پروتوپلاسم ( پروتوپلاسم .) [ فر. ] (اِ.) مادة سیال و بی رنگ زندة سلول های گیاهی و جانوری که از دو جزو سیتوپلاسم و هسته تشکیل شده و سطح آن دارای نیروی کششی خاصی است که آن را از جاری شدن محفوظ می دارد و ضمناً موجب حفظ آن در برابر مایعات دیگر است، درون یاخته (فره )