{"word_count": 1671, "character_count": 11110}
Lettres sans cadre épistolaireepist. 1,1-4 ita fac, mi Lucili: uindica te tibi, et tempus quod adhuc aut auferebatur aut subripiebatur aut excidebat collige et serua. persuade tibi hoc sic esse ut scribo: quaedam tempora eripiuntur nobis, quaedam subducuntur, quaedam effluunt. turpissima tamen est iactura quae per neglegentiam fit. et si uolueris adtendere, magna pars uitae elabitur male agentibus, maxima nihil agentibus, tota uita aliud agentibus. (2.) quem mihi dabis qui aliquod pretium tempori ponat, qui diem aestimet, qui intellegat se cotidie mori? in hoc enim fallimur, quod mortem prospicimus: magna pars eius iam praeterît; quidquid aetatis retro est mors tenet. fac ergo, mi Lucili, quod facere te scribis, omnes horas conplectere; sic fiet ut minus ex crastino pendeas, si hodierno manum inieceris. (3.) dum differtur uita transcurrit. omnia, Lucili, aliena sunt, tempus tantum nostrum est; in huius rei unius fugacis ac lubricae possessionem natura nos misit, ex qua expellit quicumque uult. et tanta stultitia mortalium est ut quae minima et uilissima sunt, certe reparabilia, inputari sibi cum inpetrauere patiantur, nemo se iudicet quicquam debere qui tempus accepit, cum interim hoc unum est quod ne gratus quidem potest reddere. (4.) interrogabis fortasse quid ego faciam qui tibi ista praecipio. fatebor ingenue: quod apud luxuriosum sed diligentem euenit, ratio mihi constat inpensae.Moralisation des conventions épistolairesepist. 15,1 mos antiquis fuit, usque ad meam seruatus aetatem, primis epistulae uerbis adicere « si uales bene est, ego ualeo ». recte nos dicimus « si philosopharis, bene est ». ualere enim hoc demum est. sine hoc aeger est animus; corpus quoque, etiam si magnas habet uires, non aliter quam furiosi aut frenetici ualidum est.&#160;epist. 20,1 si uales et te dignum putas qui aliquando fias tuus, gaudeo; mea enim gloria erit, si te istinc ubi sine spe exeundi fluctuaris extraxero.epist. 110,1 ex Nomentano meo te saluto et iubeo habere mentem bonam, hoc est propitios deos omnis, quos habet placatos et fauentes quisquis sibi se propitiauit.Platon εὖ πράττειν (ap. Diog. Laert. 3,61 ; Lucian. de lapsu 4)Épicure εὖ διάγειν (ap. Diog. Laert. 3,61), σπουδαίως ζῆν (ap. Diog. Laert. 10,14), ὑγιαίνειν (ap. Lucian. de lapsu 6)Cadres épistolairesLa campagneepist. 12,1-3 quocumque me uerti, argumenta senectutis meae uideo. ueneram in suburbanum meum et querebar de inpensis aedificii dilabentis. ait uilicus mihi non esse neglegentiae suae uitium, omnia se facere, sed uillam ueterem esse. haec uilla inter manus meas creuit: quid mihi futurum est, si tam putria sunt aetatis meae saxa? (2.) iratus illi proximam occasionem stomachandi arripio. «&#160;apparet – inquam – has platanos neglegi: nullas habent frondes. quam nodosi sunt et retorridi rami, quam tristes et squalidi trunci! hoc non accideret si quis has circumfoderet, si inrigaret&#160;». iurat per genium meum se omnia facere, in nulla re cessare curam suam, sed illas uetulas esse. quod intra nos sit, ego illas posueram, ego illarum primum uideram folium. (3.) conuersus ad ianuam «&#160;quis est iste? – inquam – iste decrepitus et merito ad ostium admotus? foras enim spectat. unde istunc nanctus es? quid te delectauit alienum mortuum tollere?&#160;». at ille «&#160;non cognoscis me? – inquit –: ego sum Felicio, cui solebas sigillaria adferre; ego sum Philositi uilici filius, deliciolum tuum&#160;». «&#160;perfecte – inquam – iste delirat: pupulus, etiam delicium meum factus est? prorsus potest fieri: dentes illi cum maxime cadunt&#160;». debeo hoc suburbano meo, quod mihi senectus mea quocumque aduerteram apparuit.La villeepist. 18,1-4 December est mensis: cum maxime ciuitas sudat. Ius luxuriae publice datum est; ingenti apparatu sonant omnia, tamquam quicquam inter Saturnalia intersit et dies rerum agendarum; adeo nihil interest ut &#60;non&#62; uideatur mihi errasse qui dixit olim mensem Decembrem fuisse, nunc annum. (2.) si te hic haberem, libenter tecum conferrem quid existimares esse faciendum, utrum nihil ex cotidiana consuetudine mouendum an, ne dissidere uideremur cum publicis moribus, et hilarius cenandum et exuendam togam. nam quod fieri nisi in tumultu et tristi tempore ciuitatis non solebat, uoluptatis causa ac festorum dierum uestem mutauimus. (3.) si te bene noui, arbitri partibus functus nec per omnia nos similes esse pilleatae turbae uoluisses nec per omnia dissimiles; nisi forte his maxime diebus animo imperandum est, ut tunc uoluptatibus solus abstineat cum in illas omnis turba procubuit; certissimum enim argumentum firmitatis suae capit, si ad blanda et in luxuriam trahentia nec it nec abducitur. (4.) hoc multo fortius est, ebrio ac uomitante populo siccum ac sobrium esse, illud temperantius, non excerpere se nec insignire nec misceri omnibus et eadem sed non eodem modo facere; licet enim sine luxuria agere festum diem.Sénèque exhort. frg. 80 Vottero ap. Lact. inst. 3,15,14 omnia quae luxuriosi faciunt quaeque inperiti, faciet et sapiens, sed non eodem modo eodemque proposito.epist. 56,1 et 12-15 peream si est tam necessarium quam uidetur silentium in studia seposito. ecce undique me uarius clamor circumsonat: supra ipsum balneum habito. propone nunc tibi omnia genera uocum quae in odium possunt aures adducere. […] (12.) leue illud ingenium est nec sese adhuc reduxit introsus quod ad uocem et accidentia erigitur; habet intus aliquid sollicitudinis et habet aliquid concepti pauoris quod illum curiosum facit, ut ait Vergilius noster:et me, quem dudum non ulla iniecta mouebanttela neque aduerso glomerati ex agmine Grai,nunc omnes terrent aurae, sonus excitat omnissuspensum et pariter comitique onerique timentem [Verg. Aen. 2,726-729].(13.) prior ille sapiens est, quem non tela uibrantia, non arietata inter &#60;se&#62; arma agminis densi, non urbis inpulsae fragor territat: hic alter inperitus est. […] (15.) « quid ergo? non aliquando commodius est et carere conuicio? » fateor; itaque ego ex hoc loco migrabo. experiri et exercere me uolui: quid necesse est diutius torqueri, cum tam facile remedium Vlixes sociis etiam aduersus Sirenas inuenerit? uale.La merepist. 53,1-5 quid non potest mihi persuaderi, cui persuasum est ut nauigarem? solui mari languido; erat sine dubio caelum graue sordidis nubibus, quae fere aut in aquam aut in uentum resoluuntur, sed putaui tam pauca milia a Parthenope tua usque Puteolos subripi posse, quamuis dubio et inpendente caelo. Itaque quo celerius euaderem, protinus per altum ad Nesida derexi praecisurus omnes sinus. (2.) cum iam eo processissem ut mea nihil interesset utrum irem an redirem, primum aequalitas illa quae me corruperat periit; nondum erat tempestas, sed iam inclinatio maris ac subinde crebrior fluctus. coepi gubernatorem rogare ut me in aliquo litore exponeret: aiebat ille aspera esse et inportuosa nec quicquam se aeque in tempestate timere quam terram. (3.) peius autem uexabar quam ut mihi periculum succurreret; nausia enim me segnis haec et sine exitu torquebat, quae bilem mouet nec effundit. institi itaque gubernatori et illum, uellet nollet, coegi, peteret litus. cuius ut uiciniam attigimus, non expecto ut quicquam ex praeceptis Vergilii fiat,obuertunt pelago proras [Aen. 6,3]autancora de prora iacitur [Aen. 6,901]:memor artificii mei uetus frigidae cultor mitto me in mare, quomodo psychrolutam decet, gausapatus. (4.) quae putas me passum dum per aspera erepo, dum uiam quaero, dum facio? intellexi non inmerito nautis terram timeri. Incredibilia sunt quae tulerim, cum me ferre non possem: illud scito, Vlixem non fuisse tam irato mari natum ut ubique naufragia faceret: nausiator erat. et ego quocumque nauigare debuero uicensimo anno perueniam.&#160; (5.) ut primum stomachum, quem scis non cum mari nausiam effugere, collegi, ut corpus unctione recreaui, hoc coepi mecum cogitare, quanta nos uitiorum nostrorum sequeretur obliuio, etiam corporalium, quae subinde admonent sui, nedum illorum quae eo magis latent quo maiora sunt.Voyages par terreepist. 55,1-5 et 8 a gestatione cum maxime uenio, non minus fatigatus quam si tantum ambulassem quantum sedi; labor est enim et diu ferri, ac nescio an eo maior quia contra naturam est, quae pedes dedit ut per nos ambularemus, oculos ut per nos uideremus. debilitatem nobis indixere deliciae, et quod diu noluimus posse desîmus. (2.) mihi tamen necessarium erat concutere corpus, ut, siue bilis insederat faucibus, discuteretur, siue ipse ex aliqua causa spiritus densior erat, extenuaret illum iactatio, quam profuisse mihi sensi. ideo diutius uehi perseueraui inuitante ipso litore, quod inter Cumas et Seruili Vatiae uillam curuatur et hinc mari, illinc lacu uelut angustum iter cluditur. erat autem a recenti tempestate spissum; fluctus enim illud, ut scis, frequens et concitatus exaequat, longior tranquillitas soluit, cum harenis, quae umore alligantur, sucus abscessit. (3.) ex consuetudine tamen mea circumspicere coepi an aliquid illic inuenirem quod mihi posset bono esse, et derexi oculos in uillam quae aliquando Vatiae fuit. in hac ille praetorius diues, nulla alia re quam otio notus, consenuit, et ob hoc unum felix habebatur. nam quotiens aliquos amicitiae Asinii Galli, quotiens Seiani odium, deinde amor merserat (aeque enim offendisse illum quam amasse periculosum fuit), exclamabant homines, «&#160;o Vatia, solus scis uiuere&#160;». (4.) at ille latere sciebat, non uiuere; multum autem interest utrum uita tua otiosa sit an ignaua. numquam aliter hanc uillam Vatia uiuo praeteribam quam ut dicerem, «&#160;Vatia hic situs est&#160;». sed adeo, mi Lucili, philosophia sacrum quiddam est et uenerabile ut etiam si quid illi simile est mendacio placeat. […] (5.) […] non continuo sibi uiuit qui nemini. adeo tamen magna res est constantia et in proposito suo perseuerantia ut habeat auctoritatem inertia quoque pertinax. […] (8.) sed non multum ad tranquillitatem locus confert: animus est qui sibi commendet omnia. uidi ego in uilla hilari et amoena maestos, uidi in media solitudine occupatis similes.epist. 57,1-3 cum a Bais deberem Neapolim repetere, facile credidi tempestatem esse, ne iterum nauem experirer; et tantum luti tota uia fuit ut possim uideri nihilominus nauigasse. totum athletarum fatum mihi illo die perpetiendum fuit: a ceromate nos haphe excepit in crypta Neapolitana. (2.) nihil illo carcere longius, nihil illis facibus obscurius, quae nobis praestant non ut per tenebras uideamus, sed ut ipsas. ceterum etiam si locus haberet lucem, puluis auferret, in aperto quoque res grauis et molesta: quid illic, ubi in se uolutatur et, cum sine ullo spiramento sit inclusus, in ipsos a quibus excitatus est recidit? duo incommoda inter se contraria simul pertulimus: eadem uia, eodem die et luto et puluere laborauimus. (3.) aliquid tamen mihi illa obscuritas quod cogitarem dedit: sensi quendam ictum animi et sine metu mutationem quam insolitae rei nouitas simul ac foeditas fecerat. non de me nunc tecum loquor, qui multum ab homine tolerabili, nedum a perfecto absum, sed de illo in quem fortuna ius perdidit: huius quoque ferietur animus, mutabitur color.&#160;