ابن دانيال
['Samsam22', 'MenoBot', 'GhalyBot', 'Raafat', 'Ramsis II', 'Legobot', 'El Gaafary', 'Meno25', 'M777', 'Blitzkrieg']
شمس الدين محمد بن دانيال بن يوسف بن معتوق الخزاعي الموصلي اتلقب بـ الشيخ الحكيم ام الربيعين الموصل القاهرة حكيم رمدي كحال شاعر فنان عاش فى مصر فى العصر المملوكي اتفوق فى تأليف تمثليات خيال الضل وتصوير حياة الصنايعيه والعمال الجاليات اللى كانت عايشه فى مصر فى زمنه واللهجات الخاصة بيهم وكان بيقلدهم بطريقة تضحك من اشهر تمثلياته اللى لسه مخطوطاتها موجوده طيف الخيال عجيب غريب المتيم وضائع اليتيم من اشهر عرايسه كانت عروسه اسمها عقود النظام فيمن ولي مصر من الحكام بتعتبر اعمال ابن دانيال تصوير حي لعصره وصفه المؤرخ المقريزي بأنه كان كثير المجون والشعر البديع كتابه طيف الخيال لم يصنف مثله فى معناه نشئته نزوحه لمصر اتولد ابن دانيال فى حى الاربعين فى الموصل فى فتره مضطربه مليانه بالأحداث التاريخيه المهمه اللى كان من ضمنها غزو المغول بقيادة هولاكو لأرض الجزيرة العراق بزوغ نجم دولة المماليك البحرية فى مصر الموصل أياميها كانت مزدهره فى الادب الثقافه درس ابن دانيال القرأن دخل المدرسه لما كان صبى دخل المغول ارض الجزيره دمروا بغداد قضوا على الخلافه العباسيه إضطرت الناس قتها تهرب على سوريا لغاية ما المغول دخلوا سوريا هى كمان فهربوا على مصر المعقل الآمن فى المنطقه ابن دانيال كان من ضمن اللى نزحوا لمصر وقت هوجة المغول وصل ابن دانيال القاهره سنة كان عنده بتاع سنه مصر وقتيها كان بيحكمها السلطان الظاهر بيبرس رابع سلاطين الدوله المملوكيه او خامسهم فى حالة إعتبار شجر الدر اولهم مصر بعد سقوط الخلافه فى بغداد دخول المغول سوريا تهديداتهم المستمره ليها بقت ام المنطقه حصنها المنيع مركزها الحضارى الوحيد ومقر الخلافه العباسيه الجديده اللى عملها الظاهر بيبرس فى القاهره عهد الظاهر بيبرس كان عهد حروب معارك ضد الصليبيين المغول كان راجل جد اتحمل مسئولية الدفاع عن مصر المنطقه اللى كانت بتواجه مخاطر كبيره فكان عهده عهد تقشف خالى من الترف ما فيهوش أنس فرفشه لما وصل ابن دانيال مصر لقى الظاهر بيبرس لسه مطلع مرسوم يمنع الملاهى الخمور الحشيش الدعاره بيحكى ابن دانيال انه لما وصل من موصل الحدباء الى الديار المصرية فى الدولة الظاهرية سقى الله عهدها وأعذب فى الجنان وردها وجدت تلك الرسوم دارسة ومواطن انسها غير أنسة عافية الاثار ساقطة الحد بالعثار هزم امر السلطان جيش الشيطان وتولى الخوان والي القاهرة اهراق الخمور واحراق الحشيش وتبديد المزور واستتاب العلوق واللواطي وحجر البغاة ابن دانيال اتأقلم بسرعه على مصر ثقافتها بقى يتكلم بالمصرى زى المصريين اتمصر خالص بقى شاطر فى كتابة الشعر بألفاظ روح مصريه زى يا سائلي عن حرفتي فى الوري ضيعتي فيهم وإفلاسي ما حال من درهم إنفاقه بأخده من أعين الناس بعت عبدي حماري معا وبقت لا فوقي لا تحتي سبب شكوته المره دى انه حالته الماديه كانت صعبه كان بيشتغل كحال يا دوبك أجره اللى بياخده من أعين الناس كان بيعيشه بالعافيه خيال الضل صورة karagoz jacobrown jpg تصغير px نموذج حديث لخيال الضل خيال الضل كان اياميها رايج فى مصر مصدر من مصادر المتعه الترفيه كان كل المصريين من كل الطبقات بما فيهم السلاطين بيحبوا يتفرجوا على عروضه المصريين فى العصر المملوكى زى فى العصور التانيه كانو مرحين بيحبوا الضحك الفرفشه ميزه للمصريين وسط منطقه جافه متجهمه ابن بطوطة اللى زار مصر ايام السلطان الناصر محمد بن قلاوون لاحظ الموضوع ده وصف المصريين فى كتاب رحلاته بانهم ذوو طرب وسرور ولهو ابن دانيال رغم المحن المآسى اللى عاشها كان شخص مرح دمه خفيف عجبه موضوع خيال الضل فدخل كاره لقى نفسه فيه كان هو اللى بيعمل كل حاجه هو اللى كان بيألف التمث بعديه حوارها هو اللى بيخرجها هو اللى بيلحن أغانيها هو اللى بيصمم هدوم عرايسها فوق كده كان هو كمان اللى بيحركها بيتكلم يطلع الأصوات خيال الضل كان فن حرفه مش مجرد تهريج زى الأراجوز كانت له تمثليات بحوار بيتكتب قبل ما تتمثل زى المسرحيات دلوقتى مش كلام إعتباطى بيتقال وقت العرض حسب الظروف كانت التمثليات اللى اسمها البابات بتعبر بطريقه مرحه عن مسائل إجتماعيه سياسيه أحداث شاغله بال المجتمع الناس اياميها فنان خيال الضل كان اسمه مخيالى شغلانته كانت اسمها مخايله فى الاول ابن دانيال كان بيجمع بين شغلته فى المخايله شغلته فى الكحاله كان عنده دكان كحل بيعالج فيه عيون الناس جوه باب الفتوح بالليل كان بيقعد فى بيته يألف المسرحيات الأشعار لكن الحال المتعب ده ما دامش كتير لإنه اشتهر بسرعه بقى مخايلى معروف بيروحوله الامرا أكابر القاهره يطلبوا منه يروح لهم يقدم عروض خاصه ليهم لضيوفهم فى قصورهم كانو بيحبوه بيدوه فلوس هدايا بيعزموه فى حفلاتهم عشان يرفه عن معازيمهم بخفة دمه عروضه أشعاره عروض خيال الضل كانت بتتعمل فى مسارح مخصصه اماكن عامه لكن المخا بعديه كانو كمان بيروحوا يقدموا عروضهم فى الافراح الحفلات ابن دانيال قعد الحال ده لغاية ما الدوله المصريه طلعت له مرتب ثابت من الديوان بقى مبسوط مادى حالته بقت عال العال بيحكى المؤرخ ابن أيبك الدواداري إن ابن دانيال كان ممن يترددون الى الملوك من السادة الفضلاء فى ذلك العهد وإنه كان من ضمن جماعة من اهل الفضل والأدب كانو ينهبون العيش بالاداب ويستخرجون لباب اللباب من ذوي الألباب فى كل فن وباب بابات ابن دانيال البابات الدانياليه مسرحيات خيال الضل كان اسمها بابات مفردها بابة معظم بابات ابن دانيال ضاعت ما فضلش منها الا تلاته خيال الطيف مخطوطتها محفوظة فى دار الكتب الوثائق القوميه فى القاهره عجيب وغريب المتيم والضائع اليتيم ابن دانيال كتب باباته على شكل حوار نثرى شعرى بالمصرى الجميل صور فيها حياة الشعب المصرى الصنايعيه ولاد البلد الجاليات اللى كانت عايشه فى مصر اللى كان بيقدر يقلد طريقة كلامهم كويس بطريقه فكاهيه خلق شخصيات كتيره زى عجيب الدين الواعظ عسلية المعاجيني عواد الشرماط مبارك الفيال ابو القطط زغبر الكلبي ناتو السوداني وأبو العجب صاحب الجدي أكتر من كده كانت عنده عروسه اسمها عقود النظام فيمن ولي مصر من الحكام مخطوطات ابن دانيال القيمه النادره دى حظيت باهتمام كبير من جهة الباحثين المؤرخين اللى درسوها بالتفصيل حرروها نشروها فيه مراجع بتقول إن البابات دى اتلاقت بالصدفه فى مخطوطه قديمه كان محتفظ بيها فى مكتبة احمد تيمور باشا بعدين اتنقلت دار الكتب المصريه اتعثر كمان على نسختين تانيين من المخطوطه دى واحده فى مكتبة الاسكوريال فى اسبانيا والتانيه فى مكتبة استانبول فى تركيا بيعتقد الباحثين ان المخطوطات اللى اتلاقت دى اتدونت بعد وفاة الشيخ ابن دانيال بابة طيف الخيال طيف الخيال بتعتبر أروع البابات الدانياليه التلاته فيه باحثين ادباء نقاد بيعتبروها أبدع مسرحيه اتكتبت فى تاريخ خيال الضل المصري المؤرخ المقريزي صف العمل ده بإنه لم يصنف مثله فى معناه البابه دى رسمت صوره لواقع الحياه فى مصر فى القرن السابع هجرى التلاتاشر ميلادى بعاداته وتقاليده ولغته وألفاظه البابه بتعرض باسلوب كوميدى بيتسمى الفارس يعنى المهزله نقد سياسى لاذع لحدث مشهور حصل أياميها وهو إن السلطان الظاهر بيبرس جاب واحد اسمه ابو العباس احمد إبن الخليفة الظاهر على القاهره عشان يعمله خليفه عباسى بطل البابه اللى اسمه وصال هو الصورة الكوميديه لأبو العباس احمد ده بابة عجيب وغريب عجيب وغريب مش تمث بعديه كامله متواصله لكن اسكتشات كوميديه مش مرتبطه ببعضها ابطال البابه دى مجموعة شخصيات شعبيه من الصنايعيه الحرفيين البياعين اللى بيلفوا فى الأسواق والموالد فى الشوارع وقت الأعياد بابة عجيب وغريب بتعرض شخصيه أساميها تاريفا زى غريب الصافي وعجيب الدين الواعظ وحويس الحاوي هلال المنجم ميمون القراد شدقم البلاغ صاحب الرمح والسيف وغيرهم والبابة بتعتبر وثيقه تاريخيه تسجيل شعبى وشاهد حى على العصر اللى عاش فيه ابن دانيال وبتظهر البابه دى قدرة براعة ابن دانيال على صياغة الألفاظ الشعبيه المصريه اللى كانت متداوله أياميها لسه متداوله فى مصر لغاية دلوقتى على تصوير الفساد الإجتماعي وده ضاف للبابه دى قيمه اجتماعيه بابة المتيم والضائع اليتيم من الكوميديا بابة اليتيم والضائع اليتيم زى البابتين التانيين لكن من ناحية الاسلوب المضمون بتختلف عنهم وبدرجة خلت باحثين يشكوا فى كونها من تأليف ابن دانيال او إنها من تأليفه لكن بطريقه ما إتعرضت للمسخ والتحريف بالمقارنه اسلوب البابه دى اسلوب هابط مليان مجون خلاعة لكن الباحثين اللى بيعتقدوا إنها من تأليف ابن دانيال بيبرروا اسلوب البابة بإنه بيتماشى مع الروح اللى كانت سايدة أياميها من الميل للمتع الحسيه والمجون وبتضم البابه شخصيات انسانيه شخصيات حيوانيه وجماديه من ضمن الشخصيات الانسانيه الرئيسيه فى البابه المتيم الذميم بابا البيرم والحكم زيهون بتظهر فى الرواية ديوك وكباش وتيران ملحقات ترابيزات الأكل كمان ابن دانيال بسمه فى عصر مضطرب التلت بابات اللى فضلوا نجيوا من الضياع بعد كل المجون الكوميديا اللى فيهم بتنتهي كلها باستثارة الضمير الدينى والأخلاقى بتتختم بطلب التوبة والانابه ابن دانيال بسبب شغلته كحال فى القاهره القديمه كان متصل بطريقه مستمره بعامة الشعب لإن خلفيته كنازح هربان من الموصول إتحامى بمصر كان بيحس بمعاناة الناس فطلعت اعماله معبرة عن مشكلات الطبقه الكادحة فى المجتمع وآلام البشر فى المنطقه فى مرحله مضطربه من تاريخها عمل كده بالفكاهه الكوميديا بنشر الفرحه والبسمه بين الناس نزح ابن دانيال على مصر سنة اتوفى فيها سنة وبكده يبقى عاش فى مصر بتاع اربعه اربعين سنة إتمصر فيها بالكامل روح ثقافه لغه وشاف عهود اكبر سلاطين مصر من المماليك البحرية الظاهر بيبرس المنصور قلاوون الأشرف خليل الناصر محمد بن قلاوون فهرست وملحوظات المراجع ابن إياس بدائع الزهور فى وقائع الدهور تحقيق محمد مصطفى الهيئة المصرية العامة للكتاب القاهرة ابو بكر بن عبد الله بن أيبك الدواداري كنز الدرر وجامع الغرر مصادر تأريخ مصر الاسلامية المعهد الألماني للآثار الاسلامية القاهرة ابن بطوطة رحلة ابن بطوطة المسماة تحفة النظار فى غرائب الأمصار وعجائب الأسفار دار الكتب العلمية بيروت جمال الدين الشيال استاذ التاريخ الاسلامي تاريخ مصر الاسلامية دار المعارف القاهرة حمدى السعداوى المماليك المركز العربى للنشر معروف أخوان للنشر والتوزيع الاسكندرية شوقى ضيف الفكاهة فى مصر القاهرة قاسم عبده قاسم عصر سلاطين المماليك التاريخ السياسي والاجتماعي عين للدراسات الانسانية والاجتماعية القاهرة لطفى احمد نصار وسائل الترفيه فى عصر سلاطين المماليك الهيئة المصرية العامة للكتاب القاهرة المقريزى السلوك لمعرفة دول الملوك تحقيق محمد عبد القادر عطا دار الكتب العلمية بيروت الموسوعة الثقافية مؤسسة فرانكلين للطباعة والنشر القاهرة نيو يورك تصنيف مواليد تصنيف وفيات تصنيف متمصرين تصنيف مهاجرين لمصر