تاريخ مصر القبطيه
['Samsam22', 'GhalyBot', 'MenoBot', 'Zanobya', 'Redakingbot', 'CommonsDelinker', 'Mister gimi', 'Meno25', 'M777', 'Ghaly', 'Érico', 'ديفيد عادل وهبة خليل 2', 'Redaking', 'Morco', 'Raafat', 'AvocatoBot', 'InternetArchiveBot']
الفن القبطى امتداد للفن المصرى القديم تاريخ مصر القبطيه هوه مرحله مهمه من مراحل تاريخ مصر ابتدت فى القرن الاول الميلادى لكن رغم كده فجذور الثقافه القبطيه بتمتد لعصور مصر الفرعونيه اللغه القبطيه اللى لسه بتستخدم لغاية النهارده فى طقوس الكنيسه القبطيه المصريه هى اخر مرحله من مراحل تطور اللغه المصريه القديمه اللى كان المصريين بيكتبوا بيقروا بيها من سنه استمر المصريين يستخدموا لغتهم القبطيه لكذا قرن بعد دخول العرب مصر لسه لغاية النهارده كلمات كتيره من اللغه القبطيه بتستخدم لسه الفلاح المصرى مسيحى او مسلم بيستعمل التقويم القبطى فى تنظيم زراعة ارضه بيظهر بوضوح تأثير التراث المصرى القديم فى الفن الادب القبطى تاريخ اقباط مصر بمفهومه الاثنولوجى العنصرى مفهومه الثيولوجى الدينى هوه تاريخ مصر اللى مر على كل المصريين من بداية تاريخ مصر لحد النهارده لكن اكمن الاقباط بالمفهوم الدينى عدت عليهم احداث تاريخيه خاصه بيهم فليهم برضه تاريخ خاص صحيح هوه تاريخ مصر لكن انعكاساته عليهم كانت مختلفه عن انعكاساته على بقية المصريين فى الواقع تاريخ مصر هوه تاريخ الأقباط انهم عاصروا كل العصور المراحل التاريخيه اللى سادت على ارض مصر من ايام الفراعنه لحد النهارده الاقباط كلمة قبطى اللى نطقها بالمصرى ئبطى معناها مصرى فى الاصل ماكانلهاش دلاله دينيه هى لفظ مشتق من الكلمه اليونانيه ايجيبتوس aigyptus اليونانيين كانو بيشيروا بالكلمه دى لمصر النيل سوا فيه كذا نظريه بخصوص الكلمه اليونانيه دى جت منين اثنى الاقباط ماهماش ساميين لا حاميين لكن عنصر ميديترينيانى بحر متوسطى دخلوا منطقة وادى النيل فى العصور القديمه استقروا فيها بنوا الحضاره المصريه الفريده من نوعها اللى لاحظ هيرودوت انها بتختلف بالكامل عن أى حضاره تانيه ان عاداتها تقاليدها مخالفه لعادات تقاليد أى بلد تانيه بيقول هيرودوت مش بس الجو المصرى مالهوش مثيل فى بلد تانى لا سلوك النيل بيختلف عن سلوك الانهار فى الاماكن التانيه المصريين نفسهم فى عاداتهم تقاليدهم بيتصرفوا بطريقه معاكسه لبقية البشر اكمن كلمة قبطى اللى فى الاصل معناها مصرى بقى ليها مفهوم دينى بعد ما ألفاظ قبط أقباط بقوا بيتشار بيهم للمسيحيين المصريين ارتبط تاريخ مصر القبطى بالتاريخ الدينى للمسيحيه فى مصر مع ان تاريخ الأقباط هوه تاريخ حضارى فى المقام الاول ماهواش تاريخ دينى ان كان الدين بطبيعة الحال عنصر مهم من عناصر الثقافه بالذات فى ثقافة المصريين اللى وصفهم هيرودوت بانهم متدينيين لأقصى الحدود جايز من سؤ حظ المرحله التاريخيه القبطيه انها اتوجدت فى فترة احتلال اجنبى لمصر لكن الاحتلال الاجنبى رغم ان كان ليه اثر سلبى على التطور الحضارى فى مصر قدرت الثقافه القبطيه انها تستمر تتعايش معاه بدرجه كبيره من الاستقلاليه رغم ضغوط فظيعه اتمارست عليها ملف aziz soryal atiya jpg thumb px عزيز سوريال عطية تراث مصر القبطيه اتناولته تلت مدارس رئيسيه هى المدرسه البروتيستانتيه اللى اتناولته بشغف كبير لكن بطريقه منقوصه المدرسه الرومانيه اللى بطبيعة الحال كانت معاديه بسبب الخلافات المذهبيه المدرسه الحديثه اللى بتتكون من باحثببن مصريين مع علما غربيين محايديين فى تناولهم للمصادر القبطيه الاصليه للمدرسه الاخيره دى كان بينتمى المؤرخ العلامه القبطى الكبير عزيز سوريال عطيه المؤرخين الكاتوليك اتكلموا عن الكنيسه القبطيه على انها الانفصاليه او المنشقه مع ان الكنيسه القبطيه كانت طول تاريخها ند لكنيسة روما اللاتينيه عمرها ما كانت تابع ليها عشان تنشق عنها ممكن تضاف كمان مدرسه رابعه بتتكون من باحثين مصريين اقباط زى منسى يوحنا ايريس حبيب المصرى دول رغم اهميتهم الجهد اللى عملوه فى التنقيب فى المصادر القبطيه القديمه استخراج معلومات تاريخيه مهمه لكن بسبب حماستهم الدينيه اندماجهم الكنسى غلب على كتاباتهم الاسلوب الدينى مش التأريخى العلمى الموضوعى اختلطت فى كتابتهم الحقايق التاريخيه بالتراث الاسطورى الأقباط فى العصر الرومانى ملف cameron egypt feb jpg تصغير px معبد ادفو بناه البطالمه اللى اتمصروا اتفرعنوا البطالمه اللى حكموا مصر من اسكندريه من وقت بطليموس الاول لغاية كليوباترا السابعه اتفرعنوا اتمصروا راعوا العادات التقاليد الثقافه المصريه ما فرضوش ديانه او لغه على المصريين حاولوا يولفوا ما بين العقايد المصريه اليونانيه عشان يرضوا المصريين اليونانيين فاتأقلم المصريين البطالمه على الوضع ده اللى فضل قايم لغاية سنه قبل الميلاد لما غزا الرومان مصر قضوا على الدوله البطلميه احتلوا مصر حولوها من مملكه مستقله لولايه رومانيه بيحكمها نايب عن الامبراطور الرومانى مهمته جمع اكبر قدر من الضرايب لملى خزنة الامبراطوريه فى روما نقل غلة مصر بالمراكب لملى بطن روما ملحقاتها تطبيق القوانين الشرايع الرومانيه على المصريين فى الايام دى سكان مصر كانو بيتكونوا من تلت طوايف رئيسيه هما المصريين اليونانيين اليهود بطبيعة الحال عدد اليونانيين اليهود بالنسبه لعدد المصريين كان مش جدا لكن رغم كده الرومان ادوهم مزايا كتيره مادوهاش للمصريين عملوا محاكم زى المحاكم المختلطه بتضيع فيها حقوق المصريين فى المنازعات القانونيه مع اليونانيين اليهود رغم كده الرومان زى اليونانيين ما اتدخلوش فى لغة المصريين ديانتهم الحكم الرومانى لمصر بشكله اللاتينى البيزنطى استمر سنه انتهى باحتلال تانى بعد ما غزا العرب مصر سنه فى الفتره الرومانيه دخلت المسيحيه مصر فى نص القرن الاول الميلادى على ايد مار مرقس اللى بيتسمى كاروز مصر المصريين فى عصور الدوله البطلميه الرومانيه قبل دخول المسيحيه مصر التفوا حوالين معابدهم كهنتهم بقت المعابد المصريه فى الصعيد الدلتا بعيد عن اسكندريه هى ملجأهم للمحافظه على هويتهم القوميه اسكندريه عاصمة مصر فى العصور دى عاشت معزوله عن مصر كان اللى بيسافر منها للدلتا بيقول انه مسافر مصر القوميه كانت دايما عبر كل تاريخ مصر هى الكلمه السحريه للمصريين على عكس قوميات كتيره دابت اختفت بفعل الزمن او بسبب الاحتلال الأجنبى القوميه المصريه عاشت فى مصر الاف السنين رغم طول الزمن رغم كل الاحتلالات الاجنبيه هيرودوت لاحظ ان المصريين بيتمسكوا بتقاليدهم ما بيستوردوش تقاليد من بره مصر بيقول المصريين بيتمسكوا بتقاليدهم المحليه عمرهم ما بيتبنوا اى تقاليد من الخارج دخول المسيحيه مصر كان ليه اثر سلبى على الثقافه المصريه القديمه اللغه المصريه القديمه رغم ان الكنايس احتفظت بشكل من اشكال اللغه المصريه القديمه لكن اللغه القبطيه استخدمت الحروف اليونانيه ده اتسبب فى فقدان المصريين القدره على القرايه بالديموطيقى فضاع تاريخ مصر القديم اتحول لطلسم من الطلاسم لغاية ما اتعاد اكتشافه فى نص القرن تسعتاشر على ايدين شامبوليون لما قدر يحل شفرة الحروف المصريه القديمه من جهه تانيه المسيحيه خلقت حاله من العداوه للثقافه المصريه القديمه اللى اعتبرتها وثنيه بالشكل ده اتدمرت معابد فرعونيه بطلميه كان منها معبد سيرابيس اتحولت معابد لكنايس صوامع رغم استمرارية القوميه المصريه تاريخ مصر دخول المسيحيه مصر خلق نوع من الانفصام ما بين مصر المسيحيه مصر القديمه بقى تاريخ مصر بيبدأ عند الأقباط من وقت مار مرقس حالة الانفصام دى اتكررت تانى فى تاريخ مصر بعد دخول الاسلام فبقى تاريخ مصر بيبدأ عند المصريين المسلمين من سنه بكده تاريخ مصر الفرعونى ضاع لفتره طويله حل محله تاريخ مصر الخرافى رغم حالات الانفصام دى اللى اتسببت فيها تغيرات عقائديه التاريخ المصرى تاريخ واحد مش حلقات منفصله عن بعضها من اسباب ده ان مصر من خمستلاف سنه دوله قايمه من مش انقطاع السبب المهم التانى هوه ان القوميه المصريه عمرها ما اختفت من مصر لا بفعل الزمن لا بفعل الاحتلال الأجنبى زى ما حصل فى مناطق تانيه من العالم القوميه القبطيه التاريخ الاجتماعى مشكله من المشاكل اللى بيواجها الباحثين التاريخيين هى مشكلة الحصول على مادة التاريخ الاجتماعى للشعوب المؤرخين القدام اللى عاصروا الأحداث كان اهتمامهم فى العاده منصب على الانجازات السياسيه العسكريه للحكام القواد من مش ما يلتفتوا للمجتمع يعنى لعامة الناس دى حاله سنهه مش مقتصره على تاريخ مصر بس اكمن تاريخ مصر القبطيه اتوجد فى فترتين من فترات احتلال مصر ده بيصعب عملية البحث التنقيب فيه بيخليه يظهر على انه تاريخ دينى لمسيحيين مصر مش تاريخ حضارى لأقباط مصر المؤرخين الأقباط فى العاده كانو رجال دين متحمسين للمسيحيه ساهموا من جهتهم بقدر كبير فى التشويش على تاريخ اقباط مصر تصويرهم لتاريخ الأقباط على انه تاريخ الكنيسه القبطيه باباواتها مع خلط مبالغات دينيه كبيره تاريخ مصر القبطيه اكبر بكتير من مجرد تاريخ البطاركة اضطهاد الرهبان المصريين استشهاد قسسه قديسين على ايد المحتلين من ناحيه تانيه المؤرخين المصريين المسلمين بصفه سنهه اندمجوا فى تاريخ مصر الاسلامى غضوا نظرهم عن تاريخ مصر قبل سنه تاريخ مصر القبطيه هوه تاريخ الحضاره المصريه فى المرحله المسيحيه اللى بتتسمى القبطيه الأوروبيين اللى اكتشفوا للمصريين تاريخهم الفرعونى كانو هما كمان اللى اكتشفوا للمصريين تاريخهم القبطى بعد اكتشاف المخطوطات القبطيه الغنوسيه المعروفه ببرديات نجع حمادى سنه ابتدا الأروبيين فى النص التانى من القرن العشرين يهتموا بالتراث القبطى ظهرت فى الجامعات الاوروبيه اقسام للدراسات القبطيه قبطولوجيا صحيح كان فيه قبل كده اهتمام محدود بين الاقباط بالتراث القبطى لكن الاهتمام ده فضل محصور فى الزوايا الكنسيه الاهتمام بوجه سنه كانت دوافعه دينيه اكتر من علميه تاريخيه برديات نجع حمادى بينت حاجه مهمه هى ان المسيحيه فى العصر اللى اتكتبت فيه البرديات كانت متوغله فى مصر ان المكان اللى اتعثر فيه على البرديات دى كان فى أقصى الصعيد مش فى اسكندريه او منطقة الدلتا فى الفتره اللى سبقت طوالى دخول المسيحيه مصر القوميه المصريه كانت ملتفه حوالين المعابد الكهنه فى الصعيد الدلتا فى المناطق دى كان بيعيش المصريين سنهة المصريين الفلاحين الصنايعيه الحرفيين ولاد البلد دول عاشوا زى اجدادهم فى عصور الفراعنه بعيد عن التطورات الثقافيه فى اسكندريه بقية المدن اليونانيه الرومانيه كانو بيتكلموا مصرى الخط اللى كانو بيكتبوا بيه كان الخط الديموطيقى معبوداتهم كانت الألهه المصريه فى النص الاول من القرن الاول الميلادى حصل فى مصر حدث مهم هوه دخول المسيحيه مصر اعتناق اعداد من المصريين ليها تقليدى بيتنسب دخول المسيحيه مصر لمار مرقس الانجيلى لكن فى الواقع المسيحيه وصلت مصر قبل وصول مار مرقس مصر المسيحيه وقت دخولها مصر ماكانتش ديانة الدوله الرومانيه الحاكمه المستعمرين الرومان قبل دخول المسيحيه ما كانوش بيتدخلوا فى ديانة المصريين كانو بيكتفوا ساعات بمجرد السخريه منها مابينهم مابين بعض مش اكتر من كده على اساس انهم كانو بيعتبروا ديانتهم زى عرقهم ثقافتهم متفوقه على الكل على اساس انهم اعتبروا تقديس المصريين للحيوانات حاجه غريبه لكن فى العلن قدام المصريين الرومان كانو بيظهروا احترامهم للديانه المصريه الرومان ما كانش بيهمهم مش انهم يجمعوا الضرايب من المصريين المصريين يبنوا يعمروا يزرعوا يحصدوا زى ما عملوا على مر تاريخ حضارتهم الرومان يعبوا خزاينهم بالضرايب اللى بيلموها منهم مادام المصريين كانو بيحترموا الامبراطور الرومانى بيقدسوه كالاه فماكنش عند الرومان مانع ان المصريين يعبدوا اى حاجه جنبه براحتهم زى ما هما عايزين لكن المسيحيه لما دخلت مصر جابت فى مصر الاه جديد اسقط الالهه المصريه القديمه معاها تقديس الامبراطور الرومانى دى كانت مشكله للرومان بيها ابتدا عصر اضطهاد أقباط مصر بطبيعة الحال المسيحيه ما دخلتش مصر امن بيها المصريين فى يوم واحد لا ابتدا الاضطهاد طوالى عملية انتشار المسيحيه فى مصر لغاية ما بقت الديانه السايده خدت حوالى تلت قرون الديانه المصريه اللى عاشت قرون فى مصر وكانت مركز رئيسى للقوميه المصريه اتحولت فى اخر ايامها لمجرد ديانه طقوسيه مجموعه رموز مالهاش معنى انحدرت لمستوى السحر التعاويذ التمايم بقت ديانه ممسوخه فوق كده اتحول فيها ملوك قرايب اصحاب ملوك اجانب يونانيين رومان لألهه اسامى الالهه المصريه العتيقه بقت محرفه بقت فيها اسامى يونانيه اتضافت الهه اجنبيه للبانتيون المصرى فوق كده الكهنه المصريين انتشرت بينهم طايفه من المنافقين اللى بينافقوا الحكام الاجانب بيسمحوا ليهم بالتأليه نقش اساميهم على جدران المعابد بالهدوم الفرعونيه بالشكل ده الديانه المصريه ما بقتش بتعبر قوى عن القوميه المصريه زى ما كانت فى العصور الفرعونيه قبل غزو الفرس لمصر فى الظروف دى دخلت المسيحيه مصر اتقبلت فى الطبقات الكادحه الفقيره العايشه فى قاع المجتمع تحت الرومان اليونانيين اليهود المصريين المتأغرقين اللى حول الرومان افرادها لمجرد ادوات لانتاج القمح تخزينه فى صومعة الغلال فى اسكندريه عشان تتشحن فى صبحية كل يوم لملى بطن روما اسيادها كان طبيعى ان الطبقات المصريه الكادحه اللى كانت بتدور ليها على مخرج انها تتقبل المسيحيه اللى وعدت الغلابه اللى حايؤمنوا بيها بان حايكون ليهم ملكوت السما بعد ما ضاع منهم ملكوت الارض المسيحيه كمان كان فيها كذا عنصر بيلائموا العقليه المصريه أياميها فيهم شبه من عناصر موجوده اصل فى الديانه المصريه زى الثالوث المصرى المقدس اوزوريس ايزيس حورس الثالوث البطلمى سيرابيس الام ايزيس الابن حورس الروح با كا الصليب رمز الحياه الأبديه عنخ البعث منظر العدرا مريم ابنها الطفل يسوع فى المراحل الاولى للفن القبطى كان شبه صورة ايزيس هى بترضع طفلها حورس التماثل ده فضل صوره ثابته فى الايقونات القبطيه فوق كل ده المسيحيه كانت وسيله للمصريين لمناوئة الحكم الأجنبى حكم الامبراطور الرومانى المتأله انتشار المسيحيه فى مصر ملف بطرس الاول jpg thumb left بطرس الاول خاتم الشهدا فى بدايات العصر المسيحى الأقباط بالمعنى الاثنولوجى ما كانوش طبعا كلهم مسيحيين لا كان كل المسيحيين اقباط المصريين او الأقباط انقسموا لطايفتين طايفة المسيحيين طايفة اتباع الدين المصرى التقليدى اللى فضلوا على دينهم مع مرور الوقت زادت اعداد المسيحيين الاقباط قلت اعداد الأقباط من اتباع الدين المصرى التقليدى ده كان ساعات بسبب الاقتناع بالدين الجديد لكن ساعات كان كمان بسبب ضغوط من الأقباط اللى اعتنقوا المسيحبه فضلت المسيحيه تنتشر فى مصر تنتشر اتوغلت لغاية اقصى الصعيد اللى كان دايما بؤرة القوميه المصريه مع حلول القرن التانى الميلادى بقت فيه خلطه دينيه فى مصر الديانه المصريه الديانه اليونانيه الديانه الرومانيه الرسميه الديانه الموسويه الديانه المسيحيه الجديده مع اواخر القرن التانى الميلادى بقت مراكز عبادات الديانه المصريه القديمه جزر وسط بحر مسيحى فى الفتره دى ظهر انجيل للمصريين اتاسست كنيسة فى اسكندريه برياسة أسقف مصرى اسمه ديمتريوس بعدها بشويه اتاسست برضه فى اسكندريه مدرسة اللاهوت الديدسقليه فى مواجهة جامعة البطالمه المدارس الموسويه اللى عاشت بفضل الفيلسوف فيلون السكندرى أشرف على مدرسة اللاهوت الديسدسقليه مصريين شربوا من منابع الثقافه الهيلينستيه زى بنطائيوس اللى اتحول للمسيحيه اكليماندس اللى درس الشعر الفلسفه الهيلينيه فى سنه فى عهد الامبراطور سبتيميوس ساويرس بدات اول موجات الاضطهاد ضد اقباط مصر فاتقفلت مدرسة اللاهوت لفتره لما اتفتحت تانى اشرف عليها مفكرين مسيحيين كبار زى اوريجانوس الحكيم تلميذ اكليماندس فضلت مدرسة اللاهوت مفتوحه لغاية اوائل القرن الرابع لما بدا عهد الاضطهادات الكبرى المعروف بعصر الشهدا اللى استشهد فيه بطريرك الأقباط بطرس الاول اللى اتعرف بـ خاتم الشهدا من بداية القرن التالت انتشرت المسيحيه فى مصر بشكل واسع خاصة فى الصعيد الاعلى الصعيد الأوسط الفيوم البهنسا اتفتحت كنايس على راسها مطارنه بياخدوا اوامرهم من رئيسهم فى اسكندريه كل ما زاد اضطهاد الرومان كل ما زاد التفاف المصريين حوالين دينهم الجديد استمرت مقاومة الاقباط بعد اضطهادات ساويرس فى بداية القرن التالت اللى اتنكل فيها بالأقباط تنكيل رهيب اضطهادات كاركلا فى اللى اصدر قوانين بصلب الاقباط المعارضين رميهم للوحش المفترسه دبح اعداد كبيره من أقباط اسكندريه اضطهادات مكسيمينوس سنه اللى عذب فيها أعداد من الأقباط لحد الموت اضطر فى عهده البطريرك ياروكلاس انه يهرب من اسكندريه اضطهادات دكيوس اللى بدت بمرسوم سنه اتعذب استشهد فيها الالاف انتشر الحزن الفزع فى نواحى مصر اضطهادات ديوقليسيانوس سنه فاليريوس دازا غيرهم استشهدت اعداد كبيره من الاقباط غيرهم اتعذبوا اتحبسوا استعبدوا فى معتقلات المحاجر فى سينا البحر الاحمر فضل الوضع على كده الرومان بيضطهدوا الأقباط الأقباط متمسكين بالمسيحيه فى التاريخ القبطى اتعرفت فترة اضطهاد الامبراطور ديوقليسيانوس للأقباط بـ عصر الشهدا تاريخ قعاده على عرش روما فى اغسطس بقى بدايه للتقويم القبطى التقويم القبطى ده استخدمت فيه الشهور اللى كان بيستخدمها المصريين فى عصر الاسرات هى الشهور اللى لغاية النهارده بيستخدمها الفلاحين المصريين أقباط مسلمين لحساب المواسم الزراعيه بيقول عزيز سوريال عطيه ده بيبين الشعور الوطنى الدفين فى دم ولاد مصر كلها مسلمين مسيحيين لغاية النهارده عصر الشهدا اللى دام عشر سنين متواصله من الترويع التنكيل القتل راحت ضحيته اعداد ضخمه من الأقباط بيتقال بيتقال ان عدد الأقباط فى نهاية العصر ده نزل من عشرين مليون لعشره مليون بيقول عزيز سوريال عطيه فى الموضوع ده ان من الصعب تقبل الارقام اللى بتقولها الكنيسه المصريه عن عدد الشهدا لكن طبعا بغض النظر عن ان الارقام دى محتمل انها مبالغ فيها على فى العاده مؤرخين زمان فهى على أى حال بتوضح حجم الاضطهاد المعاناه اللى عاش فيها الأقباط الموضوع ما كانش مجرد تمسك بدين جديد لكن كان كمان تمسك بالقوميه المصريه فى مواجهة المحتلين فضل الوضع على كده لغاية سنه لما اصدر الامبراطور قسطنطين الاول مرسوم ميلانو اللى سمح بحرية العبادات فى نواحى الامبراطوريه الرومانيه الفتره دى فى بداية القرن الرابع كان فيه حوالى اربعين مدينه مصريه فيها اساقفه اسكندريه وحدها كان فيها اسقف عدد المسيحيين فى مصر وقتها وصل لحوالى مليون اللغه القبطى حجر عليه نقش قبطى من القرن التانى مش معروف بالظبط امتى اتولدت اللغه القبطيه المحتمل ان التحول ليها اخد وقت طويل بطريقه متدرجه لكن الأكيد ان اللغه القبطيه سبقت المسيحيه فأول نص قبطى معروف اتكتب قبل ميلاد المسيح بقرن نص اللغه القبطيه هى رابع اخر صيغه للغه المصريه القديمه بعد الهيروغليفى صيغة الكتابات المقدسه على المعابد ورق البردى الديموطيقى صيغه ابسط اقل رسميه من الهيروغليفى الديموطيقى صيغه شعبيه تصاويرها ابسط من الهيروغليفى الهيراطيقى التبشير بالمسيحيه ابتدا فى المدن الكبيره كان باللغه اليونانى غالبية المصريين العايشين فى اقاليم مصر برا اسكندريه المدن ما كانوش بيتكلموا باليونانى لغة الدوله الرسميه ان كانو بيضطروا يستخدموها فى معاملاتهم مع الدوله الرومانيه الحاكمه سواء فى دواوينها او فى محاكمها فى العاده عن طريق كتبه عموميين لان غالبيتهم كانو اميين مابيعرفوش يقروا يكتبوا لا بالديموطيقى لا باليونانى فلما انتشرت المسيحيه بره المدن كان لازم مواعظها تكون بلغة سنهة المصريين اللى بيتكلموها بيفهموها من الاف السنين بعدين الانتشار حتم استخدام الحروف اليونانيه فى كتابة النصوص المسيحيه باللغه المصريه كتابة اللغه المصريه بالحروف اليونانيه ماكانش حاجه جديده فى مصر كان موجود قبل اعتناق المصريين للمسيحيه لكن اعتناقهم للمسيحيه كان سبب رئيسى لانتشار كتابة اللغه المصريه بالحروف اليونانيه ده لان الخط الديموطيقى كان معقد مافيهوش حروف الحركه اللازمه لقراية الاسامى الصلاوات بطريقه صح فرجال الدين المسيحى الجديد اللى كانو عايزين ينشروا الكتاب المقدس التعاليم الكنسيه شافوا ان اسهل طريقه هوه ترجمتها للمصرى مع استخدام الحروف اليونانيه بكده يلقوا حد يقراها دى كانت بداية اللغه القبطيه هى لغة قدماء المصريين المخلطه بألفاظ مصطلحات يونانيه كنسيه اكمن كان فيه مخارج حروف مصريه مالهاش مماثل فى اليونانى ضاف المصريين للألفباتيه اليونانيه سبع حروف ديموطيقيه من المرجح ان مع نهاية القرن التانى بدايات القرن التالت كل الاناجيل فى مصر بقت مكتوبه بالقبطى دى كانت بداية اللغه القبطيه فى نفس الوقت كانت بداية ضياع القدره على قراية اللغه المصريه القديمه بالتالى ضاع تاريخ مصر الفرعونى من المصريين لغاية ما الفرنساوى شامبوليون قدر يفك شفرة الحروف المصريه القديمه اللغه القبطيه بتعكس اللهجات القديمه فى مصر بتتميز بتلت ليهجات هى البحيريه فى الوجه البحرى الصعيديه فى الصعيد الفيوميه الاخمينيه البشموريه يتضاف للهجات دى ليهجات مختلطه متفرعه اللغه المستخدمه فى الطقوس الكنسيه المصريه هى اللهجه البحيريه اللى من المحتمل انها اقدم اللهجات القبطيه استخدام اللغه القبطيه كان سلاح ليه حدين من ناحيه عزلت اللغه القبطيه اللغه اليونانيه لصالح اللغه المصريه القوميه المصريه لكن لانها استخدمت الحروف اليونانيه خلت اللغه المصريه المكتوبه على المعابد فى البرديات الفرعونيه ما تتقريش فى الزمن ده المصريين كانو منهمكين فى عصرهم بيدافعوا عن القوميه المصريه فى ظل احتلال اجنبى مش عن تاريخ مصر القديم بيحكى ابن تغرى ان احمد بن طولون اللى استقل بمصر جاب علما من الأقباط المعمرين سألهم عن موضوع بنا الاهرامات الكتابات اللى موجوده عليها على المعابد سألهم ليه ماحدش بيعرف يقراها فشرحوا ليه ان الحكما اللى كتبوا بحروف لغتهم الهيروغليفى انتهوا بسبب الاحتلالات اختفت الكتابه بالحروف دى الهيروغليفى حل محلها الكتابه بالحروف الرومى اليونانى فضاعت كتابة اجدادهم بقوا ما بيعرفوش يقروها مش بس القدره على قراية اللغه المصريه القديمه ضاعت لكن ضاعت كمان معانى كلمات مصريه قديمه فى الخصوص ده بيقول المسعودى انه سأل جماعه من أقباط مصر فى الصعيد عن معنى اسم فرعون فماعرفوش معناه لا هما لا اهل الخبره ماقدرش يلاقى معنى ليه فى لغتهم القبطى اللغه القبطى ما بتعتبرش دلوقت لغه حيه رغم انها بتستخدم فى طقوس الكنايس المصريه رغم ان فيه اشارات بانها بتستخدم فى قرى مصريه فى الصعيد كلغة حوار يومى بين الناس رغم ان فيه محاولات لاحيائها فى مراكز ثقافيه دينيه فى مصر لكن اللغه القبطى موجوده فى اللغه المصريه الحديثه العاميه اللى بيتكلمها المصريين النهارده اللغه المصريه الحديثه العاميه مليانه كلمات تراكيب ما يقدرش يفهمها مش اهل مصر مش بالتعليم مع انها بتتكتب بالحروف العربى من ناحيه تانيه اللغه المصريه الحديثه العاميه بتحكمها نفس الاجروميه اللى كانت بتحكم لغة قدماء المصريين اللغه المصريه الحديثه دى هى اللغه القوميه لأهل مصر فى العصر الحديث زى ما كان القبطى تعبير عن القوميه المصريه فى العصر القديم بالرغم من محاولات تهميشها ثقافى بيزيد استخدامها فى الكتابه مع مرور الوقت حركة الرهبنه القبطيه صورة stanthony jpg تصغير القديس انطونيوس الكبير من أبهات الرهبنه القبطيه دخول المسيحيه كان من عناصر التمسك بالقوميه المصريه مقاومة المصريين للاحتلال الأجنبى فى بدايات العصر القبطى طور الأقباط وسيله تانيه هى المقاومه السلبيه اللى ظهرت على شكل النسك الرهبنه الديانه المصريه القديمه عرفت الاعتكاف النسك فى الصحرا المتاخمه للوادى ظهورها فى مصر فى القرن التالت الميلادى ما كانش حاجه جديده بيتقال ان اول دير قبطى فى مصر اتاسس على ايد فرونتينوس سنه فى وادى النطرون لكن المؤكد ان الرهبنه اتاسست فى القرن التالت لما خرج راجل صعيدى مسيحى اسمه بولا او بولس للصحرا اعتكف هناك للتعبد الصلا بعد الأنبا بولا ظهر فى الصعيد برضه القديس المعتكف المشهور أنطونيوس الأنبا باخوم مؤسس الرهبنه الجماعيه رهبنة الشركه الكينوبيتيه الأنبا شنوده اشهر اللى عادوا الديانه المصريه القديمه ارتبط اسمه بهدم الاثار المصريه القديمه الاف الاقباط التفوا حوالين حركة الرهبنه ما كانوش كلهم قديسين لا لحد ناس صالحين متدينين فكان فيه بينهم ناس عاديين من سنهة الشعب هربانين من احكام قانونيه بمعنى هربانين من القوانين الظالمه اللى كان بيمارسها الرومان على المصريين فى المحاكم المختلطه غيرها من جماع الضرايب الوالى الرومانى اعوانه الاقباط دول لجأوا للرهبنه فى صحارى مصر كوسيله للاحتجاج المقاومه السلبيه للمحتلين الرومان فى الايام دى اتاسس الدير الابيض جنب سوهاج اتجمع الرهبان الأقباط فى وادى النطرون فى جنوبه عند دير السريان دير الأنبا بشوى حالى فى شماله فى صحرة شهات الاسقيط قامت فى مصر تلت انواع من الرهبنه رهبنة النساك اللى بيعيشوا فى الاديره رهبنة الزهاد اللى بيختلوا بنفسهم فى الصوامع الصحراويه الجبليه رهبنة المتبتلين اللى بيعيشوا اتنين او تلاته مع بعض فى المدن بيمتنعوا عن الجواز اشتهر موضوع أديرة مصر فى العالم المسيحى بقوا الاجانب يروحوا مصر عشان يشوفوا الاديره كان منهم روفينوس القديس أرسانيوس الأنبا باسليوس اللى انشأ الرهبنه فى اليونان من الستات من نبلا الدوله الرومانيه الشرقيه الغربيه باولا ملانيا اللى راحت مصر مع القديس جيروم هير ونيموس من مصر انتشرت فكرة الرهبنه الأديره الرهبنه كانت من ابداع المصريين اتجاوزت اثارها حدود مصر للعالم الخارجى فى العصر البيزنطى الرهبان الأقباط بقوا الجيش الروحانى لحد الفعلى لبطريرك الكرازه المرقسيه فى اسكندريه فكان لما بيروح المجامع اللى كانت فى العاده بتنعقد فى اسيا الصغرى بأمر امبراطور بيزنطه لمناقشة اركان العقيده المسيحيه مشاكلها كان البابا القبطى بياخد معاه الرهبان جماعه اسمها البارابولانى صبوات ممكن يتسموا بلغة العصر الهتافه عشان يظهروا تأييدهم ليه فى الغربه يهتفوا ليه فى حاجه تشبه المظاهرات كمؤيدين لزعيم الوطنيه المصريه البابا فى الزمن ده ما كنش مجرد رئيس دينى لطايفه دينيه لكن كان رمز لمصر للقوميه المصريه بعد ما استقرت المسيحيه فى مصر الكنيسه حلت محل الديانه الرسميه القديمه فى تمثيلها للقوميه المصريه زى ما كانت مصر فى وقت ضعفها فى العصور الفرعونيه بتلتف حوالين كبير كهنة امون رع فى طيبه كل القوى الوطنيه فى العصر القبطى التفت حوالين رئيس الكنيسه المصريه بابا بطريرك مدينة اسكندريه بلاد لوبيا المدن الغربيه الخمسه اثيوبيا كل أرض مصر أبو الأباء أسقف الأساقفه الحوارى التلتاشر قاضى العالم الرهبان الاقباط بقوا القوه المصريه الوحيده فى مصر اللى ممكن توازى قوة بطريرك اسكندريه كانو بيمثلوا زعما الشعب بدرجه اكتر بكتير من الاساقفه البابا كيرلس السكندرى استخدم الرهبان الصبوات ضد يهود اسكندريه المقربين من الموظفين الرومان طردوهم فى ظرف يوم واحد من احيائهم الكبيره فى اسكندريه لضواحى المدينه هما اللى هاجموا استاذة الفلك الرياضيات هيباتيا بنت الفيلسوف ثيون قطعوها حتت حرقوها فى صحن الكنيسه من اسباب العنف اللى حل ده على عكس ما كان الحال ايام اكليمندس أريجانوس غيرهم من المتفقهين فى الفلسفه الهيلينيه ان القوميه المصريه بقى فيها اندفاع ضد كل حاجه دخيله على مصر كل اللى بيمثل الدخيل على مصر فلسفه او غيرها بيقول كريستوفر داوسون christopher dawson فى كتابه اصول اوروبا the making of europe ان الرهبنه المصريه نتاج اصيل للمسيحيه المصريه انها جمعت ما بين حكمة الأنبا مقار الأنبا باخوم روحانيتهم تعصب الرهبان الصبوات اللى قتلوا هيباتيا عملوا اضطرابات دمويه فى شوارع اسكندريه عصر الدفاع عن القوميه المصريه اثناسيوس دافع عن الكنيسه القبطيه القوميه المصريه حتى بعد ما اعتنق امبراطرة روما بيزنطه المسيحيه فضل الأقباط يكرهوا الامبراطور الأجنبى المستعمر اللى بيحكم مصر من عاصمة ملكه فى بيزنطه بعد ما الامبراطور البيزنطى دخل المسيحيه طوالى اقباط مصر اخدوا مذهب مخالف لمذهبه لما اخد الامبراطور بالمذهب الأريوسى ناهض الاقباط فى مصر الأريوسيه لما أخد بمذهب ازدواج طبيعة المسيح أخدت الكنيسه المصريه بمذهب المونوفيزيه monophysitism الطبيعه الواحده للمسيح فضلت على المذهب ده لغاية النهارده المونوفيزيه فى الاصل خلفيتها من الثقافه الديانه المصريه القديمه اللى ما كانتش بتمانع فى ان الشخص ممكن يكون انسان الاه فى نفس الوقت فى سنه شارك اثناسيوس اللى كان وقتها لسه شماس سكرتير البابا ألكساندروس فى مجمع نيقيا الاول لمناقشة المذهب اللى روج ليه القسيس آريوس بخصوص طبيعة المسيح قدر ببلاغته بتأييد الرهبان الصبوات انه يقنع المجتمعين بوجهة نظر الكنيسه القبطيه رجع مصر منتصر لكن ده ما منعش استمرار اضطهاد البيزنطيين للأقباط من الحوادث الشنيعه اللى حصلت سنه فى عهد أثناسيوس اللى فى الغضون دى بقى بابا الكنيسه القبطيه كان اقتحام العسكر البيزنطى لكنيسة العدرا فى اسكندريه وقت المغربيه بالسيوف الحراب أثناسيوس بيصلى بالناس صلاة الغروب ارتكبوا مدبحه شنيعه بين المصليين اللى اتقتلت منهم اعداد كبيره جوه الكنيسه براها ان العسكر البيزنطى اتعقب اللى قدروا يهربوا اثناسيوس اللى دافع بكل قوه عن الكنيسه القبطيه القوميه المصريه نفاه البيزنطيين خمس مرات فى سنه راح البابا ديوسقوروس مجمع خلقدونيا خد معاه الرهبان الصبوات زى العاده لكن المره دى ماقدروش يعملوا للبابا حاجه حكم المجمع بحرمان ديوسقوروس ابعاده عن كرسى الكرازه المرقسيه اتسمى اتباع المونوفيزيه المصريين باسم اليعاقبه اتسمى اتباع مذهب الازدواج بتاع ملك بيزنطه ملكانيين قام صراع بين الطرفين طرف بيحتل مصر ليه جيش عسكرى مدجج بالسلاح طرف أعزل سلاحه الوحيد هوه الايمان بالذات بالقوميه المصريه طرف بيحتل التانى عايز يفضل مسيطر عليه يخلى قسطنطينيه عاصمة الامبراطوريه البيزنطيه من مش منازع طرف عايز يستقل يخلى اسكندريه عاصمة المسيحيه فى العالم اتحالفت الكنيسه اللاتينيه الكاتوليكيه فى روما مع امبراطور بيزنطه فى الصراع ده دفع الأقباط بطبيعة الحال الغالى الرخيص اقتحمت الأديره اتدفن أقباط هما أحياء اتذل الاساقفه بربط رقابيهم بالسلاسل الاغلال جرهم فى الشوارع استشهدت من الأقباط اعداد كبيره على ايد البيزنطيين المسيحيين جايز اكتر من اللى استشهدوا فى مواجهة الرومان الوثنيين فى السنين الأولى للمسيحيه ثورات ولاد البلد فن الأيقونات القبطيه فن النحت المصرى القديم اتجلى فى الفن القبطى اختفى من مصر بعد كده برع الأقباط فى فن النسيج تاريخ مصر القبطيه ما كانش بس تاريخ الكنيسه القبطيه ان كانت هى المركز اللى التف حواليه الاقباط زى ما التف المصريين القدام حوالين معابد امون رع فى وقت المحن الناس العاديه من سنهة الشعب ناضلوا قاموا بثورات كتيره كان منها ثورة الاخوان التلاته اللى قامت فى بدايات حكم الامبراطور موريس سنه الاخوان التلاته دول كانو يعقوب مينا ابو سخريون من قرية أيكيله اللى النهارده اسمها زاوية صقر فى مركز ابو حمص فى البحيره بدات الثوره لما احتج الاخوان التلاته على اعتقال السلطات البيزنطيه لاتنين من كبار الأقباط اتحول الاحتجاج لثوره كبيره عمت غالبية أقاليم الوجه البحرى حاول الثوار اقتحام مدينة اسكندريه قدروا يمنعوا عنها القمح قدر اسحق اللى كان ابن الاخ الكبير انه يستولى على مراكب الغلال اللى كانت بتنقل غلة مصر المنهوبه للقسطنطينيه انتهت الثوره بتهديد من حاكم اسكندريه انه حا يعدم الاقباط الاتنين المعتقلين غيرهم هرب الاخوان التلاته على صان لكن اتقبض عليهم اتسجنوا اتعدموا من الثورات التانيه كانت ثورات صان خربتا بسطه سنهور اخميم غيرها كتير انتهت كلها بمدابح وحشيه قام بيها المستعمر البيزنطى عساكره المدججين بالسلاح فى مواجهة شعب اعزل انتزع منه جيشه سلاحه لكن فضل سبع قرون يدافع عن هويته قوميته رفض ان مصر تدوب فى ثقافة المحتلين او انها تخرج من التاريخ ولا كان تاريخ مصر القبطيه تاريخ اضطهادات ثورات بس الاضطهادات الثورات كانت احداث وقائع بتتخلل تاريخ مصر ساعات بتزيد ساعات بتقل ساعات بتختفى لكن فى كل الظروف عطاء المصريين الحضارى الفنى كان دايما حاضر متواصل مستمر زى ما مصر كانت معطاءه على مر التاريخ حضارة شعبها ما اتوقفتش فى العصر القبطى رغم الاحتلال المحن الفواجع فلاح مصر فضل يزرع ارضه يرويها من النيل زى اجداده ما كانو بيزرعوها بيرووها الصنايعى المصرى فضل يصنع يطور زى ما عمل المصرى القديم القبطى هوه اللى كان بيبنى المبانى بيحفر القنوات الترع هوه اللى كان بيروى الارض يحرثها يجنى ثمارها غلتها كان هوه الفنان اللى بينحت بيرسم بيكتب مصر فى العصر القبطى ظهر فيها فن باسلوب جديد هوه الفن القبطى فن مصرى اصيل لكن بتأثيرات جديده من وحى المسيحيه الاتصال بالعالم البيزنطى المسيحيه دخلت مواضيع فنيه جديده فى فن النحت ظهرت براعة الفنان القبطى ابن حضارة مصر العريقه فى الحفر على الخشب صناعة النسيج تلوينه رسم الفنانين الأقباط رسومات بديعه على القماش الجص الخشب برعوا فى تدهيب هوامش المخطوطات الكتب من الفنون اللى ابدع فيها الفنانيين الأقباط كان فن الأيقونات رسم الفنان القبطى على الايقونات رسومات جميله من وحى المواضيع الدينيه من وحى البيئه المصريه فن النسيج المرسوم كان من الحاجات اللى برع فيها الأقباط كان ليه اثر كبير على الفن الاوروبى الحديث اتأثر بيه فنانيين اوروبيين كبار منهم بيكاسو picasso ماتيز matisse ديرين derain كل متاحف العالم الكبيره بتحتفظ بنماذج جميله من فن النسيج القبطى فيه باحثين بيعتقدوا ان الموسيقا المصريه القديمه لعبت دور فى تطوير الموسيقا الاوروبيه انها هى الترانيم المصريه القديمه اتنقلت عن طريق المبشرين الأقباط لأوروبا من الحاجات التانيه اللى فيه باحثين بيعتقدوا ان اصلها مصرى قديم اتنقلت اوروبا عن طريق الاقباط طراز الباسيليكا basilica فى البنا فبعد دخول المسيحيه مصر بنا المصريين اللى اعتنقوا المسيحيه كنايس فى المعابد المصريه بعد كده لما ابتدوا يبنوا كنايس منفرده بنوها على نفس الطراز اللى اتطور اتنقل اوروبا اتبنت كاتدرائيات على طرازه فن النحت فن مصرى قديم ازدهر عاش فى مصر عبر تاريخها القديم على امتداد العصور الفرعونيه العصر البطلمى العصر القبطى النحت كان من اكبر رموز الثقافه المصريه كان بيعبر عن القوميه المصريه بيجسدها فن النحت القبطى كان امتداد لأمجاد مصر الفنيه فى العصور القديمه فضل مستمر لغاية دخول الثقافه العربيه مصر من سنه من وقتها انحدر لغاية ما تقريبا انعدم لغاية العصر الحديث لما ظهر النحات محمود مختار نحاتين مصريين غيره حاولوا يسترجعوا مجد مصر فى فن النحت من وحى تراثها الفرعونى القبطى القديم تدمير تراث مصر القديم ثاؤفيلس عنخ اتخانق المصريين على معناه اتحول عنخ لصليب على معابد مصر القديمه فى سنه فى عهد البابا ثاؤفيلس اصدر ثيودوسيس قيصر مرسوم بتدمير المعابد التماثيل المصريه القديمه محو الديانه المصريه القديمه اللى كان فيه لسه مصريين بيؤمنوا بيها فى صعيد مصر بالذات وهنا على حد قول عزيز سوريال عطيه دارت عجلة التاريخ فبدات الغالبيه المسيحيه فى اضطهاد الاقليه اللى بتتبع الدين المصرى القديم ولم يقودالبطريرك ثاؤفيلس بنفسه سنهة المسيحيين فى الهجوم على تمثال سيرابيس فهذة كانت اكذوبةه وضاع اثار مصرنا بسبب تدمير الاثار بسبب الملك ثيودسيوس فضاع من مصر جزء من تراثها زى ما ضاعت القدره على قراية كتابة لغتها القديمه معبد باخوس فى اسكندريه كان المسيحيين دمروه سنه فى دمر المسيحيين معبد سيرابيس الضخم فى اسكندريه دى كانت اكذوبة ايضا وقت تدميره دمروا كمان جزء من مكتبة اسكندريه الموزيون museion اللى البطالمه اسسوها فى اسكندريه بقت مناره للعلم الثقافه فى منطقة حوض البحر المتوسط دافع المصريين اتباع الدين القديم عن نفسهم بقيادة الفيلسوف اولمبيوس قامت معارك بينهم انتهت بطبيعة الحال بقهر الاقليه من اتباع الدين القديم من القصص التاريفا المؤلمه فى نفس الوقت اللى بتوضح انحدار العقليه المصريه فى الفتره دى بفعل التعصب الدينى القهر الاستعمار الاجنبى ازاى ثقافة مصر كانت فى حالة انسلاخ من تاريخ مصر القديم اللغه المصريه القديمه ماعادش فيه كتير بيعرفوا يقروها انهم بعد تدمير معبد سيرابيس لقيوا نقش بالهيروغليفى مرسوم فيه صليب فاتخانق المسيحيين اصحاب الدين القديم على معناه فقال المسيحيين انه رمز المسيحيه قال اصحاب الدين القديم انه رمز من رموزهم هما قعدوا يتخانقوا لغاية ما واحد بيعرف يقرا هيروغليفى وضح ليهم فى الأغلب انه عنخ شرح ليهم معناه ان بقية القصه بتقول انه قالهم ان معناه الحياه الأتيه ده فعل معنى الرمز الحياه الابديه لكن فضل الطرفين يتخانقوا اصر المسيحيين على انه بالمعنى ده بيشير لدينهم بقية القصه بتقول ان اصحاب الدين القديم اقتنعوا بكلام المسيحيين اتعمدوا لكن ده بطبيعة الحال خارج نطاق التاريخ بعد تدمير معبد سيرابيس جزء من مكتبة اسكندريه سنة هاجم الرهبان المسيحيين الفيلسوفه هباتيا اخر الافلاطونيين الجداد فى مدرسة اسكندريه سحلوها لحى القيساريه اللى حولوه لكنيسه رجموها قتلوها بطريقه فظيعه نهاية هباتيا كان قتل الرهبان لأخر وميض بيشع بروح الثقافه الهيلينيه فى مصر الأنبا شنوده من بانوبولس اخميم دلوقتى كان من اشهر الرهبان اللى عادوا الديانه المصريه القديمه ارتبط اسمهم بتدمير أثار مصر القديمه فبعد عهد الامبراطور قسطنطين ارتد الأمبراطور جوليان عن المسيحيه ده كان سبب ان فى فترة حكمه القصيره رجعت اعمال العنف لمصر من تانى فبقوا رهبان مريوط وادى النطرون يشنوا هجمات على اتباع الدين القديم فى اسكندريه يروعوهم هجمت كتايب الأنبا شنوده على الاثار المصريه فى طيبه الأقصر دمرت منها الكتير حولت المعابد المصريه لكنايس طبعا لازم يتاخد فى الاعتبار ان الحوادث الوقايع دى أحداث تاريخيه قديمه حصلت من قرون طويله من حوالى الف خمسميت سنه فى ظروف تاريخيه معينه خلفياتها عقليه قديمه كانت سايده فى الأزمنه دى فى ظل فتره تاريخيه انتقاليه صراعات ثقافيه دينيه استعمار اجنبى عناصر كتيره فيه منها وصلنا فيه منها ما وصلناش لكن فى كل الأحوال مش ممكن الحكم عليها بظروف العصر الحديث الاحداث القديمه بوجه سنه وصلتنا مبتوره او مبالغ فيها بالتالى ما ينفعش اخدها حرفى الخروج منها باستنتاجات مؤكده الاحتلال العربى حصن بابليون اخر ايام الحكم البيزنطى فى مصر كانت مليانه مشاكل سياسيه اضطرابات فى مصر فى بيزنطه نفسها فانتهز الفرس الفرصه زحف ملكهم خسرو برويز المعروف باسم كسرى على الاراضى البيزنطيه فى اسيا فى سنه دخل الفرس دمشق استولوا عليها فى استولوا على مدينة القدس اخد خسرو صليب الصلبوت من القبر المقدس عشان يديه هديه لمراته شيرين اللى كانت مسيحيه على المذهب اليعقوبى فى سنه غزت فرقه فارسيه مصر استولت عليها فضلت مصر فى ايد الفرس عشر سنين هرقل رسى بأسطوله قدام اسكندريه سنه قدر يوقف زحف الفرس فى المنطقه دى بعت اسطول فى البحر الاسود على طرابيزون نزل العسكر البيزنطى هجم على معسكر الفرس الساسانيين فى جانزاك فاضطر الفرس انهم يسحبوا قواتهم من مصر سنه زحف هرقل على بلاد فارس هزم الجيش الفارسى هزيمه ساحقه استعاد صليب الصلبوت رجعه لضريح القبر المقدس فى بيت المقدس بكده رجعت مصر للسباده البيزنطيه من تانى فى الغضون دى فى سنه اتولى الكرازه المرقسيه البطريرك التامن التلاتين بنيامين الاول هرقل بعت لمصر حاكم مدنى فى نفس الوقت بطريرك ملكانى هوه سيروس او قوروس اللى اتعرف بعد كده فى التاريخ الاسلامى باسم المقوقس قبل هرقل ما يبعت سيروس على مصر كان اتشاور مع بطريرك قسطنطينيه بطريرك انطاكيا فى موضوع توحيد المذاهب المسيحيه على مبدأ جديد هوه ان المسيح واحد فعله واحد مشيئته واحده من مش الاشاره لوحدة طبيعته او ازدواجها اللى كانت سبب ابعاد الكنيسه المصريه بعد مجمع خلقدونيه المبدأ ده اتعرف باسم المشيئه الواحده monotheletism الحيله دى ما دخلتش على الأقباط رفض بابا مصر بنيامين الاعتراف بسلطة البطريرك الملكانى سيروس فاتعرض لاضطهاد كبير اضطره انه يسيب اسكندريه يهرب على صحرة الاسقيط شهات فى وادى النطرون فلقى هناك عدد مش من الرهبان بعد ما قتل الفرس رهبان كتار فى العشر سنين اللى طلعوا فيها مصر من الحكم البيزنطى فساب بنيامين وادى النطرون راح على الصعيد استخبى هناك بعد ما طلب من اساقفته انهم هما كمان يستخبوا فيه سمعوا كلامه فيه اتبعوا سيروس تحت الضغوط الفظيعه عين هرقل اساقفه ملكانيين فى نواحى مصر اضطهد الاقباط اضطهاد كبير قامت فى مصر موجه من التنكيل الاذلال ماكانلهاش مثيل فى التاريخ هجم البيزنطيين على الكنايس الاديره نهبوا الاوانى المقدسه صادروا الاراضى الممتلكات وجلدوا الاقباط بالكرابيج قتلوهم اعتقلوهم عملوا فيهم كل الفظايع قبض سيروس على مينا اخو بنيامين عذبه بخلع سنانه حرقه بالمشاعل بطريقه مرعبه بعدين حطه فى شوال متعبى بالرمله رماه فى البحر فاستشهد فى الظروف دى التنكيل بالاقباط شغال بطريقه رهيبه هجم العرب على مصر بقيادة قائد عسكرى اسمه عمرو ابن العاص العرب دول كانو امنوا بدين جديد اسمه الاسلام اسسه النبى محمد فى جزيرة العرب قدرت جيوشهم انها تغلب الفرس تستولى على بلادهم تغلب البيزنطيين تطردهم من الشام دلوقت جم على مصر اللى بقت نهيبه عشان ياخدوها هى كمان من البيزنطيين مصر بطبيعة الحال كانت بتتميز بحاجات مهمه عن كل بلاد جنوب شرق البحر المتوسط منها كترة عدد سكانها ارضها الخصبه اللى بتنتج غلال موقعها المتوسط المحمى عن طريق الصحارى عدد السكان الغله معناهم ضرايب مكوس كتيره اكل وفير الموقع كان قيمته بالنسبه للغزاه انه موقع آمن مناسب ممكن يتحول لقاعده لتطوير هجماتهم على المناطق التانيه حوالين مصر دى كانت الاسباب الرئيسيه اللى بتجذب الطامعين لاحتلالها التصارع على ملكها عبر التاريخ قدر الجيش العربى الغازى اللى كان عدده الاصلى قبل تدعيمه بجيوش تانيه حوالى محارب انه يغلب البيزنطيين يخرجهم من مصر سنه بطبيعة الحال الاقباط اللى ملت نفوسهم مراره كراهيه لكل حاجه بيزنطيه فرحوا حسوا بالراحه هما بيتفرجوا على الجلاد البيزنطى هوه بيترنح بيقع مدحور على الارض بالاستناد على المصادر المعاصره موقف الاقباط من المعارك اللى دارت بين العرب والبيزنطيين كان اقرب للحياد فيه مصار ذكرت ان فيه اقباط انضموا للمسلمين حشدوا جيش من اهل البرلس الميره غيرها ساعدوا المسلمين فى الاستيلاء على مدينة تنيس فى بحيرة المنزله بطبيعة الحال الأقباط ما كانوش متعاطفين مع البيزنطيين الملكانيين اللى نكلوا بيهم عذبوهم مباشرة قبل دخول الجيش العربى مصر كان سيروس سلب من الاقباط حريتهم الدينيه السياسيه ونكل بيهم فوق كده العرب كان موقفهم واضح من اهل الكتاب اهل الذمه ادوا الاقباط العهد العمرى اللى كفل للأقباط حريتهم الدينيه بشكل عمرهم ما نعموا بيه تحت الحكم البيزنطى لما حاول البيزنطيين يرجعوا ينزلوا فى اسكندريه عشان يحتلوها من تانى ساعدهم البيزنطيين اللى كانو عايشين فى المدينه لكن الأقباط اتصدوا ليهم حاربوهم لغاية ما فشلوا فى الاستيلاء عليها لكن رغم كده فمصر خرجت من احتلال اجنبى دخلت فى احتلال اجنبى بغض النظر عن نجاة الأقباط من القتل التعذيب التنكيل سياسى ما نابهاش حاجه من الموضوع باستمدح تغيير القوانين البيزنطيه اللى كانت سايده تغييرات ثقافيه لغويه دينيه حصلت فى فتره لاحقه مع مرور السنين لكن طبعا الغزو العربى كان ليه قيمه مباشره مهمه هى انه فصل كنيسة مصر القبطيه عن الكنيسه البيزنطيه اللى حاولت تسيطر على مذاهب أقباط مصر استخدمت الاضطهاد العنف كوسيله لفرض مذاهبها على الكنيسه القبطيه الغزو العربى لمصر فض الاشتباك ما بين الكنيسه القبطيه الكنيسه البيزنطيه فسقوط عسكر بيزنطه طردهم من مصر ما خلاش حاجه للبيزنطيين تمكنهم من السيطره على افكار مذاهب الأقباط القوميه المصريه اللى صمدت ضد الرومان لاتين بيزنطيين ما دابتش فى ثقافاتهم طلعت سليمه بعد سنه من القهر الاحتلال لكن بعدد مهول من الشهدا اللى استشهدوا فى سبيل عقيدتهم القوميه المصريه خرج الاقباط من الكابوس الرومانى البيزنطى بلغتهم القبطيه بفنهم ادابهم تقاليدهم بكل حاجه بتمثل القوميه المصريه بطبيعة الحال البابا بنيامين اللى استخبى فى الصحارى عشر سنين نجى من تنكيل موت اكيد الرهبان اللى كانو مستخبيين من سيروس عساكره فرحوا بالموضوع طلعوا من مخابئهم راحوا على القائد العربى عمرو بن العاص بيتقال ان عددهم كان الف من الحفاه بهدوم مقطعه مع كل واحد عكاز عمرو ابن العاص استقبل البطريرك بنيامين باحترام كبير رجعه لمنصبه فى اسكندريه عمرو بن العاص كان قائد عسكرى بيأدى مهمه عسكريه بيعتبر شخصيه معتدله بالنسبه لناس محاربين جايين من الصحرا هدفه كان استعمار مصر عشان تستغل اقتصادى مش القضاء على المصريين زراع الارض دفيعة الضرايب عمرو بن العاص فى قصة المؤرخين العرب زار اسكندريه هوه شاب مش لفت نظره ان مصر بلد غنيه جدا فى الفتره دى العرب ما اتدخلوش فى شئون الأقباط قعدوا مده منعزلين عنهم ما استخدموش اى عنف ضدهم ما حاولوش يدخلوهم فى الاسلام بالعافيه بالعكس وعدوا بانهم حا يحافظوا على الكنايس مش حا يتعرضوا ليها فى الفتره دى كان فيه قانون اصدره الخليفه عمر بن الخطاب بمنع العرب من امتلاك اراضى بره جزيرة العرب اهم حاجه فى الفتره دى زى ما كان الحال وقت المستعمرين الرومان البيزنطيين كانت الغله اللى بيزرعها الفلاح القبطى الضرايب اللى بيدفعها الأقباط عمرو بن العاص عمل معاهده مع سيروس المقوقس تحمى المصريين مقابل دفع ضريبة الراس جزيه على البالغين مقابل اعفائهم من الخدمه العسكريه اعفاء الستات الاطفال المسنين منها ففضل نظام الضرايب البيزنطى اللى كان بيتكون من ضريبة خراج الارض ضريبة الراس لكن مجموع الضرايب اللى كانت بتتلم فى ولاية عمرو ابن العاص اللى بقى والى على مصر كانت مليون دينار بعد ما كانت مليون دينار ايام البيزنطيين اللى بيلموا الضرايب كانو موظفين أقباط بيشتغلوا فى كل وظايف دواوين الضرايب ما عدا فى المناصب الكبيره الاحتلال العربى فى بداياته ما عملش تغييرات كبيره على حياة سنهة الشعب القبطى مش انه زاح الاضطهادات الدينيه بالشكل المريع اللى كان الاقباط بيعانوا منها وقت الحكم البيزنطى اللى بزواله اختفى زعماء الملكانيين من مواقع السلطه الدينيه العسكريه اتملك الاقباط اراضيهم ضموا كنايسهم مؤسساتهم للكنيسه المصريه بعد البيزنطيين ما سابوها عمرو بن العاص كان سمح للبيزنطيين العايشين فى مصر اللى بتقول مصادر ان عددهم كان اكتر من الف بالخروج من مصر او القعاد فيها بجزيه ففضل معظمهم الخروج فأخد الأقباط ممتلكاتهم على اساس انهم كانو نهبوها من الأقباط قبل كده صورة jules laurens jpg تصغير px اتدفقت قبايل العربان على مصر بعد الغزو العربى فى البدايه العرب عاشوا منعزلين عن الاقباط ماعاشوش فى العاصمه اسكندريه او فى المدن لكن استقروا فى حاميات بعدين اسسوا الفسطاط فى منطقه رومانيه استراتيجيه مابين المقطم بابليون شارك الأقباط مشاركه كبيره فى بنا مدينة الفسطاط وسمح ليهم عمرو بن العاص ببنا كنايس فيها بقت مدينه سنهره عزل سكان ممفيس من الاقباط راحوا سكنوا فيها جنب اماكن اشغالهم فى الدواويين الفسطاط دى بقت مركز العرب فى مصر عن طريق دواوينها العربيه تمت عربنة مصر ببطء بطريقه تدريجيه اليونانى فضل اللغه الرسميه فى مصر لغاية سنه فيه دلايل ان اللغه القبطى فضلت مستخدمه فى الكلام لحد فى مدينة الفسطاط نفسها عملية الاسلمه كانت هى كمان بطيئه تدريجيه بدات ببنا جامع فى الفسطاط اسمه جامع عمرو بن العاص اتبنت جوامع صغيره فى كل حى من احياء الفسطاط جامع عمرو بن العاص ماكانش جامع للصلا بس لكن كان كمان مركز لأنشطه اداريه قضائيه اسكندريه استمرت تأدى دورها كمينا لكن اكمن الفسطاط كانت على النيل فكانت هى كمان مينا مهمه عمرو بن العاص جدد فتح قناة تروجان اللى كانت بتوصل ما بين النيل البحر الاحمر بالطريقه دى بقت المراكب بتنقل الغله اللى بيزرعها أقباط مصر فى وادى النيل لجزيرة العرب عن طريق البحر بدل ما تتنقل بالجمال بكده مفيش حاجه اتغيرت فى عملية نهب مصر بدل الفلوس الغله ما كانو بيروحوا قسطنطينيه يملوا خزاين بطون البيزنطيين بقوا بيروحوا على الجزيره العربيه العرب سمحوا بدخول قبايل بدويه عربيه للاستقرار فى مصر لعمل توازن نسبى مع سكان مصر الاقباط القبايل دى اللى اتعرفوا باسم العربان اتسببوا فى اضطرابات مشاكل كتيره فى مصر فى العصور اللاحقه استمر دور الأقباط الحضارى بيزرعوا يبنوا يعمروا يشقوا قنوات يبدعوا فى الفنون المستعمر الأجنبى ياخد منهم ضرايب الغله اللى بيزرعوها رغم ان الاستعمار هوه الاستعمار الاحتلال هوه الاحتلال قهر لل مش استغلاله العيش من عرق جبينه نهب ارضه بقوة السلاح لكن بالنسبه للمصريين فى الظروف دى قضا كان اخف من قضا ان للدرجه دى انحدرت حالة المصريين اللى بقوا بيحلموا باحتلال أجنبى اقل ظلم من احتلال اجنبى تانى أحوال الاقباط بشكل سنه اتحسنت بدرجه كبيره تحت الاحتلال العربى فى عهد ولاية عمرو بن العاص عما كانت عليه وقت الاحتلال البيزنطى نهضت الثقافه القبطيه نهضه هايله بعد ما اتطرد البيزنطيين الاقباط حلوا محل البيزنطيين فى الوظايف فى الاداره المحليه بقت الوظايف تقريبا محتكره عن طريق الاقباط فكان منهم الكتبه موظفين الضرايب القضاه المحليين اللى اتعينوا للبت فى قضايا الاقباط حسب شريعتهم فكان ده نوع من الاستقلال المدنى دى ميزه اتحرم منها الاقباط فى العصر البيزنطى لكن الاحوال دى ما دامتش طويل بعد عمرو بن العاص ابتدا التعسف الضرايب يزيدوا يرهقوا الاقباط بيوضح الحال قول الخليفه عثمان بن عفان لعمرو بن العاص بعد ما خلفه عبد الله ابن ابى سرح على ولاية مصر زود الضرايب فزادت الايرادات درت اللقحة بأكثر من ردها الاول فرد عمرو عليه قد أضررتم بولدها مصر اقدم بلد فى التاريخ ام الحضاره اتحولت للقحه على ايد المحتلين فى فترةولاية ابن ابى سرح انتشر الظلم الاضطهاد عم مصر الفقر القحط البلا كرهوه المصريين فسياسة عمرو بن العاص معاملته للأقبط انتهت بعد ما ساب ولاية مصر ابتلت مصر بولاه هدفهم الأوحد هوه نهب غلتها ملى خزاين الخلفا كمان جيوبهم هما شخصى من كد عرق المصريين بأقصى درجه ممكنه لحد لو جاع المصريين كان الأقباط على راس المتضررين من جور ظلم الولاه لحد اللى اسلموا ما حافظوش على لغتهم زى ما عملت شعوب تانيه ما نفعهمش اسلامهم تخليهم عن لغتهم فضلوا نهيبه للمحتلين عاش المصريين سنه ورا سنه فى حضيض الجهل الفقر العذاب فى اواخر القرن تمنتاشر لما طلب باشا عثمانى مناقشة مشايخ مصر فى الرياضيات رفضوا يناقشوه لانهم ما يعرفوش حاجه عنها فاستغرب الباشا من حالة جهلهم قال المسموع عندنا بالديار الرومية أن مصر منبع الفضائل والعلوم الأقباط فى عصور الخلافه الأمويه العباسيه باسيليكا قبطيه فى معبد دندره فى العصر الاموى العصر العباسى قلت الضرايب اللى دخلت الخزانه بسبب تدهور احوال دفيعة الضرايب المطحونين من جهه بسبب اعتناق اعداد من المصريين للاسلام من جهه تانيه فده خلى ولاه ما يشجعوش المصريين على دخول الاسلام حاولوا كمان انهم يفرضوا ضرايب على اللى أسلموا بحجة ان اسلامهم ضر الخزنه بقوا يعملوا قوانين ضريبيه فيها ظلم كبير على الاقباط عشان يعوضوا النقص منهم فرضوا ضريبة الراس الجزيه على الكهنه الأساقفه لكن بمبالغ اعلى بكتير من المبالغ اللى كانو بينهبوها من سنهة الأقباط بيتقال انها وصلت ساعات لـ دينار مره واحده بعد قيام الخلافه الامويه سنه هجم الأمويين على مصر قتلو الوالى العربى محمد بن أبى بكر الصديق حرقوه فى جوف حمار بقت مصر ولايه من ولايات الامويين بيعينوا عليها ولاه عرب من طرفهم مهمتهم زى اللى قبلهم كانت بتتلخص فى جمع اكبر مبلغ ممكن من الضرايب نهب اكبر كميه من الغله مع بداية القرن التامن ابتدا الاقباط يتمردوا على الوضع ده فيه اقباط كتير أسلموا عشان يتعتقوا من الضرايب الغرامات الاضافيه اللى ما كانوش قادرين يدفعوها فى سنه فى عهد الخليفه الوليد بن عبد الملك اصدر الوالى الاموى عبد الله بن عبد الملك قرار باستبدال اللغه القبطى بالعربى فى كل شئون الدوله القرار ده ما اتنفذش بحذافيره طوالى لكن كان وسيله لاجبار الكتبه المصريين انهم يتقنوا العربى عشان يحتفظوا بوظايفهم فى الفتره دى لوقت طويل الوثايق كانت بتتكتب بالقبطى بالعربى فرض اللغه العربى على المصريين كان محنه جديده للمصريين فبعد تعريب الدواوين الوالى الاموى قرر انه يلم ضريبة الخراج سنتين مقدم فاتدهورت حالة المصريين اللى بقو يهربو من الارض يطاردهم العسكر العربان يجبروهم على زرع الارض بالقوه من ناحيه تانيه انتشار اللغه العربيه بمحتواها الثقافى العربى سبب تقليل عدد المدارس المصريه اللى كانت بتدرس العلوم زى الطب الرياضيات الفلك غيرها هى مواريث مصريه قديمه لغاية ما انتشر الجهل سادت الاميه شويه شويه اختفى العلم فى المجتمع المصرى الخليفه الأموى التامن عمر بن عبد العزيز حكم فرض ضريبة راس جزيه على الاقباط الاموات يدفعها قرايبهم الأحياء الخليفه العاشر هشام بن عبد الملك حكم زود الضرايب بعد مانصحه والى خراج مصر عبد الله بن الحبحاب بان مصر تحتمل زياده فى ضريبة الخراج فزود الضريبه قيراط على كل دينار فانتفض الأقباط فى كور تنوديمى قربيط طرابيه كل الحوف الشرقى فبعتلهم الوالى الاموى الحر بن يوسف جيش يحاربهم قتل اعداد كبيره منهم بعدها عمت الثوره الصعيد برضه بعتلهم الوالى وقتها حنظله بن صفوان جيش نزل تقتيل فيهم استمر النهب التعسف الاضطهاد ضد الاقباط طول العصر الاموى وصل لذروته سنه استمرت الثورات الانتفاضات فى نواحى مصر ضد الطغاه المحتلين من اشهر الولاه اللى اتعرفوا بالظلم الجور كان والى اسمه اسامه بن يزيد ده فرض على كل مصرى مسافر فى مركب فى النيل انه يدفع ضريبه مقدارها دنانير رسم عبور اتدهورت احوال المصريين فى العصر الأموى عجز الفلاحين عن تسديد الضرايب المفروضه عليهم فى سنه ثار الاقباط فى تنديمى قربيط الحوف الشرقى فى الوجه البحرى امتنعوا عن دفع الضرايب فبعتلهم الوالى العسكر فقتلوا منهم اعداد كبيره والى تانى من ولاة الامويين الظلمه كان والى اسمه حنظله ده ما اكتفاش بضرايب الارض رووس البنى ادمين الجزيه لكن فرض كمان ضرايب على رووس الحيوانات طاح فى المصريين قطع ايدين الاقباط غيرهم من اللى بيمتنعوا عن الدفع لغاية ما ثار الاقباط فى الصعيد طردوا عمال الخراج فبعتلهم حنظله العسكر اللى قتلوا منهم اعداد كبيره استمر حنظله ده فى اعماله الاجراميه لغاية ما الخليفه هشام بن عبد الملك ما عزله قبل الثوره ماتعم مصر كلها بموت الخليفه هشام بن عبد الملك اتقهقرت الدوله الامويه اتضاعفت المظالم فى مصر فى الفتره مابين ثار الاقباط خمس مرات الثورات دى ما كانتش مقصوره على الاقباط بس لكن كان كمان بيشارك فيها المسلمين المطحونين مع الاقباط علاقة المصريين الاقباط المصريين المسلمين ما كانتش وحشه كانو بيتعاملوا مع بعض بطريقه كويسه التعصب ما بينهم ما بين بعض ما كانش لسه انتشر من المصايب الاضافيه اللى حلت بمصر فى الفتره دى كان نزول العسكر البيزنطى فى دمياط قتلهم اعداد كبيره من المصريين فيها فى القرى اللى نواحيها النهيبه البيزنطيين كان فى ظنهم ان مصر ملكهم مش ملك النهيبه العرب كانو بيحلموا باستعادتها عشان ينعموا هما بضرايبها غلتها الأمويين استمروا على سياسة ملى مصر بقبايل العربان فى عصرهم اتدفقت أعداد كبيره من العربان على مصر فيه من العربان دول اشتغلو فى الزراعه اتعرضو هما نفسهم للنهب فشاركو فى ثورات ضد الحكم الأموى فى سنه فى وقت ولاية عبد الملك بن مروان وقت ما كان ابوه مروان الحمار مشغول فى الشام فى محاربة ابو العباس السفاح ابتدا يضطهد الاقباط فى مصر فثاروا قتلوا عمال الخراج فى البشمور فى الدقهليه قاوموه فى برارى الدلتا بحيراتها فى المنزله دمياط انتصر الاقباط على عساكره مرتين بقيادة مينا بن بقيره فى الغضون دى وصل مصر مروان الهربان من ابو العباس فهجم عليهم غلبهم فهربوا على قراهم اتحصنوا فيها فحاصرهم شنوا هما عليه حرب عصابات بالليل لغاية ما اضطروه انه ينسحب وصل ابو العباس مصر وقف الاقباط فى صفه فهرب مروان على الصعيد نهب قرى هدم كنايس رفض اقباط طخا فى المنيا انهم يدفعوا الخراج فبعت ليهم عسكر استباحوا دمهم دمروا كنايسهم اعتدوا على الاديره لما رجع مروان على الفسطاط لقى جيش ابو العباس عندها فراح مولع نار فى الفسطاط حرق مبانيها عانى الاقباط معاناه كبيره لغاية ما انتصر ابو العباس قتل مروان الحمار بكده انتهت الخلافه الامويه فى الشام حلت محلها الخلافه العباسيه فى بغداد فضلت مصر البقره الحلوب للمستعمرين فى بدايات العصر العباسى اتحسنت احوال الاقباط عما كانت عليه ايام الامويين اللى ارهقوهم بالمظالم الضرايب السبب فى كده ان الاقباط أيدوا ابو العباس السفاح ضد مروان الحمار ساعدوه لغاية ما جاب اجله عاهدهم السفاح على انه حا يكون عادل معاهم فارتاح الأقباط شويه لغاية ما رجعت ريما لعادتها القديمه ابتدا الاضطهاد العباسى معاه ثورات الأقباط اخر ثورات الأقباط فى العصر العباسى كانت سنه فى عهد الخليفه المأمون اتعرفت باسم ثورة البشموريين دى ثوره امتدت لنواحى كتيره فى مصر فراح المأمون على مصر عشان يقضى عليها بنفسه شاف الحاله الضنك اللى كانت فيها مصر بيتقال انه عاتب الوالى قاله حملتم الناس ما لا يطيقون قدر انه يخمد الثوره باستخدام القهر الملاينه من اعماله فى مصر اللى قضى فيها حوالى شهرين اضافه لانه اعتقل قتل اعداد من الأقباط سبى ستاتهم عيالهم انه عمل فتحه فى الهرم عشان يدور على دهب كنوز مصر دى كانت اخر ثورات الأقباط الكبيره اللى انهكهم الاضطهاد التعسف من وقتها بدئت اعدادهم تقل بعد ما دخل الاسلام منهم حوالى ربعهم على القرن التاسع كان الأقباط بقوا اقليه فى مصر زاحت اللغه العربيه اللغه اليونانيه عن دواوين الدوله بدئت كمان تاخد مكان اللغه القبطيه فى المعاملات بين الناس على القرن الحداشر ظهرت قواميس قبطى عربى ظهرت كتب قواعد النحو القبطى بالعربى من تأليف كتاب أقباط اساميهم بقى شكلها عربى بكده اتعربت اتأسلمت مصر بقى المصريين طايفتين أقباط ان المسيحيين المصريين بقوا بيتسموا كده مسلمين لكن ده ما نهاش الثقافه القبطيه اللى استمرت رغم كل المحن اللى حلت بمصر لما استولى عمرو بن العاص على مصر جبى ضرايب قدرها مليون دينار الوالى اللى خلفه عبد الله بن سعد لم مليون الظاهر انه اكتنز جزء من الجبايه لحسابه الخاص لكن بعد كده ابتدا المبلغ يقل فمعداش مليون فى فتره ولاة العباسيين بيقول المفريزى وانحط خراج مصر بعدهما عمرو ابن سعد لنمو الفساد مع الزمان وسريان الخراب فى اكثر الارض سبب الخراب اللى عم ان مصر المصريين اتدهورت حالتهم بشكل مريع بسبب قلة الزراعه كساد التجاره موت اعداد كبيره من المصريين بسبب الاوبئه قتلهم على ايدين الولاه الفاسدين الظلمه طبعا بسبب قلة المبالغ المنهوبه من الاقباط على شكل ضريبة راس جزيه غرامات بعد ما ماتت اسلمت اعداد كبيره منهم بالرضا بالاضطرار للهروب من الضرايب القمع فى زمن عمرو بن العاص عدد الاقباط اللى كانو بيدفعوا ضرايب كان مليون بعد كده فضل العدد ينزل ينزل فبقى مليون بعدين بقى مليون بعدين نزل اكتر لما ما قدرش الوالى محفوظ بن سليمان انه يجمع لخزنة الخليفه أكتر من الف دينار بعت الخليفه من بغداد ناس قبضوا عليه ودوه بغداد هوه مقيد بالحديد الخليفه كان بيحط مبلغ للولاه لازم يحققوه عشان كده كان بيعملوا كل ما فى وسعهم من المظالم عشان يحققوا للخليفه طلبه اخر ولاة العباسيين قبل احمد بن طولون كان احمد محمد بن المدبر ابن المدبر ده عمل مظالم كتيره اتفنن فى عمل انواع جديده من الضرايب كان منها ضريبه على العشب اللى بتاكله بهايم الفلاحين سماها خراج المراعى ضريبه على السمك اللى بيصطادوه الصيادين سماها خراج المصايد ضاف ضريبه اسمها الخراج الهلالى فرضها على كل المحاصيل الزراعيه المنتجات الصناعيه الأملاك كان بيحصلها ظلما عدوان مع ضريبة الارض الخراج رغم كده كل اللى قدر يجمعه من جيوب المصريين كان مبلغ الف دينار اكمن الناس هلكت هربت سابت رزقها اكل عيشها فملقاش ناس كتيره ينهب فلوسهم بقت اللقحه مش قادره تجيب اكتر من كده قد ال امرها مصر الى الخراب من يومئذ على حد قول ابن اياس ابن المدبر ده كان اخر ولاة العباسيه فى مصر قبل ما يبعت الخليفه حد يقدر يدبر أحسن لكن لسؤ بخته بعت احمد بن طولون اللى استقل بمصر الحكم العباسى فى مصر كان اخر عصور الاستعمار الخارجى نهاية الحكم العربى فى مصر لغاية سنه نهاية الحكم العباسى فى مصر كان نهاية الحكم العربى من الوقت ده ما حكمش مصر عرب صحيح حكام مصر فى الفتره مابين قيام الدوله الطولونيه سقوط الدوله المملوكيه ما كانوش حكام من اصول مصريه لكن مصر فى عهودهم كانت دوله مستقله بقى من ضمن حكامها ملوك سلاطين كانت مصر بتعتبر بلدهم اتولدوا عاشوا اتدفنوا فيها من أمثال اعظم حكامها من العصر الفرعونى الناصر محمد بن قلاوون ما عادتش غلتها بتتنهب تتعبى فى مراكب رايحه على عاصمة الامبراطور او الخليفه لا بيدفع اهلها ضرايب خراج راس لملى خزنة ملك او خليفه اجنبى عايش بره مصر التحول ده كان ليه نتايجه انعكاساته على الأقباط اللى انهكهم حكم ظالم لمدة متين سنه الأقباط فى عصور استقلال مصر استمرت عملية نهب مصر اضطهاد الأقباط لغاية ما انكشح الحكم العباسى من مصر ابتدت عصور استقلال مصر سنه بعد مااقتطع قائد الجيش احمد بن طولون مصر من الخلافه العباسيه استقل بيها بنى عاصمته القطائع احمد بن طولون ماكانش عربى بيعتبر اول حاكم مش عربى بحكم مصر من بعد احتلال العرب لمصر كات استقلاله بمصر نهاية للحكم العربى لمصر من وقتها ماحكمش العرب مصر تانى مصر فى العصر الطولونى بقت دوله متحضره طوالى خفف ابن طولون الضرايب اللى كان بينهبها الخليفه العباسى فى بغداد من المصريين ساوى ما بين المسلمين الأقباط فى دفع الضرايب لغى المكوس الزياده اللى فرضها ابن المدبر مع ضريبة الارض الخراج رغم ان ابن طولون لغى ضرايب كتيره لكن خراج مصر ارتفع فى عهده لـ مليون دينار بعد ما كان الف فى ولاية ابن المدبر اتحسنت احوال الاقباط بقية المصريين فى عهد احمد بن طولون اشتغلوا فى دواوين الضرايب الوظايف الاداريه اشرفوا على المشاريع العمرانيه بنا الكبارى القناطر المشروعات الزراعيه اللى عملها ابن طولون ده انعكس عليهم على مصر كلها بطريقه ايجابيه فزادت دخولهم بنوا بيوت كبيره كنايس جناين ازدهرت مصر زاد دخلها المصريين عاشو فى هدؤ ماشافوهوش من وقت نهاية الدوله البطلميه وقوعهم تحت احتلالات اجنبيه جامع ابن طولون بناه المهندس القبطى ابن كاتب الفرغانى هوه تحفه معماريه نادره بتصميم فريد من نوعه لفت انظار الباحثين احمد بن طولون طلب فى عياه الاخير من شيوخ المسلمين القساوسه الاقباط انهم يرفعوا المصاحف الاناجيل يدعوا ليه بعد ما اتوفى حكم ابنه خمارويه اللى كان بيحب الاقباط كان مصاحب الانبا باخوم اسقف طحا رهبان اقباط فى القصير كان بيزور الكنايس الاديره خمارويه لغى الجزيه عن الأقباط اداهم صك بكده استقلال مصر كان معناه استقلال مسلمين اقباط مصر وقف عمليات نهب مصر وسكانها فعاشوا الاتنين فى دوله متحضره من مش مشاكل صراعات ثورات بيقول المؤرخ المستشرق الفرنساوى جاستون فييت gaston wiet ان التاريخ الحقيقى لمصر المستقله بعد ما استولى عليها العرب ابتدا بعصر احمد بن طولون فى العصر الطولونى عاشت مصر عصر مذدهر خلاها احمد بن طولون دوله قويه متحضره انتشر الرخاء قلت الضرايب على المصريين زادت الموارد العمران فضل الوضع على كده مصر المستقله المتحضره عايشه فى سلام امان لغاية سنه لما بعت الخليفه العباسى المكتفى بالله جيش بقيادة محمد بن سليمان عشان يستولى على مصر يرجعها للحكم العربى من تانى فدخلها الجيش العباسى حرق مدينة القطائع سواها بالارض نهب العسكر البيوت قتلوا اعداد كبيره من المصريين مسلمين على اقباط اغتصبوا الستات ارتكبوا جرايم مهوله بالطريقه الوحشيه دى رجعت مصر لحكم بنى عباس معاه الضرايب الجزيه النهب الحكم العباسى ما استمرش مده طويله بعد تدمير الدوله الطولونيه ففى سنه استقل محمد الاخشيد بمصر واستمرت الدوله الاخشيديه لسنه الدوله الاخشيديه حكمت سنه بس من ما كانتش دوله مستقله بالكامل زى الدوله الطولونيه فاستمر تدفق فلوس مصر لخزانة الخليفه البغدادى لترضيته بطبيعة الحال الفلوس دى كانت من عرق كد المصريين اللى بدت احوالهم تتدهور من تانى فى الفتره دى عانى الاقباط مع معاناة مصر الاقتصاديه فى الفتره دى عاش مؤرخ قبطى اسمه سعد الله بن جرجس اتعثر ليه فى القرن السبعتاشر على مخطوط عن تاريخ الكنايس الاديره فى مصر اتطبع ككتاب ده بيبين ان الاقباط كان ليهم نشاط ادبى فى الفتره دى الأقباط فى العصر الفاطمى من روائع الفن القبطى فى سنه استولى الفاطميين على مصر الفاطميين كانو اسره شيعيه من شمال غرب افريقيا استقل الفاطميين بمصر اسسوا مدينة القاهره صاب العباسيه فى بغداد الامويين اللى كانو لسه فى الاندلس حاله وحشه من الذعر الغيظ طلع الخليفه العباسى بيان وصف فيه الفاطميين بانهم فساق زنادقة ملحدون زى العاده لما بيتزنقوا شنوا عليهم حمله دعائيه فظيعه الفاطميين لما استقلوا بمصر كانت احوالها كويسه بسبب الاصلاحات اللى كان عملها الطولونيين فيها ابتدا الفاطميين بدايه كويسه فى عهود اول خلفائهم فى مصر المعز لدين الله لكن المعز منع فى العاده رش المايه على الناس فى الشوارع توليع نار بالليل فى عيد النيروز القبطى منع ركوب الناس فى المراكب حط خيام على شط النيل فى ليلة عيد الغطاس من بعده ابنه العزيز بالله مشى هوه كمان على السياسه الطولونيه سنهلوا الاقباط معامله كويسه استمر الاقباط يشتغلوا فى دواوين الدوله اتعين اقباط كتير فى مناصب عاليه فى الدوله اخدوا بطولات كان منهم قزمان بن مينا ابو الي من اللى اتعين فى منصب نايب الخليفه الفاطمى فى الشام عيسى بن بسطوروس امين الخزانة العزيز بالله اللى اتجوز ست مسيحيه ملكانيه اعفى الاقباط من ضرايب كتيره سمح للبطريرك بترميم الكنايس القديمه بنا كنايس جديده بيتقال انه سمح لناس كتيره كانو اسلموا بالرجوع للمسيحيه من مش مشاكل ازدهر كمان الفن القبطى فى الفتره دى ابدع الحرفيين الفنانيين الاقباط فى صناعة الجواهر الرسم صناعة القزاز الملون الخياطه الصباغه الهندسه العماره فى حاجات غيرها كتيره اثارها لسه موجوده فى كنايس جوامع القاهره فى المتاحف ظهر دكاتره كبار كتاب اتحسنت حالة طبقه من الاقباط بدرجه كبيره فى الفتره دى فبنوا سرايات اشتروا عبيد جوارى بقوا يعملوا حفلات ليالى ملاح عاشوا فى بحبوحه لدرجة ان فيهم نسيوا التقاليد القبطيه فبقوا عندهم محظيات بيمارسوا التسرى فيه منهم نسيوا معاناة اهلهم من الأقباط فبقوا يتكوا عليهم بالضرايب الغرامات غيرهم دخلوا فى منافسات صراعات ما بينهم ما بين بعض على الوظايف البابا افرام السريانى المعروف بـ ابن زرعه اللى ما عجبهوش موضع تسرى الأقباط بالمحظيات حاول ينصح يصلح حال الأقباط اللى بيعملوه لكن اتقال ان قبطى من الغاويين التسرى اسمه ابو السرور سمه فمات خلى كرسى الكرازه المرقسيه لمدة ست تشهر لغاية ما قعد عليه الأنبا فيلوثاؤس اللى غض نظره عن موضوع المحظيات ما حاولش ينصح او يتدخل من الشخصيات القبطيه الكبيره اللى عاشت فى الفتره دى كان العلامه ساويرس بن المقفع اتوفى أسقف الأشمونيين مؤلف الكتاب المهم تاريخ بطاركة كنيسة الاسكندرية القبطية اضافه لساويرس ابن المقفع الفتره دى شافت انشطه فكريه قبطيه عن طريق البطاركه نفسهم عن طريق مصلحين زى ابو ياسر بن قسطل الكاتب مقار بن القنبر الحاكم بأمر الله ملف holy sepulchre exterior jpg تصغير يسار بك كنيسة القبر المقدس بعد ما اتوفى العزيز بالله حكم ابنه المنصور الملقب الحاكم بأمر الله اللى كان خلفه من ست مسيحيه روسيه الحاكم ده ابتدا حكمه بدايه كويسه كان مهتم بالعلم المعرفه بيحب يناقش العلما المفكرين من اعماله الحضاريه فى مصر بناه لمكتبه ضخمه سماها دار الحكمه فى عهده ظهر كتاب تاريخ البطارقة لساويرس ابن المقفع ازدهرت الحياه فى مصر فى بداية حكم الحاكم لكن فجاءه لسبب مش مفهوم اتحولت شخصيته زى جاله طف بقى يصدر احكام غريبه كان منها منع اكل بيع الملوخيه الترمس الجرجير العنب الزبيب الجبنه السمك اللى مالهوش قشر لعب الشطرنج منع خروج الستات من البيوت امر بقتل الكلاب فوق كده نزل تقتيل فى العلما رجال الدوله أكابرها لأسباب مش معروفه امر بهدم كنيسة القبر المقدس فى القدس وقال فليصير طولها عرضا سقفها ارضا ده كان قرار خطير جدا استخدمه الصليبيين بعد كده فى الترويج لشن الحروب الصليبيه اتدهورت احوال مصر اتلخبطت عمها الغلا الوبا اكتوى كل المصريين بتصرفات الحاكم مظالمه مع ان ابوه كان مسلم امه مسيحيه ماعتقش لا المسلمين لا المسيحيين لكن بالنسبه للأقباط ضحاياه من الموظفين الكبار كان منهم رئيس الديوان ابو العلاء فهد بن ابراهيم غبريال بن نجاح اللى امر بجلده الف جلده لغاية ما مات لانه رفض انه يسلم يتعين وزير عيسى بن نسطورس امين خزنة الدوله فى عهد العزيز بالله بعد ما قتله عين ابنه زرعه مكانه معظم الموظفين دول اتقتلوا بسبب دسايس تهم صدقها الحاكم لكن بالنسبه لعامة الأقباط فرض عليهم لبس عمم سودا عمم اعدائه العباسيين تعليق صلبان خشب كبيره فى رقابيهم حرج عليهم ركوب الحصنه منعهم من شرا العبيد الجوارى استخدام مسلمين كخدامين طردهم من الوظايف العامه امر بهد الكنايس فى مدينة مصر القاهره سمح بنهبها قبض على قسسه قتل اعداد منهم اتبع اللى هربوا على الاديره قبض على البطريرك زكريا دخريس سجنه اكره الاقباط على الاسلام بعدين سمحلهم بالرجوع للمسيحيه بنا الكنايس اللى اتهدت بعدين طلع فى دماغه انه يطرد كل المسيحيين من مصر يرحلهم لبيزنطه فاتخض الأقباط بسبب العداوه اللى كانت بينهم بين البيزنطيين فاترجوه انه مايعملش فيهم العمله السوده دى فوافق عفا عن المسيحيين مارحلش حد على بيزنطه منع الاحتفال بعيد الغطاس حد الشعانين مع انه كان بيشارك فى الأعياد المسيحيه اللى كانت اعياد لكل المصريين وقتها كان ليه طبيب خاص قبطى اسمه يعقوب بن نسطاس بعدين فى اخر ايامه بقى يروح دير فى صحرة حلوان اسمه دلوقتى دير العريان يقعد هناك يناقش الرهبان اللى اقنعوه بفتح الكنايس بنا اللى اتهد منها اطلاق سراح البطريرك زكريا فسمح ببنا الكنايس اطلق سراح البطريرك بعدين اعتنق الدرزيه اعلن انه تجسيد الاهى على الارض فى الاخر خرج ما رجعش اختفى فى ظروف غامضه سنه بعد ما شيب الأقباط كل المصريين خلفه ابنه ابو الحسن الملقب بالظاهر بالله الاحوال هديت فى عهد الظاهر بالله انتهى عصر الاضطهاد رجعت الحريه الدينيه لمصر اتعمرت الكنايس اللى اتهدت اتعاد بنا كنيسة القبر المقدس فى القدس من تانى رجعت الاحتفالات القبطيه زى ما كانت كانت الدوله بتشارك فيها كل المصريين بغض النظر عن ديانتهم حس الأقباط بالاطمئنان لكن الفاطميين فرضوا ضرايب راس جزيه على القسسه رجال الدين بتوع الكنيسه القبطيه يدفعها عنهم البطريريك فكان البطريك بيحصلها من سنهة الأقباط عشان يسددها بكده سنهة الاقباط اكتووا بدفع ضرايبهم فوقيها ضرايب القسسه كمان فى الفتره دى اتنقل مقر البطريركيه القبطيه من اسكندريه لمدينة دمرو فى محافظة الغربيه اللى وصفها الكاتب ساويرس ابن المقفع بانها القسطنطينيه التانيه بعدين اتنقل المقر للقاهره جنب مقر حكم الخلفا تحت حمايتهم كل ده حصل فى عهد البابا كرستودولوس خرسطوذولس بعدين خلفه البابا كيرلس التانى اتنقل لمقر جديد فى كنيسة القديس ميخائيل فى جزيرة الروضه جنب مصر القديمه بعد موت العزيز بالله خلفه ابنه المستنصر بالله فى عهده لعب البطريرك ميخائيل التانى الحبيس دور دبلوماسى كبير فى العلاقات ما بين مصر الحبشه ففى الايام دى شحت ماية النيل وقلت عم القحط نواحى مصر بسبب بنا الأحباش سدود على النيل فى بلادهم منعت تدفق مايته على مصر فبعت المستنصر البطريرك ميخائيل على الحبشه معاه هدايا للنجاشى حاكم الحبش اتكلم البطريرك مع النجاشى فوافق على فتح سد كان بيمنع تدفق ماية النيل اتحسنت العلاقات مابين مصر الحبشه اتدفقت ماية النيل بالخير على مصر لكن فى الايام دى كان فيه متعصبين مش راضيهم احوال الأقباط الكويسه وجودهم فى مناصب كبيره فى الدوله من المتعصبين دول كان وزير اسمه محمد البازورى قاضى فى اسكندريه اسمه عبد الوهاب ابو الحسن قعدوا يحرضوا الناس على كراهية الأقباط زى فى العاده المتعصبين لكن اكمن الناس اياميها كانو مشغولين فى همومهم بسبب القحط الوبا ما حدش منهم أخد بكلامهم فاتغاظ الوزير فراح قابض على البطريرك عدد من الأساقفه من الوجه البحرى بعتهم بتهم باطله على القاهره فلما شاف الخليفه المستنصر انهم مظلومين متكاد ليهم طيب بخاطرهم سابهم فاتغاظ الوزير البازورى امر بقفل كل كنايس مصر بتاعة الأقباط اليعاقبه المسيحيين الملكانيين فاتنكد المسيحيين ثاروا اتجمهروا لما لقى الخليفه ان الاضطرابات حا تعم مصر بسبب كيد الوزير اعماله الاستبداديه قبض عليه نفاه على تنيس فى بحيرة المنزله بعد شويه امر بقتله بعد ما اتضح ليه انه بيهيج بيحرض المسلمين على الاقباط ان بسببه حاتقوم فتنه دينيه كبيره فى البلد ابتدت تحصل مشاكل اضطرابات فى مصر بقت مقاليد الحكم الفاطمى فى ايد وزرا كبار من الوزرا دول كان بدر الدين الجمالى اللى استدعاه المستنصر عشان يوضب احوال مصر بدر الدين الجمالى كان فى الاصل راجل مسيحى من اصول ارمنليه سمح لأعداد كبيره من الارمن من الهجره على مصر فعاشوا فيها من التجاره الصناعه بدر الدين الجمالى منح الأقباط مزايا كتيره كلفهم بتنظيم الدواوين بشكل جديد طلب منهم ظبط الحسابات تحصيل الضرايب لعب الاقباط ادوار دبلوماسيه مهمه لتحسين علاقات مصر بالنوبه السودان الحبشه باشراف بطريرك الأقباط بدر الدين الجمالى بنى اسوار لحماية مدينة مصر القاهره اتولى بناها مهندس رياضى قبطى اسمه يوحنا الراهب فى الفتره دى حصلت مشاكل جوه الكنيسه القبطيه نفسها فاتدخل بدر الدين الجمالى اتحلت المشاكل عن طريق مجمع دينى امر هوه بنفسه بعقده الحروب الصليبيه فرضت على الأقباط تحدى تاريخى خطير جديد فى بقيةالعصر الفاطمى اتدهورت الاحوال فى مصر بسبب انهيار الاقتصاد انتشار الاوبئه حصلت فوضى فى القصر الفاطمى نفسه بعد ما حصلت اشتباكات ما بين حرس الخليفه الاتراك السودانيين ضاعت هيبة الدوله استولى النورمان على سيسيليا السلاجقه الترك حلفا الخليفه العباسى استولوا على دمشق مدن فى الشام بعدين قامت الحروب الصليبيه بعد ما دشنها بابا الكاتوليك اوربان التانى سنه فهجمت جحافل الصليبيين على الشرق الاوسط استولت على القدس مدن تانيه فى اسيا الصغرى الشام اسست مملكة بيت المقدس ده فى الوقت اللى كانت فيه الخلافه الفاطميه عماله تضعف تقل هيبيتها لغاية ما انتهى امرها سنه بعد ما غدر صلاح الدين الأيوبي بالخليفه العاضد لدین الله زاحه عن العرش اتسلطن هوه على مصر بكده سقطت الدوله الفاطميه الشيعيه قامت الدوله الايوبيه الحليفه للخليفه العباسى السنى فى بغداد ودخلت مصر فى معمعة الحروب الصليبيه بطبيعة الحال كان للحروب دى اثر على حياة الأقباط ان الصليبيين كانو مسيحيين رافعين الصلبان بغض النظر عن كونهم كاتوليك متحالفين مع البيزنطيين فى خلاف لاهوتى كبير مع الكنيسه القبطيه بيعادوا الاقباط بيعتبروهم مهرطقين خارجين عن المسيحيه المسلمين بصفه سنهه ما كانش عندهم علم بالمواضيع دى نتيجه للجهل المتفشى لضياع تاريخ مصر القبطى قبل سنه انحساره عند الأقباط اللى هما كمان كان ضاع منهم قبل كده تاريخ مصر القديم قبل مار مرقس الحروب الصليبيه خلت الأقباط فى موقف وحش من مش ما يكون ليهم دخل بالموضوع كانت تحدى تاريخى خطير جديد اتفرض عليهم الأقباط فى العصر الأيوبى صورة flickr hutect shots citadel of salah el din and masjid muhammad ali قلعة صلاح الدين الأيوبي وجامع محمد علي cairo egypt jpg thumb left px قلعة القاهره بناها مهندسين أقباط رغم زوال الدوله الفاطميه اللى كانت مصر فى عصرها دوله مستقله فضلت مصر بلد مستقله لحوالى تلت قرون نص على امتداد العصر الايوبى العصر المملوكى الأقباط فى الفتره الفاطميه كان فيهم كتير بيشتغلوا فى دواوين الدوله من ضمن الدواوين دى كانت دواوين الضرايب فكان الاقباط مسئولين عن جمع الضرايب اللى بتفرضها السلطات الفاطميه على المصريين ده خلق نوع من العداء ضد الاقباط بوصفهم موظفين الدوله اللى بيجبوا الضرايب فى الظروف دى حاول الفاطميين انهم يستبدلوا الاقباط بمسلمين فى الوظيفه دى المكروهه من سنهة الناس لكن ما قدروش اكمن الاقباط كان عندهم خبرات كبيره فى الوظايف الماليه لما الصليبيين هجموا على الشام استولوا على بيت المقدس بقوا مصدر تهديد لمصر زود الفاطميين الضرايب على الناس بسبب التكاليف العسكريه فى الشام من ناحيه تانيه اكمن الصليبيين كانو مسيحيين الأقباط كانو مسيحيين الاتنين شعارهم الصليب اختلط الموضوع فى دماغ السلطات الفاطميه بقت تراقب تصرفات الاقباط الاقباط بطبيعة الحال ماكانلهمش علاقه بالصليبيين الكاتوليك اللى بعد ما استولوا على بيت المقدس منعوا الاقباط من زيارته زيارة كنيسة القبر المقدس لانهم كانو بيعادوهم بيعتبروهم منشقين مع ان على مر التاريخ كنيسة أقباط مصر عمرها ماكانت تابعه لكنيسة روما الكاتوليكيه لا عمر ماكان بابا روما بطريرك الأقباط عشان ينشقوا عنها لكن الصليبيين كانو معروفين بالتعصب الفظيع كانو بيضطهدوا كل اللى يخالف مذهبهم كانو بيحاربوا بضراوه كمان مسيحيين فى اوروبا نفسها كانو بيعتبروهم مهرطقين لاختلاف افكارهم مذاهبهم بعد ما استولى صلاح الدين على الحكم فى مصر افتتح عهده بطرد الموظفين الأقباط من الدواوين فرض على الاقباط لبس خاص بيهم منعهم من ركوب الحصنه اتدهورت احوال الأقباط لدرجة ان فيهم بقوا يتنازلوا عن اراضيهم فى الارياف لمسئولين كبار فى الدوله عشان يحموهم غيرهم اضطروا يسلموا عشان يحتفظوا بمناصبهم منهم كان زكريا بن مماتى اللى اسلم هوه كل عيلته مش اسمه عشان يحتفظ بمنصبه كمسئول فى ديوان الحرب بعدين كوزير للماليه فى فتره لاحقه ابن مماتى ده عاصر اخر الخلفا الفاطميين عاصر صلاح الدين كان شاعر كاتب مميز وساب للتاريخ اقدم سجلات الدواوين فى العصور الوسطى فى مصر ابتدا صلاح الدين يبنى قلعته فى القاهره اللى بنوها كانو اتنين مهندسين أقباط هما ابو منصور ابو مشكور بنا اسوار القاهره بحجاره من اهرامات معابد مصريه قديمه فضيع جزء من تراث مصر القديم هدم كاتدرائية القديس مرقص فى اسكندريه لكن لأسباب عسكريه مش دينيه بعت حملات عسكريه للصعيد هاجمت مدن قرى الأقباط هدت دير القديس سمعان فى اسوان سنه اتاسرت اعداد من الأقباط فى الصعيد كان منهم أسقف بيتقال انهم اتباعوا كعبيد اتخربت مدينة قفط لكن الملاحظ ان صلاح الدين بعد ما انتصر فى معركة حطين على الصليبيين اخد بيت المقدس بقى يعامل الأقباط بطريقه كويسه وما بقاش متشدد معاهم بالمنظر الوحش اللى بدا بيه عهده فاداهم دير جنب كنيسة القبر المقدس فى القدس لسه لغاية النهارده تابع للكنيسه القبطيه رجع الاقباط اللى فصلهم من الدواوين لمناصبهم زى ما كانو رجع للأقباط الثروات اللى صادرها منهم قبل الحرب عين قبطى اسمه صفى الدوله بن أبى المعلى الملقب ابن شرفى سكرتير خاص ليه مع مرور الايام زادت شراسة الحروب الصليبيه اكمن الصليبيين بقوا عايزين يستردوا بيت المقدس اللى طارت من ايديهم بقت مصر فى حد ذاتها هدف ليهم بحكم انها مركز القوه فى المنطقه فى عهد السلطان الايوبى العادل سيف الدين اتعين قبطى اسمه ابن الميقات المعروف بـ صفى الدين وزير للحرب لما استولى الصليبيين على دمياط سنه وقت الحمله الصليبيه الخامسه اضطهدوا الأقباط اللى كانو فى المدينه اضطهاد كبير من مش ما يهمهم انهم مسيحيين لكن بطبيعة الحال الحروب الصليبيه ما وقفتش الحياه فى مصر بالنسبه للأقباط ما اتوقفش عطائهم العلمى الثقافى فى المجتمع فى نفس الوقت فضلوا يدافعوا عن هويتهم ثقافتهم المميزه فظهرت كتب للأجروميه القبطيه قواميس قبطيه فتحوا مدارس ملحقه بالكنايس اتحطت فيها مخطوطات قبطيه عشان تساعد التلاميذ من مشاهير الأقباط فى الفتره دى كانت عيلة ولاد العسال المثقفه ولاد العسال دول كانو بيتقنوا القبطى اليونانى العربى ليهم بيتنسب الخط السعدى فيه تلاته منهم وصلوا لمناصب كبيره فى الدوله الايوبيه الأقباط فى العصر المملوكى صورة louis disembark at damietta masri jpg thumb left px دافع الأقباط عن مصر مع المسلمين وقت الحمله الصليبيه السابعه فى نص القرن التلتاشر هاجم الصليبيين مصر فى حمله ضخمه قادها لويس التاسع ملك فرنسا بنفسه اتعرفت بالحمله الصليبيه السابعه الصليبيين احتلوا دمياط حاولوا يوصلوا للقاهره لكن انهزموا فى المنصوره اتأسر الملك لويس نفسه فى فارسكور معركة المنصوره كانت معركه شعبيه خاضها المماليك المتطوعين المصريين اللى راحوا المنصوره يدافعوا عن بلدهم من كل نواحى مصر الأقباط شاركوا فى المعركه دى حاربوا فى صف المسلمين ضد الصليبيين فكان الانتصار لكل المصريين على امتداد تاريخ الحروب الصليبيه عمر ما قبطى انضم للصليبيين بحجة انهم مسيحيين او أى حجه تانيه ساهم الاقباط فى القتال بأرواحهم اموالهم بعد موت الملك الصالح ايوب اخر سلاطين الدوله الأيوبيه فى مصر وقت الحمله الصليبيه السابعه مسك المماليك الحكم فى مصر قامت الدوله المملوكيه حاجه مهمه جدا حصلت فى مصر فى الفتره دى كان قعاد واحده ست على عرش مصر هى شجر الدر دى كانت اول ملكه تحكم مصر من ايام كليوباترا السابعه مسك المماليك للحكم فى مصر تنصيب واحده ست سلطانه على مصر كان تحول ضخم شجر الدر ما اتنصبتش سلطانه من فراغ لكن نتيجه لجهودها الجباره اللى عملتها وقت الحمله الصليبيه السابعه لحماية مصر بعد ما اتوفى جوزها الصالح أيوب الصليبيين محتلين دمياط عايزين يحتلوا كل مصر تحت ضغوط من بره مصر من الايوبيين فى الشام الخليفه العباسى فى بغداد اكمن المماليك كانو عايزين يثبتوا نفسهم فى الحكم مش عايزين مشاكل اضطرت شجرة الدر انها تتجوز أتابك الجيش المصرى عز الدين أيبك تتنازل ليه عن العرش تحكم معاه تطور كبير حصل مع سلطنة عز الدين ايبك كان تعيين اول وزير قبطى فى مصر هوه شرف الدين الفائزى تنصيب ست سلطانه على مصر تعين وزير قبطى فى الدوله كانو تطور اجتماعى كبير حصل فى مصر تطور مهم تانى كان ان نظام الحكم المملوكى ما كانش نظام وراثى زى ماكان الحال فى الممالك التانيه ده كان تطور كبير على مستوى العالم مش بس على مستوى الشرق الاوسط المماليك ما كانوش عرب بالتالى ما كانتش عندهم حساسيه ضد الستات اتباع الديانات التانيه كان طبيعى ان مكانة الستات مش المسلمين فى مصر تتحسن يتعاملوا كرعايا للدوله المصريه المستقله فوق كده المماليك كانو فى العاده من اصول مش اسلاميه استمرت عيلة ولاد العسال فى نشاطها الثقافى ظهر المؤرخ القبطى الكبير ابن العميد جرجس بن العميد الشيخ المكين جرجس بن العميد اللى من اعمدة حركة التأريخ المصريه فى العصور الوسطى كان كاتب ديوان الجيوش المصريه اخوه الاسعد ابراهيم كان كاتب الجيش المصرى فى عهد الملك العادل الأيوبى ابن العميد عاصر نهايات الدوله الايوبيه عاصر سلاطين الدوله المملوكيه شجر الدر عز الدين أيبك الظاهر بيبرس كتب كتب مهمه عن تاريخ مصر بصفه سنهه عن تاريخ الأقباط بصفه خاصه ابن العميد اللى كان ضليع فى اللغه القبطيه العربى أرخ بكتاب مهم هوه أخبار الأيوبيين كتب المجموع المبارك ده كتاب كبير أرخ فيه ابن العميد من بداية العالم لغاية عهد الظاهر بيبرس الكتاب ده اترجم فى ليدن للاتينى حوالى سنه كتب مختصر البيان فى تحقيق الايمان اللى بيتسمى كمان الحاوى ابن العميد هوه اللى وضح ان لقب البابا اللى معناه ابو الأباء استخدامه اول مره كان فى مصر لتمييز البطريرك بعد كده اتنقل لروما استخدمته الكنيسه الكاتوليكيه فى سنه عمل السلطان حسام الدين لاجين الروك الحسامى هى عمليه لمسح الاراضى الزراعيه لتقدير الخراج الروك الحسامى استمر لمدة تمن تشهر اشرف عليه ادارى قبطى هوه التاج الطويل الروك كلمه قبطيه معناها دلوقتى فك الزمام تعديل الضرايب الأقباط كانو جزء مايتجزأش من المجتمع المصرى ايام المماليك وكانوا بصفه سنهه مندمجين فى الحياه المصريه ومفيش حاجه كانت بتميزهم عن المصريين المسلمين الا الدين طقوسه السلاطين المماليك كانو بيعتبروهم جزء من رعيتهم وكانوا بوجه العموم بيحرصوا على انهم يعاملوهم معامله فيها عدل وكان الاقباط بيشاركوا فى احتفالات مواكب واستقبالات السلاطين هما شايلين الأناجيل وماسكين شموع بتبين أوراق الوثايق اليهوديه اللى اسمها الجنيزا انها اتكتبت بايدين مصريين أقباط مسلمين أقباط كتير كانو بيشتغلوا فى اجهزة الدوله فى الدواوين الحكوميه كانو بيمارسوا نفس مهن المصريين المسلمين الاتنين كان ليهم حق تملك الأراضى والعقارات زيهم زى بعض وكان فيه أقباط اغنيا جدا عندهم جوارى جوابات سلطان مصر بتكليف بطريرك الأقباط بتبين مدى احترام الدوله المملوكيه للبطريرك القبطى لما كانت الحضرة الساميه الشيخ الرئيس المبجل المكرم الفاضل الكافي الثقه عماد بني المعموديه أطال الله بقاءه أدام على اهل طائفته ارتقاءه الحضرة السامية القديس المبجل الجليل المكرم الموقر الكبير الديان الرئيس الروحانى الفاضل الكافى المؤتمن عماد بنى المعموديه كنز الامة المسيحية اطال الله تعالى بهجته اعلى على اهل طائفته درجته قد حاز من فضائل ملته أسماها الأقباط اليعاقبه كانو أغلبية المسيحيين فى مصر فى العصر المملوكى كان ليهم بطريرك بينتخبوه فى العاده زي ماهما عايزين وكات مهمته تنظيم العلاقه بينهم وبين نفسهم بينهم وبين الدولة المملوكيه أغلبية الأقباط كانو عايشين فى الصعيد وغالبيتهم كانو بيشتغلوا فى الزراعه وكان عندهم هناك حوالى كنيسه فى القاهره كان للأقباط حوالى كنيسه فى الوجه البحرى برضه حوالى كنيسه وعدد أديرتهم كان حوالى دير المسيحيين الملكانيين كان عددهم مش وبيتكونوا من مسيحيين من اصول بيزنطيه ومسيحيين من اصول مصريه اعتنقوا المذهب الملكانى وكان ليهم بطريرك بيعين رجالة الاكليروس بتوعه وبيشرف على الكنايس والأديره التابعه لمذهبه كان للملكانيين عدد مش من الكنايس فى مصر منها كنيسة غبريال الملاك كنسية السيده كنيسة ماريوحنا فى الفسطاط كنيسة مارنقولا فى خط البندقانيين وكان عندهم شوية أديرة الاحتلال العثمانى سليم الاول العثمانى غزا مصر نهبها خربها سنه فى سنه حصلت مصيبه كبيره فى مصر سقطت الدوله المملوكيه بعد جيوش الغزاه العثمانليه بقيادة سليم الاول ما هجمت على مصر احتلتها الاتراك العثمانليه دول جم من الاناضول وده نفس المكان اللى جه منه البيزنطيين قاعدتهم كانت قسطنطينيه عاصمة البيزنطيين اللى استولوا عليها بعد ما دمروا الدوله البيزنطيه عشان كده العثمانليه البيزنطيين اتسموا روم بسقوط الدوله المملوكيه دخلت مصر من تانى فى عصور القهر الاحتلال بعد ما عاشت مستقله سنه من زمن احمد بن طولون فترة الاحتلال التركى كانت فتره مضلمه بطريقه مرعبه لدرجة انه مش معروف بالظبط ايه اللى كان بيحصل فيها للمصريين بعد ما اختفى مؤرخين الدوله المملوكيه من مصر موت ابن اياس سنه ابن زنبل سنه ماظهرش فى مصر مؤرخ لحوالى سنه لما ظهر عبد الرحمن الجبرتى ايام الحمله الفرنساويه محمد على باشا وده فى حد ذاته بيوضح حال مصر فى العصر العثمانلى فى العصر العثمانى ما عادش فيه حد فى مصر بيكتب ادب او بيأرخ اختفت عيلة ولاد العسال غيرها انحدرت الثقافه اسفل سافلين فى حقبه من اتعس حقب تاريخ مصر اول حاجه عملها الاتراك العثمانيين لما احتلوا مصر انهم خلعوا ابواب شبابيك ارضيات قلعة الجبل السرايات البيوت نهبوا الكتب المخطوطات التحف نقلوا كل ده بالمراكب على قسطنطينيه قبضوا على الفنانيين الحرفيين الصنايعيه البنايين الكتبه الموظفين التجار المثقفين لحد لعيبة الشطرنج غيرهم من مش ما يفرقوا مابين قبطى او مسلم حبسوهم فى سجون اسكندريه بعدين رحلوهم بالمراكب على قسطنطينيه بيتقال انه بكده اختفت من مصر صنعه بيقول ابن اياس اللى عاصر الاحداث المريعه عن موضوع نقل المصريين لاستنبول ولم تقاس اهل مصر شدة من قديم الزمان أعظم من دى الشده ولاسمعت بمثلها فى التواريخ القديمه وزى اى محتل اهتمام العثمانليه كان طبعا منصب على نهب فلوس المصريين فقسموا الاداره على تلت هيئات مهمتها انها تتنافس فى نهب فلوس المصريين عن طريق الضرايب الوالى القاعد فى القلعه كان اولهم خاير بك ادارة ديوان العسكر العثمانى بكوات الحكم المحلى دول كانو امرا من بقايا المماليك عينوهم فى الحكم المحلى اكمنهم بطبيعة الحال كانو عارفين أحوال البلد الكارثه التانيه اللى حلت بالمصريين كانو العربان اللى دخلهم العرب مصر وقت احتلالهم ليها لما شاف العربان ان الاوضاع فى مصر مضطربه النظام متدهور فيها طاحوا فى القرى فى الوجه البحرى الصعيد نهبوها خربوها كانت مدينة اخميم اهلها الاقباط ضحيه من ضحاياهم فى فتره غبرا لاحقه سيطروا على الوجه القبلى دخلوا الاقباط فى ذمتهم بقى العربى من دول يقول للقبطى اللى تحت حمايته يا نصرانيى القبطى يقوله يا بدويى احوال مصر تاريخها تحت الاحتلال العثمانى معتم بدرجه كبيره بسبب انعدام الكتاب المؤرخين فى مصر فى الفتره دى القاهره فى العصر العثمانى بقت مدينه عاديه بعد ما كانت عاصمة الشرق الاوسط من اهم مدن العالم فى العصر المملوكى فى الفتره دى قل عدد المصريين سواء اقباط او مسلمين بسبب الفقر الوبا لكن استخدام الاقباط فى الوظايف الاداريه جمع الضرايب استمر فى العصر العثمانى فضلت احوال مصر معتمه لغاية تقريبا نص القرن تمنتشار لما ظهر اسم على بك الكبير سنه اللى طرد الوالى العثمانلى استقل بمصر ضم ليها الشام الحجاز على بك الكبير كان من مماليك العصر العثمانلى لما استقل بمصر ابتدت تتضح معالم مصر شويه فى الفتره دى ظهرت اسامى اقباط فى مناصب عاليه زى المعلم رزق اللى كان مستشار مالى لعلى بك الكبير رئيس دار سك العمله ظهر الاخين ابراهيم جرجس الجوهرى ابراهيم عمل اول محاوله فى العصر الحديث لاحياء التراث القبطى عن طريق تنظيمه لعملية نسخ لنصوص لاهوتيه قديمه وزعها على الكنايس قدر يستثمر منصبه فى انه يخلى الباب العالى فى استنبول يطلع فرمان ببنا كاتدرائية القديس مرقص فى حى الأزبكيه اللى بقت مقر رسمى للبطريركيه القبطيه المصريه قدر ياخد تصاريح من الاتراك بتجديد كنايس اديره ابراهيم الجوهرى ده كانت ليه اعمال خيريه كتيره استفاد منها الأقباط المسلمين فى مصر اتوفى سنه قبل وصول الحمله الفرنساويه اخوه جرجس الجوهرى كان رئيس الديوان ايام ابراهيم بك مراد بك عاصر وصول الحمله الفرنساويه محمد على باشا اللى عينه سكرتير مالى ليه جرجس كانت ليه علاقات كويسه بالفرنساويه الاتراك المماليك حاول انه يخفف الضرايب على المصريين فغضب عليه محمد على باشا عزله لكن رجع لمنصبه تانى سنه بسبب كفاءته فضل فيه لغاية وفاته سنه الحمله الفرنساويه الجنرال يعقوب بطرس الاول قيصر روسيا عرض على الأقباط حمايتهم ملف general jacob jpg تصغير px يسار الجنرال يعقوب قاد اول جيش مصرى خالص من ايام الفراعنه مابين الغزو العربى لمصر سنه الحمله الفرنساويه سنه فتره طولها سنه بمرور الفتره الطويله دى كانت اوروبا نسيت الأقباط صراعات الكنيسه القبطيه مع الكنايس البيزنطيه الكاتوليكيه لكن الفرنساويه كانو بيبعتوا ارساليات عشان يحاولوا تحويل الأقباط للمذهب الكاتوليكى رغم انهم فتحوا مدارس استخدموا كل الوسايل من ضمنها الفلوس لاغراء الأقباط على فتح قلوبهم ليهم لكن مانجحوش فى سنه كتب قنصل فرنساوى اسمه مولييه كتاب عن مصر قال فيه عن الاقباط انهم اقل جهل غشومه لكن متشبثين بمذهبهم اللى غيرهم بيعتبروه هرطقه استمرت محاولات الكنيسه الكاتوليكيه مش مذهب اقباط مصر للمذهب الكاتوليكى عن طريق المبشرين اللى انتشروا فى القرى المصريه لكن محاولاتخهم مانجحتش مش مع عدد مش من الافراد فى القرن التمنتاشر قبل وصول الحمله الفرنساويه مصر عرض بطرس الاول قيصر روسيا على بطريرك الأقباط الاندماج بشرط ان الأقباط يبقوا تحت حماية روسيا محميه البطريرك سأل مبعوث القيصر طيب مين اللى بيحمى القيصر فلما رد المبعوث بان ربنا هوه اللى بيحمى القيصر قاله البطريرك احنا ربنا بيحمينا رفض الأقباط الاقتراح الروسى فضلوا انهم يعيشوا فى عزله عن انهم يبقوا وقود للصراع الروسى التركى فعاشوا منعزلين عن اوروبا لغاية ما غزا نابليون بونابرت مصر ظهور الفرنساويه فى مصر باعداد كبيره على مستويات كتيره كان بداية الاتصال ما بين مصر اوروبا بعد ماعزل العثمانليه مصر عن العالم فى نفس الوقت كان بدايه الاتصال ما بين الأقباط اوروبا فى الظروف دى مع انهيار الاداره العثمانليه فى مصر حصل تحول جذرى فى احوال الاقباط اللى ابتدوا مش بس يتصلوا بالفرنساويه لكن كمان يندمجوا فى المجتمع المصرى فى سنه طلب المعلم جرجس الجوهرى من نابليون بونابرت انه يعمل مساواه ما بين الاقباط المسلمين فى مصر نابليون وافق شغل اعداد كبيره من الاقباط فى مناصب مهمه جرجس نفسه اتعين فى منصب كبير فى ادارة جمع الضرايب نابليون كون مجلس قضائى فى مصر بيتكون من اتناشر عضو كان نصهم اقباط اترأس المجلس واحد قبطى اسمه المعلم ملطى الفرنساويه ما سنهلوش الاقباط معامله مميزه لكن اذيتهم ليهم ما كانتش زى اذيتهم للمسلمين من الشخصيات الغريبه اللى ظهرت فى مصر فى الفتره دى كان واحد قبطى اتعرف باسم الجنرال يعقوب الجنرال يعقوب ده كان اسمه المعلم يعقوب حنا كان مسئول عن الاداره فى اقليم اسيوط كون نظام بوليسى خاص بيه وقف جنب مراد بك فى معركة المنشيه قرب اسيوط ضد الاتراك غلبهم قبل وصول الحمله الفرنساويه بعد ما اتغلب الاتراك المماليك على ايد الفرنساويه اتقرب يعقوب من الفرنساويه ساعدهم حارب المواليين للأتراك فى المدينه فكافئه الفرنساويه اللى كانو بيسموه كمان القبطى سمحوله بتكوين فرقه عسكريه عددها قبطى دربهم الفرنساويه كانو معظمهم من الصعيد رقوه لدرجة عقيد بعدين لدرجة جنرال بعد خروج نابليون من مصر استلم الجنرال كليبر القومانديه العامه فى مصر بعد ما قتله واحد سورى اسمه سليمان الحلبى حل مكانه الجنرال مينو اللى سمى نفسه عبد الله طلع الأقباط من الدواوين عين مكانهم مسلمين بعد ما اتوقعت اتفاقية يونيه ما بين الفرنساويه الاتراك اللى بيها خرج الفرنساويه من مصر خرج معاهم مع عيلته صحاب ليه كان من ضمنهم اليوس بقطر صاحب القاموس الفرنساوى العربى المشهور اقباط مسلمين من اللى كانو فى صف الفرنساويه ضد الأتراك ركب الجنرال يعقوب بارجه انجليزى عشان توصله فرنسا لكن عيى مات فى السكه فى اغسطس فحطه الانجليز فى برميل كحول سلموه للفرنساويه فى مرسيليا فعملوله جنازه عسكريه دفنوه بينت المذكرات اللى كتبها ظابط من فرسان مالطه اسمه لاسكارس lascaris كان بيترجم ليه على المركب ان الجنرال يعقوب طلب من الانجليز انهم يساعدوا مصر لنيل استقلالها لسه لغاية النهارده شخصية يعقوب ده غامضه عليها جدل لكن المؤكد أنه قاد اول جيش مصرى خالص من ايام الفراعنه رجوع الاحتلال التركى ظهور محمد على فى عهد محمد على باشا اتحسنت احوال الاقباط دخل الاتراك مصر من تانى دخل قومندانهم نصوح باشا بعساكره القاهره من باب النصر باب الفتوح نادى فى سنهة الناس اقتلوا النصارى فهاجت العامه هجموا على بيوت محلات الأقباط نهبوها قتلوا اعداد من الأقباط فى مناطق بين الصورين باب الشعريه الموسكى فى هيجانهم عمليات النهب هجموا كمان على المسلمين لحد المشايخ نهبوا بيوتهم دكاكينهم ظهر راجل مغربى لم حواليه المغاربه اللى كانو عايشين فى القاهره وقتها هاجموا بيوت الاقباط نهبوا ممتلكاتهم صيغة الستات قتلوا منهم اعداد فى بولاق مانجيش من الأقباط مش اللى قدروا يجروا يستخبوا فى معسكرات الفرنساويه فى الهوجه دى اتنهبت بيوت الأقباط المسلمين دكاكينهم من مش تمييز المحتلين الأتراك قبضوا على المعلم ملطى اللى الفرنساويه كانو عينوه رئيس للديوان قتلوه هوه غيره من الأقباط مع الاتراك دول دخل مصر راجل اسمه محمد على بوظيفة مساعد قومندان فرقه عسكريه بتتكون من نفر محمد على ده فضل ياترقا فى المناصب لغاية مابقى والى مصر ودخل التاريخ باسم محمد على باشا فى العصر العثمانى اتدهورت احوال مصر بدرجه كبيره انتشر فيها الجهل الاميه اختفت العلوم المعارف اللى كانت مزدهره فيها فوق كده انتشر التعصب الدينى ضد الأقباط الأتراك نقلوا لمصر تعصبهم ضد المسيحيين فى منطقة الأناضول لما اتعين محمد على والى على مصر كانت حالة الأقباط يرثى ليها من الفقر الجهل المعاناه من القهر الدينى طبيعى ان فيه اقباط زى الجنرال يعقوب غيره انضموا للفرنساويه ضد الاتراك اللى دمروا مصر ذلوا شعبها من سنه لغاية نابليون ماوصل مصر لكن بعد خروج الفرنساويه رجع الاتراك احتلوا مصر من تانى لكن فى الظروف دى لمع نجم محمد على بعد محمد على مااتولى حكم مصر سنه ابتدا ينظم احوالها يحسن مقاديرها محمد على فى مشروعه النهضوى شاف الأقباط المسلمين كرعيه بالتالى اتحسنت احوال الاقباط سادت مصر روح جديده محمد على عين اقباط كتير فى الاعمال الحسابيه عين المسلمين فى الاعمال الاداريه عين اليهود مشرفين على خزاين الحكومه لما اتوسعت المصالح الدواوين زاد عدد الموظفين الأقباط فى الحكومه مشروع محمد على الحضارى قام على الاستفاده من كل امكانيات مصر المصريين مش على التمييز القهر التفرقه محمد على ابطل الاضطهادات كان بيعاقب اللى بيحاولو يعملوا فتن دينيه عقاب جامد طلع الشيخ اسماعيل الوهبى رسايل بتطالب بوقف اضطهادات الاقباط بحجة انهم ناصروا الفرنساويه ضد الاتراك زى ما شنع عليهم الاتراك ديولهم اللى بطبيعة الحال ماكانش على اهوائهم الاستبداديه الاستعماريه ان مصر تكون دوله مستقله زى ماكانت قبل مايغزوها فى عدد سكان مصر فى الفتره دى كان حوالى مليون الاحصا اللى عمله البطريرك وقتها ظهر فيه ان عدد الاقباط كان حوالى الف الاحصاءات اللى اتعملت بعد كده بينت ان عدد سكان مصر ابتدا يزيد من وقت محمد على فى احصا سنه طلع العدد فى احصا سنه وصل عدد المصريين لـ لغاية القرن التسعتاشر عاش غالبية الاقباط منعزلين فى قرى مصر فى احياء معينه فى المدن عصر الخديويه ثورة الانبا كيرلس الرابع لعب دور دبلوماسى بين مصر الحبشه بطرس غالى اول قبطى ياخد الباشاويه فى تاريخ مصر المصريين وقت ثورة فى عهد الخديوى عباس حلمى الاول فى سنه اتوفى البطريرك بطرس السابع بعد ما قعد على كرسى الكرازه المرقسيه سنه حل مكانه الانبا كيرلس الرابع رغم معارضة اساقفه قسسه لكن الانبا كيرلس فى فترة السبع سنين اللى قعدها على كرسى الكرازه عمل اصلاحات كتيره عشان كده اتلقب بالكبير ابو الاصلاح فى عهده لما حصلت مشكله مابين مصر الحبشه على ماية النيل كلفه الخديوى سعيد انه يروح الحبشه عشان يحل المشكله دى ماكانتش اول مره تتدخل الكنيسه المصريه لحل مشكله مابين مصر الحبشه فى العصر الفاطمى العصر المملوكى لعبت الكنيسه المصريه الدور ده كذا مره حمت مصر من القحط المجاعه سعيد باشا اللى حكم مصر من سنه سمح للمصريين مسلمين أقباط بدخول الجيش اللى كان اياميها مسيطر عليه الشراكسه من ضمن اللى دخلوا الجيش وقتها كان احمد عرابى لكن بيتقال ان الأنبا كيرلس طلب من سعيد باشا اعفاء الاقباط من دخول الجيش لكن الأنبا كيرلس نفى انه طلب حاجه زى دى من الخديوى الأغلب ان سبب اعفاء الأقباط انهم اتعرضوا لمضايقات فى الجيش المسيطر عليه الشراكسه الاتراك اللى هما نفسهم كانو بينافسوا بعض بطبيعة الحال كانو شايلين من الأقباط اللى ناصروا الفرنساويه من الشخصيات القبطيه اللى ظهرت فى الفتره دى كان بطرس غالى اللى اتعين سكرتير لنظارة الحقانيه سنه بعدين بقى وكيلها سنه اخد لقب الباشاويه سنه بطرس غالى كان اول قبطى ياخد الباشاويه فى تاريخ مصر لما قامت الثوره العرابيه بطرس غالى كان ليه موقف وطنى من مناصرين الثوره كان فى وفد العرابيين اللى راح يتفاوض مع الخديوى توفيق بوجه سنه اتحسنت احوال الاقباط كل مصر فى عصر الخديويين فضلت الاوضاع كويسه لغاية ماابتلت مصر باحتلال تانى ففى سنه دك الانجليز اسكندريه دخل الجيش البريطانى مصر ضمن احداث الثوره العرابيه احتل الانجليز مصر المستعمرين الجداد مشيوا على خطة فرق تسد محاربة التعليم الصناعه عشان تبقى مصر عايشه فى حضيض التعصب الجهل الفقر المجتمع المصرى فى اواخر القرن تسعتاشر بداية القرن العشرين كان مجتمع خامل بتبرز فيه الحياه الدينيه عن الحياه المدنيه حالة الست القبطيه ماكانتش بتختلف عن حالة الست المسلمه هما الاتنين كانو عايشين فى ظلمات البراقع الاميه الخرافات ماكانوش بيخالطوا الرجاله كانت فى بيوت الاتنين أوده اسمها منظره بيقعد فيها الضيوف الرجاله بعيد عن الستات كل مصر ماكانش فيها مش تلت مدارس ثانوى فى القاهره اسكندريه الكتاتيب كانت لسه منتشره فى الارياف الاقاليم كان للأقباط كتاتيب خاصه بيهم بيتعلموا فيها الصلوات الأدعيه المسيحيه مبادىء القرايه الكتابه مصر تقريبا ماكانش فيها مصرى غنى ان كل الاغنيا كانو يااما أتراك او عائلات تركيه مصريه مخلطه الاغنيا كانو بيصيفوا فى استنبول مصر كانت بتدفع جزيه لتركيا لكن الثقافه الاوروبيه الحديثه كانت ابتدى يشع نورها فى مصر يتأثر بيها المثقفين خاصة بعد نزوح كتاب مسيحيين من الشام لمصر كانو هربانين من الطغيان التركى اصدروا كتب مجلات عصريه بتتكلم عن الادب العلم الحديث دخول المذهب البروتيستانتى مصر عن طريق الاوروبيين كان ليه هوه كمان اثر على الاقباط شويه شويه مع مرور الوقت ابتدا الاقباط يهتموا باحياء اللغه القبطيه يعملوا اصلاحات كنسيه بعد الكنيسه المصريه ماكانت اتجمدت لقرون فضلت على شكلها من العصر البيزنطى بقى من بين الأقباط موظفين كبار محاميين دكاتره كتاب غيرهم اذدهرت بيهم مصر فى سنه اتعين بطرس غالى رئيس وزرا فكان اول قبطى يمسك المنصب ده من وقت احتلال الانجليز مصر لكن الانجليز استخدموا تحريض الأقباط ضد المسلمين تحريض المسلمين ضد الأقباط زى بطرس الاول ما عرض على الاقباط حطهم تحت حماية روسيا عرض الانجليز نفس المشروع على الأقباط زى مارفضوه الأقباط اول مره رفضوه تانى مره الانجليز بقوا يطلعوا احصاءات مش ضروريه عن عدد الموظفين الأقباط الموظفين المسلمين يألبوا الطرفين على بعض فبقى المسلمين من جهه المسيحيين من جهه يعملوا مؤتمرات يزايدوا فيها على بعض يطالبوا بمزايا طائفيه بكده قدر الانجليز زى اى حاكم مستبد انهم يلهو المصريين مسلمين اقباط فى حاجات بعيده عن طلب الاستقلال الدستور الحريه فى الظروف دى انتشر التعصب الدينى من تانى وصل لذروته باغتيال بطرس غالى اول رئيس وزرا قبطى فى فبراير صحيح بطرس غالى اتقتل لأسباب سياسيه اكتر منها دينيه لكن اغتياله من مش شك كان ضربه مؤلمه لأقباط مصر لكن برضه فى الظروف دى رغم حالة التخلف اللى كانت سايده مصر ظهرت قوه وطنيه مصريه اندمج فيها الأقباط من امثال ويصا واصف مرقس حنا وغيرهم وصلت لذروتها فى ثورة اللى كان من زعمائها القبطى القناوى مكرم عبيد اللى كان اسمه الأصلى وليم مكرم عبيد لكن شطب اسم وليم كتعبير عن موقفه المناهض للاستعمار البريطانى فى اترجت كل مصر اتحد كل المصريين أقباط مسلمين رفعوا علم الثوره اللى كان عليه هلال صليب بقى القسسه يخطبوا فى الجوامع الشيوخ يخطبوا فى الكنايس مصر فى انفجرت زى البركان فى وش القهر اللى عانت منه كل طوايف المصريين مع معاناه اضافيه للأقباط من وقت ماضاع استقلال مصر على ايد المستعمرين الرومان البيزنطيين العرب الأتراك الانجليز اللى استباحوا ارض مصر شعب مصر معجزة الثقافه القبطيه صمود الثقافه القبطيه تواصلها لحوالى سنه بيعتبر حاجه اعجازيه الثقافه القبطيه ثقافه عريقه بتمتد جذورها لمصر الفرعونيه هى ثقافه ماهياش هشه دليل كده انها اتماسكت وقفت بصلابه لحوالى سنه قدام كل محاولات التهميش لحد التدمير بطريقه ممكن تتوصف بانها اعجازيه كل اللى استعمروا مصر من رومان بيزنطيين عرب اتراك فوقيهم الارساليات الكاتوليكيه حاولوا يفنوا الثقافه القبطيه استخدموا كل اساليب الخسه الترهيب لكن ماقدروش قوة الثقافه القبطيه ماكانتش بسبب قوه عسكريه او قدرات حربيه بيتمتع بيها الأقباط لكن كانت نابعه من ايمان تشبث بالقوميه القبطيه اللى مركزها كان عبر تاريخ مصر القبطيه الكنيسه المصريه القبطيه سلاح الاقباط ماكانش سيف لا رمح لكن كان التعبير الحضارى بحاجات زى ايقونه او حته قزاز مرسومه عليها رسومات بسيطه عطاء الثقافه القبطيه عمره مااتوقف شارك الأقباط مشاركه حضاريه فى كل مراحل التاريخ المصرى لحد هما تحت اشد الضغوط تاريخ مصر القبطيه هوه تاريخ الشعب القبطى بمعناه الاثنولوجى الثيولوجى هوه تاريخ حضارة ثقافة شعب واجه تحديات كبيره عبر عشرين قرن قدم فيها تضحيات ضخمه الاف الشهداء فى سبيل عدم التنازل عن وجوده ارضه كنيسته شوف كمان القاهره القبطيه المتحف القبطى الحضارة القبطية فهرست مصادر ابن اياس بدائع الزهور فى وقائع الدهور تحقيق محمد مصطفى الهيئة المصرية العامة للكتاب القاهرة ابن تغرى النجوم الزاهرة فى ملوك مصر القاهرة جزء دار الكتب الوثائق القومية مركز تحقيق التراث القاهرة ابو اليسر فرح تاريخ مصر فى عصرى البطالمة والرومان عين للدراسات والبحوث الانسانية الاجتماعية القاهرة جمال الدين الشيال استاذ التاريخ الاسلامي تاريخ مصر الاسلامية جزئين دار المعارف القاهرة حسين فوزى سندباد مصرى جولات فى رحاب التاريخ دار المعارف القاهرة عزيز سوريال عطية تاريخ المسيحية الشرقية ترجمة اسحاق عبيد المشروع القومى للترجمة المجلس الاعلى للثقافة القاهرة علاء طه رزق دراسات فى تاريخ عصر سلاطين المماليك عين للدراسات والبحوث الانسانية الاجتماعية القاهرة قاسم عبده قاسم دكتور عصر سلاطين المماليك التاريخ السياسى والاجتماعى عين للدراسات الانسانية والاجتماعية القاهرة محمد البدرى الحاكم بأمر الله حرم استخدام القبطية لحد فى صلاة المسيحيين اليوم السابع نوفمبر المقريزى اتعاظ الحنفا بأخبار الائمة الفاطميين الخلفا اجزاء الهيئه العامه لقصور الثقافه القاهره المقريزى المواعظ الاعتبار بذكر الخطط الاثار مطبعة الادب القاهرة القلقشندى صبح الأعشى فى صناعة الانشا دار الفكر بيروت منسى يوحنا تاريخ الكنيسة القبطية مكتبة المحبه القاهره مصطفى كمال عبد العليم اليهود فى مصر فى عصرى البطالمة والرومان مكتبة القاهرة الحديثة القاهرة مياس نصر منقريوس الجيش القبطى الوطنى مكتبة مدبولى القاهرة النويرى نهاية الأرب فى فنون الادب مركز تحقيق التراث القاهرة سلامه موسى تربية سلامه موسى دار الجيل القاهرة يعقوب نخلة روفيله تاريخ الامة القبطية مؤسسة مارمرقس لدراسة التاريخ القبطى القاهرة aziz surial atteya the coptic contribution to chriatian civilization tadros malaty introduction to the coptic orthodox church st george church alexandria holbl gunther history of the patolemaic empire routledge london new york isbn sharpe samuel the history of egypt under the ptolemies edward moxon london kessinger publishing reprints usa isbn cribior gymnastics of the mind greek education in hellenistic and roman egypt princeron univ press uk harker loyalty and dissidence in roman egypt cambridge univ press uk bell popular religion in graeco roman egypt the pagan period the journal of egyptian archaeology vol egypt exploration soceity herodotus the histories penguin books هيرودوت encyclopeadea britannica macropeadia encyclopeadea britannica inc usa لينكات خارجيه قراية موضوعية فى تاريخ المسيحية المصرية الحاكم بأمر الله حرم استخدام القبطية لحد فى صلاة المسيحيين تصنيف تاريخ مصر