रपटांच्या आवडत्या गाण्यावर पडद्यावर पैसे उडवणे ही आपली जगावेगळीच संस्कृती होती . चित्रपट गीत संगीत नृत्याने समाजाचे भावविश्व व्यापलंय . विजय आनंदने ‘गाईड ‘मध्ये ‘मोसे छल जी हरा व क्या से क्या हो गया’ ही तर राज कपूरने ‘घे घे रे सायबा’ व ‘झूठ बोले कव्वा काटे’ ही दोन गाणी चित्रपटात लागोपाठ ठेवूनही प्रेक्षकांनी ती स्वीकारलीत . याचे कारण हीच आपल्या देशातील चित्रपटाची खासियत आहे . पूर्वी रेडियो हेच गाणे ऐकण्याचे एकमेव माध्यम होते . लग्न , बारसे , सण यात लाऊड स्पीकर जोरजोरात गाणी ऐकवून आपले नाव सार्थ करे पण ते रोज कसे असेल ? दक्षिण मुंबईतील इराणी हॉटेलमधील ज्यूक बॉक्समध्ये दहा पैशाचे नाणे टाकून आवडते गाणे ऐकायचे . आपले गाणे येईपर्यंत इतरही गाणी ऐकून होत . सत्तरच्या दशकात आठ आण्यात एक गाणे होते हे आठवतयं . पानवाला व सलून हीच दोन गाणी ऐकण्याची हुकमी स्थाने होती . इतकी मर्यादित माध्यमे असल्यानेच फक्त आणि फक्त गाणी ऐकण्या , पाहण्यासाठी सिनेमाला जाणे होई . बैजू बावरा , फागुन , गुंज उठी शहनाई असे संगीतप्रधान चित्रपट कायमस्वरुपी लोकप्रिय राहिलेत . याचे कारण दूरदर्शन , टेपरेकॉर्डर , उपग्रह वाहिन्या अशी माध्यमे वाढताना त्यासह जुनी असंख्य गाणी पुढील पिढीत आली . मोबाईल कॉलर ट्यून , रिंग टोन आणि मग युट्यूब यातून संगीत फोफावले . गीत संगीत नृत्याने भरलेला ‘हम आपके है कौन ‘ सुपर हिट होतानाच आपल्या लग्न संस्कृतीला जणू इव्हेंट्सचे स्वरूप येतानाच नृत्यही विकसित झाले . मुलीचा पिता लग्नात नाचायलाच हवा . सोनम कपूरच्या लग्नात अनिल कपूर नाचला तसेच खेड्यापाड्यातील लग्नात नाचो संस्कृती खोलवर रूजलीय . ‘लगान’ला ऑस्करसाठी पाठवले तेव्हा या संगीतमय चित्रपटाचा तेथे निभाव तो काय लागणार म्हणत अनेकांनी भुवया उंचावल्या . पण हीच आपली चित्रपट संस्कृती आहे यावर आशुतोष गोवारीकर ठाम राहिला आणि ‘लगान’ला विदेशी चित्रपटात नामांकन मिळाले . पूर्वी अनेक सिंगल स्क्रीन थिएटरची साऊंड व्यवस्था साधारण स्वरुपाची असूनही प्रेक्षक गाण्यात रमत . ‘शोले’ने स्टीरिओफोनिक साऊंड आणला व चित्रपटाचा वेगळाच फिल येऊ लागला . वेगळ्या भाषेत सांगायचे तर ‘शोले’त संगीत खच्चून भरल्याचा प्रत्यय प्रत्येक दृश्यात येई . गब्बर सिंगच्या एन्ट्रीचा म्युझिक पिसही शहारून टाके . ‘मैने प्यार किया ‘ने फोर ट्रॅक आणत एक पाऊल पुढे टाकले . पुढे मल्टिप्लेक्स युगात डॉल्बी आणले . पण चित्रपट संगीतातील गोडवा कमी झाला तरी बाथरुम सिंगर खूप आहेत . पिकनिकला गाण्याच्या भेंड्या हुकमी झाल्यात . उपग्रह वाहिन्यांवर गीत नृत्याच्या कार्यक्रमांची वाढती संख्या व सातत्य देशाच्या कानाकोपऱ्यातून अनेकाना संधी देतेय . मूळ गाण्यात रिमिक्स केव्हाच रुजलय . जुन्या चित्रपटातील गाणी चाल बदलून , बिघडवून नवीन चित्रपटात येऊ लागलयं . रिक्षा , ट्रक व बार यातून गाणी वाहत असतातच . अधूनमधून सहज गुणगुणलो तरी आपल्याला रिलीफ मिळतोय . आजारपणात संगीत ऐकणे हितकारक असाही निष्कर्ष काढला गेलाय . ‘सैराट’च्या झिंगाट गाण्यावर पडद्यासमोर नाचत अनेकांनी आनंद मिळवत क्षीण हलका केला . अनेक चिंता , विवंचना , तणाव यावर आवडते गाणे ऐकणे , गुणगुणते जणू एक डोस आहे . संगीताने सगळेच विश्व व्यापलेय , त्यातले काही सूर आळवलेत .


सुबोध भावे ‘प्रा . जहागीरदार’ तर अभिनेत्री राजश्री लांडगे ‘मंजुळा’ लोकप्रिय ठरलेल्या आणि मराठी रंगभूमीच्या इतिहासात ‘मानाचे पान’ निर्माण केलेल्या ‘कटय़ार काळजात घुसली’ आणि ‘नटसम्राट’ या दोन नाटकांवर आधारित चित्रपटांना अमाप लोकप्रियता आणि रसिकमान्यता मिळाली . मराठीतील लोकप्रिय नाटकांवर आधारित चित्रपट तयार करण्याचा हा कल आता ‘ती फुलराणी’च्या निमित्ताने पुढे सुरू राहणार आहे . ‘ती फुलराणी’ हे नाटक आता रुपेरी पडद्यावर सादर होणार आहे . आगामी ‘ती फुलराणी’ चित्रपटात अभिनेता व दिग्दर्शक सुबोध भावे ‘प्रा . जहागीरदार’ भूमिकेत , तर अभिनेत्री राजश्री लांडगे ‘मंजुळा’च्या भूमिकेत आहेत . चित्रपटाच्या दिग्दर्शनाचे शिवधनुष्य अमोल शेटगे यांनी उचलले आहे . ‘बालगंधर्व’ , ‘लोकमान्य टिळक’ आणि ‘कटय़ार काळजात घुसली’ चित्रपटांतील ‘सदाशिव’नंतर सुबोध भावे ‘ती फुलराणी’मधील ही महत्त्वाची व लोकप्रिय भूमिका साकारणार आहे . जॉर्ज बनॉर्ड शॉ लिखित ‘पिग्मॅलियन’ हे नाटक , त्यावर आधारित ‘माय फेअर लेडी’ हा इंग्रजी चित्रपट पूर्वी येऊन गेला . मुळात हा विषयच आव्हानात्मक असून मानवी भावभावनांचा खेळ यात आहे . विषय भावनाप्रधान व सखोल आहे . नाटकावरून चित्रपट तयार करण्यासाठी म्हणून जे काही स्वातंत्र्य घ्यावे लागते ते घेऊन सध्या यावर काम सुरू आहे . ही प्रक्रिया पूर्ण झाली की , प्रत्यक्ष कामाला सुरुवात होईल . सुबोध भावे उत्तम अभिनेता आहे . त्याच्या डोळ्यात आत्मविश्वास आणि निरागसता आहे . तो ‘प्रा . जहागीरदार’ या भूमिकेला न्याय देईल असे वाटल्यानेच या भूमिकेसाठी त्याची निवड केल्याचे दिग्दर्शक अमोल शेटगे यांनी ‘लोकसत्ता’ला सांगितले . थोडा नाटकाचा इतिहास पु . ल . देशपांडे लिखित ‘ती फुलराणी’ या नाटकाने मराठी रंगभूमीवर इतिहासात घडविला . जॉर्ज बनॉर्ड शॉ यांच्या ‘पिग्मॅलियन’ या मूळ नाटकाला ‘पुलं’नीं अस्सल मराठी साज चढवला . भक्ती बर्वे ( मंजुळा ) आणि सतीश दुभाषी ( प्रा . जहागीरदार ) यांच्या प्रमुख भूमिका यात होत्या . या नाटकात पुढे सुकन्या कुलकर्णी , अमृता सुभाष यांनी ‘मंजुळा’ साकारली आणि आता हेमांगी कवी ‘मंजुळा’ सादर करत आहेत , तर संजय मोने , अविनाश नारकर यांनी ‘प्रा . जहागीरदार’ साकारला .


इंग्लंडवर धमाकेदार विजय मिळवल्यानंतर भारतीय क्रिकेट संघाचा स्टार क्रिकेटपटू विराट कोहली आता सुट्टी साजरी करण्यासाठी उत्तराखंडला पोहचला आहे . विशेष म्हणजे , विराट उत्तराखंडला एकटा गेलेला नाही . त्याच्यासोबत त्याची प्रेयसी आणि अभिनेत्री अनुष्का शर्मा हिचीदेखील त्याला सोबत मिळाली आहे . आठवड्याच्या शेवटी हे प्रेमी युगुल विमानाने देहरादून येथील जॉली ग्रॅण्ट विमानतळावर पोहोचले . त्यानंतर ते एकाच गाडीत बसून तेथून गेले . या दोघांना एकत्र पाहताच तेथे उपस्थित असलेल्या लोकांनी त्यांचे फोटो काढण्यास सुरुवात केली होती . विमानतळावरून विराट आणि अनुष्का गाडीने हृषिकेशच्या दिशेने गेले . हे दोघेही हृषिकेशपासून १२ किमी अंतरावर असलेल्या नरेंद्रनगर येथील आनंदा हॉटेल येथे थांबल्याचे वृत्त लाइव्ह हिंदुस्तान या संकेतस्थळाने दिले आहे . आनंदा हे पंचातारांकित हॉटेल असून ते स्पा आणि मेडिटेशनसाठी प्रसिद्ध आहे . पुढचे काही दिवस विराट - अनुष्का येथेच राहणार असल्याचे समजते . मात्र , हे दोघेही नववर्षाचे स्वागत येथेच करणार की नाही हे अद्याप स्पष्ट झालेले नाही . दरम्यान , आनंदा हॉटेलमध्ये त्यांच्यासाठी शनिवारी रात्री ख्रिसमस पार्टीचे आयोजन करण्यात आले होते . तसेच , हे दोघे आउटींगसाठी टेहरी सरोवर येथे वॉटर स्पोर्टसचा आनंद लुटण्यासाठी जाण्याची शक्यता आहे . अनुष्काचे आजोळ देहरादून येथे आहे . नेशविला रोड येथे तिच्या आजीचे घर आहे . तिचे उत्तराखंडवर असलेले प्रेम अनेकदा सोशल मिडीया आणि मुलाखतींच्या माध्यमातून समोर आले आहे . इतकेच नव्हे तर सुट्ट्यांसाठी विराटला आनंदा नेण्याची कल्पनाही अनुष्काचीच असल्याचे म्हटले जातेय .


संजय लीला भन्साळी यांच्या आगामी सिनेमात अभिषेक बच्चन आणि प्रियांका चोप्रा ही जोडी एकत्र दिसेल असे म्हटले जात होते . साहिर लुधियानवी आणि अमृता प्रीतम यांच्या प्रेमकथेवर आधारित या सिनेमात अमृताची भूमिका प्रियांका साकारणार असल्याचे जवळपास निश्चित झाले होते . तर साहिर यांच्या व्यक्तिरेखेसाठी भन्साळी यांचा अजून शोध सुरू असल्याचे म्हटले जात आहे . या भूमिकेसाठी अभिषेक बच्चनचे नाव समोर येत होते . पण जसे अभिषेकचे नाव समोर आले तसे प्रियांकाने हा सिनेमा सोडल्याची बातमीही आली . अभिषेकच्या नावानंतर प्रियांकाने सिनेमा करण्यास नकार का कळवला हे मात्र कळत नव्हते . ‘डेक्कन क्रॉनिकल’ने प्रसिद्ध केलेल्या वृत्तानुसार , प्रियांकाने अभिषेकला नकार देण्याचे मुख्य कारण ऐश्वर्या राय आहे . त्याचे झाले असे की , रोहन सिप्पी यांच्या एका सिनेमात ऐश्वर्याला डावलून प्रियांकाची वर्णी लावण्यात आली होती . पण ऐश्वर्याला काढल्यामुळे अभिषेकने प्रियांकासोबत काम करण्यास नकार दिला होता . आता इतक्या वर्षांनी ही संधी प्रियांकाला मिळाल्याने तिने भन्साळी यांच्या आगामी सिनेमात अभिषेकसोबत काम करण्यास स्पष्ट नकार दिला . आता प्रियांकाने या सिनेमाला नकार कळवल्यामुळे भन्साळी या सिनेमासाठी नवीन अभिनेत्रीच्या शोधात आहेत . यासाठी ऐश्वर्याचाही विचार केला जात आहे . जर या सिनेमासाठी ही पती - पत्नीची जोडी एकत्र आली तर त्यांचा हा एकत्रीत असा नववा सिनेमा असेल . २००० मध्ये आलेल्या ‘ढाई अक्षर प्रेम के’ या सिनेमात अॅश - अभी यांनी पहिल्यांदा एकत्र काम केले होते . यानंतर ‘कुछ ना कहो’ , ‘बंटी और बबली’ , ‘उमराव जान’ , ‘धूम २’ , ‘गुरू’ , ‘सरकार राज’ आणि मणी रत्नम यांच्या ‘रावण’ या सिनेमांमध्ये एकत्र काम केले . संजय लीला भन्साळी आणि ऐश्वर्या ही दिग्दर्शक - अभिनेत्रीची जोडी या आधीही हिट ठरली आहे . दोघांनी संजय लीला भंसाळींसोबत ऐश्वर्याने याआधी ही काम केले आहे . ‘हम दिल दे चुके सनम’ , ‘देवदास’ आणि ‘गुजारिश’ या सिनेमांसाठी एकत्र काम केले .


पॉर्न विश्वातून बॉलिवूडकडे वळलेली अभिनेत्री सनी लिओनीला अनेकदा विरोधाला सामोरे जावे लागले आहे . यावेळीही बंगळुरु येथे होणाऱ्या तिच्या कार्यक्रमाला विरोध करण्यात आल्याचे वृत्त आहे . नववर्षाचे औचित्य साधून ३१ डिसेंबरला रात्री बंगळुरु येथे होणाऱ्या एका कार्यक्रमाला सनी उपस्थित राहणार होती . मात्र , काही कन्नड समर्थकांच्या संघटनांना सनीचे उपस्थित राहणे पटत नसल्याने त्यांनी विरोध केला . या संघटनांनी ३१ डिसेंबरला होणारा कार्यक्रम आणि सनीच्या विरोधात गुरुवारी निदर्शने केली . वाचा : . . अन् ऐश्वर्याने ओखी चक्रीवादळाचीही पर्वा केली नाही सनी लिओनीचे फोटो जाळून ‘कन्नड रक्षक वेदिके’ने ( KRV ) वर्षाच्या शेवटच्या दिवशी होणाऱ्या कार्यक्रमाला विरोध केला . अशा प्रकारचे कार्यक्रम आपल्या संस्कृतीला घातक असून , याप्रकारे नववर्षाचे स्वागत केले जात नाही , असे या संघटनांचे म्हणणे आहे . तसेच , त्यांनी सनीचा कार्यक्रम रद्द करण्याचीही मागणी केली . वाचा : सॅनिटरी नॅपकिनविषयी दियाने दिला महत्त्वाचा संदेश अलिशान हॉटेलमध्ये होणाऱ्या या कार्यक्रमासाठी तिकीटांची विक्रीही करण्यात आली आहे . एका मोठ्या जाहिरात कंपनीने सनीच्या कार्यक्रमाचे आयोजन केल्याचे कळते .


मुंबईत बाजी मारल्यावर आता केरळच्या देवभूमीतही विजय मिळवून वेस्ट इंडीजविरुद्धची एकदिवसीय मालिका जिंकण्यासाठी भारतीय संघ सज्ज झाला आहे . मायदेशात २०१५ पासून सुरू केलेल्या मालिका विजयाचे अखंडत्व कायम ठेवण्याचा निर्धार विराट कोहलीच्या संघाने केला आहे . पाच सामन्यांची ही मालिका सुरू झाली तेव्हा भारताचे निर्विवाद वर्चस्व अपेक्षित होते ; परंतु नवख्या विंडीज संघाने चांगला प्रतिकार केला . एक सामना बरोबरीत तर एका सामन्यात विजय अशी कामगिरी त्यांनी केली ; परंतु दोन दिवसांपूर्वी मुंबईतील सामन्यात भारतीय संघाने फलंदाजी तसेच गोलंदाजीतही ताकद दाखवून वर्चस्व मिळवले . विंडीज संघात काही खेळाडू तोडीस तोड उत्तर देण्याच्या क्षमतेचे असल्यामुळे भारतीयांना सावधच राहावे लागणार आहे . तिरुअनंतपुरम ( तत्कालीन त्रिवेंद्रम ) येथे या अगोदर याच दोन संघात अखेरचा सामना झाला होता . त्या वेळी जागतिक क्रिकेटमध्ये सुपरपॉवर असलेल्या विंडीजने तो सामना जिंकला होता . आता जेसन होल्डरचा संघ आपल्या माजी खेळाडूंकडून स्फूर्ती घेऊन मालिका बरोबरीत सोडवण्याचा प्रयत्न करेल ; पण फॉर्मात असलेल्या भारताला रोखणे आता सोपे जाणार नाही . तिसऱ्या सामन्यांपर्यंत भारताला मधल्या फळीचा प्रश्न भेडसावत होता ; परंतु मुंबईत अंबाती रायुडूने चमकदार शतक केले . तसेच त्यानंतर केदार जाधव आणि रवींद्र जडेजा असे अष्टपैलू खेळाडू असल्याने मधल्या फळीची चिंता राहिलेली नाही . परिणामी मुंबईत घाम गाळावा लागलेल्या विंडीज गोलंदाजांना पुन्हा एकदा परिश्रम करावे लागतील . एकीकडे भारतीय फलंदाजांना रोखण्याचे आव्हान असताना विंडीजला कामगिरीत सातत्य राखणाऱ्या ॲशले नर्स या फिरकी गोलंदाजाच्या दुखापतीची चिंता आहे . मुंबईतील सामन्यात त्याला दुखापत झाली होती . त्यामुळे उद्याच्या सामन्यासंदर्भात प्रश्नचिन्ह आहे .


क्रिकेटच्या नियमात मोठ्या बदलांची अंमलबजावणी गुरुवारपासून ( ता . २८ ) होत आहे . फलंदाजांबरोबर गोलंदाजांनाही समान संधी मिळण्यापासून मैदानावरच्या शिस्तीपर्यंत हे सर्व बदल आहेत . हे नियम काही महिन्यांपूर्वीच तयार करण्यात आले होते . आयसीसीने त्यास मंजुरी दिल्यानंतर आणि एलिट पंचांचे वर्कशॉप घेतल्यानंतर त्यांची अंमलबावणी होणार आहे . मैदानावर पंचांशी हुज्जत घालण्याचे आणि कधी कधी मैदानावरच प्रतिस्पर्धी खेळाडूंबरोबर बाका प्रसंग उभा करून खेळाची शिस्त मोडल्यामुळे रेड कार्ड दाखवून बेशिस्त खेळाडूंना मैदानाबाहेर काढण्याचे नियम फुटबॉलमध्ये आहेत . असाच नियम आता क्रिकेटमध्येही असेल . त्यामुळे शीघ्रकोपी खेळाडूंना आता सावधगिरी बाळगावी लागणार आहे . बॅटच्या जाडीवर निर्बंध क्रिकेट हा फलंदाजांना अधिक प्राधान्य मिळणारा खेळ झाला आहे . त्यातच काही खेळाडू जाडजूड बॅट वापरत होते . आता बॅटच्या बुंध्याची जाडी ४० मि . मी . पेक्षा अधिक आणि रुंदी ६७ मि . मी . पेक्षा अधिक असणार नाही . डीआरएस कोटा अबाधित पंचांच्या निर्णयाविरुद्ध दाद मागण्याच्या नियमात ( डीआरएस ) जर निर्णय आपल्या विरोधात गेला , तर कोटा ( २ ) संपत असतो ( कसोटी सामन्यात ८० षटकांपर्यंत ) आता निर्णय चुकला तरी कोटा संपणार नाही . तसेच ट्वेन्टी - २० सामन्यांतही डीआरएस लागू करण्यात येणार आहे . . . . तरीही धावचीत नाही धावचीतच्या जुन्या नियमानुसार जर फलंदाजाची बॅट क्रीजच्या वर असेल आणि त्याच वेळी चेंडू यष्टींना लागला , तर तो फलंदाज धावचीत असायचा . आता तसे नसेल . चेंडू यष्टींना लागेल त्या वेळी जर बॅट क्रीजच्या वर असली ( जमिनीला लागलेली नसेल तरी ) तरीही तो फलंदाज धावचीत नसेल . सीमारेषेच्या आत झेल सीमारेषेजवळ पकडण्यात येणाऱ्या झेलांबाबत अधिक स्पष्टता नव्या नियमात आणण्यात आली आहे . सीमारेषेच्या वर असलेला झेल पकडण्यासाठी क्षेत्ररक्षकाने चेंडू पकडण्यापूर्वी त्याची मारलेली उडी सीमारेषेच्या आतून असली पाहिजे ; तरच तो झेल वैध धरला जाईल . कधी कधी सीमारेषेवर उंच असलेला झेल पकडण्यासाठी सीमारेषेबाहेरून उडी मारून झेल पकडला जातो आणि मग तो फलंदाज मैदानात येतो . असे केल्यास तो झेल वैध नसेल आणि त्या ठिकाणी चार धावा दिल्या जातील . तसेच प्रतिस्पर्धी संघातील क्षेत्ररक्षक किंवा यष्टिरक्षकाच्या हेल्मेटला लागून चेंडू उडला असेल , तर अशा चेंडूवर फलंदाज झेलचीत , यष्टिचीत किंवा धावचीत होऊ शकतो . ऑस्ट्रेलिया - भारत मालिकेत जुनेच नियम आयसीसीच्या या नव्या नियमांची अंमलबजावणी गुरुवारपासून करण्यात येणार असली , तरी भारत - ऑस्ट्रेलिया मालिका अगोदरच सुरू झालेली असल्यामुळे जुन्या नियमानेच ही मालिका खेळण्यात येईल , असे आयसीसीने स्पष्ट केले . कसोटी क्रिकेटमध्ये झालेले बदल प्रत्येक संघात सहा राखीव खेळाडू ( यापूर्वी चार ) नव्या परिमाणानुसारच बॅट आवश्यक , पंच तपासणी करणार यष्टींवरील बेल दोरीने जोडली जाणार . या पद्धतीचा उपयोग यजमान क्रिकेट मंडळावर अवलंबून दिवसातील सत्र संपण्यापूर्वी तीन मिनिटे आधी विकेट पडल्यास ब्रेकचा निर्णय ( यापूर्वी दोन मिनिटे ) गोलंदाजाने चेंडू टाकल्यावर पॉपिंग क्रीझमध्ये पोचण्यापूर्वी एक टप्पा पडला तरी नो - बॉल ( यापूर्वी दोन टप्पे ) नो - बॉलवर बाईज किंवा लेगबाइज धाव झाल्यास त्या वेगवेगळ्या मोजणार . म्हणजे नो - बॉल गोलंदाजाच्या नावावर आणि त्या चेंडूवर निघालेल्या धावा अवांतर म्हणून मोजणार . ( यापूर्वी अशा धावा नो - बॉलमध्येच मोजल्या जायच्या ) चेंडू क्षेत्ररक्षक किंवा यष्टिरक्षकाच्या हेल्मेटला लागून उडाल्यास फलंदाज झेलबाद , धावबाद किंवा यष्टिचित म्हणून बाद धरणार चेंडू हाताळणे संकल्पना रद्द , ती क्षेत्ररक्षणात अडथळा अंतर्गत सामावली जाणार मैदानावरील असभ्य वर्तनासाठी पंच खेळाडूस थेट रेड कार्ड दाखवू शकणार


आज भारताचा माजी कर्णधार सौरभ गांगुलीचा वाढदिवस आहे . त्याबद्दल गांगुलीला म्हणजेच सर्वांच्या लाडक्या दादाला सचिन , सेहवागसह अनेकांनी वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या आहेत . सचिन तेंडुलकरने तर दादाला त्याच्या मातृभाषेतून म्हणजेच बंगालीतून ट्विटरवर शुभेच्छा दिल्या आहेत . ' दादा आज तुमचा वाढदिवस आहे , वाढदिवसानिमित्त तुम्हाला सदैव दादागिरी करण्याची ताकद येवो , वाढदिवसाच्या शुभेच्छा ' अशा आशयाचे ट्विट करून सचिनने दादाला शुभेच्छा दिल्या आहेत . विरेंद्र सेहवागनेही दादाला ट्विटरवरुन वाढदिवसाच्या शुभेच्छा दिल्या आहेत . त्याचबरोबर , लोकेश राहुल , विराट कोहली , प्रग्यान ओझा , मोहम्मद कैफ , व्ही . व्ही . एस . लक्ष्मण , यांनीही दादाला ट्विटरवरून शुभेच्छा दिल्या आहेत . दरम्यान , सौरभ गांगुली ( जन्म जुलै 8 , इ . स . 1972 ) भारताकडून कसोटी व एकदिवसीय क्रिकेट खेळणारा क्रिकेट खेळाडू . सौरव गांगुली नावापेक्षा जास्त दादा या नावानेच गांगुलीची खरी ओळख . सौरव गांगुली डाव्या हाताने फलंदाजी तर उजव्या हाताने मध्यमगती गोलंदाजी करणारा खेळाडू . गांगुलीने भारताकडून 100 पेक्षा जास्त कसोटी सामने तर 300 पेक्षा अधिक एकदिवसीय सामने खेळले आहेत . गांगुलीने भारताकडून 113 कसोटी सामन्यामधून 42.17 च्या सरासरीने आणि 16 शतकांच्या मदतीने 7212 धावा केल्या आहेत . तर , 311 एकदिवसीय सामन्यात 41.02 च्या सरासरीने आणि 22 शतकांच्या मदतीने 11363 धावा केल्या आहेत . त्याचबरोबर , गोलंदाजीत गांगुलीने कसोटी सामन्यात 32 तर एकदिवसीय सामन्यात 100 बळींचा आकडा पूर्ण केला आहे . एकदिवसीय सामन्यात 10000 धावांचा टप्पा पार करणारा गांगुली हा जगातील जगातील सातवा तर भारताचा सचिन तेंडुलकरनंतर दुसरा खेळाडू आहे . याशिवाय गांगुलीने 2000 - 2005 दरम्यान भारतीय संघाचे नेतृत्व केले . सौरभ गांगुलीच्या कार्यकाळात भारतीय चांगल्या पर्वाला सुरवात झाली .


मुंबई आणि कोकणकिनारपट्टीसह राज्यभरात पावसाने चांगलाच जोर धरला आहे . या कोसळणाऱ्या पावसाचा आरोग्यावरही विपरीत परिणाम होतो . त्यामुळे या काळात नागरिकांनी विशेष काळजी घ्यावी असे सर्व स्तरातून सांगण्यात येत आहे . सर्दी - खोकला यांसारख्या हवामान बदलामुळे होणाऱ्या त्रासांबरोबरच या काळात इतरही अनेक आजार आपले डोके वर काढतात . हे आजार होऊ नयेत आणि आरोग्य चांगले रहावे यासाठी काही गोष्टींची विशेष काळजी घ्यायला हवी . पाहूयात आरोग्याच्या कोणत्या तक्रारी उद्भवू शकतात आणि त्यावर काय उपाय करायला हवेत . सांधे - हाडे दुखणे - ज्या व्यक्तींना कुठल्याही प्रकारचा संधिवात आहे त्यांचे सांधे पावसाळ्यात जास्त दुखतात . वृद्धापकाळामुळे ज्यांची हाडे विरळ आणि ठिसूळ झाली आहेत अशा ज्येष्ठ नागरिकांना हा काळ त्रासदायक ठरू शकतो . पूर्वी एखादे हाड फ्रॅक्चर झाले असले आणि जरी ते भरून आले असले , तरी या काळात फ्रॅक्चरची ती जागा प्रकर्षाने दुखू लागते . गॅस्ट्रो – पावसाळ्यातली चिकचिक आणि अस्वच्छता माश्यांच्या वाढीला पोषक ठरतात . उघड्यावरील अन्नपदार्थ , पेये , सरबते , रस अशा खाद्यपदार्थातून अनेकविध प्रकारचे जंतू आणि जीवाणू माश्यांद्वारे पसरून अतिसार , उलट्या जुलाब , आमांश , हगवण , कॉलरा हे आजार होतात . त्यामुळे पाणी उकळून गार करून मगच प्यावे . किंवा चांगला फिल्टर वापरून गाळलेले पाणी प्यावे . उघड्यावरचे अन्न , गाडीवरचे पदार्थ , भेळ , वडा , भजी , समोसा अशासारखे रस्त्यावरील उपहारगृहात मिळणारे पदार्थ टाळावेत . टायफॉईड – माश्यांमुळे अन्न दूषित होऊन विषमज्वर म्हणजेच टायफॉईड पसरतो . या आजारात ताप सुरुवातीला कमी असतो पण नंतर तो वाढत जातो आणि दिवस - दिवस उतरत नाही . यात पोट दुखणे , उलट्या होणे , नाकातून रक्तस्त्राव होणे अशी लक्षणे दिसू लागतात . ताप खूप चढल्यास रुग्ण असंबद्ध बडबड करतो . योग्य उपचार न मिळाल्यास पोटात शरीरांतर्गत रक्तस्त्राव होऊन रुग्ण दगावू शकतो . लेप्टोस्पायरोसिस – पावसाळ्यात अनेक ठिकाणी नद्यांना पूर येतो , अनेक ठिकाणी पाणी साचते . अशावेळेस जमिनीखालच्या भुयारी ड्रेनेजमधील आणि रस्त्यावरील गटारांमधील उंदरांचे मूत्र आणि त्यातून पसरणारे लेप्टोस्पायरोसिसचे जंतू या सांडपाण्यात मिसळतात . हे सांडपाणी येजा करणाऱ्या व्यक्तींच्या पायांवर जर एखादा जखम किंवा ओरखडा जरी असला , तरी त्यातून त्या व्यक्तीच्या शरीरात प्रवेश करतात आणि लेप्टोस्पायरोसिसची बाधा होते . या आजारात सुरुवातीला थंडी येते , ताप येतो , हातपाय , डोके व अंग दुखते परंतु ही लक्षणे लगेचच बरी होतात . त्यानंतर काही दिवसांनी या रुग्णाला कावीळ होते आणि त्याचे यकृत , मूत्रपिंडे यांच्या कार्यात मोठा गंभीर अडथळा निर्माण होऊन ती निकामी होऊ लागतात . या आजाराच्या जंतूंमुळे मेंदूच्या आवरणांना सूज येऊन ( मेनिंजायटिस ) रुग्ण दगावू शकतो . त्वचा रोग – पावसाळ्यात ओले , नीट न वाळलेले कपडे विशेषतः अंतर्वस्त्रे वापरणे यामुळे काखांमध्ये , जांघांमध्ये गजकर्णासारखे त्वचेचे विकार होतात . ओले पाय नीट कोरडे न केल्यास , पायाच्या बोटांमधील बेचक्या ओल्या राहून , ओले बूट - मोजे सतत वापरून चिखल्या होतात . मधुमेही रुग्णाला अशा चिखल्या झाल्यातर त्यात जंतूंचा संसर्ग होऊन संपूर्ण पायावर सूज येऊ शकते आणि त्यावर शस्त्रक्रिया करण्याची वेळ येते . कित्येकदा पाय तोडण्याची शस्त्रक्रियासुध्दा करण्याची वेळ येते . अपघात – पावसाळ्यात या आजारांच्या बरोबरीने चालताना किंवा वाहन चालवताना घसरून पडणे , घरे - भिंती कोसळणे , मोठे वृक्ष उन्मळून पडणे , वीज कोसळणे असे अनेक अपघातजन्य घटना घडतात . त्यापासून आपला बचाव करणे देखील आवश्यक असते . डॉ . अविनाश भोंडवे फॅमिली फिजिशियन


वेस्ट इंडिजमधील सामान्य नागरिक दररोजचा नाश्ता , भोजन आदी गोष्टींकरिता शंभर डॉलरपेक्षा जास्त रक्कम खर्च करीत असेल . मात्र शंभर डॉलर्स या माफक रकमेत आपण कॅरेबियन प्रीमिअर क्रिकेट लीगमधील बार्बाडोस ट्रायडेन्ट्स फ्रँचाइजी विकत घेतल्याची मुक्ताफळे उद्योगपती विजय मल्याने उधळली आहेत . किंगफिशर एअरलाइन्सला दिलेल्या नऊ हजार कोटी रुपयांच्या कर्जाच्या वसुलीकरिता मल्या याच्यामागे विविध बँकांनी तगादा लावला आहे . मल्याने कॅरेबियन लीगमधील ट्रायडेण्ट्स ही फ्रँचाइजी खूप मोठी रक्कम देत विकत घेतली असल्याचे सांगितले जात होते . त्यावर प्रतिक्रिया देताना मल्याने आपण अन्य मित्रांच्या मदतीने अवघ्या शंभर अमेरिकन डॉलर्स खर्च करीत हा संघ विकत घेतल्याचे म्हटले आहे . त्याने युनायटेड स्पिरिट्स कंपनीच्या अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिल्यानंतर त्याचे रॉयल चॅलेंजर्स बंगळुरू या आयपीएल संघावरील नियंत्रणही गमावले . त्यानंतर त्याने ट्रायडेण्ट्स हा संघ विकत घेतला . मल्याने सांगितले की , ‘जरी मी शंभर डॉलर्समध्ये हा संघ विकत घेतला असला तरी हा संघ चालविण्यासाठी दोन दशलक्ष डॉलर्स खर्च अपेक्षित आहे . त्यामुळे मी बार्बाडोस येथील स्थानिक शासनाच्या प्रतिनिधींना भेटलो व त्यांच्याकडून मदतीची अपेक्षा केली . त्यांनी मदत करण्याचे आश्वासनही दिले . तेथील शासनाने मला हा संघ चालविण्यासाठी अनेक सवलती दिल्या . सामान्य लोकांना वाटते , मला खूप स्वस्तात हा संघ मिळाला आहे . प्रत्यक्षात त्याचा दैनंदिन खर्च खूप मोठा आहे . ’ आयपीएलमधील फ्रँचाइजींना जसे उत्पन्न मिळत असते , तसे उत्पन्न कॅरेबियन लीगमधील फ्रँचाइजींना मिळत नाही . त्यांना केवळ तिकीट विक्री व प्रायोजकत्वाद्वारेच उत्पन्न मिळते . भारताचा बॉलीवूड अभिनेता शाहरूख खान यानेही कॅरेबियन लीगमध्ये एक संघ विकत घेतला असल्याचे समजते .


ग्रँड स्लॅम विश्वातल्या सगळ्यात कठीण अशा फ्रेंच खुल्या टेनिस स्पर्धेच्या पुरुष गटाच्या अंतिम फेरीत नोव्हाक जोकोव्हिच आणि अँडी मरे समोरासमोर असणार आहेत . जागतिक क्रमवारीत अव्वल आणि अव्वल मानांकित जोकोव्हिच कारकीर्दीत ग्रँड स्लॅम जेतेपदांचे वर्तुळ पूर्ण करण्यासाठी आतुर आहे . त्याच्या नावावर ११ ग्रँड स्लॅम जेतेपदे आहेत . मात्र फ्रेंच खुल्या स्पर्धेच्या लाल मातीवर जेतेपदाने त्याला हुलकावणी दिली आहे . १७ ग्रँड स्लॅम जेतेपदे नावावर असलेला रॉजर फेडरर आणि ‘लाल मातीचा बादशाह’ राफेल नदाल यांनी दुखापतींच्या कारणास्तव माघार घेतल्याने जोकोव्हिचचा मार्ग सुकर झाला आहे . फ्रेंच खुल्या टेनिस स्पर्धेत जोकोव्हिचने तीन वेळा अंतिम फेरी गाठली आहे . मात्र जेतेपदापासून त्याला वंचित राहावे लागले आहे . कनिष्ठ स्पर्धापासून जोकोव्हिचचा समकालीन अँडी मरे तिसऱ्या ग्रँड स्लॅम जेतेपदाच्या प्रतीक्षेत आहे . याआधी त्याने विम्बल्डन आणि अमेरिकन खुल्या स्पर्धेच्या जेतेपदावर कब्जा केला आहे . मात्र फ्रेंच खुल्या टेनिस स्पर्धेत मरेलाही जेतेपदापासून दूर राहावे लागले आहे . जोकोव्हिचविरुद्धच्या ३३ लढतींमध्ये मरेला केवळ १० लढतीत विजय मिळवता आला आहे . क्ले कोर्टवरही जोकोव्हिच ४ - १ आघाडीवर आहे .


कलाविश्वात दर दिवशी एक नवी चर्चा कानावर येते . मुख्य म्हणजे या चर्चा कितपत खऱ्या असतात ही अतिशय पुढची बाब . पण , एखाद्या गोष्टीविषयी हलकीशी कुणकुण लागली तरीही अनेकजण त्या गोष्टीच्या मुळाशी जाण्याचा प्रयत्न करतात . सध्या बी - टाऊनमध्ये अशीच दोन नावं प्रकाशझोतात आली आहेत . ती नावं म्हणजे ‘यंगिस्तान’ फेम अभिनेता जॅकी भगनानी आणि टेलिव्हिजन अभिनेत्री क्रितीका कामरा यांची . क्रितीका टेलिव्हिजन विश्वात तिच्या प्रेमप्रकरणामुळेच जास्त चर्चेत होती . पण , त्यानंतर करण आणि तिच्या नात्यात दुरावा आला आणि या दोघांच्याही वाटा वेगळ्या झाल्या . सध्या ते दोघंही आपापल्या क्षेत्रांमध्ये करिअरला प्राधान्य देत असल्याचंच पाहायला मिळत आहे . पण , यातही त्यांच्या खासगी आयुष्याविषयी सुरु असणाऱ्या चर्चा काही केल्या शमण्याचं नाव घेत नाहीयेत . सध्याच्या घडीला बॉलिवूड अभिनेता जॅकी भगनानी आणि क्रितीका कामरा यांच्या मैत्रीच्या नात्याची वेगळीच बाजू पाहायला मिळत असल्याच्या चर्चा रंगल्या आहेत . वाचा : स्टिव्ह स्मिथला माफ करा – मायकल क्लार्क राष्ट्रीय पुरस्कार विजेत्या ‘पेल्ली चोपुलू’ या तेलुगू चित्रपटाच्या हिंदी रिमेकसाठी जॅकी आणि क्रितीका एकत्र आले असून , सध्या ते या चित्रीपटाच्या चित्रीकरणावर जास्त लक्ष देत आहेत . पण , चित्रीकरणानंतरही त्यांच्या भेटीगाठी वाढल्या असून या आता त्यांच्या डेटिंगच्या चर्चांनी जोर धरला आहे . नाईट क्लब , पब , हॉटेल अशा ठिकाणीही त्यांना बऱ्याचदा एकत्र पाहायला मिळालं आहे . त्यामुळे या जोडीवर अनेकांच्याच नजरा खिळल्या आहेत , असं म्हणायला हरकत नाही .


स्पिती व्हॅलीच्या सफरीवर गेलेल्यांसाठी साधारण , आठ - दहा दिवसांच्या या सफरीमध्ये येणारा एक महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे ‘चंद्रताल’ . समुद्रसपाटीपासून , साधारण ४ हजार तीनशे मीटर उंचीवर असणारं हे नयनरम्य ठिकाण . ताल म्हणजेच तलाव . स्पितीच्या खोऱ्याची सफर करत असताना शेवटच्या टप्पायत सहसा या चंद्रतालला भेट दिली जाते . ज्यानंतर चंद्रतालहून बातल ( समुद्रसपाटीपासून ३९१० मीटर उंच ) मार्गे मनालीहून अनेकजण परतीचा प्रवास सुरु करतात . आम्हीसुद्धा त्याच अनेकजणांपैकी एक होतो . काझापासून चंद्रतालला जाण्यासाठी असणारा एक पर्याय म्हणजे बातल पर्यंत पोहोचवणारी हिमाचल परिवहन मंडळाची बस . जी पहाटे पाच वाजता काझा बस आगारातून सुटते . बोचरी थंडी , त्यात काझाची हवीहवीशी वाटणारी हवा आणि तिथला पाहुणचार या सर्व गोष्टींनी आम्ही इतके भारावून गेलो होतो , की पहाटेची बस आमच्यासाठी फक्त विचारपूस करण्यापुरताच आखला गेलेला बेत ठरली . बस निघून गेल्यामुळे आम्ही शेअरिंग तत्वावर इतर काही पर्यटक मंडळींच्या साथीने काझा ते थेट मनाली अशी टेम्पो ट्रॅव्हलर बुक केली . ‘बेस्ट डिल’ होतं ते या सहलीतलं . चंद्रतालपासून तीन किलोमीटर अंतरापर्यंत खासगी वाहनं नेता येतात तिथून पुढे एक छोटासा ट्रेक करावा लागतो . त्या सुरेख वातावरणात एकामागून एक सरळ रेषेत आम्ही सर्वजण चंद्रतालच्या दिशेने गेलो . त्या ठिकाणचं सौंदर्य डोळ्यांमध्ये साठवून झाल्यानंतर आमचा परतीचा प्रवास सुरु झाला . आम्हा अकरा जणांपैकी सहाजणांनी तिथेच थांबण्याचा निर्णय घेतला . आम्ही मात्र पुढे मनालीला येणार होतो . चंद्रताल पाहण्याच्या उत्साहात आम्ही दुपारचं जेवण घेतलं नव्हतं . संध्याकाळचे पाच वाजले आणि फक्त फोटो काढून आपलं पोट भरणार नाही याची जाणिव आम्हा सर्वांनाच झाली . परतीच्या प्रवासाला निघालो असताना आमची ट्रॅव्हलर बऱ्यापैकी रिकामी झाल्यामुळे रस्त्यावर चांगलीच डुलत होती . काही अंतर पार केल्यानंतर चालकाने बातल नावाच्या एका ठिकाणी आमची गाडी थांबवली . ‘इथे जेवून घ्या’ , असं तो म्हणाला . ज्या ‘चाचा - चाचीं’विषयी मी त्या प्रवासात खुप ऐकलं होतं , त्यांच्याच ‘चंद्रा ढाबा’ सध्याच्या घडीला जो ‘चाचा - चाची ढाबा’ या नावाने ओळखला जातो त्या ठिकाणी आम्ही आलो . दोर्जे बोध आणि त्यांची पत्नी हिशे चोमो Dorje Bodh and his wife Hishe Chhomo हे सध्याच्या घडीला स्पिती व्हॅली आणि चंद्रतालच्या सफरीवर जाणाऱ्या पर्यटकांचे हक्काचे चाचा - चाची . ‘चाचा खानेमे क्या है ? ’ , असं विचारलं असता ‘दाल - चावल है’ , असं ते म्हणाले . आम्ही तिच ऑर्डर दिली आणि त्या उबदार ढाब्यामध्ये बसलो . मी बराच वेळ तिथलं वातावरण पाहात होते . स्टोव्हवर चहा कढत होता . काहीजण उत्साहीपणे काम करणाऱ्या त्या जोडीकडे मोठ्या कुतूहलाने पाहात होते , कुणी नुकतच आत येणारं थेट त्यांच्या चुलीपाशी उभे राहत होते . हे सर्व वातावरण त्या चाचा - चाचींसाठी त्यांच्या जीवनशैलीचा भाग झालं होतं . अनेक गोष्टींकडे पाहतानाच एका मुलाने पुढ्यात खाणं आणून ठेवलं . तिथे डाळ म्हणजे राजम्याची आमची होती . भरपूर लांब दाण्याच्या तांदुळाच्या वाफाळत्या भातावर ती गरमागरम आमटी आम्ही इतक्या पटापट खाल्ली की विचारुन सोय नाही . त्यानंतर समोर आलेला चहा म्हणजे , त्या रक्त गोठवणाऱ्या थंडीत आम्हाला मिळालेला आधारच होता . Get set post… - जगातलं सर्वाधिक उंचीवरील पोस्ट ऑफिस भारतात , तुम्ही पाहिलं का ? चाचा - चाची म्हणजे अनेक पर्यटकांसाठी तिथले सेलिब्रिटीच झाले आहेत . येणाऱ्या प्रत्येकाचं हसून स्वागत करणाऱ्या या जोडीने कित्येक वर्षांपासून अनेकांचीच भूक भागवण्याचं काम सुरु ठेवलं आहे . मुख्य म्हणजे त्यांच्या या कामाची दखल आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील पर्यटकांनीही घेतली आहे . त्यामुळे तुम्हीही कधी स्पितीच्या वाटेवर गेलात आणि चंद्रतालला भेट देण्याचा बेत आखलात तर बातल येथे थांबून या ‘चाचा - चाचीं’च्या ढाब्याला नक्की भेट द्या .


अभिनेता रणबीर कपूर सध्या त्याच्या आगामी ‘ए दिल है मुश्किल’ या चित्रपटामुळे चर्चेत आला आहे . त्याच्या नव्या लूकपासून ते अगदी त्याच्या खासगी आयुष्यापर्यंत जाणून घेण्यासाठी चाहत्यांमध्ये नेहमीच उत्सुकता असते . काही दिवसांपूर्वी रणबीर त्याच्या आणि कतरिनाच्या ब्रेकअपमुळे चर्चेत होता . तर , त्याआधी ‘लिव्ह इन रिलेशनशिप’मध्ये येत या दोघांनीही अनेकांना थक्क केले होते . पण काही काळाने या दोघांनीही विभक्त होण्याचा मार्ग स्वीकारला . कतरिनासोबतच्या ब्रेकअपनंतर रणबीर वेगळ्या ठिकाणी राहात होता . पण आता पुन्हा एकदा सावरिया रणबीर त्याचा ‘आशियाना’ बदलण्याच्या तयारीत आहे . २८ सप्टेंबरला त्याच्या वाढदिवसाच्या काही दिवस आधीच रणबीर नव्या घरात राहायला जाऊ शकतो अशी शक्यता वर्तवण्यात येत आहे . नव्या घरातील सर्व तयारी पूर्ण झाली असून रणबीर लवकरच या घरात राहायला जाणार असल्याची माहिती सूत्रांनी दिली आहे . यासोबतच रणबीरच्या या नव्या घराच्या सजावटीची अर्थात ‘इंटेरिअर डिझायनिंगची’ मदार किंग खानची पत्नी गौरी खानवर होती अशी माहिती मिळाली आहे . दरम्यान नव्या घराची चर्चा असणारा रणबीर सध्या ‘ए दिल है मुश्किल’ या चित्रपटाच्या प्रसिद्धीमध्ये व्यस्त आहे . असे असले तरीही त्यातूनच वेळ काढत तो नव्या घराकडेही पुरेसे लक्ष देत आहे . रणबीरला आणि त्याच्या चाहत्यांना या आगामी चित्रपटाकडून फारच अपेक्षा आहेत . करण जोहरच्या दिग्दर्शनात बनलेल्या या चित्रपटामध्ये रणबीरसह ऐश्वर्या राय बच्चन , फवाद खान आणि अनुष्का शर्मा या कलाकारांच्याही मुख्य भूमिका असणार आहेत . बॉलिवूडचा किंग अभिनेता शाहरुख खानसुद्धा या चित्रपटामध्ये पाहुण्या कलाकाराच्या भूमिकेत दिसणार आहे . त्यामुळे कलाकारांची मांदियाळी असणाऱ्या ‘ए दिल है मुश्किल’ या चित्रपटासाठी रसिकांमध्ये कमालीची उत्सुकता लागून राहिली आहे . तुर्तास या चित्रपटाचे शीर्षक गीत ‘ए दिल है मुश्किल’ आणि ‘बुल्लेया’ ही गाणी सध्या अनेकांच्या पसंतीस उतरत आहेत .


जागतिक फुटबॉल महासंघाने ( फिफा ) प्रसिद्ध केलेल्या ताज्या जागतिक क्रमवारीत भारतीय फुटबॉल संघाने ‘टॉप - १००’ मध्ये स्थान प्राप्त केलं आहे . तब्बल २१ वर्षांनंतर भारतीय फुटबॉल संघाला ‘टॉप - १००’ मध्ये पोहोचता आलं आहे . याआधी भारतीय फुटबॉल संघाला १९९६ साली पहिल्या १०० संघांमध्ये स्थान मिळवता आलं होतं . फेब्रुवारी १९९६ मध्ये भारताला ९४ वे स्थान मिळाले होते . आता पुन्हा एकदा ताज्या क्रमवारीत भारतीय संघाला १०० वे स्थान मिळाले आहे . भारतीय संघासोबतच निकारागुआ , लिथुआनिया आणि इस्टोनिया हे संघ देखील संयुक्तपणे या स्थानावर आहेत . भारताचा आगामी काळात ७ जून रोजी लेबनान फुटबॉल संघाविरुद्ध मैत्रिपूर्ण सामना होणार आहे . यानंतर ‘एएफसी करंडक’ स्पर्धेत भारताची १३ जून रोजी भारताची किर्गीजस्तानविरुद्ध लढत होणार आहे .


प्रो कबड्डी लीगच्या नव्या मोसमासाठी पुणेरी पलटण सज्ज होत असून , या संघाला ताकामित्सू कोनो या जपानी भिक्खूचे कवच लाभले आहे . विश्वकरंडक स्पर्धेतील अनुभव आणि गेल्या मोसमात अल्प संधीत ठसा उमटविल्यानंतर तो आता ॲक्शनमध्ये येण्यासाठी सज्ज होत आहे . सैतामा येथील गार्यो मोनॅस्ट्रीमध्ये तो भिक्खू आहे . वडील आणि आजोबांप्रमाणेच तो भिक्खू बनला . कबड्डीपटू कसे बनलास , या प्रश्नावर त्याने एक किस्साच सांगितला . तो म्हणाला की , मी तैशो विद्यापीठातून बौद्ध तत्त्वज्ञान या विषयात पदवी संपादन केली . याच विद्यापीठाच्या संकेतस्थळावर कबड्डीची माहिती आहे . ती वाचून मला कुतूहल वाटले . त्याच संकेतस्थळावर एक व्हिडिओसुद्धा अपलोड करण्यात आला होता . तो पाहून मला या खेळाने मोहीत केले . त्याच विद्यापीठाचे खेळाडू कबड्डीचा सराव करीत होते असेही कळले . कैजून इटो यांच्याकडून मी कबड्डीचे धडे गिरविले . गेली पाच वर्षे मी कबड्डीचा सराव करतो आहे . कोनो आधी रग्बी आणि टेनिस खेळायचा . तो शालेय पातळीवर रग्बी खेळला होता . आता मात्र कबड्डी हाच त्याचा एकमेव ध्यास आहे . कबड्डी आणि रग्बीची तुलना करताना तो म्हणाला की , रग्बीत ताकद आणि वेगाला महत्त्व असते , कबड्डीत याशिवाय चापल्यही लागते . त्यात टायमिंग महत्त्वाचे असते . हा खेळ डोक्याने खेळावा लागतो . कबड्डी का भावली , या प्रश्नावर त्याने सांगितले की , हा खेळ संघभावनेला चालना देणारा आहे . त्यात वैयक्तिक चमकही दाखविता येते . गेल्या मोसमात तो दिल्ली दबंगकडून खेळला . शेवटच्या सामन्यात त्याला दोनच मिनिटे संधी मिळाली , पण त्यातही चढाईत एक आणि पकडीत एक गुण अशी कामगिरी नोंदवीत त्याने गुणवत्तेची चुणूक दाखविली . कोनोवर नामवंत भारतीय प्रशिक्षक अशोक शिंदे यांचा प्रभाव आहे . गेल्या वर्षी अशोक शिंदे आले होते त्यांनी जपानच्या संघाला विश्वकरंडक स्पर्धेच्या तयारीसाठी मार्गदर्शन केले होते . त्यातून खूप काही शिकता आले असे कोनो आवर्जून नमूद करतो . भारतीय कबड्डीपटूंच्या कौशल्याचे त्याला अप्रूप वाटते , ते आत्मसात करण्याची त्याची महत्त्वाकांक्षा आहे . पुणेरी पलटणमध्ये बरेच चांगले खेळाडू आहेत . गिरीश , संदीप नरवाल , त्यांच्या साथीत त्याला अनुभव मिळवायचा आहे . . गेल्या वर्षी जपानच्या संघाची पदक जिंकण्याची जिद्द होती , पण त्यांना अपयश आले . कोनोला याची खंत वाटते . थायलंडचा खोमसान थोंगकाम आणि इराणचा फझेल अत्राचाली हे त्याचे आवडते खेळाडू आहेत .


महेंद्रसिंग धोनीच्या ट्वेन्टी - २० क्रिकेटमधील भविष्याबाबतचा निर्णय निवड समितीवर सोपवा , असा सल्ला भारतीय संघाचे माजी कर्णधार कपिलदेव यांनी दिला आहे . भारताला १९८३चा विश्वचषक जिंकून देणाऱ्या कपिलदेव यांनी ३६ वर्षीय धोनीच्या सध्याच्या फॉर्मची प्रशंसा केली , परंतु ट्वेन्टी - २० क्रिकेटमध्ये त्याला आणखी संधी द्यायची की नाही , हा निर्णय निवड समितीला घ्यावा लागेल , असेही ते म्हणाले . ‘कोणताही खेळाडू आयुष्यभर खेळत नाही . धोनी सध्या चांगल्या फॉर्मात आहे , परंतु त्याच्या ट्वेन्टी - २० क्रिकेटमधील निर्णय निवड समितीवर सोपवायला हवा . ते त्यांची कामगिरी उत्तमरीत्या पार पाडत आहेत . मी मत व्यक्त करू शकतो आणि त्यावरून पुन्हा गोंधळाचे वातावरण निर्माण होऊ शकते . तसे मला करायचे नाही . त्यामुळे निवड समितीला त्यांचा निर्णय घेऊ द्या , ’ असे कपिलदेव म्हणाले .


उन्हाळ्यात सूर्याच्या झळांमुळे अंगाची लाही लाही होते . सतत येणाऱ्या घामामुळे शरीरातील पाण्याचा अंश कमी होतो . अशक्तपणा वाढतो . जेवढे काम करतो , त्यापेक्षा जास्त दमायला होते . घामावाटे पोषक द्रव्ये शरीराबाहेर निघून जातात . त्यामुळे थकवा अधिक जाणवतो . उन्हाळ्यात भूक कमी होते आणि अपचनाचे विकार वाढतात . त्यामुळे कफविकार वाढू न देणारे , पचन वाढविणारे आणि शरीरातील पाण्याचा समतोल राखणारे पदार्थ खायला हवेत . त्यामुळे रात्रीचे जेवण कसे असावे याविषयी थोडक्यात . वाचा : उन्हाळ्यात दुपारच्या जेवणात हे पदार्थ आवर्जून असावेत – उन्हाळ्यात रात्रीचे जेवण हलके असावे . – जेवणात वरण - भात , तूप , लिंबू असावे . – ज्यांना भात आवडता नाही त्यांनी पोळी भाजी , आमटी किंवा ज्वारी बाजरीची भाकरी खावी . – शक्यतो जेवणात हिरव्या भाज्या असाव्यात . – मूगाची खिचडी किंवा ताकही रात्रीच्या जेवणात असलं तरी चालेल . – जेवणाच्या सुरुवातीला भाज्यांचे गरमा - गरम सूप घ्यायला हरकत नाही . – रात्रीच्या वेळी शक्यतो मांसाहार टाळावा . जर असेलच तर तरी पचनाच्या दृष्टीने पालेभाजीही जेवणात असावी . – साजूक तूप जेवणात वापरावं . – जेवणानंतर लगेच आइस्क्रीम खाणे टाळावे . खायचेच असेल तर जेवण व नाश्ता यांच्या मधल्या काळात किंवा जेवण झाल्यावर किमान दीड ते दोन तासांनी खावे . आइस्क्रीम थंड असल्याने पचनक्रिया मंदावते . – हा आंब्याचा मोसम आहे त्यामुळे आंब्याचा रस , सायीसकट दूध , खडीसाखर व वेलची पूड मिक्सरमध्ये एकत्र करून फ्रीजमध्ये न ठेवता प्यावे . Health Tips : खरबूज निवडताना ही काळजी घ्या


क्रिकेटपटूंच्या उत्तेजक चाचणीसाठी ‘नाडा’चा दबाव आणि पाकिस्तानविरुद्ध कसोटी मालिकेत खेळण्यासंदर्भात बीसीसीआयच्या पदाधिकाऱ्यांनी क्रीडामंत्री राजवर्धनसिंह राठोड यांची आज बुधवारी भेट घेतली . या दोन्ही विषयांवर कोणताही ठोस निर्णय झालेला नसला , तरी क्रीडा मंत्रालयाच्या सूचनांचा आदर ठेवून बीसीसीआय भविष्यात निर्णय घेईल , याचे संकेत मिळाले . राष्ट्रीय उत्तेजकद्रव्यविरोधी संस्था ( ‘नाडा’ ) भारतीय क्रिकेटपटूंच्या उत्तेजक चाचणीसाठी आग्रही आहे ; पण बीसीसीआय त्यांची मागणी धुडकावत आहे . डिसेंबरला होणाऱ्या बीसीसीआयच्या सर्वसाधारण बैठकीत या मुद्द्यावर चर्चा होणार आहे . क्रीडामंत्री राठोड यांच्याबरोबरच्या आजच्या बैठकीनंतर बीसीसीआयने हा निर्णय घेतला आहे . बीसीसीआयकडून मुख्य कार्यवाही अधिकारी राहुल जोहरी आणि सरव्यवस्थापक ( प्रशासन आणि क्रिकेट सुधारणा ) रत्नाकर शेट्टी हेसुद्धा उपस्थित होते . ४५ मिनिटे ही बैठक चालली . ‘वाडा’ आणि ‘नाडा’ हे बैठकीतील प्रमुख मुद्दे असले , तरी भविष्यात पाकिस्तानविरुद्ध खेळायचे की नाही ? या मुद्द्यावरही चर्चा झाल्याचे समजते . राठोड यांच्याबरोबरची ही बैठक औपचारिक होती . राठोड यांनी क्रीडा मंत्रालयाची जबाबदारी घेतल्यानंतर आम्ही त्यांची भेट घेणार होतो . ही भेट आज प्रत्यक्षात झाली , असे बीसीसीआयच्या एका पदाधिकाऱ्याने सांगितले . पाकिस्तानविरुद्ध मालिका खेळण्याचा करार झाला असला , तरी सीमेपलीकडून दहशतवाद संपत नाही तोपर्यंत पाकिस्तानविरुद्ध न खेळण्यावर बीसीसीआय आणि सरकार ठाम आहे . आता पुढील काळात आयसीसी कसोटी क्रिकेट अजिंक्यपद स्पर्धा नियोजन करत आहे . यामध्ये प्रत्येक देश एकमेकांविरुद्ध आपल्या आणि प्रतिस्पर्ध्यांच्या देशात खेळणार आहे . त्यामुळे पाकिस्तानविरुद्ध खेळण्याचा प्रश्न उभा राहिल्यास काय करावे ? या संदर्भातही या बैठकीत चर्चा झाली .


इंडियन प्रिमियर लीगच्या अकराव्या सत्रात राजस्थान रॉयल आणि चेन्नई सुपर किंग्ज हे दोन संघ पुन्हा मैदानात उतरणार आहेत . २०१३ मध्ये सट्टेबाजीच्या प्रकरणात अडकल्यामुळे चेन्नई सुपर किंग्ज आणि राजस्थान रॉयल या दोन संघांवर २०१५ मध्ये भारतीय क्रिकेट मंडळाने दोन वर्षाची बंदी घातली होती . ही दोन वर्षाची बंदी उठल्यानंतर या दोन संघाचे पुनरागमन होत असताना रायझिंग पुणे सुपरजायंट्स आणि गुजरात लायन्स या दोन संघाचे आयपीलमधील अस्तित्व संपुष्टात येणार आहे . गुजरात संघाचे मालक केशव बन्सल यांनी या वृत्ताला दुजोरा दिला आहे . ‘क्रिकबझ’ला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये बन्संल म्हणाले की , करारानुसार , आगामी आयपीएलमधून गुजरात आणि पुणे संघ बाहेर पडतील . केवळ दोन वर्षांसाठी पुणे आणि गुजरात संघ आयपीएलमध्ये खरेदी करण्यात आला होता . त्यामुळे राजस्थान रॉयल आणि चन्नई सुपर किंग्जचे आयपीएलमध्ये पुनरागमन झाल्यानंतर सध्याच्या घडीला आयपीएलमध्ये खेळणारे पुणे आणि गुजरात दोन्ही संघ बाहेर पडणार आहेत . सध्याच्या घडीला स्टीव्ह स्मिथच्या नेतृत्वाखाली रायझिंग पुणे सुपरजायंट्स संघ दमदार खेळी करताना दिसत आहे . यंदाच्या आयपीएलमध्ये पुणे संघाने ११ पैकी ७ सामने जिंकून तिसऱ्या स्थानावर मजल मारली आहे . आतापर्यंतच्या आयपीएल सत्रामधील पुण्याची ही सर्वोत्कृष्ट खेळी आहे . दहाव्या सत्रातील विजेतेपद पटकावून आयपीलमधील शेवट गोड करण्यासाठी पुण्याचा संघ निश्चितच प्रयत्नशील असेल . दुसरीकडे दहाव्या सत्रात रैनाच्या नेतृत्वाखाली खेळणाऱ्या गुजरात म्हणावी तशी कामगिरी केलेली नाही . यापूर्वीच्या सत्रापेक्षाही त्यांची कामगिरी ढिसाळ झाल्याचे पाहायला मिळाले . यंदाच्या आयपीलमध्ये १० सामन्यापैकी गुजरातने केवळ ३ सामने जिंकले आहेत . राजस्थान रॉयल आणि चन्नई सुपर किंग्जच्या पुनरामनाचे संकेत मिळाल्यानंतर क्रिकेट जगतात धोनीच्या कर्णधारपदाच्या चर्चेला पुन्हा एकदा उधाण आले आहे . चेन्नई सुपर किग्जचे नेतृत्व पुन्हा धोनीला मिळणार का ? याची चर्चा सध्या जोर धरताना दिसत आहे .


जगाची थाळी गुलाबजाम म्हटलं की कुणाही भारतीय माणसाच्या तोंडाला पाणी सुटतं . पण तो खास आपला पदार्थ मात्र नाही . वेगवेगळ्या पद्धतीने जगभर गुलाबजामसदृश पदार्थ आवडीने खाल्ले जातात . इतिहासातल्या अनेक घटना बघताना त्यातील महत्त्वाच्या व्यक्तींच्या चुका अगदी सहज दिसून येतात , त्यावर पुढे अनेक जण भाष्यदेखील करत बसतात , मात्र एक अशी गोड चूक आहे इतिहासातली , ज्याबद्दल सगळे नुसते बोलत नाहीत , तर अजूनपर्यंत ती चूक प्रेमाने आपलीशी करतात ! ही कथित चूक केली एका पर्शियन खानसाम्याने . तोही कोणी साधासुधा नाही , तर खुद्द मुगल सम्राट शाहजहानचा खानसामा ! याच चुकीचा परिपाक म्हणजे आजच्या काळातला गुलाबजाम ! टर्की आणि इतर मध्य आशियायी प्रांतावर आधिपत्य असलेल्या तुर्की राज्यकर्त्यांनी गुलाबजामूनसारखा एक पदार्थ भारतात आणल्याचे समजले जाते . मुळात आजच्या काळात सर्रास वापरले जाणारे या पदार्थाचे नाव - गुलाबजाम हेही अपभ्रंशातून तयार झालेले आहे . मूळ नाव गुलाबजामून हे पर्शियन शब्द गुल - गुलाबाचे फुल आब - पाणी आणि जामून - जांभूळ या तीन शब्दांपासून तयार झालेले आहे . गुलाबजल घालून केलेल्या पाकात सोडलेले जांभळाएवढे तळलेले उंडे म्हणजे गुलाबजामून अशा अर्थी ते नाव पडले . हा पदार्थ मूळ तुर्की - अरबी लोकांमुळे भारतात पोचला , तरी त्या प्रांतामध्ये त्याची नावे अतिशय निरनिराळी आहेत . लोकमा / लुक्मा ( lokma / luqma ) अशा अर्थी तुर्की किंवा अरबी नावे आहेत . लोकमा म्हणजे तोंडभर किंवा एका घासाएवढे . लुक्मा बनवण्याची पद्धत आणि कृती भारतातल्या गुलाबजामूनपेक्षा बरीच निराळी आहे . मैदा , साखर , यीस्ट आणि किंचित मीठ घालून पीठ मळून घेतात आणि गरम तेलात हे पीठ सोडतात . त्या गरम पिठाच्या गोळ्यांवर मध किंवा साखरेचा पाक ओतून देतात . गरम किंवा गार , अशा दोन्ही प्रकारे हा पदार्थ खातात . लग्न , रमजान आणि चालीसवा अर्थात मृत्यूपश्चात चाळिसावा दिवस , जेव्हा दुखवटा संपतो , अशा विशेष प्रसंगी हा लुक्मा खाण्याची आणि वाटण्याची पद्धत आहे . साधारण नवव्या शतकातल्या ओट्टोमन साम्राज्यातले खानसामे हा पदार्थ बनवत अशा नोंदी आढळतात . दुखवटय़ानंतर हा पदार्थ खाण्याचे संकेत खासकरून तुर्कस्तानात आजही आढळतात . रस्त्यावरील येणाऱ्या - जाणाऱ्या लोकांनादेखील एक एक लुक्मा वाटला जात असे . प्रत्येक जण मृतात्म्यास शांती लाभावी म्हणून प्रार्थना करून हा लुक्मा ग्रहण करत असे . हाच लुक्मा ओट्टोमन साम्राज्यामुळे सायप्रस आणि ग्रीस इथवर पोचला . तिथे हा लोक्मिद्स ( loukoumades ) या नावाने प्रसिद्ध आहे . इथे मात्र हा सर्रास खाल्ला जाणारा गोड पदार्थ आहे . यावर किंचित पिठीसाखर किंवा मध आणि दालचिनीपूड घालून खाल्ले जाते . ग्रीक ज्यू लोक स्फिंगी या नावाने हा पदार्थ बनवतात , तो हानुका या त्यांच्या पारंपरिक सणानिमित्त . अल बगदादी या १३व्या शतकातील अरबी पाककृतीच्या पुस्तकातदेखील या लुक्माचा उल्लेख आढळतो . इथे या पदार्थाला ‘लुक्मा अल कादी’ म्हणून संबोधले गेले आहे . लुक्मा अल कादीचा शब्दशः अर्थ होतो न्यायाधीशाचे तोंड भरून टाकणारा किंवा न्यायाधीशाचा लुक्मा . अॅरिस्टॉटल आणि इतर समकालीन लेखकांनी प्लाकोन्ता या भेटस्वरूपी केकचे वर्णन केले आहे . हे केक ऑलिव्हच्या तेलात तळून , त्यावर मध घालून , त्या काळातील विजयश्री प्राप्त केलेल्या ऑलिम्पिक स्पर्धकांना देण्यात येत . प्रत्येक जिंकणाऱ्या खेळाडूस डोक्यावर ऑलिव्हच्या पानांचा मुकुट ( kontinos wreath ) आणि हे गुलाबजामून सदृश गोडाचे पदार्थ ( plakonta ) भेट म्हणून देण्यात येत . त्या काळात पदके देण्याची पद्धत अजून सुरू झालेली नव्हती . प्रत्येक खेळात एकच विजेता घोषित केला जात असे . एनक्रीडस ( enkrides ) नावाचा जुना ग्रीक पदार्थदेखील याच प्रकारे बनवला जात असे . प्लाकोन्ता आणि एनक्रीडस हे लोक्मिद्सचेच पूर्वज असावेत असा कयास आहे . ग्रीस जवळील इटलीतदेखील असाच एक गोड पदार्थ बनवला जातो - स्त्रुफ्फोली ! हा पदार्थदेखील दिसायला गुलाबजामूनसारखाच असून याचे गोळे मात्र खेळण्यातल्या गोटय़ा असतात , तेवढेच असावे लागतात . वर सुकामेवा आणि मध घालून हा पदार्थ खाल्ला जातो . त्यावर दालचिनी पूड आणि संत्र्याचे साल बारीक किसून घातले जाते . काही ठिकाणी हा पदार्थ नाताळसाठी खास बनवला जातो . गुलाबजामून हा पदार्थ भारतात मुगल राज्यकर्ते किंवा तुर्की - पर्शियन लोकांनी आणला , रुजवला . या पदार्थाचे चपखल भारतीयीकरण कसे झाले हेही अतिशय रंजक आहे ! केवळ मैदा वापरण्यापेक्षा खवा , मावा , दुधाची भुकटी घालून हा पदार्थ बनवला जाऊ लागला . बंगाल प्रांतात हा पदार्थ थोडा निराळा होतो . तिथे पनीर वापरून हा बनवला जातो . इथे त्याचा आकारदेखील बदलून , लांबुळका होतो . पन्तुआ ( pantua ) हा बंगाली गुलाबजामून गोलसर असतो तर लांग्चा ( langcha / lyangcha ) हा उभट आकार असलेला पदार्थ हा बंगाल , आसाम , ओडिशा इथे लोकप्रिय आहे . लांग्चा हे नाव या पदार्थाला पडले त्याचादेखील मजेदार किस्सा आहे . बंगालमधल्या बुध्र्वान प्रांतातला हा मूळचा पदार्थ आहे . कृष्णनगरची राजकुमारी बुध्र्वानच्या राजघराण्यात लग्न करून गेली . पुढे गर्भवती असताना तिची अन्नावरची वासना उडाली , काय खायची इच्छा होते , अशी विचारणा झाली तेव्हा लांग्चा असे उत्तर आले ! हा काय गूढ पदार्थ आहे , हे त्या राज्याच्या आचाऱ्यांना ( मोडक / मोयरा - आचारी ) समजेना . पुढे समजले की कोणी लंगडा आचारी हा गोड पदार्थ तयार करण्यात निष्णात होता , त्या राजकन्येला केवळ इतकेच आठवत होते . त्याचा कृष्णनगरमध्ये शोध घेऊन त्याला जमीनजुमला देऊन बुध्र्वानमध्ये येऊन हे पक्वान्न करण्याची विनंती करण्यात आली , तेव्हापासून तेच त्या पदार्थाचे नाव झाले . बुध्र्वानचे लांग्चे सुप्रसिद्ध आहेत . शक्तिगढ ( saktigarh ) हे ठिकाणदेखील या लांगच्यांसाठी प्रसिद्ध आहे . राष्ट्रीय महामार्ग १९ वरील ही जागा प्रत्येक खवय्याला खुणावत राहते , इथले लांग्चे हे केळ्याच्या आकारातले असतात , अधिक काळपट आणि अधिक गोडदेखील असतात . बंगालमध्येच असाच अजून एक जोड पदार्थ आढळतो - लेडीकेनी ! हा एखाद्या चेंडूएवढा मोठा पन्तुआ / गुलाबजामून असतो . भीमचंद्र नाग या आचाऱ्याने १८५७ च्या उठावानंतर भारतात आलेल्या चार्ल्स कॅन्निंग आणि लेडी कॅन्निंग , यांच्यासाठी खास बनवला होता . हा गोड पदार्थ लेडी कॅन्निंग यांना खूपच आवडला आणि त्या वारंवार याची मागणी करत , यावरून त्यांचे नाव या पदार्थाला दिले गेले . पुढे लेडी कॅन्निंग या नावाचा अपभ्रंश होत लेडीकेनी हा शब्द रुजला , तो आजपर्यंत वापरला जातो ! लग्नाच्या पंगतीत आग्रहाचा गुलाबजाम , नवदाम्पत्याने एकमेकांना भरवलेल्या पहिल्या घासाचा मानकरी गुलाबजाम आणि प्रत्येक सणाच्या निमित्ताने घराघरात खाल्ला जाणारा लाडका पदार्थ - गुलाबजामून ! भारत , पाकिस्तान आणि बांगलादेश या तिन्ही देशांत हा पदार्थ अतिशय लोकप्रिय आहे . त्याचबरोबर चीन आणि तैवानमध्येदेखील साधारण साधम्र्य असलेले गोडातले प्रकार बनवले जातात . अमेरिकेतले डोनट होल्स बघूनदेखील ज्यांची आठवण होते असे हे गुलाबजामून ! मात्र या गोड गुलाबी पदार्थाला एक निराळा साज चढवला आहे राजस्थानी खाद्यसंस्कृतीने ! इथे गुलाबजामून की सब्जी बनते ! टोमॅटो आणि काजूची पेस्ट घालून ग्रेव्ही तयार करून त्यात नुसते तळलेले गुलाबजामून घालून त्याची रस्सा भाजी केली जाते ! जोधपूरची ही भाजी सुप्रसिद्ध आहे ! हा पदार्थ भारतात रस्त्यावर , ढाब्यावर ते थेट पंचतारांकित हॉटेल्सपर्यंत सगळीकडे मिळतो . गुलाबजामून रबडी , गुलाबजामून आणि आईस्क्रीम , गुलाबजामून ट्रायफल पुडिंग , गुलाबजामून चीजकेक , गुलाबजामून कस्टर्ड , गुलाबजामून कुल्फी , गुलाबजामून कपकेक , गुलाबजाम केक , गुलाबजामून पार्फेत अशा असंख्य नव्या रूपात गुलाबजामूनचा आस्वाद घेता येतो ! असा हा गोड , सर्वाना वेड लावणारा पदार्थ . भारतातील सर्व जाती - धर्मीयांना जोडणारा पदार्थदेखील ठरला आहे . ईद आणि दिवाळी दोन्ही सणांना हा पदार्थ हमखास खाल्ला जातो . सुखात आणि दुःखात , विजयात आणि पराजयात जो जगभर खाल्ला जातो असा हा लुक्मा अल कादी म्हणजेच आपला गुलाबजाम ! प्राजक्ता पाडगावकर – response . lokprabha @ expressindia . com सौजन्य – लोकप्रभा


चंदेरी दुनियेचा फॅशन हा अविभाज्य घटक आहे . दिवसागणिक याठिकाणी फॅशन आणि ट्रेंड बदलतात आणि या इंडस्ट्रीमध्ये असलेल्यांना त्याप्रमाणे अपडेटही रहावे लागते . कलाकार कॅरी करत असलेल्या या फॅशनमागे अनेक हात आणि डोकी कार्यरत असतात . मात्र फार कमी वेळा त्यांचे नाव आपल्यापर्यंत पोहोचते . फॅशन डिझायनिंगच्या क्षेत्रात स्वतःला सिद्ध करणे आणि आपले नाव कमावणे ही वाटते तितकी सोपी गोष्ट नाही . पण पुण्यातील मराठमओळ्या परागने ही गोष्ट सिद्ध करुन दाखवली आहे . पराग जयसिंगपूरे या सहकारनगर येथे राहणाऱ्या तरुणाने स्वतःची ओळख निर्माण केली आहे . सुरुवातीला पराग मुळात चंदेरी दुनियेपासून काहीसा दूरच होता . परागच्या मते , आधी कुटुंबाची जबाबदारी घ्यावी आणि मग आपल्या स्वप्नांच्या मागे धावावे . त्याचप्रमाणे कौटुंबिक जबाबदाऱ्यांना प्राधान्य देत त्याने फ्रॅगरन्स डिझाइन्सची स्थापना केली . कल्पक अशा या क्षेत्रात सृजनशीलता आणि त्याला असणार कष्टांची जोड यामुळे त्याचा कमी कालावधीत चांगला जम बसला . बघता बघता त्याने मराठी चित्रपटसृष्टीमध्ये स्वतःचे वेगळे स्थान निर्माण केले आहे . अवघ्या दोन वर्षांमध्ये त्याने मृणाल कुलकर्णी , सोनाली कुलकर्णी , अमृता सुभाष , पुष्कर जोग आणि बऱ्याच नावाजलेल्या कलाकारांसाठी ड्रेस डिझाईन केले . पण एवढ्यावरच तो थांबला नाही , तर आता त्याने सध्याच्या मिसेस इंडिया – प्राईड ऑफ नेशन श्रीमती मयंका शर्मा - पटेल यांच्यासाठी काही ड्रेस तयार केले आहेत . मिसेस इंडिया – प्राईड ऑफ नेशन ही स्पर्धा दर वर्षी गुरुग्राम येथे आयोजित केली जाते . भारताच्या प्रत्येक राज्यातून गृहिणी यामध्ये भाग घेतात . “ह्या वर्षीच्या स्पर्धेसाठी मुंबईतील मिसेस इंडिया – प्राईड ऑफ नेशनची स्पर्धक निवडण्यासाठी झालेल्या स्पर्धेसाठी मी पराग जयसिंगपूरेनी तयार केलेले कपडे निवडले आहेत . ” असे मागील वर्षीच्या विजेत्या श्रीमती मयंका शर्मा - पटेल म्हणाल्या . पाहता क्षणीच मला ते कपडे आवडले आणि आम्ही एकत्र काम करण्याचे ठरवले . माझ्या उंचीमुळे बऱ्याच डिझायनर्सनी माझ्यासाठी स्टाईल करण्याचे नाकारले , पण परागने मला खूप सकारात्मक पाठिंबा दिला . पराग जयसिंगपूरे म्हणाला , मराठी चित्रपट सृष्टी तसेच काही कलाकारांची वैयक्तिक वेशभूषा करताना आव्हानांची जाणीव झाली . त्यातूनच पुढे शिकत गेलो . आता प्रवास सुरु केला आहे आणि बाप्पाच्या कृपेने आणि थोरामोठ्यांच्या आशीर्वादाने लवकरच मराठीच नव्हे तर इतर चित्रपट सृष्टीमध्ये सुद्धा काम सुरु होईल असा विश्वास आहे . ”


भारताचा कर्णधार विराट कोहली कसोटी क्रमवारीत अव्वल स्थानी कायम राहिला आहे . चौथ्या कसोटीत ४६ आणि ५८ धावांची खेळी केल्यामुळे तो अव्वलस्थानी कायम राहिला आहे . दुसऱ्या कसोटीतील निराशजनक कामगिरीमुळे विराट कोहलीने अव्वल स्थान गमावले होते . पण तिसऱ्या कसोटी सामन्यात विराट कोहलीने पहिल्या डावात ९७ आणि दुसऱ्या डावात १०३ धावांची खेळी करत संघाच्या विजयाचा पाया रचला आणि अव्वल स्थानही परत मिळवले होते . चौथ्या कसोटीतील कामगिरीच्या बळावर विराटने विराट कोहलीच्या खात्यावर ९३७ गुण जमा झाले आहेत . स्मिथवर आयसीसीने एका वर्षाची बंदी घातली असल्याने तो वर्षभर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर क्रिकेट खेळू शकणार नाही . मात्र सध्याच्या घडीला तो ९२९ गुणांसह दुसऱ्या स्थानवर आहे . चेतेश्वर पुजारदेखील सहाव्या स्थानी कायम असून त्याच्या खात्यावर ७९८ गुण जमा आहेत . आधी त्याच्या खाती ७६३ गुण जमा होते . पण त्याने चौथ्या कसोटीतील पहिल्या डावात नाबाद १३२ धावांची खेळी केली . त्यामुळे तो त्याच्या स्थानी कायम आहे . याशिवाय , मोहम्मद शमीने तीन स्थानांची झेप घेत क्रमवारीत ‘टॉप २०’ मध्ये स्थान मिळवले आहे . तो १९व्या स्थानी विराजमान झाला आहे . मोहम्मद शमीने डावात सहा बळी टिपून हे स्थान पटकावले आहे . जसप्रीत बुमराहनेदेखील ४८७ गुणांसह कारकिर्दीतील सर्वोत्तम ३७वे स्थान पटकावले आहे .


नियमितपणे व्यायाम करणाऱ्या वृद्ध व्यक्तींनी नृत्य केल्यास त्यांच्या मेंदूवर वार्धक्याचा परिणाम कमी होण्यास मदत होते , असा दावा एका अभ्यासात करण्यात आला आहे . वयोमानानुसार ढासळणाऱ्या मानसिक आणि शारीरिक क्षमतेवर व्यायामाचे सकारात्मक परिणाम शरीरावर होत असल्याचे जर्मन न्यूरोडीजनरेटीव केंद्राच्या कॅथरिन रेहफेल्ड यांनी सांगितले . दोन प्रकारच्या व्यायामामूळे ( नृत्य आणि सहनशक्ती प्रशिक्षण ) मेंदूतील वयोमानानुसार घटणाऱ्या भागाचा विस्तार होतो . या तुलनेने नृत्यामुळे मेंदूच्या संतुलनात सुधारणा होत असल्याचे आढळले आहे , असे रेहफेल्ड यांनी सांगितले . सरासरी ६८ वय असणाऱ्या लोकांनी या अभ्यासात सहभाग घेतला होता . यात त्यांना दोन गटात विभागण्यात आले . एका गटाने अठरा महिन्यात प्रतिसप्ताहात नृत्य आणि दुसऱ्या गटाने सहनशक्ती प्रशिक्षणाचा व्यायाम केला . दोन्ही गटातील व्यक्तींच्या मेंदूच्या ‘हिप्पोकैम्पस’ या भागाचा विस्तार झाला . मेंदूतील या भागाला वयोमानानुसार होणाऱ्या आजारांचा धोका असून स्मृतिभंरशाच्या आजाराचादेखील यावर परिणाम होतो . ‘हिप्पोकैम्पस’ स्मरणशक्ती , नव्या गोष्टी शिकणे आणि शारीरिक संतुलन राखणे या क्रियांमध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतो . पारंपरिक व्यायामात वारंवार त्याच हालचाली करावयाच्या असतात , ज्यामध्ये सायकलिंग किंवा ( नॉर्डिक वॉकिंग ) दोन काठीच्या सहाय्याने चालणे याचा समावेश होतो . आम्ही या अभ्यासात सहभाग झालेल्या लोकांना नेहमी नव्या प्रकारचे नृत्य करण्याचे आव्हान दिले . यामध्ये जाझ , स्केअर , लॅटिन - अमेरिकन नृत्य आणि लाईन नृत्याचा समावेश होता . असे अभ्यासाच्या मुख्य लेखिका रेहफेल्ड यांनी सांगितले . या अभ्यास फ्रंटियर्स नियतकालिकात हय़ुमन न्युरोसायन्समध्ये प्रसिद्ध करण्यात आला आहे .


अभिनेत्री महिमा चौधरी रविवारी आग्रा येथे ताजमहाल पाहण्यासाठी गेली होती . यावेळी तिची मुलगी आर्यनासुद्धा तिच्यासोबत होती . मात्र एकेकाळी बॉलिवूड गाजवणाऱ्या महिमाला तिच्या वाढलेल्या वजनामुळे लोकांनी सुरुवातीला ओळखलेच नाही . मुलीबरोबर फिरून आधी तिने संपूर्ण ताजमहाल पाहिला . मात्र परतत असताना तिला पाहण्यासाठी लोकांनी गर्दी केली होती . खरेतर आग्रा येथे आयोजित केलेल्या ‘मिस आग्रा फॅशन शो’साठी ती सेलिब्रिटी परिक्षक म्हणून तेथे गेली होती . या शोनंतर ती हॉटेल रेडिसन ब्लूमध्ये एका लग्नातदेखील सहभागी होणार होती . आग्र्याला गेल्यानंतर ताजमहालला भेट देण्याचा मोह महिमाला आवरला नाही . म्हणून आपल्या मुलीसोबत ती तेथे गेली . आता बरीच जाड झाल्याने तिला सुरुवातीला कोणीही ओळखू शकले नव्हते . पण परतताना लोक तिच्यासोबत सेल्फी घेण्यासाठी गर्दी करू लागले . या गर्दीतून नंतर सुरक्षारक्षकांनी तिला बाहेर आणले . वाचा : …म्हणून सोनमला आला रणबीरचा राग यावेळी महिमा म्हणाली की , ‘मला पूर्वी कधीही एवढी मजा आली नाही . जीवनात एवढा आनंद कधीही मिळाला नव्हता . ’ काही दिवसांपूर्वी महिमा चौधरीचे काही फोटो सोशल मीडियावर व्हायरल झाले होते . फारशी पार्ट्यांमध्ये न दिसणारी महिमा नुकतीच एका कार्यक्रमालाही हजर राहिली होती . वाढलेल्या वजनामुळे या फोटोंमध्ये तिला ओळखणेही कठीण झाले होते .


WhatsApp या मेसेजिंग अॅपमुळे कुठल्याही माहितीच्या प्रसाराला आता वेग आला आहे , ही चांगली बाब आहे . मात्र , याचा गैरवापरही मोठ्या प्रमाणावर होत आहे . अनेक अफवा , वादग्रस्त आणि आक्षेपार्ह मेसेज याद्वारे फॉरवर्ड केले जातात . त्यामुळे समाजातील शांततेचे वातावरण भंग होते . यावर नियंत्रण आणण्यासाठी आता सरकारने अधिक कडक पावले उचलली आहेत . अशा स्वरुपाचे वादग्रस्त मेसेज पाठवणाऱ्यांचे लोकेशन आणि ओळख आता सरकारकडे उपलब्ध होऊ शकणार आहे . अशी माहिती पुरवण्याचे आदेशच केंद्र सरकारने WhatsAppला दिल्याचे केंद्रीय माहिती तंत्रज्ञान मंत्री रविशंकर प्रसाद यांनी सांगितले आहे . प्रसाद म्हणाले , आम्हाला खोटे आणि अफवा पसरवणारे मेसेज पाठवणाऱ्यांची माहिती हवी आहे . WhatsAppचे मेसेज डिक्रिप्ट केले जावेत असे आम्हाला वाटत नाही . मात्र , अशा व्यक्तींचे लोकेशन आणि त्यांची ओळख आम्हाला जाणून घ्यायची आहे . कारण , त्यामुळे सरकारला खोट्या मेसेजेसमुळे होणाऱ्या दंगली आणि गु्न्ह्यांवर नियंत्रण मिळवता येईल . WhatsAppच्या टीमने भारत सरकारला यावर विचार करणार असल्याचे आश्वासन दिले आहे . गेल्या काही महिन्यांपासून फेसबुकची मालकी असलेल्या WhatsApp कंपनीवर भारत सरकारकडून खोट्या बातम्या रोखण्यासाठी दबाव वाढत आहे . यासंदर्भात WhatsAppचे उपाध्यक्ष क्रिस डॅनिअल यांच्यासोबत रविशंकर प्रसाद यांची ऑगस्ट महिन्यांत बैठक झाली होती . त्यावेळी भारताने मेसेज पाठवणाऱ्याची ओळख उघड करण्याची केलेली मागणी डॅनिअल यांनी धुडकावली होती . दरम्यान , गेल्या बैठकीत डॅनिअल यांनी भारतातून येणाऱ्या गंभीर तक्रारींवर काम करण्यासाठी एका तक्रार अधिकाऱ्याची नियुक्ती करण्यात येईल जो अमेरिकेतून काम पाहिलं असे सांगितले होते . मात्र , प्रसाद यांनी अशा अधिकाऱ्याची भारतात नियुक्ती असायला हवी , कंपनीला सांगितले होते . या मागणीवर सकारात्मक प्रतिसाद देत भारतात एका कंपनीकडे याची जबाबदारी देण्यात येईल असे त्यावेळी डॅनिअल यांनी सांगितले होते .


९ / ११च्या दहशतवादी हल्ल्यानंतर अमेरिकेतील सर्वच घटकांमध्ये अंतर्बाह्य़ बदल घडले . समाजजीवन ढवळून निघाले . सांस्कृतिक वातावरण भयाने खालसा केले . सर्वच मुद्रित - इलेक्ट्रानिक माध्यमांनी अफगाणिस्तान - पाकिस्तान आणि ओसामा बिन लादेन याच्याविषयी वृत्तदळण दळून भयाचे चर्वणप्राश नागरिकांमध्ये मुरविले . व्हिडीओ गेमपासून छोटय़ा - मोठय़ा पडद्यावरदेखील ओसामा बिन लादेन हा दहशतवादाचे प्रतीक म्हणून सातत्याने समोर आणले जाऊ लागले . मॉर्गन स्परलॉक या दिग्दर्शकाने ‘व्हेअर इन द वल्र्ड इज ओसामा बिन लादेन’ नावाची एक गमतीशीर डॉक्युमेण्ट्री केली . ज्यात या दिग्दर्शकाने अफगाणिस्तान आणि पाकिस्तानच्या संवेदनशील भागांमध्ये फेरफटका करून ओसामा बिन लादेनचा ठावठिकाणा शोधण्याचा प्रयत्न केला आहे . या माहितीपटासोबत सातत्याने वृत्तवाहिन्या , साप्ताहिके , मासिके दहशतवादाबद्दल आणि अफगाणिस्तान - पाकिस्तानबद्दल इतकी माहिती पुरवत होते की , अमेरिकी लोकांना आपल्या देशाहून अधिक या देशांचीच माहिती व्हायला लागली . यातूनच इस्लाम धर्माच्या नावाखाली सुरू असलेल्या अफगाणिस्तान - पाकिस्तानमधील दहशतवादाला प्रत्युत्तर म्हणून अमेरिकेतील गॅरी फॉकनर या सर्वसामान्य व्यक्तीने धर्माचा आधार घेत ओसामा बिन लादेनला पकडण्याचा पण जाहीर केला . देवाने आपल्याला लादेनला मारण्यासाठी आज्ञा केली असल्याचे सांगत या व्यक्तीने शिडाच्या छोटय़ाशा होडीने प्रशांत महासागर पार करीत पाकिस्तान गाठण्यासाठी अजब प्रवास सुरू केला . त्याच्या होडीने दक्षिण अमेरिकेमध्ये गटांगळी खाल्ली असली तरी लादेनला जिवंत पकडून अमेरिकेत आणण्यासाठी त्याने ११ वेळा पाकिस्तानचा दौरा केला . टेलिशॉपिंगमधून तलवार खरेदी करून पाकिस्तानच्या मुर्दाड वस्त्यांमध्ये लादेनला शोधण्यासाठी भटकून याने तेथील पोलीस आणि सुरक्षा यंत्रणांमध्ये दहशत निर्माण केली . बांधकामांचे कंत्राट घेणाऱ्या एका सामान्य माणसाचा दहशतवादापासून अमेरिकेला वाचविण्यासाठी सुरू असलेला वेडसर वाटावा असा लढा नंतर अमेरिकेतील सर्वच माध्यमांनी उचलून धरला . डेव्हिड लेटरमन शो , टाइम , जीक्यू मासिक यांच्यापासून सगळ्याच माध्यमांनी हीरो केलेल्या गॅरी फॉकनरच्या लादेनला पकडण्यासाठी झपाटलेल्या अवस्थेचे दर्शन ‘आर्मी ऑफ वन’ या चित्रपटामध्ये विस्ताराने आले आहे . बोरात , ब्रुनो आणि डिक्टेटर आदींसारखे सांस्कृतिक आणि राजकीय घटकांवर वात्रटविनोद घडवून सिनेमा बनविणाऱ्या लॅरी चार्ल्स दिग्दर्शित ‘आर्मी ऑफ वन’मध्ये ठेवणीतला अक्राळविक्राळ विनोद नाही . तरीही यातील सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे निकलस केज या अभिनेत्याने वठविलेली म्हाताऱ्या नायकाची भूमिका . ‘अजूनही यौवनात मी’चा दांडगा विश्वास या अभिनेत्याला आहे . परिणामी त्याचे अॅक्शनपट वयाच्या साठीतही खलनायकांसोबतच्या तुल्यहीन हाणामारींचे असतात . ‘आर्मी ऑफ वन’मध्ये निकलस केजने वठविलेला वेडसर छटेचा गॅरी फॉकनर उत्कृष्ट जमला आहे . हावभाव , उच्चरवातील संवाद आणि कमालीची प्रामाणिक व्यक्तिरेखा इथे केज याने वठविली आहे . चित्रपटाला सुरुवात होते , ती गॅरीचे एका बांधकाम जागेवर फोनच्या आवाजाने भेदरत उठल्याने . सतत अमेरिकेवर नाइन - इलेव्हनसाररख्या हल्ल्यासारखे विमान इमारतीवर कोसळविण्याचा प्रयत्न होतोय का , या भीतीच्या छायेत वावरणाऱ्या गॅरीला अनेक आजार आहेत . त्याचे दोन्ही मूत्रपिंड कमजोर झाल्यामुळे आठवडय़ातून दोन वेळा त्याला रुग्णालयवारी करावी लागते . ती न केल्यास त्याच्या शरीरासोबत मनोवस्थेवरही परिणाम होतो . या अवस्थेतच त्याच्या समोर चक्क देव ( कुप्रसिद्ध अभिनेता रसेल ब्रॅण्ड ) येतो आणि ओसामा बिन लादेनला जिवंत पकडून आणण्यास मदत करण्याचे आदेश देतो . भणंगासारखे मित्रांच्या साहाय्याने आयुष्य जगणाऱ्या गॅरीसमोर जगण्याचे उद्दिष्ट तयार होते . यात इंधन म्हणून त्याच्या आयुष्यात हायस्कूलमधील मैत्रीण मर्सी ( वेण्डी मॅकलंडन कॉव्हे ) दाखल होते . त्याचा इस्रायलमधून पाकिस्तानात प्रवेश करण्याचा डाव असफल होतो . त्यानंतर पुन्हा पाकिस्तान गाठण्याचा चंग तो पार पाडतो . तिथल्या रस्त्यांवर लादेनला शोधण्यासाठी तलवार घेऊन फिरतो . सुपर पॉवर असल्याच्या थाटात गॅरीचे बोलघेवडी धाडस चित्रपटात निकलस केजने अत्यंत चपखल सादर केले आहे . त्याचे आत्मविडंबन करणारे संवाद गमतीदार झाले आहेत . पाकिस्तानमध्ये असलेल्या अमेरिकी गुप्तचर संघटनेचे लुटुपुटुची कागदी लढाई लढणारे अधिकारी चित्रपटात आहेत . त्यातील एक सिनेमाचे विश्वकोशीय ज्ञान असलेला दाखविण्यात आला आहे . चित्रपटातील व्यक्तिरेखा शीर्षकानुसार निकलस केजमुळे उतरंडीकडे जाणाऱ्या आहेत . गॅरीच्या एकलफौजीसाठी तेही महत्त्वाचेच . तरीही सर्वव्यापी देवाच्या भूमिकेमध्ये रसेल ब्रॅण्डला घेऊनही इथे एका विचित्र विनोदाचे टोक गाठण्यात आले आहे . अमेरिकी सैन्याच्या दहशतवादाविरोधातील कारवाया आणि लादेनला पकडण्यातील अपयश यांचा माध्यमांमध्ये होणारा मारा हा गॅरीची मनोधारणा तयार करणारा आहे . एखाद्या राष्ट्रातील सामान्य व्यक्तीची दहशतवादाबद्दल माध्यमांतून तयार होणारी समज किती मूलतत्त्ववादी बनू शकते , यासाठी गॅरीचे प्रातिनिधिक उदाहरण चित्रपटाने समोर आणले आहे . गॅरी हिंसेच्या आणि दहशतवादाच्या तीव्र विरोधात आहे . त्याला लादेनला जिवंत पकडायचेच आहे . चित्रपटामध्ये लादेन - गॅरी भेट घडविण्याचा एक चमत्कारिक नमुना दिग्दर्शकाने आखला आहे . एकूणच हा चित्रपट माध्यमांनी तयार केलेल्या लादेनविरोधी वातावरणाचा ज्वर दाखविणारा आहे . या दरम्यान पाकिस्तान - अफगाणिस्तानवर आलेल्या अनेक लेख - अभ्यास निबंधांतील वातावरणाला चित्रपट रूप देणारा आहे . दोनेक वर्षांपूर्वी बिल मरे या अभिनेत्याचा अफगाणिस्तानवरील सांगीतिक प्रवासाचा ‘रॉक द कसाबा’ या चित्रपटाप्रमाणे अमेरिकी नागरिकांचे दहशतराष्ट्रांतील दृश्यकुतूहल शमविण्यासाठी तयार केल्या गेलेल्या आर्मी ऑफ वनला वेळशमनाचा साथीदार म्हणून एकदा अनुभवताना मजा येऊ शकेल .


सोशल मीडिया हे सध्या अनेकांच्या गळ्यातील ताईत झाले आहे . कोणत्याही गोष्टीचे अपडेटस घ्यायचे असोत किंवा आपल्या एखाद्या जुन्या मित्र किंवा मैत्रीणीला शोधायचे असो . आपण या माध्यमाचा सर्रास वापर करतो . फेसबुक हे यापैकी एक आघाडीचे माध्यम आहे असे म्हटल्यास वावगे ठरणार नाही . फेसबुकच्या माध्यमातून तर अनेकदा दुरावलेल्या नात्यांमध्ये पुन्हा ओलावा निर्माण झाल्याच्या आणि आयुष्यभरासाठीचे ऋणानुबंध जुळल्याच्या घटनाही घडल्या आहेत . फेसबुक पुरेसे सुरक्षित नसल्याच्या काही घटना नुकत्याच समोर आल्या होत्या . त्यानंतर सुरक्षेच्या कारणास्तव कंपनीने आपल्या सुरक्षेमध्ये वाढही केली होती . त्याचाच एक भाग म्हणून आणखी एक बदल करण्यात आला आहे . पूर्वी तुम्ही आपल्या मित्रमंडळींना त्यांचे मोबाइल क्रमांक टाकूनही शोधू शकत होतात . मात्र आता हे फिचर बंद करण्यात आले आहे . एकाच नावाच्या अनेक व्यक्ती असल्याने फेसबुकने मोबाइल क्रमांकावरुन व्यक्ती शोधण्याचे एक सोपे फिचर तयार केले होते . मात्र हे फिचर चुकीच्या पद्धतीने वापरले जात असल्याने फेसबुकने ते अचानक बंद करण्याचा निर्णय घेतला आहे . याबरोबरच फेसबुकने थर्ड पार्टी अॅपसाठीचे नियमही कडक केले आहेत . कोणतेही थर्ड पार्टी अॅप्लिकेशन आता फेसबुक युजर्सची वैवाहिक , धार्मिक आणि प्रोफेशनल माहिती जमा करु शकणार नाहीत . फेसबुकने एका ब्लॉगद्वारे याबाबतची माहिती दिली आहे . याबरोबरच फेसबुकवर येणाऱ्या कोणत्या जाहिराती पहायच्या किंवा नाही हे आता युजर ठरवू शकणार आहेत . या जाहिरातदारांसोबत युजर्सची माहिती शेअर केली जाणार नाही असेही फेसबुकने स्पष्ट केले आहे . त्यामुळे सुरक्षेच्या बाबतीत फेसबुक स्वतःमध्ये अनेक चांगले बदल करत असल्याचे समोर आले आहे .


भरभक्कम आणि समतोलपणा हा आमचा कणा आहे आणि त्याच्या जोरावरच आम्ही यंदाही कुस्ती लीगचे विजेतेपद मिळवू , असा विश्वास मुंबई संघातील हुकमी खेळाडू आणि ऑलिंपिक विजेती एरिका वेब , तसेच द्रोणाचार्य पुरस्कार विजेते प्रशिक्षक रामपहल मान यांनी व्यक्त केला . यंदाची कुस्ती लीग येत्या सोमवारपासून दिल्लीतील खाशाबा जाधव स्टेडियममध्ये सुरू होत आहे . आज मुंबई महारथी संघाच्या लोगोचे अनावरण झाले . दुसऱ्या कुस्ती लीगचे विजेतेपद राखण्याची क्षमता आमच्या संघात आहे , असे प्रशिक्षक रामपहल मान यांनी या वेळी सांगितले . आमचा संघ समतोल आणि पूर्ण तंदुरुस्त आहे , असे सांगून मान म्हणाले , ‘अनुभवी आणि उदयोन्मुख हे सूत्र आम्ही संघ तयार करताना बाळगले . सर्व वयोगटांत उतरणारा आमचा मल्ल सर्वोत्तम असेल , यावरही आम्ही भर दिला . एरिका ही आमच्यासाठी हुकमी एक्का असेल . ऑलिंपिक विजेती एरिका सध्या तिच्या सर्वोत्तम फॉर्ममध्ये आहे . गतवर्षी ऑलिंपिकची तयारी करत असल्यामुळे मला कुस्ती लीगमध्ये सहभागी होता आले नव्हते . कुस्ती ही विश्वातील सर्वांत मोठी लीग असल्यामुळे या स्पर्धेत खेळण्यास मी उत्सुक होते . यासाठी मी कसून सराव केला आहे आणि मुंबई महारथी संघाला विजेतेपद राखण्यासाठी मी सर्वस्व पणास लावेन , असे एरिकाने सांगितले . मुंबईचे महारथी मुंबई संघात कॅनडाच्या एरिका वेबसह कोलंबियाची कॅरोलिना कॅस्टिलो हिडाल्गो या आंतरराष्ट्रीय खेळाडूंसह रिओ ऑलिंपिक ब्राँझपदक आणि विश्व अजिंक्यपद स्पर्धेतील ब्राँझपदक विजेता अझरबैजानचा जाबरयील हासनदोव , युक्रेनचा पालोव ओलियंक हे आंतरराष्ट्रीय पुरुष मल्ल , तसेच सरिता मूर , ललिता शेरावत , राहुल आवारे , प्रितम दलाल आणि विकास डागर हे ‘महारथी’ आहेत . सरिता ही राष्ट्रीय विजेती आहे आणि २०१४ पासून तिने विजेतेपदाची हॅट्ट्रिक केलेली आहे . २०१६ च्या राष्ट्रकुल स्पर्धेत तिने रौप्यपदक मिळवलेले आहे . राहुल हा राष्ट्रकुल , तसेच आशियाई विजेतेपद स्पर्धेतील सुवर्णपदक विजेता आहे . असा आहे कार्यक्रम मुंबईची सलामीची लढत २ जानेवारीला हरियानाविरुद्ध होणार आहे . त्यानंतर पंजाब ( ५ जानेवारी ) , उत्तर प्रदेश ( ७ ) , जयपूर ( ९ ) आणि दिल्ली ( १३ ) अशा लढती होणार आहेत . १७ आणि १८ जानेवारीला उपांत्य सामने आणि १९ जानेवारीला अंतिम लढत होणार आहे .


जस्टीन गॅटलीनच्या वेगवान कामगिरीच्या जोरावर अमेरिकेने जागतिक रिले स्पर्धेत 4 बाय 100 मीटर रिले शर्यत जिंकली . विश्वविक्रमी उसेन बोल्टच्या अनुपस्थितीत गॅटलीनमुळे अमेरिकेने अपेक्षित वर्चस्व राखले . जमैकाच्या प्राथमिक शर्यतीमध्येच बॅटन पडल्याचा फटका बसला . प्राथमिक फेरीत कॅनडाच्या आंद्रे डी ग्रासी याने गॅटलीनला झुंज दिली होती , पण अंतिम फेरीत बॅटन पडल्यामुळे कॅनडाचा शर्यतच पूर्ण करता आली नाही . अमेरिकेने 38.43 सेकंद वेळेत विजय मिळविला . याबरोबरच अमेरिकेने जेतेपद राखले . कॅनडाकडून गफलत झाली . दुसऱ्या टप्यातील धावपटू ऍरन ब्राऊन याने सहकारी ब्रेंडन रॉडनी याला बॅटन देताना खांदा वर केला , पण तोच बॅटन त्याच्या हातून सुटले . तेथेच कॅनडाच्या आशा संपुष्टात आल्या . बार्बाडोसने ( 39.18 ) रौप्य , तर चीनने ( 39.22 ) ब्रॉंझ मिळविले . चीनची कामगिरी अनपेक्षित ठरली . गॅटलीन 35 वर्षांचा आहे . तो म्हणाला , " मी पूर्वी अंतिम टप्यात फारसा धावलो नव्हतो , पण माझ्या सहकाऱ्यांनी माझ्यासाठी चांगली परिस्थिती निर्माण केली . शेवटी सरस वेगापेक्षा नियोजन सफाईदारपणे राबविणे महत्त्वाचे असते . ब्रिटन आणि कॅनडाच्या धावपटूंकडून बॅटन पडले . त्यामुळे 20 मीटर बाकी असताना माझ्या आसपास कुणी नव्हते . सगळे गेले कुठे , असे कोडे मला पडले होते . ' दुसरीकडे जमैकाचा तिसऱ्या टप्यातील धावपटू जेवॉन मिन्झी याला किमर बेली - कोल याच्याकडून बॅटन नीट घेता आले नाही . त्यामुळे अंतिम टप्याच्यावेळी योहान ब्लेकसमोर अशक्यप्राय आव्हान होते . अखेरीस जमैकाला शर्यतच पूर्ण करता आली नाही . बोल्टप्रमाणेच असाफा पॉवेलची उणीव जमैकाला जाणवली . महिला रिलेत विश्वविक्रम जमैकाने महिलांच्या 4 बाय 200 मीटर रिले शर्यतीत जमैकाने एक मिनीट 29.04 सेकंद वेळेचा विश्वविक्रम नोंदविला . पहिल्या टप्यात जुरा लेव्ही हिची वेगवान कामगिरी निर्णायक ठरली . अंतिम टप्यात ऑलिंपिकमधील दुहेरी विजेत्या एलानी थॉमसनने विश्वविक्रमावर थाटातच शिक्कामोर्तब केले . दोन वर्षांपूर्वी याच चौघींकडून " बॅटन एक्स्चेंज ' मध्ये चूक झाली होती . यावेळी मात्र त्यांनी सफाईदार कामगिरी करीत टप्यागणिक आघाडी वाढविली . एलानीला बॅटन मिळाले तेव्हा तब्बल एका सेकंदाची आघाडी होती . ती तिने दीड सेकंदांपेक्षा जास्त वाढविली . जर्मनीने ( 1:30.68 ) दुसरा क्रमांक मिळविताना अमेरिकेला ( 1:30.87 ) चकविले . आमच्यावर कोणतेही दडपण नव्हते . अंतिम फेरी गाठून आम्ही लक्ष्य नजीक आणले . आम्ही ट्रॅकवर उतरलो आणि आम्हाला जे अपेक्षित होते ते साध्य केले . आम्ही बॅटन व्यवस्थित पास केले . - एलानी थॉमसन , जमैकाची धावपटू


चित्रपटसृष्टीत अनेकदा भावनांना बाजूला सारत कॅमेरासमोर कलाकारांना एक वेगळा चेहरा दाखवावा लागतो . प्रेक्षकांसमोर सादर होताना किंवा कॅमेरासमोर येताना एकमेकांबद्दलचा वैयक्तिक द्वेष विसरावा लागतो . रणबीर कपूर आणि कतरिना कैफ यांना आपल्या आगामी ‘जग्गा जासूस’ चित्रपटाचे प्रमोशन करताना हेच जमले नाही असे दिसतेय . प्रमोशनमधील अनेक कार्यक्रमांमध्ये दोघांची उत्तरं , एकमेकांबद्दलची मतं आणि न जमलेली केमिस्ट्री यामुळे आता प्रेक्षकांमध्येच संभ्रम निर्माण झालाय . प्रेक्षकवर्ग चित्रपटाच्या यशासाठी किती महत्त्वाचा असतो हे माहित असतानाही दोघेही प्रेक्षकांना आपली कमाल दाखवण्यात अयशस्वी झाले आहेत . किंबहुना प्रमोशनसाठी दोघांना एकत्र येण्याची जणू कोणी जबरदस्तीच केली असल्याचे चित्र दिसते . दोघांचा जरी ब्रेक अप झाला असला तरी किमान एकमेकांमधील मैत्री तरी प्रेक्षकांसमोर योग्यरित्या आणणे अपेक्षित होते . मात्र तसेही झाले नाही . अनेकदा मुलाखतींमध्ये दोघांनी एकमेकांबद्दल मिश्किलपणे उत्तरे देत अप्रत्यक्षपणे टीका करण्याची संधी सोडली नाही . त्यामुळे चित्रपटातील दोघांच्या केमिस्ट्रीबाबत प्रेक्षकांमध्ये आता संभ्रम निर्माण झाला आहे . दोघांच्या नात्यांमधील या दुराव्याचा फटका चित्रपटाला आधीसुद्धा बसला . तीन वर्षांपर्यंत चित्रपटाच्या प्रदर्शनाची तारीखच निश्चित होऊ शकली नव्हती . त्यानंतर सुरुवातीला कतरिनाला रणबीरसोबत प्रमोशन करायचे नव्हते . चित्रपटासाठी केलेली मेहनत प्रेक्षकांसमोर मांडण्यात आता दोघेही अयशस्वी झाल्याचे चित्र दिसते . याउलट , रणबीर कपूर आणि दीपिका पदुकोणबद्दल बोलायचे झाल्यास ब्रेकअपनंतरही दोघेही प्रेक्षकांसमोर सकारात्मक दिसले . जवळपास दोन वर्षांपर्यंत दोघांचे अफेअर चालले होते . ब्रेकअपनंतर दोघांनी मिळून ‘ये जवानी है दिवानी’ आणि ‘तमाशा’ चित्रपटात काम केले आणि ब्रेकअपनंतरही प्रमोशनदरम्यान दोघांमधील केमिस्ट्री जबरदस्त होती . ही केमिस्ट्रीच रणबीर आणि कतरिनाच्या नातेसंबंधामध्ये दुरावा आणण्याचे एक कारण असल्याचे म्हटले जाते . मात्र रणबीर आणि दीपिका तेव्हा प्रेक्षकांची मनं जिंकण्यात यशस्वी झाले होते . ‘तमाशा’ चित्रपटाच्या प्रमोशनदरम्यान दीपिका रणवीर सिंगला डेट करत होती . त्यावेळी दीपिकाने रणबीर कपूर अजूनही चांगला मित्र असल्याचे स्पष्ट केले होते आणि हेच मैत्रीपूर्ण नाते दोघांनी प्रेक्षकांसमोर चांगल्याप्रकारे मांडले . वाचा : घराणेशाहीचा विरोध करणारी कंगनाच बनली एका अभिनेत्रीसाठी ‘गॉडफादर’ रणबीर आणि कतरिनासुद्धा ‘जग्गा जासूस’च्या प्रमोशनदरम्यान मैत्रीपूर्ण वागले असते तर नक्कीच चित्रपटासाठीसुद्धा हे फायद्याचे ठरले असते . त्यामुळे चित्रपट बॉक्स ऑफिसवर कशी कामगिरी करेल हे पाहणे महत्त्वाचे ठरेल .


Hong Kong Open Badminton – भारताचा आघाडीचा बॅडमिंटनपटू किदम्बी श्रीकांत याचे उपांत्य फेरी गाठण्याचे स्वप्न भंगले . जपानच्या केंटा निशिमोटो याने श्रीकांतला २१ - १७ , २१ - १३ असे सरळ गेममध्ये पराभूत केले आणि स्पर्धेच्या उपांत्य फेरीत प्रवेश केला . ४३ मिनिटे चाललेल्या या खेळात पाजिला गेम चुरशीचा झाला . पहिला गुण निशिमोटो याने घेतल्यानंतर दोघांमध्ये चांगलीच झुंज रंगली . एका वेळी तर हा गेम १५ - १५ असा बरोबरीत सुरु होता . पण त्यानंतर निशिमोटो याने योग्य फटके खेळत तो गेम २१ - १७ असा जिंकला . दुसरा गेमही अटीतटीचा होईल अशी चाहत्यांची अपेक्षा होती . पण या गेममध्ये पहिल्या गेमपेक्षा मोठ्या फरकाने श्रीकांतला पराभव स्वीकारावा लागला . सुरुवातीपासूनच हा गेम निशिमोटोच्या ताब्यात होता . अखेर २१ - १३ अशा फरकाने त्याने गेम जिंकत श्रीकांतचे आव्हान संपुष्टात आणले . श्रीकांतने उप - उपांत्यपूर्व फेरीत सहकारी एच एस प्रणॉयला १८ - २१ , ३० - २९ , २१ - १८ असे पराभूत केले होते . पहिला गेम श्रीकांतला गमवावा लागला होता . तीन गुणांच्या फरकाने गेम प्रणॉयच्या नावावर झाला , त्याने चांगलीच झुंज दिली होती . त्यानंतर दुसऱ्या गेममध्ये कमालीची चुरस पाहायला मिळाली . हा गेम हनुमानाच्या शेपटीप्रमाणे वाढतच गेला . अखेर ३० - २९ अशा गुणसंख्येवर श्रीकांतने तो गेम जिंकला आणि सामन्यात बरोबरी राखली . तिसरा गेमदेखील अटीतटीचा झाला . या गेममध्ये पहिल्या गेमची पुनरावृत्ती झाली . फक्त हा गेम प्रणॉय ऐवजी श्रीकांतने जिंकला होता आणि प्रणॉयला घरचा रस्ता दाखवला होता .


योगासने केल्याने नैराश्याची लक्षणे कमी होण्यास मदत होत असल्याचे नव्या अभ्यासात आढळले आहे . मानसिक आरोग्य योग्य ठेवण्यासाठी भारतायांची ध्यान करण्याची परंपरा अतिशय प्रभावी असल्याचे संशोधकांनी सांगितले . योग केल्याने त्याचा नैराश्य कमी करण्यावर नक्की काय परिणाम होतो तसेच योगामध्ये शारीरिक व्यायाम आणि श्वासोच्छ्वास घेणे आणि चिंतन करणे यावर अधिक भर दिल्याने नेमके काय बदल घडून येतात यावर संशोधकांनी लक्ष केंद्रित केले होते . योग करणे हे पश्चिमेकडे अधिक प्रसिद्ध झाले आहे . अनेक नव्याने योग करणारे लोक हे ताणतणाव कमी करण्यासाठी आणि इतर मानसिक आरोग्याच्या समस्या दूर करण्यासाठी याचा वापर करत आहेत , असे अमेरिकेच्या सॅन फ्रान्सिस्को येथील आरोग्य केंद्राच्या लिंडसे हॉपकिन्स यांनी म्हटले आहे . असे जरी असले तरी योग करण्याचा मानसिक आरोग्यावर काय परिणाम होतो याबाबतचे संशोधन सध्या मागे पडल्याचे त्यांनी सांगितले . अभ्यासामध्ये २३ पुरुषांना आठवडय़ातून दोन वेळा असे आठ आठवडे योग करण्यास सांगितले . आठ आठवडय़ांनंतर यातील अनेकांमध्ये सुरुवातीला असलेली नैराश्याची लक्षणे मोठय़ा प्रमाणात दूर होण्यास मदत झाल्याचे आढळून आले . अभ्यासाच्या सुरुवातीला सहभागी पुरुषांमध्ये असलेली नैराश्याची पातळी मोजण्यात आली . तसेच योग सुरू केल्यानंतर तीन , सहा आणि नऊ आठवडय़ांनंतर त्यांच्यामध्ये असणारी नैराश्याची पातळी मोजण्यात आली . आठ आठवडय़ांनंतर ज्यांनी यामध्ये सहभाग घेतला नव्हता . त्यांच्या तुलनेमध्ये सहभागी झालेल्या पुरुषांच्या नैराश्यामध्ये मोठय़ा प्रमाणात घट झाल्याचे आढळून आले .


धोनी बायोपिकनंतर दिशा दिसली ती सध्या गाजत असलेल्या " बागी 2 ' मध्ये . त्याआधी ती टायगरबरोबर असलेल्या रिलेशनशिपच्या अफवांमुळे लाईमलाईटमध्ये होती . " बागी 2 ' हिट ठरलाय . त्यामुळे दिशाने यशाची एक पायरी चढली आहे , असंच आपण म्हणूया . पण , इथंपर्यंत येण्यासाठी दिशाने खूप कष्ट केले आहेत . तेही स्वतःच्या बळावर . ती म्हणते , " मी माझे शिक्षण अर्धवट सोडून मुंबईत आले . तेव्हा कॉलेजला जाणाऱ्या मुलीला एका नवीनच शहरात येऊन राहणं फार सोप्पं नव्हतं . मी मुंबईत आले तेव्हा माझ्याकडे फक्त 500 रुपये होते . मी एकटी राहत होते . एका काळानंतर माझ्याकडे पैसेच नव्हते . मी रोज अनेक ऑडिशन्सना जात असे ; पण या सगळ्यामध्ये मला फक्त एकच गोष्ट माहीत होती की , मला काम मिळवायचंय नाही तर मी या महिन्याचं घराचं भाडं भरू शकणार नाही . मी अभिनय एन्जॉय करायला लागेपर्यंत मी फक्त त्याच्याकडे जॉब म्हणूनच पाहत होते . एका चित्रपटात काम मिळाले ज्यातून मी पदार्पण करणार होते . त्यामध्ये मला रिप्लेस करण्यात आलं ; पण मला वाटतं जे होतं ते चांगल्यासाठीच होतं . कारण प्रत्येक गोष्ट तुम्हाला अजून हिंमत देत असते . '


मुंबई : गेल्या काही दिवसांपासून कपिल शर्मा आणि सुनील ग्रोवर यांच्यातलं शीतयुद्ध संपायचं नाव घेत नाहीय . विमानात झालेल्या प्रकारानंतर सुनीलने कपिलचा शो सोडला . त्यानंतर त्या शोला घरघर लागली . पुढे कपिललाच ग्रहण लागल्यासारखी स्थिती झाली . इकडे सुनीलने आपला असा शो सुरू केला . त्याला लोक येऊ लागले . यातून प्रमोशन केलं की लोक येतात हे कपिलला कळलं . आता मात्र सुनील शिवाय तरणोपाय नसल्याची खात्रीच जणू त्याला पटली आहे . म्हणूनच कपिलने आता पॅच अपची भाषा सुरू केली आहे . याबद्दल बोलताना तो म्हणाला , सुनील आणि मी . . आमच्यात जे काही झालं तो आता भूतकाळ आहे . सध्या सुनील कॅनडात आहे . तो आला की मी त्याच्याशी बोलणार आहे . आम्ही परत एकत्र येऊ शकतो का याची शक्यता मला तपासायची आहे . आम्ही एकत्र येऊन आणखी नवा काही शो करता येतो का तेही पाहू . इतकंच नव्हे , तर कपिल शर्मा शोमधले सगळे कलाकार आॅन बोर्ड असणार आहेत . फक्त आता शोची संकल्पना नेमकी काय असेल ते सुनील आल्यानंतरच आम्ही ठरवू . कपिलच्या या भाषेमुळे दोघांमधला बर्फ वितळून आता हे मनोमिलन होणार की काय अशी स्थिती निर्माण झाली आहे . कपिल - सुनील एकत्र आले तर पुन्हा एक चांगला नवा शो रसिकांना पाहायला मिळेल अशी आशा या शोचे पडद्यामागचे कलाकार करताहेत .


राज्य अजिंक्यपद स्पध्रेला मुकणाऱ्या खेळाडूंसाठी संघटनेचे धोरण मुंबई : प्रो कबड्डी लीग चालू असताना महाराष्ट्र राज्य कबड्डी असोसिएशनने सिन्नर येथे राज्य अजिंक्यपद कबड्डी स्पर्धेची योजना आखल्यामुळे कबड्डीवर्तुळात आश्चर्य व्यक्त करण्यात येत आहे . कारण महाराष्ट्रातील मातब्बर खेळाडू राज्य अजिंक्यपद स्पध्रेला मुकणार आहेत . परंतु प्रो कबड्डीत खेळणाऱ्या राज्यातील खेळाडूंच्या कामगिरीवर निवड समिती लक्ष ठेवून आहे . त्यातील कामगिरीआधारे त्यांना महाराष्ट्राच्या संघात स्थान दिले जाईल , असे महाराष्ट्र राज्य कबड्डी असोसिएशनने स्पष्ट केले आहे . सिन्नरमधील आडवा फाटा मैदान येथे ३१ ऑक्टोबर ते ४ नोव्हेंबर या कालावधीत ६६व्या राज्य अजिंक्यपद स्पध्रेचे आयोजन करण्यात आले . मात्र याचवेळी प्रो कबड्डीचा पाटणा आणि उत्तर प्रदेशचा टप्पा चालू असेल . त्यामुळे प्रो कबड्डीमधील विविध संघांकडून खेळणारे महाराष्ट्राचे खेळाडू सहभागी होऊ शकणार नाहीत . त्यामुळे या खेळाडूंसाठी कोणती निवड प्रक्रिया वापरली जाणार ही चर्चा ऐरणीवर होती . रिशांक देवाडिगा , विशाल माने , श्रीकांत जाधव , सिद्धार्थ देसाई , काशिलिंग आडके , ऋतुराज कोरवी , विकास काळे , तुषार पाटील , विराज लांडगे , सचिन शिंगार्डे , बाजीराव होडगे , आदिनाथ गवळी , संकेत चव्हाण , शुभम पालकर , अक्षय जाधव , गिरीश ईर्नाक आणि आनंद पाटील हे खेळाडू प्रो कबड्डीत विविध संघांकडून आपली छाप पाडत आहेत . गतवर्षी महाराष्ट्राला तब्बल ११ वर्षांनंतर राष्ट्रीय विजेतेपद मिळवून देणाऱ्या खेळाडूंचा यात समावेश आहे . ‘‘राज्य अजिंक्यपद कबड्डी स्पध्रेतून महाराष्ट्राच्या पुरुष व महिला संघांच्या निवडीसाठी प्रत्येकी २० खेळाडूंचा संभाव्य संघ निवड केला जाणार होता . परंतु राज्य अजिंक्यपद आणि प्रो कबड्डी यातील कामगिरीआधारे आम्ही पुरुषांच्या संभाव्य संघात २०हून अधिक खेळाडूंची विशेष शिबिरासाठी निवड करणार आहोत . या शिबिरानंतर अंतिम संघ निश्चित करण्यात येईल , ’’ अशी माहिती राज्य कबड्डी संघटनेचे सरकार्यवाह अॅड . आस्वाद पाटील यांनी दिली .


प्रवासी आरोग्य प्रवासाचा पुरेपूर आनंद लुटायचा तर अर्थातच आपले आरोग्य चांगले राहायला हवे . त्यासाठी प्रवासापूर्वी तसेच प्रवासात काही गोष्टींची काळजी घ्यायला हवी . मदन हातातल्या यादीप्रमाणे एक एक वस्तू सुटकेसमध्ये ठेवत होता . सकाळपासून तो याच कामात व्यग्र होता . दर वर्षी ट्रिपला निघण्यापूर्वी ही ‘अत्यावश्यक’ वस्तूंची यादी तयार करणे व त्यानुसार सुटकेस व्यवस्थित भरणे हे मदनचे अत्यंत आवडीचे काम . मदनच्या अत्यावश्यक वस्तूंच्या यादीत ठळकपणे अर्थातच औषधे असतात . ताप , सर्दी , पडसे , खोकला , डोकेदुखी , अॅलर्जी , उलटी , जुलाब , अॅसिडिटी , अपचन , पोटदुखी , सांधेदुखी , गॅस अशा अनेक विकारांसाठी गोळ्या , खोकल्यावर कफसिरपची बाटली , विक्स , बाम , जखमेसाठी मलम , वेगवेगळ्या अँटिबायोटिक्सच्या कॅप्सूल वा गोळ्या , जखम धुण्यासाठी जंतुनाशक लोशन , वेगवेगळ्या मापाचे बॅण्डेज , बॅण्डएडच्या पट्टय़ा , कापूस , इंजेक्शनच्या सुया , इलास्टिक आणि क्रेप बॅण्डेज , नाकात टाकायचे ड्रॉप्स , डोळ्याचे ड्रॉप्स , कानाचे ड्रॉप्स , थर्मामीटर , टॉर्च , कात्री , इत्यादी अनेक गोष्टींचा मदनच्या यादीत समावेश असतो . ‘‘मदन , अरे तुझ्या पोतडीत एक दोन - चार सलाइनच्या बाटल्या व काही इन्जेक्शन टाकलीस ना की एक चक्क फिरते रुग्णालय तयार होईल बघ’’ नीता चेष्टेने म्हणाली . मदनला या टीकेची सवय होती . पण प्रवासात काय होईल हे सांगता येत नाही , त्यामुळे सगळी सोय असलेली बरी या मताचा मदन होता . प्रवासात जगातले सगळे आजार आपल्याच नशिबी येणार असा विचार करण्याची गरज नसते ; परंतु मदनच्या अतिसावध स्वभावामुळे त्याला प्रवासाला निघताना ढीगभर औषधे बरोबर नेण्याची गरज भासते . अनिलची पद्धत मात्र एकदम निराळी . अनिल बहुतेक वेळा प्रवास स्वतःच्या कारनेच करतो , त्यामुळे प्रवासाला जायची तारीख ठरली की सर्वप्रथम अनिल आपली कार गॅरेजमध्ये सव्र्हिसिंगला टाकतो . प्रवासाच्या १० - १५ दिवस आधी अनिल , त्याची बायको रूपा आणि मुलगी बेला आपल्या फॅमिली डॉक्टरांकडे वार्षकि वैद्यकीय तपासणीसाठी जातात . काही वर्षांपूर्वी त्याला सहलीच्या काळात दाढदुखीचा प्रचंड त्रास झाला होता , तेव्हापासून तो दातांची तपासणीसुद्धा दर वर्षी प्रवासाला जाण्याआधीच करतो . गेली कित्येक वष्रे त्याचा हा परिपाठ सुरू आहे . फॅमिली डॉक्टरांनी सुचविलेल्या मोजक्याच औषधांची पिशवी ही त्याची प्रवासात उद्भवणाऱ्या वैद्यकीय अडचणींसाठी केलेली एकमेव तयारी . अनिलच्या मते कारचे अन् शरीराचे सव्र्हिसिंग व्यवस्थित केल्यास प्रवासात काही अडचण येतच नाही . अनिलची ही पद्धत माझ्या मते सर्वोत्तम म्हणावी अशी आहे . तब्येतीच्या किरकोळ तक्रारींमुळे सहलीच्या आनंदाला गालबोट लागू नये असे सर्वानाच वाटत असते व त्यामुळे त्या तक्रारीवरील इलाज आपल्याजवळ असावा असे वाटणेही साहजिकच आहे . परंतु औषध म्हणजे आरोग्य नव्हे . सहलीला जातांना औषधांच्या बॉक्सबरोबरच ‘ही औषधे वापरण्याची शक्यतो गरज पडू देणार नाही’ हा निर्धारही असावा . या निर्धारासाठी अर्थातच काळजी घ्यावी लागते . प्रवासात आरोग्याच्या संदर्भात खालील प्रकारे त्रास होऊ शकतो . १ . आधीपासून असलेल्या रोगांतून वा विकारांतून उद्भवणारा त्रास २ . निष्काळजीपणामुळे किंवा प्रतिबंधक उपाययोजनेचा विचार न केल्यामुळे होणारा त्रास ३ . अतिउत्साहाच्या भरात केलेले आणि अंगाशी आलेले साहस ( म्हणजे आमंत्रित आजार ) ४ . आपल्या नियंत्रणात नसलेल्या गोष्टींमुळे उद्भवलेला त्रास , उदा . अपघात , प्रदूषण , वातावरणातील अचानक झालेले बदल , इत्यादी प्रवासपूर्व तयारी : आपण ज्या प्रांतात , प्रदेशात किंवा ज्या गावाला जाणार आहोत त्याबद्दलची माहिती आपण मिळवतोच , परंतु त्यात आरोग्यविषयक माहितीचा बरेचदा अभाव असतो . उदा . ओरिसामध्ये जाताना आपण तिथल्या भौगोलिक परिस्थितीची माहिती मिळवतो , तिथले हवामान तापमान कसे असेल याची माहिती मिळवण्याचा प्रयत्न करतो . परंतु त्या भागात काही विशिष्ट आजार आढळतात का , त्या संदर्भात काही प्रतिबंधक उपाययोजना करायला हवी का , काय काळजी घ्यायला हवी याचा फारसा विचार केलेला आढळत नाही . परदेशी मंडळी जेव्हा सहलीला निघतात तेव्हा या सर्व गोष्टींची माहिती मिळवत असतात आणि आपल्या डॉक्टरांशी याविषयी सल्लामसलतही करतात किंवा इंटरनेटची मदत घेतात . आजकाल याविषयी इंटरनेटवर अफाट माहिती उपलब्ध आहे . सहलीचे ठिकाण समुद्रसपाटीपासून किती उंच आहे हे माहीत असावे . २५०० ते ३००० मीटर्सपेक्षा उंचीवर प्राणवायूचे प्रमाण कमी असते . अचानकपणे जर ३५०० मीटर्स उंचीवर गेल्यास त्रास होऊ शकतो हे लक्षात ठेवायला पाहिजे . शक्यतो २००० ते २५०० मीटर्सवर एक - दोन दिवस मुक्काम करून मग पुढे जाणे जास्त योग्य . जर हे काही कारणास्तव शक्य नसेल तर शरीराला वातावरणाशी जुळवून घेण्यासाठी वेळ लागतो हे लक्षात ठेवावे . अशा वेळी किरकोळ शारीरिक श्रमसुद्धा टाळावे . या वातावरणाचा हृदयविकार फुप्फुसाचे विकार वा पंडुरोगाच्या व अशक्त व्यक्तींना जास्त त्रास होतो . सहलीचे आयोजन करतानाच या सर्व गोष्टींचे भान ठेवणे आवश्यक असते . प्रत्यक्ष प्रवास सुरू झाल्यानंतर या गोष्टी लक्षात येऊनही फारसा उपयोग नसतो . ज्यांना ट्रेकिंग करण्याची इच्छा असेल त्यांनी ट्रेकिंगसाठी आवश्यक शारीरिक क्षमता आधीच अजमावून पाहणे श्रेयस्कर . वैद्यकीय तपासणी : वार्षकि वैद्यकीय तपासणी हा प्रकार आपल्याकडे जवळजवळ अस्तितवात नाही असे म्हटले तर ते फारसे वावगे ठरणार नाही . काहीही त्रास नसताना डॉक्टरांकडे जाणे खरंतर बहुतेकांना पटतच नाही . सहलीला जाण्यापूर्वी वैद्यकीय तपासणीचा उद्देश एवढाच की आपल्या नकळत आपल्या शरीरात एखादा ‘लक्षणविरहित विकार’ दडला तर नाही ना , याचा शोध घेणे आणि असल्यास त्याबद्दल आपल्या डॉक्टरांकडून उपचार व मार्गदर्शन घेणे . मधुमेह , रक्तदाब , हृदयविकार , दमा , मिरगी - आकडी यांसारख्या दीर्घ मुदतीच्या विकारांबद्दल आपल्या नेहमीच्या डॉक्टरांकडून सहलीला जाण्यापूर्वी पूर्ण तपासणी करून त्यांच्या सल्ल्याने औषधांची तजवीज करावी . ‘मला फारसा काही त्रास नाही’ किंवा ‘मला त्रासाची सवय आहे तुम्ही काळजी करू नका’ अशा प्रकारची आपल्याला असलेल्या विकाराबद्दल फाजील आत्मविश्वास किंवा बेफिकिरी दर्शवणारी विधाने लोक सरसकट करीत असतात . यासंबंधी एक अत्यंत महत्त्वाची गोष्ट लक्षात ठेवायला हवी ती म्हणजे आपल्या विकाराबद्दलचे आपले विश्लेषण वा अंदाज फसवे असू शकतात . तेव्हा आपल्या डॉक्टरांना याविषयी बोलू द्या . काय करावे , काय टाळावे हे त्यांच्याकडून समजावून घ्या आणि त्यांच्या सल्ल्याने वागा . आपल्याला आधीपासून असलेला रोग आणि त्या विकारातून उद्भवणारा संभाव्य त्रास याविषयी डॉक्टरांशी सविस्तर चर्चा केलीच पाहिजे . आपल्याला असलेल्या विकाराची आवश्यक वैद्यकीय माहिती व औषधोपचारांचा तपशील तसेच आणीबाणीच्या परिस्थितीत घ्यायची काळजी किमान एवढय़ा गोष्टी एका डायरीत लिहून घ्याव्यात , तसेच आणीबाणीच्या परिस्थितीत काय उपाययोजना करावी यासंबधी एक संक्षिप्त टिपण सतत जवळ ठेवावे . ओळखपत्राच्या आकाराचे रोगाचे कार्ड करणे सर्वोत्तम . त्या कार्डात तुमचा फोटो , नाव , पत्ता , आणीबाणीच्या प्रसंगासाठी जवळच्या नातेवाईकांचा फोन नंबर व पत्ता , नेहमीच्या फॅमिली डॉक्टरांचा फोन नंबर व तातडीच्या उपाययोजनेबद्दलचे टिपण ठेवावे . रोगासंबधीचे कार्ड शक्यतो इंग्रजीत असावे , कारण परप्रांतात मराठी जाणणारा न मिळाल्यास कार्डाचा काहीच उपयोग होणार नाही . अतिरक्तदाब , हृदयविकार , मधुमेह यांसारख्या विकारांमध्ये नियमित औषधोपचार अत्यावश्यक असतो . सहलीच्या कालावधीत पुरेल एवढा औषधांचा साठा जवळ असणे आवश्यक असते . मधुमेहासाठी इन्सुलिन घेत असल्यास इन्सुलिनचे इंजेक्शन आणि इंजेक्शनच्या सुया तसेच डिस्पोजल सििरज आपल्या जवळ बाळगाव्यात . आपण जाऊ त्या गावात आपल्याला हव्या असलेल्या गोष्टी मिळतीलच असे नाही त्यामुळे याबाबतीत जोखीम न घेतलेलीच बरी , अर्थात हे काही विशिष्ट औषधांच्या बाबतीतच खरे आहे . विरारला राहणारी मेधा गिरगावात आपल्या माहेरी येते तेव्हा आपल्या बाळाची तब्येत ठणठणीत असतानासुद्धा बाळाची खोकाभर औषधे येताना बरोबर आणते . असला वेडेपणाही टाळायला हवा . प्रवासात बरोबर ठेवायच्या औषधांची यादी करताना आपल्याला व आपल्या कुटुंबीयांना साधारणपणे कुठल्या गोष्टींचा त्रास वारंवार होतो त्याचा विचार करायला हवा . त्यावरच्या उपाययोजनेबद्दल आपल्या फॅमिली डॉक्टरांचा सल्ला घेणे योग्य . ज्यांना हृदयविकाराचा त्रास आहे त्यांनी आणीबाणीच्या परिस्थितीसाठी डॉक्टरांच्या सल्ल्याने सॉर्बट्रिेट आणि अॅस्प्रिन गोळ्या सतत जवळ बाळगाव्यात . मधुमेह असलेल्या व्यक्तींनी ग्लुकोज वा साखरेची पुडी सतत जवळ बाळगावी . विशेषतः मधुमेहासाठी इन्सुलिन घेत असल्यास हे अत्यावश्यक आहे . शरीरातील साखरेचे प्रमाण अचानक कमी झाल्यास साखरेची पुडी जीवनरक्षकाचे काम करते . डासांची समस्या आपल्या देशात सर्वत्र आहे , तेव्हा सहलीला कुठेही गेलात तरी डासांपासून स्वतःचे रक्षण करण्यासाठी खबरदारी घ्यायलाच हवी . शरीराचा जास्तीतजास्त भाग झाकणारे कपडे वापरा . डासांपासून बचाव करणारे मलम वा तेल वापरा . मच्छरदाणीची सोय असेल तर सर्वोत्तम . डासांपासून मुख्यत्वेकरून मलेरिया व डेंगू हे दोन रोग होण्याची सर्वाधिक भीती असते . क्लोरोक्वीन , सल्फाडायजिन + पायरिमिथामिन या गोळ्या मलेरिया प्रतिबंधक म्हणून वापरतात . फॅमिली डॉक्टरांच्या सल्ल्याने या संदर्भातला निर्णय घ्या . भारतात येणारी बरीचशी परदेशी मंडळी विशेषतः अमेरिका व इंग्लंडमधील पर्यटक नियमितपणे मलेरिया प्रतिबंधक गोळ्या घेतात . डासांपासून स्वतःचा बचाव हा सर्वोत्तम उपाय आहे . ज्या भागात मलेरियाचे प्रमाण जास्त आहे अशा प्रांतात जास्त काळजी घ्यायला हवी , उदा . ओरिसा प्रवासात . बऱ्याच लोकांना ट्रिपची मजा घ्यायची तर बिनधास्त वागणे आवश्यक आहे असे वाटत असते . बरेचदा ही मंडळी अतिकाळजी करणाऱ्या लोकांवर टीका करत असतात किंवा त्यांची थट्टा करतात . बिनधास्तपणा म्हणजे ‘फिकीर नॉट’ पद्धतीने वागणे हे काही प्रमाणात आपल्या दैनंदिन चाकोरीतून बाहेर येण्यासाठी गरजेचं असतं , परंतु त्याला निष्काळजीपणाची झालर लागणार नाही याची काळजी घ्यावी . आपल्या नेहमीच्या साचेबंद दैनंदिन आयुष्यातील तोचतोपणा घालवण्यासाठी आपण सहलीला जातो . सहलीच्या काळात आनंदी व उत्साही मनःस्थिती आणि नवीन सुंदर वातावरण हे मिश्रण आपल्याला संपूर्णपणे एका वेगव्व्याच सुखाचा अनुभव देते . आणि हे सुख अनुभवायचं तर आपली तब्येत चांगली असणे अत्यावश्यक असते निष्काळजीपणामुळे प्रवासात आजारी पडलो तर तो कालावधी नेहमीच्या निरसपणापेक्षा कैकपट वाईट असणार हे कुणी सांगायला नको . लांबचा प्रवास करणाऱ्यांसाठी : प्रवासातच खाणेपिणे करावे लागते . अशा वेळी हात न धुता जेवणे निक्षून टाळावे . हात धुण्याचा महिमा सांगण्याची खरे तर गरज नाही . पोटाच्या कित्येक तक्रारी केवळ हात धुण्याची काळजी घेतल्यास टाळता येतात . प्रवासात थंड पेये , आईस्क्रीम तसेच वेगवेगळे चमचमीत पदार्थ विकणारे सतत आपल्याला मोहात पाडत असतात , विशेषतः लहान मुलांना . या पदार्थाच्या शुद्धतेविषयी आपण अनभिज्ञ असतो . त्यामुळे ते टाळणे आवश्यक . आपण विकत घेतलेले खाण्यापिण्याचे पदार्थ , त्यांचा दर्जा आणि त्यांची गरज या गोष्टी पडताळून पाहाव्यात . या संदर्भात थोडेसे नियोजन फार उपयोगी पडते . शक्य असल्यास खाण्यापिण्याचे पदार्थ सोबत घेऊन जावेत . बरोबर आणलेल्या पदार्थाना पुरवणी हवी असल्यास फळे घ्यावीत . फळांची निवड करताना ज्या फळांना धुण्याची गरज नसते अशाच फळांची निवड करावी . अन्न आणि पाणी या बाबतीत काळजी न घेतल्यास अन्नविषबाधा , जुलाब , उलटय़ा , कावीळ , टायफॉइड असे अनेक विकार होऊ शकतात . दूषित अन्नपाण्यामुळे होणारा विकार अन्नसेवनानंतर २० मिनिटांपासून काही आठवडय़ांपर्यंत केव्हाही होऊ शकतो , जुलाब वा उलटय़ांचा त्रास झाल्यास जलसंजीवनी ही अत्यंत प्रभावी व जीवनरक्षक अशी उपाययोजना आहे . जलसंजीवनी तयार करण्याची पावडर बाजारात उपलब्ध आहे ; परंतु तांब्याभर पाणी , मूठभर साखर अन् चिमूटभर मीठ हासुद्धा उत्तम पर्याय आहे . पिण्यासाठी शक्यतो उकळलेले पाणी वापरावे . हॉटेलमध्ये विनंती केल्यास ही सोय होऊ शकते . पाणी शुद्ध करण्यासाठी गाळलेल्या पाण्यात क्लोरिनच्या गोळ्या वा ड्रॉप्सचा वापर हासुद्धा चांगला पर्याय आहे . उन्हाळ्यात पाणी भरपूर प्यावे आणि त्याचबरोबर उन्हापासून स्वतःचा बचाव करण्यासाठी कॅप , रुमाल व गॉगलचा वापर करावा . बस वा बोटीच्या प्रवासात मळमळणे आणि उलटय़ांचा त्रास बऱ्याच जणांना होतो . प्रवास सुरू होण्याच्या एक तास आधीच गोळी घेतल्यास त्रास होत नाही . आल्याचा स्वच्छ धुतलेला तुकडा तोंडात ठेवल्यास त्रास बराच कमी होतो . समुद्रकिनारी सहलीला आलेली मंडळी समुद्रस्नानाबरोबरच पोहण्याचाही आनंद लुटत असतात ; परंतु कधी कधी उत्साहाच्या भरात पोहण्यास मज्जाव असलेल्या किनाऱ्यावर आपले पोहण्याचे कसब अजमावण्याचा प्रयत्न करीत असतात . हे टाळायलाच हवे . वॉटर पार्क आणि पोहण्याचे तलाव या ठिकाणी जिवाणूंच्या संक्रमणामुळे कान , डोके व पोटाचे विकार होऊ शकतात , याची जाणीव ठेवा . सहलीच्या कालावधीत असो वा नंतर आजारपण हे वाईटच , तेव्हा काळजी घेणे आवश्यक आहे , त्याला पर्याय नाही . अर्थात काळजी घेऊनसुद्धा कधी कधी त्रास होऊ शकतो ; परंतु काळजी न घेणाऱ्यांच्या तुलनेत त्याची शक्यता आणि तीव्रता नक्कीच कमी असते , याबद्दल वाद नाही . थोडक्यात महत्त्वाचे डॉ . राजेंद्र आगरकर – response . lokprabha @ expressindia . com सौजन्य – लोकप्रभा


भारताचे माजी कर्णधार अजित वाडेकर यांचं बुधवारी मुंबईच्या जसलोक रुग्णालयात निधन झालं . वयाच्या ७७ व्या वर्षी वाडेकर यांनी अखेरचा श्वास घेतला . आपल्या कर्णधारपदाच्या काळात भारतीय संघाला इंग्लंडमध्ये पहिल्यांदा कसोटी मालिका जिंकवून देण्याच्या भीमपराक्रमाबद्दल वाडेकर यांचं नाव क्रिकेटच्या इतिहासात ओळखलं जातं . त्यांच्या निधनानंतर भारतीय क्रिकेटला वेगळी ओळख निर्माण करुन देणारा खेळाडू हरपल्याची भावना सर्वच स्तरातून व्यक्त केली जात आहे . भारताचे माजी दिवंगत क्रिकेटपटू दिलीप सरदेसाई यांचा वाडेकरांशी चांगला दोस्ताना होता . सरदेसाईंचे पुत्र , पत्रकार राजदीप सरदेसाई यांनी या दोन्ही खेळाडूंमधल्या एक लक्षात राहण्यासारख्या प्रसंगाची आठवण यावेळी करुन दिली . अवश्य वाचा – भारताचे माजी कर्णधार अजित वाडेकर यांचे निधन पहिले दोन कसोटी सामने अनिर्णित राखल्यानंतर , ओव्हलच्या मैदानात खेळवण्यात येणाऱ्या तिसऱ्या कसोटी सामन्यात भारतीय संघाला विजयाची संधी होती . दुसऱ्या डावात अजित वाडेकर आणि दिलीप सरदेसाई हे फलंदाजी करत होते . मात्र एक धाव घेताना दोघांमध्ये उडालेल्या गोंधळामुळे अजित वाडेकर धावबाद होऊन माघारी परतले . ही नेमकी कोणाची चूक होती असं राजदीप यांनी विचारलं असता वाडेकर म्हणाले , ” जर तू मला विचारशील तर धाव घेण्याचा निर्णय दिलीपचा होता . पण याबद्दल तु तुझ्या वडिलांना विचारशील तर ते असंच म्हणतील की ती धाव सहज पूर्ण करता आली असती . ” पतौडी यांच्यानंतर वाडेकर यांनी माझ्या वडिलांना आग्रहाने वेस्ट इंडिज दौऱ्यासाठी सहभागी करुन घेतलं होतं . राजदीप यांनी दोन खेळाडूंमधल्या आठवणींना उजाळा दिला . अवश्य वाचा – वाडेकरांचा धाडसी निर्णय आणि भारताचा इंग्लंडमधील पहिला मालिका विजय ओव्हल कसोटीत दुसऱ्या डावात माघारी परतल्यानंतर वाडेकर ड्रेसिंग रुममध्ये येऊन झोपले होते असाही किस्सा अनेकांना माहिती असेल . राजदीप यांच्याशी झालेल्या चर्चेत वाडेकर यांनी याप्रसंगाबद्दलचा खुलासा दिला होता . “हो , मी झोपण्याचा प्रयत्न केला होता . मात्र त्यानंतर आम्ही सामना जिंकणार होतो , त्यामुळे अतिउत्साहात काही विपरीत घडायला नको यासाठी मी डोळे मिटून शांत पडून राहिलो होतो . ” क्रिकेटसोबत अजित वाडेकर उत्तम स्वयंपाकही करायचे . “वाडेकरांनी बनवलेली कोळंबीची कढी आणि सोबत बिअर माझ्या वडिलांना प्रचंड आवडायचं . वाडेकरही आमच्या घरी मासे खाण्यासाठी यायचे . मात्र आज वाडेकरांच्या जाण्यामुळे ओव्हल कसोटीत ‘ती’ रनआऊटची विकेट कोणाच्या चुकीमुळे गेली ही चर्चा आता कायमची थांबेल . ” अशा शब्दांमध्ये राजदीप सरदेसाई यांनी वाडेकर यांच्याबद्दलच्या आठवणी जागवल्या . अवश्य वाचा – शालीन आणि शिस्तप्रिय कर्णधार


पॉपस्टार जस्टिन बिबरच्या अफलातून परफॉर्मन्सनंतर आंतरराष्ट्रीय ख्यातीचा आणखी एक गायक भारतात आला असून , त्याच्या लाईव्ह कॉन्सर्टची तयारी अगदी शेवटच्या टप्प्यात पोहोचली आहे . ‘शेप ऑफ यू फेम’ गायक एड शीरन मुंबईतील जिओ गार्डनमध्ये परफॉर्म करणार असून त्याच्या कॉन्सर्टसाठी मोठ्या प्रमाणात चाहत्यांची गर्दी होणार यात वादच नाही . आंतरराष्ट्रीय पातळीवर लोकप्रियता मिळवलेला एड भारतात येणार म्हटल्यावर त्याच्यासाठी खास पाहुणचाराची सोयही करण्यात आली आहे . एडला हवी तशीच सर्व गोष्टींची आखणी करण्यात आली आहे . भारत दौऱ्यात एडने काही मागण्या समोर ठेवल्याचे वृत्त ‘मिड - डे’ने प्रसिद्ध केले होते . रॉबिनसन्स फ्रुट स्क्वाश , पॅशन फ्रूट ज्यूस , शीतपेये , मनुका ब्रॅण्डचे मध , त्याज्या भाज्या , फळे आणि सुका मेवा या गोष्टी एडने मागवल्या असल्याचे कळत आहे . या दौऱ्यात त्याने ‘नांदोस’ या ब्रॅण्डचा पेरी पेरी सॉस थेट मलेशियाहून मागवल्याचेही म्हटले जात आहे . पाहा : Throwback Thursday : कपूर कुटुंबियांचे अविस्मरणीय क्षण… एडच्या बॅकस्टेज रुममध्ये त्याच्या गरजेनुसार सर्व वस्तू ठेवण्यात येणार असून , त्यानुसारच सर्व व्यवस्था करण्यात आल्याची माहिती सुत्रांनी दिली आहे . जस्टिन बिबरच्या तुलनेत एड शीरनच्या मागण्या फार मोठ्या नसल्याचे मत अनेकांनीच मांडले आहे . किंबहुना तो भारतात आला तेव्हाही फारसा गाजावाजा करण्यात आला नाही . मात्र , भारतात त्याचे कॉन्सर्ट कशाप्रकारे पार पडणार , याकडे जगभरातील संगीतप्रेमींच्या नजरा लागल्या आहेत . ग्रॅमी पुरस्कार विजेता गायक एड शीरन ‘शेप ऑफ यू’ या गाण्यामुळे चर्चेत आला . त्याच्या या गाण्याने बॉलिवूड सेलिब्रिटींनाही वेड लावल्याचे पाहायला मिळाले . आजच्या घडीला त्याचे हे गाणे अनेकांच्याच प्लेलिस्टचाही भाग झाले असून , सोशल मीडिया आणि तरुणाईमध्येही एडच्या या गाण्याची प्रचंड क्रेझ पाहायला मिळत आहे . वाचा : ‘पुरस्कार मिळूनही चित्रपटाला विरोध म्हणजे अभिव्यक्ती स्वातंत्र्यावर घाला’


द्वितीय मानांकित कॅरोलिन वोझ्नियाकीला पराभवाचा धक्का द्वितीय मानांकित रॉजर फेडररला अमेरिकन खुल्या टेनिस स्पर्धेत पुरुष एकेरीची तिसरी फेरी गाठण्यासाठी संघर्ष करावा लागला . मात्र माजी विजेत्या नोव्हाक जोकोव्हिच व मरिन चिलिच यांनी सहज पुढील फेरीत आगेकूच केली . महिलांमध्ये द्वितीय मानांकित कॅरोलिन वोझ्नियाकीला दुसऱ्या फेरीतच स्पर्धेतून गाशा गुंडाळावा लागला . फेडररने बेनॉट पेरीवर ७ - ५ , ६ - ४ , ६ - ४ असा विजय मिळवला . सहाव्या मानांकित जोकोव्हिचने टेनेस सँडग्रेनला ६ - १ , ६ - ३ , ६ - २ असे नमवले , तर सातव्या मानांकित चिलिचने ह्य़ूबर्ट हुक्राजला ६ - २ , ६ - ० , ६ - ० अशी धूळ चारली . महिलांमध्ये युक्रेनच्या बिगरमानांकित लेसिया सुरेन्कोने वोझ्नियाकीला ६ - ४ , ६ - २ असे पराभूत करीत तिचे आव्हान संपुष्टात आणले . मारिया शारापोव्हाने सोराना क्रिस्टियावर ६ - २ , ७ - ५ अशी मात केली .


दुसऱ्याने वापरलेली खेळणी मुलांच्या आरोग्यासाठी धोकादायक असतात . मात्र , प्लास्टिकची खेळणी आंतरराष्ट्रीय सुरक्षाविषयक मार्गदर्शक तत्त्वांचे उल्लंघन करणारी ठरत असल्याचे नुकत्याच करण्यात आलेल्या संशोधनात स्पष्ट झाले आहे . ब्रिटनमधील प्लेमाऊथ विद्यापीठातील संशोधकांनी घरे , पाळणाघर आणि धर्मादाय दुकानांमधील खेळण्यांचा अभ्यास करून वरील संशोधन मांडले आहे . यासाठी कार , रेल्वे , बांधकाम साहित्य , प्लास्टिकचे आकडे आणि कोडे सोडविणारी खेळणी लहान मुले तोंडात चघळतात . त्यामुळे मुलांच्या पोटात विषारी धूळमाती जाते . त्यामध्ये अँटीमनी , बेरियम , ब्रोमाइन , कॅडमिअम , क्रोमिअम , लेड आणि सेलेनियम या विषारी रासायनिक घटकांचा समावेश आहे . हे घटक लहान मुलांसाठी अधिक धोकादायक ठरतात , असेही संशोधकांनी स्पष्ट केले . खेळण्याद्वारे हे विषारी घटक मुलांच्या पोटात गेल्यानंतर त्याचे होणारे परिणामही विविध चाचण्यांद्वारे संशोधकांनी दाखवून दिले . काही खेळण्यांद्वारे पसरविल्या जाणाऱ्या ब्रोमाइन , कॅडमिअम आणि लेड यांचे प्रमाण संशोधकांनी जाहीर केले . हे प्रमाण आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा मार्गदर्शक तत्त्वांचे उल्लंघन करणारे असल्याचे स्पष्ट झाले आहे . कॅडमिअमचे प्रमाणही वाढते असून त्याची तीव्रताही काही प्रकरणांमधून स्पष्ट झाली आहे . हे संशोधन ‘एन्व्हायरन्मेंटल सायन्स अँड टेक्नॉलॉजी’ या मासिकात हे संशोधन प्रसिद्ध झाले आहे . दुसऱ्यांनी वापरलेली खेळणी कमी किमतीत सहज उपलब्ध होत असल्याने ती घेण्यास प्राधान्य दिले जाते , असे प्लेमाऊथ विद्यापीठातील संशोधक अँड्रय़ू टर्नर यांनी सांगितले .


दत्तात्रेयांचा मूळ अवतार अनादिकाळापासून मानला जातो . उत्पत्ती , स्थिती आणि लय या तत्त्वाच्या मुळाशी असलेले ब्रह्मा , विष्णू आणि महेश या देवतांचा एकत्रित व अनसूयेच्या पोटी आलेला अवतार म्हणजे दत्तात्रेयांचा अवतार होय ! परंतु अनेक वेळा दत्तांच्या परंपरेचा उल्लेख दत्त संप्रदाय असा होणे योग्य वाटत नाही . दत्तात्रेय ही सात्त्विक देवता आहे . दत्तात्रेयांचे चित्र वा मूर्तीच्या मागे गाय दाखविली जाते . जे वैदिक सात्त्विक यज्ञांचे प्रतीक आहे , तर पुढे चार श्वान दाखवले जातात , जे चार वेदांचे प्रतीक आहे ; वेद हे मूलभूत ज्ञान , जे सृष्टीच्या जननाचे वेळीच परमपिता परमात्म्याने आपल्या मानसपुत्रांना परमकल्याणाचा मार्ग , विश्वाचे सूत्रमय ज्ञान देण्यासाठी प्रदान केले , त्यामुळे अर्थातच वेद हा विश्वमानवाचा वारसा आहे . त्रिमुखी दत्तात्रेय असे त्यांचे चित्र नेहमी पाहण्यास मिळते , जे कायमच प्रसन्न करणारे असते . काही वेळा एकमुखी दत्तमंदिर वा चित्रही असते . परंतु अलीकडेच सरदार किबे यांचे हस्तलिखित वाईच्या प्राज्ञ पाठशाळेत मिळाले . गोकाकच्या त्या हस्तलिखितांत दत्तमूर्तीचे हात व तीन मुखे निळ्या रंगात दाखवली असून त्यात गाय व श्वान दाखविलेले नाही ; ते सुमारे २०० वर्षांपूर्वी छापलेल्या गुरुचरित्र या गं्रथावरील हे चित्र आहे . भगवान दत्तात्रेय हे गुरुतत्त्व आहे , व ते युगायुगातून आलेल्या गुरुशिष्यांच्या जोडींपैकी महातत्त्व असते ! म्हणून सद्गुरू संस्थेचा आद्यगुरू स्वयं परमात्मा आहे , त्याचेपासूनच ही महान परंपरा सुरू झाली . या युगात भगवान दत्तात्रेयांचे अवतार आंध्रमधील पिठापूर येथे श्रीपाद श्रीवल्लभांचे रूपात ७०० वर्षांपूर्वी झाला असे मानले जाते . त्यांचेनंतर श्रीनृसिंह सरस्वती व पुढे अक्कलकोट स्वामींचे रूपात अवतार धारण केला असे मानले जाते . श्री दत्तात्रेयांची परंपरा ही एवढीच दाखवली जाते ; त्याशिवाय शिर्डीचे साईबाबा , टेंबेस्वामी , रंगावधूत महाराज , नवनाथ व आणखी काही थोडेजण एवढाच दत्तात्रेयांचा परिवार दाखवला जातो . पण दत्तात्रेयांचे प्रधान कार्य म्हणजे वेदांचे व वेदधर्माचे रक्षण व पुनरुज्जीवन हेच आहे . त्यामुळे पिठापूर येथे दत्तात्रेयांचे वेदांच्या पुनरुज्जीवनाच्या कार्याचे दिशेने वाटचाल सुरू झाली होती , जे कार्य १९४४ च्या विजयादशमीच्या दिवशी ( २७ सप्टें ) गुरुमंदिर , अक्कलकोट येथे गजानन महाराजांनी विधिवत उदक सोडून केलेल्या , वेदांच्या पुनरुज्जीवनाच्या प्रतिज्ञेने पूर्ण झाले ; व लागलीच सात श्लोक ( सप्तश्लोकी - धर्मादेश ) यांचे माध्यमाने या वैश्विक कार्याची दिशा स्पष्ट केली . वेद हे विश्वमानवाच्या कल्याणासाठी प्रदान केलेले मूलभूत ज्ञान व त्यातील आचारधर्म याप्रमाणे आहे - १ ) वायुमंडलशुद्धी हेतू यज्ञ - ( रोज करण्याचा यज्ञ अग्निहोत्र ) याने मनःशुद्धी लाभते . २ ) मनाच्या निर्ममत्व अवस्थेसाठी – सत्पात्री दान ! ३ ) संकल्प - सिद्धीसाठी तप ( संयमित जीवन ) याचा नियमित अभ्यास ! ४ ) आत्मशुद्धी हेतू सत्कर्माचे आचरण ( जसे सत्य , अहिंसा , ब्रह्मचर्य , अपरिग्रह इ . ) ५ ) मुक्ती हेतु स्वाध्याय ! याच पंचसाधनांच्या पायावर जगातील विविध धर्ममते निर्माण होत राहिली ! गाणगापूरचे ( पूर्वीचे गंधर्वपूर ) नृसिंह सरस्वती कर्दळीवनात तपस्यारत होते . असे मानले जाते की ते एका लाकूडतोडय़ाच्या हातातील कुऱ्हाडीचे निमित्ताने प्रकट झाले व भारतभर भ्रमण करून १८५६ मध्ये अक्कलकोटला आले . श्रीपादश्रीवल्लभांचे सुमारे ७०० वर्षांपूर्वीचे चरित्र आता मराठीत उपलब्ध आहे . एकदा त्यांच्या मातेने त्यांना ‘‘मुंडावळ्या घातलेले पाहायचे आहे’’ , अशी इच्छा व्यक्त केली . तेव्हा ‘‘मातोश्री आता ते शक्य नाही , पण पुढे आपण कल्कि म्हणून शंबलपुरास येऊ , तेव्हा ते पाहण्यास मिळेल’’ - असे प्रत्युत्तर दिले होते , असे म्हटले जाते . शंबलपूर म्हणजे आताचे खरगपूर ( प . बंगाल ) तर प्राचीन काळचे स्वर्गपूर - जेथे अनेक ऋ षिमुनींनी तपस्या केली होती . शिर्डीच्या साईबाबांचे प्रधान शिष्य - सद्गुरू उपासनी महाराज व स्वामी समर्थाचे प्रमुख शिष्य सद्गुरू बालप्पा महाराज , खरगपूरला जाऊन काही दिवस राहिल्याचे संदर्भ मिळतात , तर परम सद्गुरू गजानन महाराज यांचे जन्मस्थान खरगपूर हेच आहे . आपल्या निर्वाणाचे वेळी स्वामी समर्थानी त्यांच्या चैतन्य पादुका , छाटी निशाण , बोटांतील अंगठी सद्गुरू बालप्पा महाराज यांना देऊन ‘‘आपले कार्य यावच्चंद्रदिवाकरौ चालू ठेव’’ अशी आज्ञा केली . तेव्हा १९०१ साली त्यांनी मठ ( गुरुमंदिर ) उभारून आत चैतन्यपादुकांची स्थापना केली , व स्वामींच्या नावाची ग्वाही फिरवली . त्यांचा कार्यकाळ इ . स . १८७८ ते १९१० एवढा होता . त्यांनी पुढे गंगाधर महाराज यांची मठाचे प्रमुख ( इ . स . १९१० ते १९३८ ) म्हणून नियुक्ती केली . त्यांच्यानंतर वयाच्या २० व्या वर्षी ‘श्री’ यांची गुरुगादीवर नियुक्ती झाली . सद्गुरू हे ‘श्री’ नावाने सर्वत्र सुविख्यात असून अनेक भारतीय व युरोपीय भाषांत त्यांची चरित्रे , कार्य तसेच संकेतस्थळावर उपलब्ध आहे . शिवपुरी , अक्कलकोट हे त्यांच्या चिरंजीव कार्याचे विश्वकेंद्र बनले आहे . आज दत्तप्रभूंच्या कार्याची भक्ती म्हणजे पादुकादर्शन , प्रसाद , पालखी , याला एवढय़ापुरतेच राहिले आहे . त्यांच्या भक्तीच्या कार्याची नेमकी दिशा म्हणजे रोज सायंप्रातर अग्निहोत्र , दान , तप , कर्मादि मूलतत्त्वांचा आचार निष्ठेने सुरू करणे , हा होय . ( हा लेख लोकप्रभामध्ये ८ डिसेंबर रोजी प्रकाशित झाला आहे . )


भारतीय संघाचा कर्णधार विराट कोहली हा मैदानावर आपल्या आक्रमक खेळासाठी ओळखला जातो . याचबरोबर कर्णधार कोहली हा क्षेत्ररक्षणातही तितकाच चपळ आहे . पहिल्या टी - २० सामन्यात भारताने ऑस्ट्रेलियावर ९ गडी राखून मात केली . पावसाने व्यत्यय आणलेल्या सामन्यात भारतासमोर ६ षटकांमध्ये ४८ धावांचं लक्ष्य होतं . पण याआधी ऑस्ट्रेलियाच्या फलंदाजीदरम्यान विराट कोहलीने केलेल्या एका ‘थ्रो’ने सर्वांचं लक्ष वेधून घेतलं . ऑस्ट्रेलियाच्या डॅन ख्रिश्चनने भुवनेश्वर कुमारच्या गोलंदाजीवर एक जोरदार फटका खेळला . यावेळी पहिली धाव पूर्ण केल्यानंतर ख्रिश्चन दुसऱ्या धावेसाठी परत मागे फिरला . यावेळी लाँगऑनच्या जागेवर क्षेत्ररक्षण करणाऱ्या कोहलीने धोनीच्या दिशेने ‘थ्रो’ केला , चेंडू पकडण्यासाठी धोनी पुढे आला मात्र तोपर्यंत कोहलीने ‘थ्रो’ केलेला चेंडू यष्ट्यांवर जाऊन आदळला होता . कोहलीच्या या ‘बुलेट थ्रो’ने काहीकाळ धोनीही भांबावून गेला . अवश्य वाचा – पहिल्या टी - २० सामन्यात ‘या’ ९ विक्रमांची नोंद यानंतर सामन्यात पावसाने व्यत्यय आणला , ज्यानंतर डकवर्थ लुईस नियमांनूसार भारताला ६ षटकांमध्ये ४८ धावांचं लक्ष्य देण्यात आलं . ऑस्ट्रेलियाच्या गोलंदाजांनी अखेरच्या षटकापर्यंत सामन्यात रंगत आणण्याचा प्रयत्न केला . मात्र भारताने रोहित शर्माच्या विकेटच्या मोबदल्यात हे आव्हान पूर्ण करत पहिला सामना आपल्या नावे केला .


‘उरु अदार लव्ह’ या चित्रपटातील ‘मानिक्य मलरया पूवी’ या गाण्याविरोधात औरंगाबादमध्ये एका स्थानिक संस्थेने तक्रार दाखल केली आहे . इस्लाम धर्माच्या भावना दुखावल्याप्रकरणी ही तक्रार दाखल करण्यात आली आहे . जनजागरण समिती या स्थानिक संस्थेने मल्याळम अभिनेत्री प्रिया प्रकाश वरियर आणि चित्रपटाच्या दिग्दर्शकांविरोधात आवाज उठवत , जिंसी पोलीस स्थानकात त्यांनी ही तक्रार केली . ‘या गाण्याच्या माध्यमातून मुस्लिम समुदायाच्या धार्मिक समजुती आणि भावना दुखावल्या गेल्या आहेत . त्यामुळे आम्ही अभिनेत्री प्रिया वरियर आणि दिग्दर्शक ओमर लूलू आणि चित्रपट निर्मात्यांवर भारतीय दंडसविधानाच्या कलम २९५ अंतर्गत गुन्हा दाखल करण्याची मागणी करत आहोत’ , असे समितीच्या अध्यक्षस्थानी असणाऱ्या मोहसीन अहमद यांनी ‘पीटीआय’ या वृत्तसंस्थेशी बोलताना स्पष्ट केले . वाचा : …तर नजरेने घायाळ करणारी प्रिया इतकी लोकप्रिय झालीच नसती जिंसी पोलिस स्थानकाकडूनही या वृत्ताला दुजोरा देण्यात आला आहे . ‘एका ठराविक धार्मिक समुदायाने त्यांच्या भावना दुखावल्याचा आरोप करत या गाण्याविरोधात आमच्याकडे तक्रार दाखल केली आहे . त्यामुळे आता वरिष्ठ अधिकाऱ्यांचे आदेश आल्यानंतर याप्रकरणी पुढील कारवाई करण्यात येणार आहे’ , अशी माहिती पोलिस निरीक्षक फहीम हाश्मी यांनी माध्यमांशी बोलताना दिली . एकीकडे हे गाणे प्रचंड व्हायरल होत असतानाच दुसरीकडे काहीजणांनी त्याविरोधात नाराजी व्यक्त करण्यास सुरुवात केल्याचे चित्र आहे . हैदराबादमध्येही मुस्लिम युवकांचा समुहाने प्रिया आणि चित्रपटाच्या निर्मात्यांविरोधात तक्रार दाखल केली होती . वाचा : पुरुष कलाकारांनी कमी मानधन आकारावं - दीपिका पदुकोण


श्रीलंकेचा माजी क्रिकेटपटू सनथ जयसूर्यावर , आयसीसीकडून भ्रष्टाचाराचे आरोप लावण्यात आले होते . यानंतर जयसूर्याने या आरोपांवर आपलं स्षष्टीकरण दिलं आहे . आपल्यावरील सर्व आरोप फेटाळून लावत जयसूर्याने , मी आपलं प्रत्येक काम नैतिकतेने आणि पारदर्शक राहून केलं असल्याचं म्हटलं आहे . अवश्य वाचा – श्रीलंकेच्या सनथ जयसूर्यावर ICCने केले भ्रष्टाचाराचे आरोप आयसीसीच्या भ्रष्टाचारविरोधी कायद्यांचं उल्लंघन केल्याचा ठपका जयसूर्यावर ठेवण्यात आला होता . मात्र आपल्यावर तपासात सहकार्य केल नसल्यामुळे आरोप ठेवण्यात आलेले असून माझा मॅच फिक्सींगच्या कोणत्याही प्रकरणाशी संबंध नसल्याचं जयसूर्याने स्पष्ट केलं आहे . आज जयसूर्याने एक प्रसिद्धीपत्रक काढून आपल्यावरील आरोपांना उत्तर दिलं आहे . मी आतापर्यंत प्रत्येक काम है नैतिकतेच्या आधारावर केलं आहे , आणि यापुढेही मी असंच काम करत राहीन . माझ्या वकीलांनी या प्रकरणाशी संदर्भात प्रसारमाध्यमांशी जास्त बोलण्याची परवानगी दिली नाहीये . त्यामुळे मी या विषयी फार स्पष्टीकरण देणार नाही , मात्र आपली योग्य बाजू आयसीसीसमोर मांडू असा आत्मविश्वासही जयसूर्याने व्यक्त केला आहे .


धूम्रपानासाठी ई - सिगरेट वापरल्याने यकृतामध्ये मेद साठण्याचा धोका असल्याचे एका अभ्यासात संशोधकांना आढळून आले आहे . ई - सिगरेट ही सामान्य सिगरेटच्या तुलनेने सुरक्षित असल्याचे त्यांच्या जाहिरातीतून सांगितले जात असल्याने ई - सिगरेट वापरणाऱ्यांचे प्रमाण वाढले आहे , असे अमेरिकेतील चार्ल्स आर ड्रय़ु वैद्यक आणि विज्ञान विद्यापीठातील थिओडोर सी फ्रीडमन यांनी सांगितले . परंतु यकृतामधील अतिरिक्त मेद आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकत असल्यामुळे ई - सिगरेट सामान्य सिगरेटच्या तुलनेने सुरक्षित नसल्याचा निष्कर्ष आम्ही काढला आहे , असे फ्रीडमन यांनी म्हटले . ई - सिगरेटमध्ये निकोटिन असते याचा संबंध यकृताच्या मद्यविरहित मेदाच्या रोगांशी असतो . परंतु दीर्घकाल ई - सिगरेटने धूम्रपान केल्याने हृदय , मधुमेह आणि यकृतावर कोणता परिणाम होतो हे अद्याप अस्पष्ट आहे . अभ्यासासाठी १२ आठवडे प्रयोग करण्यात आले या वेळी हृदयरोग आणि यकृतामधील मेदासाठी जबाबदार असणाऱ्या एपोलिपोप्रोटीन ई जनुकांचा अभाव असणाऱ्या उंदरांचा अभ्यास करण्यात आला . त्यांच्या रक्तात निकोटिनची पातळी ई - सिगरेटने धूम्रपान करणाऱ्यासाठी यातील एका गटाला ई - सिगरेटचा संसर्ग होईल अशा जागेत ठेवण्यात आले . तर दुसऱ्या गटाला क्षारयुक्त द्रवपदार्थाच्या संपर्कात येईल अशा ठिकाणी ठेवण्यात आले . संशोधकांनी यकृताचे नमुने गोळा केले आणि यकृतातील जनुकांवर झालेल्या परिणामाचे निरीक्षण केले . या वेळी ई - सिगरेटमुळे यकृतातील मेदाच्या वाढीला जबाबदार असणाऱ्या ४३३ जनुकांमध्ये बदल झाल्याचे आढळले . त्याचबरोबर ( सिरकाडियन रिदम्स ) जैविक घडय़ाळासंबंधित जनुकांमध्ये बदल झाल्याचे आढळले . सिरकाडियन रिदम्समध्ये बिघाड झाल्यास यकृतात मेद साठण्यासह यकृताचे आजार होतात .


भारताच्या ऑस्ट्रेलिया दौऱ्यात कसोटी मालिकेमध्ये खेळाडूंमध्ये होत असलेलं स्लेजिंग सध्या चांगलचं गाजत आहे . ऑस्ट्रेलियाचा कर्णधार टीम पेन यष्टीरक्षणादरम्यान मुरली विजय , ऋषभ पंत , रोहित शर्मा या फलंदाजांना स्लेजिंग करुन अडचणीत आणण्याचा प्रयत्न करत आहे . दुसरीकडे भारताच्या क्षेत्ररक्षणादरम्यान ऋषभ पंत ऑस्ट्रेलियन फलंदाजांच्या नाकी नऊ आणतो आहे . तिसऱ्या कसोटीदरम्यान टीम पेनने ऋषभ पंतला वन - डे संघात निवड न झाल्याबद्दल चांगलचं सतावलं . अवश्य वाचा – भारतीय संघात धोनी परतलाय ; तू परत जा , पेनने पंतला डिवचले भारताने आपला दुसरा डाव घोषित केल्यानंतर ऑस्ट्रेलियाचा संघ 399 धावांच्या विशाल आव्हानाचा पाठलाग करण्यासाठी मैदानात उतरला . दुसऱ्या डावातही भारतीय माऱ्यासमोर कांगारुंचे फलंदाज अपयशी ठरले . यावेळी ऋषभ पंतने संधीचा पुरेपूर फायदा उचलत टीम पेनला सतवायला सुरुवात केली . क्षेत्ररक्षणासाठी उभ्या असलेल्या मयांक अग्रवालकडे पाहून पंत म्हणाला , आज आपल्याकडे एक विशेष पाहुणा आहे . तात्पुरत्या कर्णधाराबद्दल कधी ऐकलं आहेस का ? ? पंतचं हे स्लेजिंग स्टम्पजवळ लावलेल्या माईकमध्ये रेकॉर्ड झालंय .


बीसीसीआय आणि पाकिस्तान क्रिकेट बोर्डात झालेल्या वादात आयसीसीच्या तंटा निवारण लवादाने बीसीसीआयच्या पारड्यात आपलं वजन टाकलं . मात्र यानंतर 2023 साली होणाऱ्या क्रिकेट यजमानपदाचे हक्क बीसीसीआय गमावून बसण्याची शक्यता आहे . 2016 साली भारतात झालेल्या टी - 20 विश्वचषकादरम्यान देण्यात आलेल्या करमुक्तीची भरपाई आयसीसीने बीसीसीआयकडे 161 कोटी रुपयांची मागणी केली आहे . हे पैसे या वर्षाच्या अखेरीस न भरल्यास 2023 साली होणाऱ्या विश्वचषकाचे हक्क बीसीसीआयकडून काढून घेण्यात येतील असा इशारा आयसीसीने दिला आहे . क्रिकेट प्रशासकीय समिती आणि बीसीसीआय यांच्याकडे ही रक्कम भरण्यासाठी आता अवघ्या काही दिवसांचा कालावधी शिल्लक राहिलेला आहे . मात्र ही रक्कम न भरल्यास बीसीसीआयला मिळणाऱ्या वार्षिक आर्थिक मोबदल्यात कपात केली जाईल असंही आयसीसीने स्पष्ट केलंय . 2021 साली होणारी चॅम्पियन्स ट्रॉफी आणि 2023 साली होणारा विश्वचषक यांचं यजमानपद भारताकडे देण्यात आलं आहे . मात्र करमुक्तीची भरपाई न दिल्यास बीसीसीआय आपल्या यजमानपदाचे हक्क गमावून बसण्याची दाट शक्यता आहे . त्यामुळे आयसीसीने दिलेल्या इशाऱ्यावर बीसीसीआय काय पावलं उचलतं हे पाहणं महत्वाचं ठरणार आहे .