www.argument-journal.eu Cynthia COCKBURN, Antimilitarism. Political and Gender Dynamics of Peace Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2012, 297 s. [zawiera bibliografię, indeks] ISBN 978-0230-35974-1 [twarda okładka], ISBN 978-0-230-35975-8 [miękka okładka] Monografia brytyjskiej socjolożki, znanej pacyfistki i badaczki feministycznej, wykładającej w City University w Londynie oraz University of Warwick w Coventry w Wielkiej Brytanii, stanowi interesującą analizę o charakterze studium przypadku (ang. case study) najbardziej popularnych antywojennych, antymilitarnych oraz pokojowych ruchów społecznych działających w Japonii, Korei Południowej, Hiszpanii, Ugandzie i Wielkiej Brytanii. Autorka odnosi się także do międzynarodowych organizacji działających przeciwko obowiązkowej służbie wojskowej i upowszechnieniu broni, a także do rozmaitych kampanii sprzeciwu wobec narastającej agresji i ekspansji wielkich organizacji polityczno- -wojskowych, takich jak NATO. Omawiając szerokie spektrum współczesnych ruchów antymilitarnych, Cynthia Cockburn ze szczególną uwagą śledzi zaangażowanie kobiet i wpływ kulturowej tożsamości płci na wybory polityczne. Autorka stara się wyważyć swoje stanowisko między dwoma skrajnymi poglądami: nihilizmem, głoszącym, że przemoc jest nieuchronna i może stanowić godną wyboru metodę rozwiązywania konfliktów politycznych, oraz utopijną wiarą w możliwość całkowitego wyeliminowania przemocy zarówno w czasach pokoju, jak i wzmożonych napięć społecznych. Książka zawiera wprowadzenie, w którym autorka omawia strukturę pracy, zakres tematyczny i zastosowane metody badawcze, oraz dziewięć rozdziałów poświęconych kolejno: roli kobiet w brytyjskich ruchach pokojowych, ruchom antywojennym, uzasadnionemu nieposłuszeństwu i hiszpańskiemu ruchowi antymilitarystycznemu, religijnym motywacjom palestyńskich aktywistów pokojowych, anarchistycznym ruchom sprzeciwu wobec zaangażowania politycznego NATO, japońskiemu antymilitaryzmowi, koreańskiemu antymilitaryzmowi oraz ugandyjskim ruchom sprzeciwu wobec upowszechnienia broni 220 Noty / Notes palnej. Cockburn kończy książkę konstatacją, iż jesteśmy świadkami toczącej się nieustannie propagandowej batalii o hegemonię między ideologią afirmującą przemoc a ideologią pacyfizmu, ale ostatecznie odpowiedzialność za jej wynik ponoszą jednostki i grupy społeczne, przyzwalając bądź nie na działania polityczne podejmowane w ich imieniu. Marzenna Jakubczak Marzenna JAKUBCZAK, Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie. E-mail: marzenna.jakubczak@gmail.com