موليير
['GhalyBot', 'Samsam22', 'Meno25', 'EmausBot', 'Ghaly', 'Eskandarany', 'MenoBot', 'LucienBOT', 'Raafat', 'Luckas-bot', 'TXiKiBoT']
موليير موليير molière اسمه الأصلى چان باپتيست پوكلان jean baptiste poquelin پاريس يناير پاريس فبراير كاتب مسرحيات ممثل فرنساوى كبير بيعتبر واحد من اهم اساتذة الكوميديا فى تاريخ الفن المسرحى الاوروبى رائد الملهاه فى العالم مؤسس الكوميديا الراقيه زى حوالى مسرحيه منها حوالى من تأليفه بتمتاز مسرحياته بالبراعه فى تصوير الشخصيات بالظرف فى تكوين المواقف القدره على التضحيك بيظهر ده فى مسرحياته العظيمه مدرسة الأزواج مدرسة الزوجات ترتوف البخيل الستات العالمات عدو البشر المريض بالوهم طبيب رغم انفه امفيتيريون اللى اقتبسها من مسرحية الشاعر اللاتينى پلاوتس plautus غضبت عليه الكنيسه القسسه لدرجة ان قسيس طالب بحرقه بالحيا ده بسبب مسرحيته ترتوف اللى اتكلم فيها عن النفاق الدينى لكن لويس الاربعتاشر ملك فرنسا louis xiv de france رعاه حماه من اعدائه كان ليه تأثير كبير على تطوير المسرح فى اوروپا العالم فيه مسرحيات لموليير ظهرت فيها شخصيات مصريه فى مصر اترجمت اقتبست مسرحيات ليه من أواخر القرن التسعتاشر ساهمت فى تطوير المسرح المصرى الأدب المصرى الحديث عموما نشئته كوليج دى كليرمون دلوقتى ليسيه لويس لو جراند اللى اتعلم فيها موليير حياة موليير مش معروف عنها الكتير فى قصتها بتختلط الحقايق بالافتراضات المتناقضات فبعد وفاته ضاعت كل متعلقاته فماكانش قدام المؤرخين مش انهم يعتمدوا على السجلات المدنيه الكنسيه عشان يلاقوا معلومات عنه اتولد موليير فى قلب پاريس فى فرنسا السجلات بتوضح انه اتعمد فى يناير باسم چان باپتيست پوكولان امه مارى كريسيه marie cressé اللى كانت ست متدينه من عيله برجوازيه ميسوره اتوفت لما كان عنده حوالى عشر سنين فقام بتربيته رعايته ابوه اللى كان بيشتغل ضمن موردين سجاجيد فرش القصر الملكى خدام للملك valets de chambre tapissiers دى كانت شغلانه اتوارثتها عيلته اب عن جد بعد ما اتوفت امه اتجوز ابوه ست تانيه لكن ماعمرتش وياه ماتت فعاش چان باپتيست مع ابوه لوحدهم فى شقه فوق پافيليون دى سينج pavillon des singes فى شارع سان هونوريه rue saint honoré اداله ابوه تعليم كويس فى كوليج دى كليرمون collège de clermont دلوقتى ليسيه لويس الاكبر lycée louis le grand اللى اتعلم فيها عدد من نوابغ فرنسا منهم فولتير كانت تبع اليسوعيين الچيزويت jesuit دكان ابوه كان جنب حتتين بتتعمل فيهم عروض مسرحيه پونت نوف pont neuf كان ممثلين الشوارع بيعرضوا فيها أعمال تهريجيه بسيطه أوتيل دى بورجونى hôtel de bourgogne ده كان مسرح ملكى بتتعرض فيه تراچيديات كوميديات جاده بطبيعة الحال جان باپتيست كان بيتفرج على تمثليات ممثلين الشوارع كان بيشوف مسرحيات فى المسرح اللى كان بيروحه مع جده أبو أمه اللى كان بيحب الفن بعد چان باپتيست ما خلص المدرسه درس الحقوق فى اورليان orléans اتلمذ فى دراسة الفلسفه على ايدين جاسيندى gassendi اللى حببه فى الشاعر اللاتينى لوكريس lucrèce فترجم له مع زميله فى الدراسه هسنو hesnaut أشعار ضاعت ترجمتها مافضلش منها مش فقرات دسها فى مسرحيتة عدو البشر بعد ما خلص چان بابتيست دراسة الحقوق اشتغل محامى لفتره قصيره ما اترافعش فيها مش فى قضيه واحده انجذابه للمسرح ماديلينا بيچار فى كوميديا المتحذلقات السخيفات رغم ان ابوه كان عايز يمشى على تقاليد عيلته يورث ابنه مهنته فى خدمة القصر الملكى لكن چان باپتيست هجر الفكره سنة هو عنده سنه بعد ما قرر انه يتجه للمسرح بيتقال ان جده أبو أمه لويس كريسيه louis gressé هو اللى حببه فى المسرح لانه كان بياخده معاه المسارح فكان بيندمج فى المسرحيات لما بيروح البيت بعد العروض كان بيقعد يفكر فى اللى شافه وبيتقال ان ابوه اللى كان فظ بخيل كان معارض انه يشتغل فى المسرح هدده واشتغل لاللى فى وسعه عشان يمنعه فى يونيه اشترك موليير مع تلاته من عيله بيچار béjart مادلينا madeleine چوزيف joseph أخته چنيفيف genevieve سبعه تانيين استاذه القديم چورج پينيل george pinel اللى سمى نفسه لاكوتور la couture فى تكوين فرقة مسرحيه اسمها المسرح الباهر ايلوستر تياتر illustre لانتاج تمثيل مسسرحيات أقدم وثيقه بيظهر عليها اسمه الفنى موليير بترجع لتاريخ يونيه مش معروف ليه چان باچتيست مش اسمه لموليير لكن بيتقال انهاشتغل ده عشان ما يحرجش ابوه اللى كان بيعتبر شغل المسارح عيبه من الوقت ده وهب موليير حياته للفن بالكامل لحد وفاته بعد تلاتين سنه مفيش حد من الفرقه كان ممكن يتسمى ممثل ماعادا ماديلينا بيچار madeleine béjart اللى كانت ممثله بحق حقيقى كونتراكت تكوين الفرقه اتمضى فى چاريس فى ضهرية يونيه فى بيت ماريا ايفرييه شهد عليه اندريه مارشال محامى البرلمان مدام ماريا ايفرييه حرم المرحوم چوزيف بيچار كانت أم مادلينا اخواتها مدام فرنسيس ليجيون أم عضوة الفرقه كاترينا ديسورييه البند الرئيسى فى الكونتراكت كان ان اعضاء الفرقه بيتمتعوا بحريتهم ان من حق أى واحد فيهم انه يسبيب الفرقه وقت مايحب بشرط التبليغ عن نيته قبل ما يسيبها بأربع تشهر برضه كان ممكن الاستغنا عن خدمات أى شخص فى الفرقه بشرط تبليغه قبلها بأربع تشهر من الشروط التانيه ان مفيش حد له حق الاعتراض على الدور المسرحى اللى يديهوله المخرج فى حالة ان المخرج ما اداش ادوار تبقى عملية توزيع الأدوار بالتصويت ماديلينا كانت الوحيده المعفيه من الشرط ده كان من حقها تحتار دورها بنفسها زى ماهى عايزه نظرا لاعتراف الكل بمواهبها العاليه الممثله الموهوبه أم شعر أحمر ماديلينا بيچار اللى بيعتقد ان موليير وقع فى غرامها قدرت تقنعه انه يأجر تياترو يعرض فيه مسرحيات الفرقه ففضلت فرقتهم تأجر تياترو ورا تياترو تتصاب بفشل ورا فشل لغاية ما اتراكمت الديون على موليير اللى كان مدير الفرقه الفعلى رغم صغر سنه اتسجن بسببها مرتين سنة من العوامل اللى سببت الفشل ان فى القرن السبعتاشر جمهور المسرح فى باريس كان عدده مش كبير وقت ما ابتدا موليير يعرض مسرحياته كان موجود تياتروهين كبار مشهورين فى پاريس فكان صعب على موليير انه ينافسهم بمجرد فرقه تمثيل جديده مش مشهوره صحيح ممثلينها كانو متحمسين لكن كانت بتنقصهم الخبره فترة التجوال صالون حلاقة جيلى فى بيزيه كان بيقعد فيه موليير يتفرج على وشوش الزباين يسمع حكايتهم مع ان فرقة موليير كان اسمها فرقة المسرح الباهر لكن بدايتها ماكانتش باهره ما كانش قدام الفرقه مش انهم تسيب باريس تروح على الأقاليم من أواخر سنة لمدة ما تقلش عن تلاتاشر سنه لف موليير بفرقته على نواحى ريف فرنسا وقدم عروض من الفتره ابتدا موليير يكتب مسرحيات لفرقته بنفسه فكتب أول مسرحيته المعروفه الطبيب الطاير le médecin volant غيرة باربويليه la jalousie du barbouillé المغفل étourdi فى موليير قابل الأمير كونتى conti زميله من أيام المدرسه أعجب كونتى بيه عرض عليه انه يشتغل سكرتيره لكن موليير رفض بسبب حبه لمهنته تعلقه بفرقته لانه كان حريص على استقلاليته فرقة موليير كان عدد ممثلينها ده كان بيعتبر عدد كبير بالنسبه لفرقه متجوله التنقلات فى الأرياف بين المدن لتقديم عروض مسرحيه ما كانتش حاجه سهله اياميها كان لازم يكون مع الفرق تصاريح فى العاده السلطات كان بترفض تطلعها كانت هى اللى بتحدد تمن التذاكر انها ماتكونش غاليه على اهل الريف مش كده كانت بتحصل منافسات ما بين الفرق خناقات على ساحات العرض موليير قابل فى تجواله فرقه تانيه كان بيرأسها واحد اسمه شارل دوفريسن charles dufresne كان اكبر منه فى السن فى الخبره اتكلموا عن دمج الفرقتين مع بعض بعد مشاورات مع ماديلينا وافق موليير فاندمجت الفرقتين بقى موليير هو الرئيس الروحى دوفريسن الرئيس الادارى دمج الفرقتين كان مفيد لفرقة موليير اكمن فرقة ديفوريسن كانت بتتمتع بحماية دوق دى اپيرنون duc épernon دى كانت حاجه مهمه اياميها لانها كانت من جهه بتدى ورقة تعديه للفرق المتنقله من جهه تانيه كانت بتحميها لان ايامياها ما كانتش فيه حمايه قانونيه للفرق المتجوله مثلت الفرقه تراچيديات كوميديات مسرحيات للكاتب كورنيل الكوميديات كانت عباره عن تمثليات قصيره فى العاده عن مواضيع مش محتشمه فيها كلام فظ كان بيعجب جمهور الارياف اللى ما كانش ميال للتراچيديا موليير اللى كان بيحب يمثل التراچيديات اكتشف ان التراجيديا مش مناسبه ليه بعكس الكوميديا اللى بيتقبلها منه الجمهور انه اتخلق للكوميديا مش للتراچيديا الأماكن اللى ظهرت فيها فرقة موليير مابين فترة التجوال دى مااتعثرش ليها على تواريخ محدده لكن سجلات المجالس البلديه الكنايس بتوضح ان فرقة موليير قدمت عروض هنا هناك زى فى نانت nantes سنة فى تولوز toulouse سنة قدمت عروض فى ليون lyons بطريقه متواصله من اواخر لحد صيف فى فى مونپيلييه montpellier فى فى بيزييه bézier فى مفيش شك ان الجولات دى لعبت دور كبير فى حياة موليير الفنيه اديته خبره كمدير فنى فى التعامل مع المؤلفين الممثلين الجمهور السلطات كمان فى تثقيل موهبته فى ملاحظة الناس اللى بقوا شخصيات نماذج بشريه فى مسرحياته بيتقال انه هو فى بيزيه كان بيروح يقعد عند واحد حلاق اسمه جيلى gély عشان يتفرج على وشوش الزباين يسمع كلامهم حكايتهم فلما رجع باريس سنة كانت خبرته قدراته الفنيه متينه أول مسرحيتين معروفين لموليير من الفتره دى هما المغفل étourdi ou les contretemps قدمها فى ليون سنة خناقة حب le dépit amoureux قدمها فى بيزييه سنة مع مرور الوقت اتحسن اداء فرقة موليير بقى الممثلين عندهم خبره ثقه فى النفس فى يوم من الأيام فى سنة الفرقه فى روان حضر الكاتب پيير كورنيل pierre corneille مسرحيه قدمتها الفرقه عبر ليهم عن اعجابه بالأداء بالممثله الجميله مودموزيل دو پارك mlle du parc اللى ألف لأجل عيونها بعد كده ماركيزة المحطه اسمها الأصلى كان ماركيزا تريزا دو جورلا marquise thérèse de gorla زيارة كورنيل اللى ماكانتش متوقعه كانت فاتحة خير على موليير فرقته تبعها رجوعهم لپاريس كممثليين حقيقيين مش مجرد هواه شهرته ملف louis xiv lefebvre jpg px thumb left لويس الأربعتاشر حط موليير تحت رعايته حمايته الحظ جه لموليير هو فى اورلين لما وصلته دعوه من فيليپ دوق اورلين philip duc orléan أخو الملك لويس بانه يعمل عروض فى پاريس باب الشهره اتفتح له فى عصرية يوم اكتوبر لما قدم تراجيديا نيكوميد nicomede تأليف الدراماتيست كورنيل corneille فى صالة الحرس فى سراية اللوفر قدام الملك لويس الاربعتاشر بعد ما خلصت المسرحيه موليير وجه كلامه للملك قال ميرسى على حضور عرض فرقتنا المتواضع ارجو انك تسامح الهفوات اللى بتحصل وقت التمثيل بعدين طلب السماح بتقديم عرض مسلى لما قال كده عليت الأصوات فى الصاله تنادى بتقديم الدكتور العاشق le docteur amoureux فوافق الملك اتمثلت المسرحيه اللى كانت من تأليف موليير زى فيها دور الدكتور ابدع فيه نال اعجاب الملك الموجودين وصف موليير مسرحية الدكتور العاشق بانها كانت عمل بسيط اداله شوية شهره عند جمهور المسرح نجاح موليير فى اللوفر طوالى خلاه محبوب عند الاسره الملكيه سمح له الملك لويس بالاستقرار فى باريس تقديم مسرحياته بقى فيليپ دوق اورلين راعيه لكن مش معروف بالظبط درجة رعاية الدوق لموليير لكن الرعايه دى استمرت سبع سنين لغاية ما الملك لويس نفسه بقى هو راعى فرقة موليير اللى اتسمت فرقة الملك troupe du roi التطورات دى ادت شهره للفرقه پريستيج جامد فبقت بتتعزم لعرض مسرحيات فى قصور النبلا كبار رجال الدوله بقى الممثلين بتتقدم ليهم مساعدات ماليه لكن المساعدات دى كانت فى العاده وعود على الورق بس مش أكتر من كده فكان موليير لازم يكافح يناضل ينافس عشان فرقته تقدر تستمر أول مره اتشار لفرقة موليير فى الجرانيل كان فى فبراير لما أشاد لورييه محرر جورنال الهة تاريخ الشعر الأدب بفرقة موليير وصف موليير بالممثل الاولانى فى الفرقه من مش ذكر اسمه قال ان الفن الكوميدى بقى من الفنون المعترف بيها بجداره من الشخصيات المهمه اللى انضمت لفرقة موليير بعد رجوعها لباريس كان الممثل لاجرنج la grange اهمية لاجرنج مش فى التمثيل لكن فى انه بعد ما انضم للفرقه بقى يكتب مذكرات يوميه عن الفرقه ده ادى فكره كبيره للمؤرخين عن الاحداث اللى مرت بيها الفرقه من وقت رجوع موليير لپاريس كل المعروف عنه مرتبط بس بنشاطاته كمؤلف ممثل مدير مسرحى ده رغم المحاولات اللى عملها عدد من المؤرخين الفرنساويين عشان يتعرفوا على حياته الشخصيه عن طريق تحليل مسرحياته لكن استنتاجاتهم كانت بالأحرى عن ايه اللى ممكن يكون موليير عمله فى حياته مش ايه اللى عمله موليير بجد فى حياته للأسف مفيش معلومات عن حياة موليير مش شوية تخمينات قصص مش حقيقيه رغم ان موليير كان من مش شك مؤلف كبير لكن ما كانش أديب بالمعنى المعروف موليير كتاباته كانت قليله صعب يتقال انه كان اديب انه كتب للنشر مسرحيات موليير كانت معموله للمسرح بس ساب سبع مسرحيات من مش نشر عمره ما نشر مجموعه مسرحيه ما كانش على حسب المعلومات الموجوده بيهتم باعادة قراية النصوص اللى كتبها الكوميديا بالنسبه لموليير كانت بتتكتب للتمثيل على المسرح مش للقرايه من ناحيه تانيه موليير ماكانش عنده وقت يخليه يقعد يفكر يخطط للى حايكتبه المنافسه الصراع للبقاء كانو اساس كل حياة موليير الفنيه قدر بقدراته انه يكسب المنافسه تقريبا بمجهوده هو بس قدر يحافظ على فرقته استمراريتها بقدراته الشخصيه الفذه مسرحياته الپاريسيه موليير فى الپيتى بوربون پاريس وقت مارجعت فرقة موليير ليها كان فيها تلت فرق بتعرض مسرحيات بصفه دايمه هى فرقة سكارموش الايطاليه la troupe italienne de scaramouche مسرح بولوت اوتيل دى بورجونى hôtel de bourgogne اوتيل دى بورجونى كانت بتتلقب بـ الفرقه الملكيه بتاخد اعانات دوريه من الدوله بالتالى كانت الفرقه المنافسه الحقيقيه اياميها ما كانش فيه حاجه اسمها حقوق تأليف أى فرقه كانت ممكن تاخد أى نص على مزاجها تمثله من مش موافقة صاحبه فرقة موليير بقت بتشارك تياترو پيتى بوربون مع فرقة سكارموش الايطاليه كانت العلاقات مابين الفرقتين كويسه الفرقه الطليانيه سابت پاريس بعد شويه رجعت ايطاليا فبقى تياترو الپيتى بوربون مافيهوش مش فرقة موليير اللى كانت بتضم وقتها موليير molière ماديلينا بوچار madeleine béjart أخواتها جوزيف بوچار joseph béjart لويس بوچار louis béjart المودموزيل الحلوه دو پارك du parc جوزها جرو رينيه gros rené شارل دوفريسن charles dufresne المومدموزيلات دى برى de brie ايرميه كان فيه موظف اسمه كروازاك كان بيعمل كذا حاجه منها اعادة كتابة الأدوار تلقين الممثلين وقت العرض ساعات كان بيطبل كان بيراجع المعونات بيراقب بيع التذاكر فى الاحتفالات كان بيقف على بوابة التياترو عشان يرحب بالجمهور كان هو الوحيد اللى ماهيته ثابته ليفر يوماتى بقية أعضاء الفرقه كانت مرتباتهم من تقسيم الفلوس اللى بتفيض بعد خصم المصاريف أول مسرحيه عرضها موليير فى پاريس كانت كوميديا المتحذلقات السخيفات les précieuses riddicules اللى اتهكم فيها على طايفه من الستات الارستقراطيات اللى كانو بيعملوا صالونات ادبيه لكن لسؤ بخته شله من الستات الارستقراطيات من ضمنهم ماركيزه من بلاط الملك لويس اسمها مدام دى رامبويليه madame de rambouillet دى كانت ست منفوخه شايفه نفسها من أصحاب الذوق الرفيع فى پاريس حسوا انهم اتهانوا الكوميديا دى نجحت لدرجة ان موليير ضاعف تمن تذاكر الدخول نالت المسرحيه اعجاب الملك لويس بعد ما عرضتها الفرقه عليه فى القصر لكن تهكمه على الارستقراطيات اللى كان من ضمنهم مدام دى رامبويليه اتسبب فى معاداتهم ليه قدرت مدام دى رامبويليه هى ألاضيشها الارستقراطيين انهم يوقفوا عرض المسرحيه لمدة اسبوعين العزال لتياترو پاليه رويال تياترو پاليه رويال من المحتمل ان العرض الاولانى لمسرحية المتحذلقات السخيفات كان فى تياترو پيتى بوربون petit bourbon اللى كان ملحق باللوفر لكن فى اكتوبر تياترو پيتى بوربون اتهد فجاءه من مش انذار مسبق لموليير بانه حايتهد المحتمل ان مدام دى رامبويليه كانت ورا الموضوع عشان تطفشه من پاريس مسيو دى راتابون اللى كان بيشرف على المبانى الملكيه امر بهد التياترو اتحجج بان الهد كان مفيش مفر منه لتوسيع صالات اللوفر التانيه موليير فى الموقف الصعب ده اتماسك اتصل بالأمير فيليپ عشان يساعده فطلع الملك لويس قرار بنقل فرقة موليير لصاله فى پاليه رويال palais royal كان بناها ريتشلو richelieu كتايترو لكن لان الصاله كانت كبيره مش مناسبه اضطر موليير انه يوضبها مش شكلها لكن لما راحوا ينقلوا الديكورات الاكسيسوارات من الپيتى بوربون المهدود اتضح انها كلها اتكسرت لان مصايب قوم عند قوم فوايد حاولت فرق بورجونى بولوت انهم يستغلوا الموقف يغروا ممثلين موليير بالانضمام لفرقهم لكن الممثلين اتضامنوا مع موليير رفضوا انهم يسيبوه كتب لاجرنج فى مذكراته كل الممثليين كانو بيحبوا مسيو دى موليير لانه كان بيعاملهم بطيبه شرف ما كانش عمره بيتأخر فى تقديم مساعدات ليهم مهما كانت عشان كده قرروا انهم يشاركوه فى مصيره بلغوه انهم مش حايتخلوا عنه مهما كانت الاغراءات مهما كانت المرتبات اللى اتعرضت عليهم عاليه الوحيدين اللى سابوا فرقة موليير لكن قبل الأزمه دى كانت الممثله دو پارك جوزها جرو رينيه انضموا لفرقة بولوت السبب كان حصول مشاكل فى الفرقه على توزيع الأدوار الفرقه كانت كمان ضاع منها چوزيف بيچار بسبب وفاته فى نوفمببر ما قدمتش الفرقه حفلات لمدة اسبوع كحداد عليه حاول موليير انه يراضى الارستقراطيات اللى اتقمطوا منه بسبب المتحذلقات السخيفات فقدم مسرحية جيلبير المتكلفه الحقيقيه المتكلفه الكاذبه لكن المسرحيه دى ما نجحتش استمر الهجوم عليه اتقال عنه انه من ممثلين التراچيديا الفاشلين انه مش نافع فى حاجه انه مجرد مزيكاتى بلياتشو تعبان اكتر من كده طلعوا ناس ادعوا انهم هما صحاب المتحذلقات السخيفات ان موليير سرقها منهم لكن فى مايو عرض موليير مسرحية سجاناريل أو أبو قرون الوهمى sganarelle ou le cocu imaginaire نالت نجاح كبير اتعرضت مره مدحتها الجرانيل قالت من ضمن ماقالت الكوميديا دى اتربعت على عرش المسرح هى احسن كوميديا اتعرضت لغاية دلوقتى بعد كده قدم موليير فى فبراير الكوميديا البطوليه دون جارسيا دى نافار أو الأمير الغيور dom garcia de navarre ou le prince jaloux لكن فشلت فشل كبير فرح عدوينه لكن فشلها كان حافز ليه انه يتجه للكوميديا الكامله يبدأ فى تحضير مسرحية الميسأنتروپ عدو البشر le misanthrope مدرسة الأزواج مدرسة الزوجات مدرسة الأزواج الفتره اللى جت بعد الفشل الكبير اللى صاب مسرحية دون جارسيا عرضت فرقة موليير فيها عروض قديمه لغاية ما اتجهزت مسرحية مدرسة الأزواج école des maris اللى اتعرضت اول مره فى يونيه نجحت نجاح كبير اتملا التياترو بالجمهور موضوع مدرسة الجواز بسيط مافيهوش تعقيدات بينصب كله على الطباع لكن فيه رساله انسانيه كبيره كانت اياميها جديده على الناس ابطال المسرحيه أخين واحد اسمه سجاناريل sganarelle التانى اسمه اريست ariste مع انهم اخوات لكن طباعهم متناقضه سجاناريل شخص طبعه خشن مغرور مفيش حاجه عاجباه فوق كده عايش على تقاليد باليه على عكس اريست اللى اخلاقه كويسه بيطلب الاحترام التقيد بالشرف الانسانى بالتعامل الاخلاقى مع كل الناس بما فيهم الضعفا الستات الاطفال بيرفض الاكراه بيفضل استبدال اخلاق الخشونه الاكراه بأخلاق عقلانيه خيره فيها تيلورانسيه الكلام ده اياميها كان حاجه جديده كان مش سهل انه يتقال لكن الجمهور اتقبله استمتع بيه شاف فى شخصية اريست كلامه نكهه مش نكهة مواعظ الوعاظ موليير فى المسرحيه دى هاجم الاستبداد الأسروى فى العاده قهر الضعفا فى الاسره القسوه الخشونه موليير زى دور سجاناريل ظهرت فى المسرحيه لأول مره ممثله صغيره كانو بيدلعوها باسم مينا دى كانت ارماندا بيچار armande béjart اللى اتجوزها موليير بعد كده نجاح مدرسة الأزواج محت بالكامل الفشل اللى اتصابت بيه مسرحية دون جارسيا فى پاليه رويال اتمثلت كل مسرحيات موليير الپاريسيه اللى بدات من سنة صالة پاليه رويال بقت بتشارك فيها فرقه سكارموش الطليانيه بتقدم مسرحيات تلت تيام فى الاسبوع فكانت فرقة موليير فى الأيام دى بتروح تقدم عروض خاصه فى أماكن تانيه بره پاريس بمسرحيات كتبها موليير مخصوص كان منها النسخه الاولى من مسرحية ترتوف اللى عرضها فى فيرساى versailles فى الفتره دى بقى فى پاريس ست فرق مسرحيه منها المودموزيل فى سان چيرمان المسرح الأسپانى كان بيضم رقصات فرقة سكارموش الايطاليه اللى رجعت پاريس تانى مدرسة الزوجات فى ديسمبر عرض موليير مسرحيته الكوميديه الخالصه مدرسة الزوجات école des femmes لأول مره اتسببت المسرحيه فى أزمه بسبب موضوعها اللى هز الجمهور وخلاه يعتبرها دليل على ان موليير ماعندهوش حاجه مقدسه اكمن المسرحيه اتهكمت على تقاليد اجتماعيه كانت راسخه فى المجتمع الفرنساوى ده رغم ان نقاد كبار اعتبروها من احسن مسرحياته المسرحيه دى بتنتمى لـ الكوميديا الرفيعه فيها دافع موليير عن الستات فى حقهم فى اختيار جوازهم الأزمه اللى سببتها المسرحيه اتعرفت باسم نزاع مدرسة الزوجات la querelle de école des femmes المسرحيه كانت مبنيه على مسرحيه كتبها المؤلف پول سكارون paul scarron كان اقتبسها سنة من روايه اسپانيه لغاية نص مارس كانت اتعرضت مره بعد استراحه قصيره اتعرضت من تانى مره مش عروضها الخاصه فى قصور النبلا نجاح المسرحيه خلا كتاب تانيين يحسوا بالغيره من موليير لحد الكاتب الكبير كورنيل بقى يكتب تراچيديات يستهزاء فيها من موليير جوازه ارماندا بيچار اتجوزها موليير سنة فى يناير فى بيت ماريا ايرفيه اتمضا كونتراكت جواز چان بابتيست بوكلين دى موليير الممثله ارماندا جريزيندا كلير اليزابيت بيچار armande grésinde claire élisabeth béjart موليير كان عنده وقتها اربعين سنه ارماندا كانت اصغر منه بحوالى عشرين سنه اتقال فى الوثايق ان ارماندا كانت بنت زميلته فى الفرقه ماديلينا بيچار لكن فيه معاصرين للجوازه ذكروا انها كانت بنتها موليير كان بيعرف ارماندا من وقت ماكانت طفله صغيره أيام ما كانو بيدلعوها باسم مينا كان هو كمان بيدلعها بيعلمها الكلام الكتابه كانت مينا بتسميه جوزى فكانوا الموجودين موليير بيضحكوا من قولها فى فبراير كان يوميتها يوم عيد اعتراف الصوم الكبير موليير ارماندا اتجوزوا كنسى فى كنيسة سان چيرمان لوكسيروا saint germain auxerrois بعد العرض المسرحى ليلتها راحت الفرقه كلها على بيت موليير ارماندا احتفلوا بجوازهم قال الشاعر شانيل قصيده وصف فيها ارماندا بغصن اخضر جميل متعلق فى شجره عملاقه موليير خلف من ارماندا تلت عيال كان اولهم ولد اسمه لويس اتولد سنة اتبنى تعميده الملك لويس نفسه لكن اتوفى بعد تمن تشهر نص من التلت عيال اللى خلفوهم ما كبرش منهم مش بنت واحده هى اسپريه ماديلينا esprit madeleine اللى اتوفت سنة لكن الجوازه دى ما كانتش جوازه سعيده كانت حياة موليير ارماندا كلها مشاكل خناقات مش بس اكمن كان فيه فرق كبير فى السن بين الاتنين لكن لان كمان ارماندا كان فيها طيش تفاهه ما تناسبش موليير كتر القيل القال اتشبه موليير ببطل مسرحيته سجاناريل sganarelle انتشرت اشاعات قصص بقت بتمس ماديلينا أم أو أخت ارماندا حبيبة موليير بتاعة زمان لدرجة ان مونتفلورى montfleury الممثل فى فرقة بورجونى المنافسه لفرقة موليير بعت جواب للملك لويس قال له فيه ان موليير اتجوز بنته ارماندا اللى خلفتها ماديلينا من علاقه مش شرعيه بيه اعداء موليير اشاعوا ان موليير اتجوز بنته موليير شاف ان السكوت من دهب فضل السكات عدم الرد على عدوينه على كل الأحوال الجوازه دى ما كانتش مناسبه لموليير كانت سبب فى تكدير حياته لخبطتها حاول انه يبعد حياته الشخصيه مشاكله مع مراته عن شغله المسرحى عن طريق الانهماك فى الكتابه التمثيل فالف مسرحيات ورا بعض بسرعه منهم تلت مسرحيات كتبها فى النص الأولانى من سنة مشاكل ترتوف دون چوان ترتوف هيجت الكنيسه على موليير دون جوان اتنشرت فى كتاب سنة ترتوف فى يونيه رد موليير على منتقدين مسرحيته مدرسة الزوجات بمسرحيه اسمها انتقاد مدرسة الزوجات la critique de école des femmes اتهكم فيها على المنتقدين اللى طلعهم فى صورة جماعه من الناس مجتمعين فى بيت للعشا بعد ما شافوا مسرحية مدرسة الزوجات ردت فرقة بورجونى على موليير بمسرحية ثأر الماركيزات la vengeance des marquis موليير ظهر بنفسه من مش ما حد يتوقع فى مسرح دى بورجونى اتفرج على المسرحيه اللى بتهاجمه هو متماسك سقف كذا مره للحاجات اللى عجبته بعدين فى الأخر قام شاور بعصايته مشى ابتدا يجهز رده بمسرحية ارتجالية فرساى impromtu de versaille اللى عرضها فى اكتوبر انتقاد مدرسة الزوجات ارتجالية فيرساى كانو مسرحيات نقاش من فصل واحد فى مايو اتنست ضجة مدرسة الزوجات بسبب ظهور ضجه اكبر أعنف بعد ما عرض موليير فى فيرساى مسرحيته ترتوف أو المنافق tartuffe ou imposteur دى مسرحيه عملت فرقعه كبيره اتسببت له فى مشاكل كبيره مع الكنيسه القسسه ان الموضوع كان بيناقش النفاق الدينى بطريقه كوميديه عرض موليير ترتوف فى جناين فيرساى فى يوم احتفالات تسالى الجزيره الساحره هاجت الكنيسه القسسه بعد عرض المسرحيه طالب قسيس بحرق موليير بالحيا اتكتب فى سجلات القصر الملكى ان رغم انان مسرحية مسيو موليير موجهه ضد المنافقين كانت مسليه جدا لكن الملك شاف ان فيه تدورات خارجيه كتيره بين اللى ماشيين على الطريق الربانى الحقيقى غيرهم من أصحاب القلوب الكدابه جلالته ماقدرش يشوف تمييز بين النوعيتين ده رغم ان مفيش أى شك فى حسن نية المؤلف وعشان كده الملك قرر وقف عرض المسرحيه على الجمهور هو نفسه ماشافش عرض المسرحيه عشان ما يظهرش حضوره انه تحريض لمشاهدتها عن طريق ناس ممكن ميقدروش يمحصوا فيها كويس بالتالى مش حايدركوا المعنى اللى قصده المؤلف بكده انتهى الموضوع بوقف عرض المسرحيه اتعملت نسخه تانيه لكن الكنيسه القسسه فضلوا معاديين لموليير طول حياته لحد بعد مماته ماحماهوش منهم مش الملك لويس نفسه الملك لويس فى الواقع منع عرض المسرحيه لكن مامنعش قرايتها كنص موليير قرا اجزاء منها للكاردينال كيجى مبعوث بابا الفاتيكان قت زيارته للملك الكاردينال ماشافش حاجه وحشه فى اللى قراه موليير فى حضور الملك بالعكس عجبه لكن الكنسيه فى فرنسا منعت قرايتها كمان بعد ما أصدر كبير الأساقفه هاردوين hardouin بيان شجب فيه المسرحيه وصف موليير بانه بيستهزأ بيتهكم على كل حاجه محببه بالنسبه للمؤمنين امر بتجريم قرايتها لو لحد بطريقه شخصيه هدد بحرمان اللى يقراها من الكنيسه بعد البيان خرج القساوسه الدعاه فى شوارع أحياء پاريس للتنديد بالمسرحيه الكافره هى اللى كتبها موليير ما هاجمش المسيحيه لكن اتهكم على طايفه من رجال الدين المنافقين اللى بيستغلوا الدين لمصالحهم لكن رد القسسه ما كانش على مستوى الفكره اللى عرضها موليير لكن واجهوه على مستوى اوسع أشمل باتهامه بانه كافر عدو للمسيحيه عشان يقدروا يقضوا عليه يخلصوا منه رغم التهديدات الجامده استمر موليير فى تكملة مشواره الفنى من مش ما يتزعزع قدم مسرحية دون چوان اللى زادت الطينه بله اللى ختمها بتدخيل البطل الكافر النار لكن بعد ما بهدل واتهكم نكت على الجمهور استقبلت الكنيسه القساوسه المسرحيه بكراهيه كبيره اعتبروها الأخت الكبيره لمسرحية ترتوف الممنوعه رغم انان موليير كان متوقع نجاح المسرحيه دى مادى لكن المسرحيه دى فشلت مادى اتوقف عرضها لاسباب غامضه بعد العرض الخمستاشر ما اتعرضتش تانى لا لحد موليير طبعها رغم انها من أعظم مسرحياته أول مره اتعاد تمثيل المسرحيه كان بعد حوالى خمسه وسبعين سنه من موت موليير القسسه بقدرتهم على منع تورتوف دون چوان أثبتوا انهم اقوى طبقه فى فرنسا وقتها ان الملك كان بيخاف منهم بيعملهم ألف حساب ان اعداء موليير من الطبقة الارستقراطيه مانجحوش فى اللى نجح فيه الرهبان القسسه ما قدروش يمنعوا مسرحيات اتهكمت عليهم عدوينه ملف jean léon gérôme louis xiv and moliere jpg px thumb left موليير بيتعشى مع لويس الأربعتاشر احتشدت قوى الظلام الخايفه من الحريه الفكريه معاهم الحاقدين ضد موليير أعداء موليير كانو كتير كان منهم الكاتب الكبير فرانسوا فيليون اللى حرض كبير الأساقفه عليه كتب له بان موليير عدوانى مقزز مش عادل شرير كسول محتال بيعادى عمل الخير لكن العدوين الرئيسيين كانو رئيس الأساقفه كاهن من كنيسة فارفولامى اسمه پييرول قسيس اسمه رولييه محامى البرلمان ريشمون أمير كونتى اللى كان زميل موليير صاحبه فوقيهم آنا النمساويه anne autriche أم الملك لويس دى كانت عصبه جامده صعب تحديها الكاهن فارفولامى اتهم موليير بالكفر حاول انه يخلى الملك لويس يرفع عنه حمايته طالب بحرق موليير بالحيا ريشمون محامى البرلمان كتب بعد عرض دون چوان ان موليير بيتهكم على الدين بيروج للاباحيه الفكريه امير كونتى اتسائل فيه مدرسه الحاديه أوضح من كده القسيس رولييه ألف كتاب اسمه الانسان المبجل أو دخليق الانسانى الأرقى الذى ارتقى الى مجده الأبدى فى الكتاب ده القسيس مدح الملك لويس نافقه بطولات زى الملك الخالد أقدس ملوك العالم لكن فى الحقيقه كان كل غرضه انه يتخلص من موليير بالقتل أو الحرق عشان يبقى عبره لغيره من الكتاب المارقين الملك لويس ما أهتمش بكلام القسيس رولييه لا اقتنع بيه لكن بعد كل الهجمات على موليير ابتدا يقلل حمايته ليه رغم انه بعد عرض مسرحية دون چوان قال ان عقاب بطل المسرحيه فى أخر المطاف كان كويس رغم انه منح فرقة موليير اسم فرقة بالى رويال الملكيه فى اغسطس بعد الهجوم اللى اتعرضت له مسرحية دون چوان موليير اقتنع بان مفيش أى مجال للدفاع عن المسرحيه وحمايتها فابتدا يركز جهده مع الملك عشان يسمح له بعرض ترتوف لكن فشل استغل موليير مره غياب الملك عن باريس وقت ماكان موجود فى ليلييه على راس جيشه مش عنوان المسرحيه من ترتوف النصاب مش اسم البطل لاسم بانيلوف لكن اللعبه مانطلتش على السلطات بعد عرضها مره واحده اتمنعت بحجة انها مسرحيه جديده مش ممكن عرضها فى غياب الملك استمرت مشاكل موليير مع السلطات الكنيسه لانه مبقاش بيلاقى مؤلفين يمدوه بنصوص ابتدا يزود كتاباته فى سنة ابتدا يعرض مسرحية لا تيبيد la thébaïde من تأليف چان راسين jean racine لكن بعد سنه راسين اتنكر لموليير ادا تراچيديته اسكندر الاكبر alexandre le grand لفرقة بورجينى المنافسه انتزع من فرقته ممثلين منهم ممثله مهمه هى المودموزيل دو بارك mlle du parc فكانت حركه ضرت موليير اللى كان عمال يناضل ضد السلطات فى نفس الوقت الرعايه الملكيه كانت متقلبه السرايه كانت عايزه أعمال فنيه خفيفه مش مسرحيات عظيمه الوعود بالمنح كانت فى العاده بالقول بس من مش موليير فرقته مايقبضوا حاجه الكنيسه فى نفس الوقت كانت عماله تحاربه عشان تمنع مسرحياته اللى ماجاتش على هواها فى الظروف دى مستقبل الفرقه بقى مذبذب فى الأربعتاشر سنه اللى قضاها موليير فى باريس قدم على مسرحه مسرحيه منهم مسرحيه كتبها بنفسه كان هو اللى بيقوم بدور البطوله فى موسم واحد هو موسم موليير كتب خمس مسرحيات من الخمس مسرحيات دول ما نجحتش مش مسرحيه واحده هى طبيب رغم أنفه le médecin malgré lui من عدو البشر للبخيل عدو البشر طبيب رغم انفه مسرحية عدو البشر le misanthrope ou atrabilaire amoureux عرضها موليير قبل طبيب رغم أنفه اتعرضت أول مره فى يونيه بعد ما قعد موليير يجهز فيها لمدة سنتين لكن مالقتش نجاح مش عند جمهور محدود اعتبرها كوميديا قيمه المسرحيه مش معروف ليها مصدر اقتبست منه قصتها بنائها بسيط وقام فيها موليير بدور البطوله موليير كان حط امل كبير على نجاح المسرحيه بعد وقف عروض ترتوف دون چوان لكن الجمهور استقبلها بتحفظ بنوع من الوجوم ما خلقتش اى مناقشه ولا حد هاجمها لا حد أيدها مكانلهاش أى رد فعل فى الجرانيل جايز اعداء موليير قصدوا انهم ما يلفتوش نظر حد ليها كونها مسرحيه حياديه مفيهاش حاجه تمكن حد من مهاجمتها زى ما حصل مع ترتزف دون چوان بعد ماخلص العرض التانى موليير ادرك ان شعبيتها بتقل عند الجمهور فابتدا يكتب كومييا جديده سماها دكتور رغم أنفه رغم كده نقاد كبير بيعتبروا عدو البشر أحسن مسرحيات موليير فولتير وصف عدو البشر بانها كوميديا اتعملت عشان الأذكيا من الناس يعنى الصفوه مش عامة الناس الكوميديات التلاته ترتوف دون چوان عدو البشر بيمثلوا ثلاثيه ضد النفاق اللامساواه طوايف النبلا المبتذلين رجال الدين المنافقين مساوىء انسانيه كتيره فضل موليير يألف يمثل ما بين سنة وفاته قدم مسرحيه من تأليفه مابين عرض مسرحيات عدو البشر طبيب رغم أنفه ميليكيرت mélicerte الرعوية الكوميدية pastorale comique السيسيلى الصقلى أو الحب هو الدوا le sicilien ou amour peintre أمفيتريون amphitryon چورج داندان أو الزوج الحائر george dandin ou le mari confondu أخر مسرحيه عرضها سنة كانت البخيل أو مدرسة الكذب avare ou école du mensonge اللى اتقدمت أول مره فى سبتمبر بيتقال انه استوحى شخصية بطلها البخيل من شخصية أبوه اللى كان معروف بالبخل الفظاظه كوميديا البخيل صورت طبع البخل بعمق بطريقه فيها استهزاء تهكم لولا انها كانت كوميديه كانت ممكن تتحول لدراما للشر بطل الكوميديا هارپاجون harpagon اللى قام بدوره موليير شخص صعب ما اتبقيتش فيه خصال انسانيه سيطر عليه الجشع حب الفلوس الخصلتين اللى سيطروا عليه كانو جمع المال البخل لدرجة انه لما عاز يتجوز شابه صغيره قعد يحسب فيها بطريقه بينت ان جشعه بخله كانو اقوى من اللى عايزه نموذج شخصية هارباجون بتوضح طريقة موليير النموذجيه فى بناء شخصياته اللى بتسيطر على كل شخصيه منهم خصله واحده معينه أو حاله سيكولوچيه فريده الخصله المسيطره على هارپاجون كانت البخل موليير ما قدمش فى أى كوميديا من كوميدياته نقد عميق ثاقب للبرجوازيه زى ما عمل فى البخيل اللى بين فيها ان سلطان المال بيخلق النرجسيه الانانيه الغباء الشخصى المعاصرين استقبلوا المسرحيه ببرود ده كان سبب وقف عرضها بعد مده قصيره لكن موليير بسرعه اندمج فى ترتوف بعد ما اتسمح بعرضها تانى فى بداية فبراير اتعرضت تورتوف فى تياترو پاليه رويال بعد ما اتوقف عرضها خمس سنين نجحت نجاح كبير بسبب شهرتها اتملا التياترو كله بالجمهور فى الاربعين مره اللى اتعرضت فيهم بطبيعة الحال ابتدا هجوم جديد من القسسه على موليير البرجوازى النبيل مسيو جوردان بطل البرجوازى النبيل مابين قدم موليير تلت مسرحيات جداد من تأليفه مسيو دى پورسوناك monsieur de pourceaugnac العشاق العظماء les amants magnifiques البرجوازى النبيل le bourgeois gentilhomme الأخيره كانت باليه كوميدى لحنه الموسيقار چان باپتيست لولى jean baptiste lully اتعرض اول مره فى اكتوبر قدام الملك لويس فى عرض خاص فى شاتو دى شامبور château de chambord المسرحيه اتعملت بطلب من الملك لويس لان فى خريف جت سفاره تركيه لپاريس ما عجبش الملك السلوك المتعجرف بتاع السفير التركى سليمان أغا فطلب من موليير لولى انهم يعملوا كوميديا موسيقيه راقصه يمسخروا فيها الاتراك فعملوا التراچيديا الكوميديه الراقصه دى طلعوا فيها تشريفات تركيه تفطس من الضحك قصة المسرحيه ان مسيو چوردان monsieur jourdain حب انه يعلى مراتبه لمصاف النبلا يتقرب من البلاط الملكى فقعد يحسن من مستواه الاجتماعى فجاب مدرسين مزيكا رقص فلسفه مبارزه يعلموه جاب خياط يعمله هدوم تظهره بمظهر النبلا فى الغضون دى جماعه من معارفه ضحكوا عليه قالوله ان ابن الأغا الاكبر سلطان العثمانليه بعد ما سمع عنه الكتير أعجب بيه جدا بقى نفسه يناسبه بتجويز ابنه من المدموزيل لوسيل بنته وانه لو افق حا يديه لقب ماماموشى mamamouchi قالوله ان ده لقب عظيم معناه باشا ففرح اتملى نرجسيه هما اتنكروا بلبس العثمانليه نصبوه ماماموشى بعد العرض ما خلص الملك لويس ما قالش رأيه وقت العشا اللى حضره موليير ما نطقش بكلمه لموليير فاتاخد الموضوع على ان الملك لويس ما عجبتهوش الكوميديا فابتدت الحاشيه الملكيه تعامل موليير بطريق جافه موليير عزل نفسه لمدة خمس تيام قعد يفكر فى سبب فشل الكوميديا لغاية ما اتعرضت تانى مره على لويس بعد ما خلص العرض التانى خيم الصمت فى الصاله حس موليير بقلق كبير لغاية ما الملك فتح بقه قاله انا ما قلتلكش رأيى فى المسرحيه بعد العرض الأولانى بصراحه انا اتفتنت بالعرض فعل يا موليير اقولك ان كل اعمالك اللى اتفرجت عليها ماولدتش عندى بهجه زى البهجه اللى حسيت بيها دلوقتى مسرحيتك دى فعل عظيمه كلام الملك خلى موليير يحس براحه كبيره انهالت عليه التهانى المدايح من كل جانب العرض العام للبرجوازى النبيل اتعمل يوم اكتوبر فى پاريس نجح نجاح جماهيرى كبير بتعتبر الكوميديا دى اكتر كوميديا بتضحك عملها موليير كوميديات الستات العالمات فى يناير اتفتحت صالة عرض كبيره قى قصر تويليرى tuileries فى پاريس اتكلف موليير بعرض مسرحيه موسيقيه جديده فاتعرضت فى يناير مسرحية پسيشيه psyché اللى شارك فى تأليفها موليير پيير كورنيل pierre corneille فيليپ كوينو philippe quinault لحن چان بابتيست لولى المسرحيه اللى كانت مليانه مزيكا عملت ارماندا مرات موليير دور پسيشيه نجحت المسرحيه لكن بعد شويه بدات تحصل خلافات ما بين موليير الموسيقار لولى اللى كان من اكتر الموسيقيين المقربين للملك لويس بعد فتح مسرح اوپرا فى باريس اللى لولى اتولى اداته زادت المنافسات المشاكل انفصل لولى عن موليير بعد ما طلب ان تكون ليه كل الأحقيات لعمل المسرحيات الموسيقيه فى بقية سنة قدم موليير مسرحيتين هما خباثات اسكاپان les fourberies de scapin كونتيسه اسكارباناس la comtesse escarbagnas لكن فى فبراير اتوفت ماديلينا بيچار زميلة عمر موليير اعز صحابه أم مراته أو اختها حزن موليير حزن كبير عليها ماديلينا كانت اعتزلت التمثيل من فتره طويله قبل وفاتها بطلب من الكنيسه عشان كده تم تشيعها دفنها من مش مشاكل من الكنيسه حقق ليها موليير وصيتها فاندفنت مع افراد اسرتها المتوفيين فى مدافن كنيسة سانت پول فى مارس قدم موليير لأول مره على خشبة مسرحه كوميدية الستات العالمات les femmes savantes رغم الحضور الجماهيرى الكبير واجهت المسرحيه دى نفس التجاهل اللى حصل لمسرحية عدو البشر لكن مدحها النقاد المسرحيه دى لمدة سنه بعد عرضها الاولانى اتعرضت اكتر من مره على مسرح كوميدى فرانسيز comédie française الستات العالمات كانت مسرحيه موليير قبل الأخيره أخر مسرحياته وفاته ملف perelachaise moliere jpg px thumb left تربة موليير فى باريس موليير كان فنان نشيط بيكد بيجتهد عشان يحافظ على فنه على فرقته كان هو المدير الفنى للفرقه هو اللى بيكتب المسرحيات هو اللى بيقوم بدور البطوله فى نفس الوقت كان عايش فى مشاكل فى بيته مع مراته بره بيته مع السلطات الكنيسه كل ده انهكه تعبه نصحه صاحبه بوالو boileau انه يكتفى بالكتابه يبطل تمثيل لكن موليير رفض استمر يكتب يمثل يجتهد لغاية ما عيى بقى ضعيف بيكح بطريقه متقطعه أخر مسرحياته كانت مسرحية المريض بالوهم le malade imaginaire عرضها أول مره يوم يناير اتوفى بالسل الرئوى بعد ما عرضها للمره الرابعه يوم فبراير هو عيان جدا ده كان واضح للجمهور لكن خد على نفسه بعد ما رفض وقف المسرحيه قال ان الممثلين العمال اللى بيتعيشوا من المسرح مالهمش ذنب فضل على المسرح لغاية ما خلصت المسرحيه فنقلوه طوالى على البيت حطوه على السرير اتضح انه فقد النطق ابتدا ينزف دم من بقه بعد ما انفجر شريان فى رئته فبعتوا يجيبوا دكتور قسيس لكن مفيش حد منهم رضى ييجى طلب موليير من الموجودين يجيبوا مراته يشوفوا له حته جبنه ياكلها فأخدوا الشمع راحوا يدوروا على الجبنه لما رجعوا لقوه مات وبكده فقدت فرنسا البشريه فنان عظيم ما يتعوضش هو عنده سنه مات موليير فى قلب پاريس زى مااتولد فيها الكنيسه اللى اتهمت موليير بالكفر اتلكأت فى بعتان قسيس قبل وفاته وصل القسيس متأخر بعد ما اتوفى رفضت كنيسة سانت اوستاش saint eustache انه يندفن زى المسيحيين اتعقد الموضوع فاضطرت مراته انها تستنجد بلويس ملك فرنسا نفسه عشان يتدخل عند كبير الأساقفه نجحت مساعى الملك لكن الكنيسه اشترطت انه يندفن بالليل من مش طقوس لا صلا على الجثمان اتدفن موليير بعد أربع تيام من وفاته فى مدافن سانت چوزيف saint joseph المخصصه لدفن المنتحرين الأطفال اللى ماتوا قبل ما يتعمدوا فى سنة اتنقلت رفات موليير لـ مدافن بير لاشيس cimetière du père lachaise شخصيته قيمته الفنيه right موليير كانسان كان معروف بالكرم لدرجة السخاء كان بيساعد ناس كتيره ليه مواقف بتبين انه كان بيعطف على الشحاتين كفنان بيستحق مكان بارز بين عظماء الفن مش على مستوى فرنسا أو اوروبا بس لكن على المستوى العالمى اتعرف موليير كمسرحى عظيم لكن قبل كل حاجه كان ممثل قدم روحه كل حياته لخدمة المسرح وعشان يواصل مسرحه كان لازم يلم شمل الممثلين فى فرقه واحده بيسودها الفن الوئام ده مع انظباط كبير أدبا كتير من اللى عاصروا موليير فى القرن السبعتاشر كانو مشاهير كتبوا كوميديات كان منهم راسين كورنيل لافونتين سيرانو غيرهم لكن مفيش حد منهم عرف المسرح زى موليير لموليير بس بيرجع الفضل فى تأسيس ترسيخ قواعد الكوميديا الشعبيه المهتمه بالترويح على الناس اضافة جو الحب ما بينهم موليير هو اللى أسس الكوميديا الرفيعه فتح ليها صفحه فى التاريخ على مستوى عالمى مع ان موليير كان ميال للتراچيديا كان بده يبقى ممثل تراچيدى لكن هو اللى اسس الفن الكوميدى الحقيقى فى فرنسا اللى اتنقل لبقية المسارح فى العالم جسم موليير خلقته وشه كانو كوميديين ما كانوش ينفعوا للتراچيديا اللى بتميل ليها اذواق الناس من الشكل المتجهم الصوت العالى بره المسرح موليير ما كانش كتير الكلام أو مبتهج بطريقه فوق العاده كان ضحكه قليل لكن كفنان كانت ليه القدره على التقليد اضحاك المتفرجين خلق المواقف من مجرد حوادث بسيطه شخصيات كوميدياته المهمه كانو بالظبط ممثلين فرقته لحد هو نفسه لما عيى مات كان بيمثل دور راجل عيان الممثل اللى كان جوا موليير كان بيخليه يكتب بسرعه اللى هو قادر يمثله فادا لنفسه ادوار الراجل حاد الطباع الخدام الجوز المتسلط البرجوازى الأحمق الراجل العجوز اللى بيؤمن بالخرافات كتب موليير حوالى مسرحيه أحسنهم المتحذلقات السخيفات ترتوف عدو البشر البرجوازى النبيل الستات العالمات البخيل المريض بالوهم المسرح الروسى كان من أهم المسارح اللى أثر فيها موليير بره فرنسا بيقول الناقد الروسى فيجرييف ان موليير بيعتبر اجنبى بالنسبه للروس شكلى بس لكن روحانى كان من الكتاب اللى دخلوا فى الوعى الأدبى الروسى المسرح الروسى عرض مسرحيات لموليير من سنة على امتداد القرن التمنتاشر كانت مسرحيات موليير بتتمثل على خشبة المسرح فى روسيا شاعر روسيا الكبير بوشكين كان بينصح الأديب جوجول بقراية مسرحيات موليير كتب يقول عن مسرحية ترتوف ترتوف الخالده دى عباره عن عظمه كوميديه تولستوى كتب موليير بقت شعبيته عالميه عشان كده استحق لقب الفنان الرائع للفن الجديد مصر عرفت موليير من أواخر القرن التسعتاشر حصل اقتباس لمسرحياته ساهم بشكل كبير فى تطوير المسرح المصرى الأدب المصرى الحديث بوجه عام مع ان شخصيات موليير كانت فرانساويه ما بيظهرش بينهم اجانب فيه مسرحيات ظهرت فيها شخصيات مصريه فى فرنسا نفسها موليير اتقدر بعد وفاته مش وقت حياته قال عنه فولتير موليير لو ممكن يتقال مشروع اللباقه فى العالم الاكاديميه الفرنساويه اللى بتسمى الكتاب الكبار خالدين هما لسه عايشين بعدين منهم ما بيعتبروش كده بعد وفاتهم اتجاهلت موليير فى حياته لكن بعد ما مات اجبرها على تخليده فعملتله تمثال نصى مكتوب تحته من مؤلفاته المسرحيه الطبيب الطاير le médecin volant غيرة باربويليه la jalousie du barbouillé المغفل étourdi ou les contretemps ديسمبر خناقة حب le dépit amoureux اكتوبر الطبيب العاشق le docteur amoureux نوفمبر المتحذلقات السخيفات les précieuses ridicules مايو سجاناريل أو أبو قرون الوهمى sganarelle ou le cocu imaginaire فبراير دون جارسيا دى نافار أو الأمير الغيور dom garcie de navarre ou le prince jaloux يونيه مدرسة الأزواج école des maris اغسطس المخابيل les fâcheux ديسمبر مدرسة الزوجات école des femmes ابريل غيرة جرو رينيه la jalousie du gros rené يونيه انتقاد مدرسة الزوجات la critique de école des femmes اكتوبر ارتجالية فرساى impromptu de versailles يناير زواج بالاكراه le mariage forcé ابريل جرو رينه طفل صغير gros rené petit enfant مايو اميرة ايليد la princesse élide مايو ترتوف أو المنافق tartuffe ou imposteur فبراير دون چوان أو احتفال التمثال dom juan ou le festin de pierre سبتمبر الحب المداوى amour médecin يونيه عدو البشر أو العاشق حاد الطبع le misanthrope ou atrabilaire amoureux اغسطس طبيب رغم أنفه le médecin malgré lui ديسمبر ميليكيرت mélicerte يناير الرعويه الكوميديه pastorale comique فبراير السيسيلى أو الحب هو الدواء le sicilien ou amour peintre يناير أمفيتريون amphitryon يوليه چورج داندان أو الزوج الحائر george dandin ou le mari confondu سبتمبر البخيل أو مدرسة الكذب avare ou école du mensonge اكتوبر مسيو دى پورسوناك monsieur de pourceaugnac فبراير العشاق العظماء les amants magnifiques اكتوبر البرجوازى الشريف le bourgeois gentilhomme يناير پسيشيه psyché مايو خباثات اسكاپان les fourberies de scapin ديسمبر كونتيسة اسكارباناس la comtesse escarbagnas مارس الستات العالمات les femmes savantes يناير المريض بالوهم le malade imaginaire فهرست مصادر مولاتولى موليير ترجمة يوسف جهمانى دار حوران للدراسات الترجمه دمشق على درويش البخيل الهيئة المصرية العامة للكتاب القاهرى الموسوعة الثقافية فرانكلين للطباعة والنشر نيو يورك القاهرة scott molière theatrical life cambridge university press lafon le chiffre scénique dans la dramaturgie moliéresque paris alberge voyage de molière en languedoc presses du languedoc dandrey le cas argan molière et la maladie imaginaire klincksieck duchêne molière fayard paris riggs molière and modernity rookwood press hösle molière sein leben sein werk seine zeit münchen stackelberg von molière eine einführung stuttgart benet the reader encyclopedia arrowsmith bristol the new encyclopædia britannica micropædia berton publisher the new encyclopædia britannica macropædia berton publisher تصنيف كتاب فرنساويين تصنيف مواليد تصنيف وفيات تصنيف ممثلين فرنساويين تصنيف مسرح