{"word_count": 1241, "character_count": 9753}
(5,1,1.) Psyche teneris et herbosis locis in ipso toro roscidi graminis suaue recubans, tanta mentis perturbatione sedata, dulce conquieuit. iamque sufficienti recreata somno placido resurgit animo. (2.) uidet lucum proceris et uastis arboribus consitum, uidet fontem uitreo latice perlucidum; medio luci meditullio prope fontis adlapsum domus regia est aedificata non humanis manibus sed diuinis artibus.(3.) iam scies ab introitu primo dei cuiuspiam luculentum et amoenum uidere te diuersorium. nam summa laquearia citro et ebore curiose cauata subeunt aureae columnae, parietes omnes argenteo caelamine conteguntur bestiis et id genus pecudibus occurrentibus ob os introeuntium. (4.) mirus prorsum {magnae artis} homo immo semideus uel certe deus, qui magnae artis suptilitate tantum efferauit argentum. (5.) enimuero pauimenta ipsa lapide pretioso caesim deminuto in uaria picturae genera discriminantur: uehementer iterum ac saepius beatos illos qui super gemmas et monilia calcant! (6.) iam ceterae partes longe lateque dispositae domus sine pretio pretiosae totique parietes solidati massis aureis splendore proprio coruscant, ut diem suum sibi domus facia{n}t [del. ς : faciant F] licet sole nolente: sic cubicula sic porticus sic ipsae balneae [F2 : ualneae F : ualuae ς, aliquot edd.] fulgurant. (7.) nec setius opes ceterae maiestati domus respondent, ut equidem illud recte uideatur ad conuersationem humanam magno Ioui fabricatum caeleste palatium.(5,2,1.) inuitata Psyche talium locorum oblectatione propius accessit et paulo fidentior intra limen sese facit, mox prolectante studio pulcherrimae uisionis rimatur [Fmarg, φ : miratur F] singula et altrinsecus aedium horrea sublimi fabrica perfecta magnisque congesta gazis conspicit. nec est quicquam quod ibi non est. (2.) sed praeter ceteram tantarum diuitiarum admirationem hoc erat praecipue mirificum, quod nullo uinculo, nullo claustro, nullo custode totius orbis t&#60;h&#62;ensaurus [tensaurus F : thesaurus φ] ille muniebatur.(3.) haec ei summa cum uoluptate uisenti offert sese uox quaedam corporis sui nuda et: “quid – inquit – domina, tantis obstupescis opibus? tua sunt haec omnia. prohinc cubiculo te refer et lectulo lassitudinem refoue et ex arbitrio lauacrum pete. (4.) nos, quarum uoces accipis, tuae famulae sedulo tibi praeministrabimus nec corporis curatae tibi regales epulae morabuntur”.Les décors des murs[caption id="" align="alignnone" width="853"] Pompéi I 6,15 Casa della Caccia The Wilhelmina and Stanley A. Jashemski archive in the University of Maryland Library, Special Collections, Creative Commons Attribution-Non-Commercial License v.4 (https://pompeiiinpictures.com/).[/caption]Les modèles épiquesHomère et le palais d'AlcinoosOd. 7,81-132…αὐτὰρ ὈδυσσεὺςἈλκινόου πρὸς δώματ' ἴε κλυτά· πολλὰ δέ οἱ κῆρὥρμαιν' ἱσταμένῳ, πρὶν χάλκεον οὐδὸν ἱκέσθαι.ὥς τε γὰρ ἠελίου αἴγλη πέλεν ἠὲ σελήνηςδῶμα καθ' ὑψερεφὲς μεγαλήτορος Ἀλκινόοιο.                                85χάλκεοι μὲν γὰρ τοῖχοι ἐληλέδατ' ἔνθα καὶ ἔνθα,ἐς μυχὸν ἐξ οὐδοῦ, περὶ δὲ θριγκὸς κυάνοιο·χρύσειαι δὲ θύραι πυκινὸν δόμον ἐντὸς ἔεργον·ἀργύρεοι δὲ σταθμοὶ ἐν χαλκέῳ ἕστασαν οὐδῷ,ἀργύρεον δ' ἐφ' ὑπερθύριον, χρυσέη δὲ κορώνη.                              90χρύσειοι δ' ἑκάτερθε καὶ ἀργύρεοι κύνες ἦσαν,οὓς Ἥφαιστος ἔτευξεν ἰδυίῃσι πραπίδεσσιδῶμα φυλασσέμεναι μεγαλήτορος Ἀλκινόοιο,ἀθανάτους ὄντας καὶ ἀγήρως ἤματα πάντα.ἐν δὲ θρόνοι περὶ τοῖχον ἐρηρέδατ' ἔνθα καὶ ἔνθα                            95ἐς μυχὸν ἐξ οὐδοῖο διαμπερές, ἔνθ' ἐνὶ πέπλοιλεπτοὶ ἐΰννητοι βεβλήατο, ἔργα γυναικῶν.ἔνθα δὲ Φαιήκων ἡγήτορες ἑδριόωντοπίνοντες καὶ ἔδοντες· ἐπηετανὸν γὰρ ἔχεσκον.χρύσειοι δ' ἄρα κοῦροι ἐϋδμήτων ἐπὶ βωμῶν                                   100ἕστασαν αἰθομένας δαΐδας μετὰ χερσὶν ἔχοντες,φαίνοντες νύκτας κατὰ δώματα δαιτυμόνεσσι.πεντήκοντα δέ οἱ δμῳαὶ κατὰ δῶμα γυναῖκες[…]ἔκτοσθεν δ' αὐλῆς μέγας ὄρχατος ἄγχι θυράωντετράγυος· περὶ δ' ἕρκος ἐλήλαται ἀμφοτέρωθεν.ἔνθα δὲ δένδρεα μακρὰ πεφύκασι τηλεθάοντα,ὄγχναι καὶ ῥοιαὶ καὶ μηλέαι ἀγλαόκαρποι                                        115συκέαι τε γλυκεραὶ καὶ ἐλαῖαι τηλεθόωσαι.τάων οὔ ποτε καρπὸς ἀπόλλυται οὐδ' ἀπολείπειχείματος οὐδὲ θέρευς, ἐπετήσιος· ἀλλὰ μάλ' αἰεὶζεφυρίη πνείουσα τὰ μὲν φύει, ἄλλα δὲ πέσσει.ὄγχνη ἐπ' ὄγχνῃ γηράσκει, μῆλον δ' ἐπὶ μήλῳ,                                 120αὐτὰρ ἐπὶ σταφυλῇ σταφυλή, σῦκον δ' ἐπὶ σύκῳ.ἔνθα δέ οἱ πολύκαρπος ἀλῳὴ ἐρρίζωται,τῆς ἕτερον μέν θ' εἱλόπεδον λευρῷ ἐνὶ χώρῳτέρσεται ἠελίῳ, ἑτέρας δ' ἄρα τε τρυγόωσιν,ἄλλας δὲ τραπέουσι· πάροιθε δέ τ' ὄμφακές εἰσιν                            125ἄνθος ἀφιεῖσαι, ἕτεραι δ' ὑποπερκάζουσιν.ἔνθα δὲ κοσμηταὶ πρασιαὶ παρὰ νείατον ὄρχονπαντοῖαι πεφύασιν, ἐπηετανὸν γανόωσαι.ἐν δὲ δύω κρῆναι ἡ μέν τ' ἀνὰ κῆπον ἅπαντασκίδναται, ἡ δ' ἑτέρωθεν ὑπ' αὐλῆς οὐδὸν ἵησι                       130πρὸς δόμον ὑψηλόν, ὅθεν ὑδρεύοντο πολῖται.τοῖ' ἄρ' ἐν Ἀλκινόοιο θεῶν ἔσαν ἀγλαὰ δῶρα.  84 : cf. Apulée 5,1,6 parietes … splendore proprio coruscant, ut diem suum sibi domus facia{n}t licet sole nolente85 : cf. Apulée 5,1,3 summa laquearia86 : cf. Apulée 5,1,6 totique parietes solidati massis aureis91-94 : cf. Apulée 5,1,3 parietes omnes argenteo caelamine conteguntur bestiis et id genus pecudibus occurrentibus ob os introeuntium114 : cf. Apulée 5,1,2 uidet lucum proceris et uastis arboribus consitum129-131 : cf. Apulée 5,1,2 uidet fontemOvide et le palais du SoleilOvide met. 2,1-18regia Solis erat sublimibus alta columnis,clara micante auro flammasque imitante pyropo,cuius ebur nitidum fastigia summa tegebat,argenti bifores radiabant lumine ualuae.materiam superabat opus: nam Mulciber illic                              5aequora caelarat medias cingentia terrasterrarumque orbem caelumque, quod imminet orbi.caeruleos habet unda deos, Tritona canorumProteaque ambiguum ballaenarumque prementemAegaeona suis inmania terga lacertis                                           10Doridaque et natas, quarum pars nare uidetur,pars in mole sedens uiridis siccare capillos,pisce uehi quaedam: facies non omnibus una,non diuersa tamen, qualem decet esse sororum.terra uiros urbesque gerit siluasque ferasque                              15fluminaque et nymphas et cetera numina ruris.haec super inposita est caeli fulgentis imago,signaque sex foribus dextris totidemque sinistris.1 : cf. Apulée 5,1,3 summa laquearia2 : cf. Apulée 5,1,6 totique parietes solidati massis aureis3 : cf. Apulée 5,1,3 laquearia citro et ebore… subeunt aureae columnae4 : cf. Apulée 5,1,6 porticus sic ipsae balneae [F2 : ualneae F : ualuae ς2, aliquot edd.] fulgurant15 : cf. Apulée met. 5,1,3-4 argenteo caelamine… efferauit argentum Stace et le palais de MarsStace Theb. 7,40-63hic steriles delubra notat [sc. Mercurius] Mauortia siluas(horrescitque tuens), ubi mille furoribus illicingitur auerso domus inmansueta sub Haemo.ferrea compago laterum, ferro arta terunturlimina, ferratis incumbunt tecta columnis.laeditur aduersum Phoebi iubar, ipsaque sedem                          45lux timet, et durus contristat sidera fulgor.digna loco statio: primis salit Impetus amense foribus caecumque Nefas Iraeque rubentesexanguesque Metus, occultisque ensibus astantinsidiae geminumque tenens Discordia ferrum.                           50innumeris strepit aula Minis, tristissima Virtusstat medio, laetusque Furor uultuque cruentoMors armata sedet; bellorum solus in arissanguis et incensis qui raptus ab urbibus ignis. terrarum exuuiae circum et fastigia templi                                   55captae insignibant gentes: caelataque ferrofragmina portarum bellatricesque carinaeet uacui currus protritaque curribus ora,paene etiam gemitus: adeo uis omnis et omneuulnus. ubique ipsum, sed non usquam ore remisso                    60cernere erat: talem diuina Mulciber arteediderat; nondum radiis monstratus adulterfoeda catenato luerat conubia lecto.44 : cf. Apulée 5,1,3 summa laquearia… subeunt aureae columnae61: cf. Apulée 5,1,2 diuinis artibusLucain et le palais de CléôpatreLucain 10,111-126ipse locus templi, quod uix corruptior aetasextruat, instar erat, laqueataque tecta ferebant diuitias crassumque trabes absconderat aurum.nec summis crustata domus sectisque nitebatmarmoribus, stabatque sibi non segnis achates                            115purpureusque lapis, totaque effusus in aulacalcabatur onyx; hebenus Mareotica uastosnon operit postes sed stat pro robore uili,auxilium non forma domus. ebur atria uestit,et suffecta manu foribus testudinis Indae                                     120terga sedent, crebro maculas distincta zmaragdo.fulget gemma toris, et iaspide fulua supellexstrata micant, Tyrio cuius pars maxima fucococta diu uirus non uno duxit aeno,pars auro plumata nitet, pars ignea cocco,                                   125ut mos est Phariis miscendi licia telis.  112 : cf. Apulée 5,1,3 laquearia113 : cf. Apulée 5,1,3 aureae columnae116-117 : cf. Apulée 5,1,5 pauimenta ipsa lapide pretioso caesim deminuto… calcant119 : cf. Apulée 5,1,3 summa laquearia… ebore curiose cauataApulée et le palais de Xerxès Apulée mund. 26Cambyses et Xerxes, et Darius potentissimi reges fuerunt; horum praepotentiam, quam ex opibus collegerant, lenocinium uitae effecerat celsiorem, cum eorum alter, apud Susam et Ecbatanas ut in fano quodam sacratus, nulli temere notitiam oris sui panderet, sed &#60;esset&#62; circumsaeptus admirabili regia, cuius tecta fulgerent eboris niue, argenti luce, flammis ex auro uel electri claritate. Limina uero alia prae aliis erant; interiores fores exteriores ianuae muniebant portaeque ferratae et muri adamantina firmitate. ante fores uiri fortes stipatoresque regalium laterum tutela peruigili custodiam per uices sortium sustinebant.Cf. Murgatroyd, P. (1997), « Apuleian Ecphrasis: Cupid’s Palace at Met. 5,1-5,2 », Hermes 125, 257-366.