{"word_count": 1036, "character_count": 6625}
"As indústrias criativas empregavam, em 2009, no Norte de Portugal e na Galiza, 64.000 pessoas, representando uma faturação superior a 2,3 mil milhões de euros, aponta um estudo a que a Lusa teve acesso" (via RTP). O mesmo texto indica que o estudo foi coordenado pelo Agrupamento Europeu de Cooperação Territorial (AECT) Galiza-Norte de Portugal, volume de 328 páginas. As indústrias criativas são apresentadas como "unha serie de actividades diversas que van desde os subsectores tradicionais ás de alto índice tecnolóxico ou ás orientadas á prestación de servizos. Deste xeito abranguen actividades tan diversas como arte folclórica, festivais, música, libros, pintura e artes dramáticas, industria do cine, fotografía, radiodifusión, animación dixital e videoxogos, deseño, arquitectura ou publicidade" (em galego no documento disponível).Seguindo o texto da Lusa, Elvira Vieira, diretora do AECT, explicou que "Este setor tem uma vantagem porque o seu recurso principal é ilimitado, que é o capital intelectual e a criatividade. Assim, sem grandes recursos financeiros, pode ter um papel muito importante no aumento da competitividade empresarial e contribuir para o desenvolvimento económico e para a coesão do território". Do lado português, que aparece com a indicação de Norte de Portugal [que julgo corresponder à área de atuação da Comissão de Coordenação e Desenvolvimento Regional do Norte], os dados de 2009 apontavam para 20703 empresas do setor, com 43355 trabalhadores, que representavam 6% do tecido empresarial da região. A faturação ascendeu a 1,2 mil milhões de euros, com 70% do volume de negócios a corresponder à produção gráfica, seguido do audiovisual (6%) e das artes cénicas (3%). Crítica: do total de volume de negócios, o atribuído ao audiovisual é muito baixo (6%) (p. 178), o que inibe um progresso dentro do feixe de atividades das indústrias criativas no sentido internacional do conceito.Comentários: não haveria lugar a dados mais recentes dado estarmos no final de fevereiro de 2012? Os dados de 2009 são comparados a anos anteriores, e não são brilhantes: "en 2009 o número de empresas no Norte de Portugal que desenvolvía as súas actividades dentro das industrias culturais e creativas ascendía a 20 703, o que representa un 3,66 % menos que no ano 2008, e o 4,45 % menos que en 2007" (em galego no texto original) (p. 170). Haverá tendências mais próximas da atualidade onde se verifique de que modo a crise financeira está a prejudicar ainda mais as atividades culturais? O texto tem uma chamada para a assimetria do país: "Delas, o 37,21 % dedicábase a actividades relacionadas coas artes gráficas e a edición (impresión e edición de xornais e revistas, preimpresión, impresión, distribución, edición de libros, acabados etc.); outro 19,3 5% á publicidade, o 11,95 % á arquitectura e o 10,37 % ao deseño (tanto gráfico coma industrial e, neste caso, moi centrado no deseño de xoias). Chama a atención o reducido peso relativo da industria audiovisual no que se refire ao tecido empresarial, que ten a súa explicación na inexistencia de canle rexional (con todo o que para os efectos de demanda na xeración de contidos e na prestación de servizos auxiliares leva parello) e no centralismo nos servizos das nacionais en Lisboa" (em galego no original) (p. 174).O texto volta a destacar a mesma tendência que caracteriza o panorama do Norte de Portugal face a Lisboa: "Desta clasificación por actividades pódese concluír que o 51 % das empresas que opera na industria audiovisual do Norte de Portugal presta servizos auxiliares, peso que non parece corresponderse coa madurez do sector. A xeración de contidos, que viría da man das empresas dedicadas á produción de cine, vídeo, TV ou de animación, representa só o 36 % do tecido empresarial, e faría referencia á verdadeira actividade cultural ou creativa. Finalmente, só o 13 % das empresas se decida a tarefas de distribución e á exhibición cinematográfica, un peso reducido que podería deberse a que a titularidade de moitas das salas de exhibición está en mans de grupos multinacionais con domicilio social en Lisboa" (p. 215).O estudo aponta, contudo, "a xulgar polos datos de emprego ata agora comentados, é posible concluír que as industrias culturais e creativas na rexión Norte de Portugal mostran unha importante capacidade xeradora de emprego" (em galego no texto original) (p. 184).Deixo apenas os dados respeitantes a uma atividade que venho seguindo de mais perto, a rádio, para se perceber do que se fala. De 2006 para 2009, houve uma quebra dramática de 53,18% na facturação (que se situa especificamente em 2007) e um pequeno crescimento no emprego. A situação será, certamente, ainda mais alarmante no momento presente.As conclusões relativamente ao Norte de Portugal indicam "Ante a falta de peso do sector audiovisual dentro das ICC da rexión Norte, por non dispoñer de centros de produción autónomos que puideran ter un efecto de demanda de servizos a consecuencia do forte centralismo arredor de Lisboa, faise necesario impulsar un modelo de audiovisual propio para a rexión. O valor simbólico que a arquitectura ten en Portugal, que conta con figuras de renome no panorama internacional, non está apoiado cun valor/peso da arquitectura nas contas globais, o que fai pensar nunha falta de imaxe de marca e de carencias no que ás capacidades de internacionalización se refire. Algunhas das empresas tradicionais da rexión sobreviviron adoptando innovacións tecnolóxicas incorporadas nos equipos empregados no proceso produtivo, pero desatenderon a parte creativa e de deseño, que foi importado. Por iso faise preciso incidir na innovación de base non tecnolóxica e impulsar a transferencia do sector cultural aos sectores maduros da economía portuguesa (efecto polinización sobre outros sectores produtivos). Apréciase unha tendencia cara á confluencia da arte, a ciencia e a tecnoloxía, o que facilita a creación de traballos innovadores, converxentes e transnacionais, que fan máis doados os necesarios procesos de internacionalización. Os investimentos en incubadoras creativas e os programas de emprendemento non foron acompañados de capital risco-semente, ou de produtos financeiros que facilitaran a creación deste sector. Pero os instrumentos financeiros deben ser adaptados ás especificidades da industria creativa porque teñen modelos de negocio moi específicos e vinculados co inmaterial. É preciso que a axenda da cultura sexa converxente coa axenda da educación, de xeito que o sistema educativo incorpore a creatividade dentro das súas prioridades" (em galego no texto original) (páginas 301-302).