Nɔ He Sane: Tue Mi Jɔmi Ba I Kɛ Mawu Kɛ Ye Yayo Wa Kpɛti | Kase\nKANE NGƐ Afrikaans Bislama Cambodian Chitonga Cibemba Cinyanja Dangme Drehu English Ewe French Ga Garifuna Greenlandic Italian Kikaonde Kikongo Kimbundu Kongo Kwangali Kwanyama Laotian Lingala Lunda Luvale Maltese Mam Mambwe-Lungu Mauritian Creole Myanmar Nahuatl (Central) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndonga Ngabere Nyaneka Nzema Otetela Portuguese Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Cuzco) Sepedi Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Silozi Spania Swahili (Congo) Swati Tahitian Totonac Tshiluba Tsonga Twi Umbundu Venda Wallisian Xhosa Zulu\nTue Mi Jɔmi Ba I Kɛ Mawu Kɛ Ye Yayo Wa Kpɛti\nMichiyo Kumagai Nya Mi Munyu\nYE YAYO bi mi ke: “Mɛni he je kulaa nɛ o sume kaa o ma ja o blema nimeli nɛ a gbo ɔ? Anɛ o li kaa mɛ lɛ a ha nɛ o ngɛ wami mi lo? Anɛ o be nɔ́ ko pee kɛ tsɔɔ kaa o bua jɔ níhi nɛ a peeɔ kɛ haa mo ɔ he lo? Mɛni he je nɛ o kɛ o he kusumihi nɛ a ngɛ kɛ je blema a a mi hu ɔ? Ke o sume nɛ o wo wa blema nimeli ɔmɛ a hɛ mi nyami ɔ, lɛɛ nɔ́ nɛ o ngɛ tsɔɔe ji kaa se nami ko be wa jami ɔ he.” Benɛ ye Yayo tu munyu nɛ ɔ ta pɛ nɛ e hia ya.\nNyɔhiɔ bɔɔ komɛ a mi loko ye yayo maa tu munyu nɛ ɔ, Yehowa Odasefohi ba e ngɔ kaa a kɛ lɛ maa kase Baiblo ɔ. E bua jɔɛ he kaa e maa kase Baiblo ɔ lɛɛ, se akɛnɛ e sume kaa e maa wo a hɛ mi la he je ɔ, e de mɛ ke a kɛ mi nɛ kase. Jehanɛ lɛɛ i na kaa e mi mi fu mi. Jinɛ e sɛ kaa e mi mi nɛ fu mi, ejakaa i buɔ lɛ tue be fɛɛ be. Se akɛnɛ i suɔ kaa ma ha nɛ Yehowa bua nɛ jɔ he je ɔ, ngɛ enɛ ɔ mi lɛɛ, i nyɛ we nɛ ma bu lɛ tue. I ná we lɛ gbɔjɔɔ, se Yehowa wo mi he wami.\nI BA KASE YEHOWA HE NÍ\nYe weku mi bimɛ ɔmɛ ngɛ Buda jami ɔ mi kaa bɔ nɛ e ji ngɛ Japan bi fuu a blɔ fa mi ɔ. Se benɛ Yehowa Odasefohi kɛ mi kase Baiblo ɔ nyɔhiɔ enyɔ se ɔ, i ba he ye kaa munyu nɛ ngɛ Baiblo ɔ mi ɔ ji anɔkuale. Benɛ i ba ná le kaa i ngɛ hiɔwe Tsɛ ko ɔ, i suɔ wawɛɛ kaa ma le lɛ saminya. Sisije ɔ, i kɛ ye Yayo sɛɛɔ níhi nɛ i ngɛ kasee ɔ he ní, nɛ e bua jɔ he. I bɔni asafo mi kpehi yami Hɔgba ngɛ Matsɛ Yemi Asa a nɔ. I ba bɔni níhi fuu kasemi, enɛ ɔ he ɔ, i de ye Yayo kaa i kɛ ye he be Buda jami mi ní peepee ɔmɛ a mi woe hu. Tlukaa a, e ní peepee tsake. E de ke, “Ke nɔ ko ngɛ wa weku ɔ mi nɛ e be suɔmi ha wa blema nimeli nɛ a gbo ɔmɛ ɔ, e ji hɛ mi si puemi.” E nyɛ ye nɔ kaa ma kpa Baiblo ɔ kasemi, nɛ ma kpa asafo mi kpe yami hulɔ. I hyɛ we blɔ kulaa kaa ye yayo ma de mi jã! I na kaa e tsake kulaa.\nYe Papaa fĩ ye Yayo se. I kase ngɛ Efeso Bi yi 6 kaa Yehowa suɔ nɛ ma bu ye fɔli. I suɔ nɛ tue mi jɔmi nɛ hi i kɛ ye weku mi bimɛ ɔmɛ wa kpɛti ekohu, enɛ ɔ he ɔ, i susu kaa ke i bu nɔ́ nɛ a ngɛ dee ɔ tue ɔ, nyagbenyagbe ɔ, a ma ba nu mi sisi. Jamɛ a be ɔ mi ɔ, e piɛ bɔɔ pɛ nɛ ma ngma ye sukuu ka, enɛ ɔ he ɔ, i kɛ nɔ́ nɛ ye fɔli ɔmɛ de ɔ tsu ní nyɔhiɔ etɛ. Se i wo Yehowa si kaa nyɔhiɔ etɛ se ɔ, ma bɔni asafo mi kpe yami ekohu.\nNgɛ yi mi tomi enyɔ komɛ a he je ɔ, i na kaa yi mi kpɔ nɛ i mwɔ ɔ dɛ. Kekleekle ɔ, i susu kaa nyɔhiɔ etɛ se ɔ, loloolo ɔ, ma ná suɔmi nɛ mi wa wawɛɛ kɛ ha Yehowa, nɛ ma ya nɔ ma sɔmɔ lɛ. Mohu ɔ, e kɛ we kulaa nɛ huɛ bɔmi nɛ ngɛ i kɛ lɛ wa kpɛti ɔ mi ba gbɔjɔ. Nɔ́ nɛ ji enyɔ ɔ, ye Yayo kɛ ye Papaa bɔ mɔde wawɛɛ po kaa a ma plɛ ye mi nɛ ma kpa Yehowa sɔmɔmi.\nYE FƆLI TE SI KƐ WO MI, SE YEHOWA YE BUA MI\nI kɛ Odasefohi fuu nɛ a weku li te si kɛ wo mɛ ɔ kpe ngɛ Matsɛ Yemi Asa a nɔ. A ma nɔ mi kɛ ha mi kaa Yehowa maa wo mi he wami. (Mateo 10:34-37) A tsɔɔ kaa ke i ya nɔ nɛ i ye Yehowa anɔkuale ɔ, ye weku li ɔmɛ ma nyɛ ma ba kase Yehowa he ní. I suɔ nɛ ma ngɔ ye hɛ kɛ fɔ Yehowa nɔ, enɛ ɔ he ɔ, i bɔni sɔlemi wawɛɛ.\nYe weku li te si kɛ wo mi ngɛ blɔ slɔɔtohi a nɔ. Ye Yayo kpa mi pɛɛ kaa ma kpa Baiblo ɔ kasemi, nɛ e bɔ mɔde kaa e kɛ mi ma susu níhi a he. Be komɛ ɔ, i tui munyu, i peeɔ dii. Behi fuu ɔ, ligbi nɛ ma de nɔ́ ko ɔ, wa sãa nya ngɛ he, ejakaa nɔ fɛɛ nɔ suɔ nɛ e tsɔɔ kaa e nɔ́ da. Amlɔ nɛ ɔ, nɔ́ nɛ i ba yɔse ji, kaa i susuɔ ye Yayo he, nɛ i buu e hemi kɛ yemi ɔ, jinɛ e ko ti si kɛ wui mi jã. Ye fɔli ɔmɛ haa mi ní tsumi fuu konɛ lɔ ɔ nɛ tsi ye nya nɛ ma ko ya he ko. Be komɛ ɔ, a ngmɛɔ ye yi ngɛ we ɔ mi, aloo a ha we mi niye ní.\nYayo de nihi konɛ a ye bua lɛ kɛ plɛ ye yi mi. E kɛ ye tsɔɔlɔ ɔ ya tu munyu, se e yɛ nya. Yayo ngɔ mi kɛ ho e ní tsumi he ɔ ya konɛ e nitsumitsɛ ɔ nɛ plɛ ye yi mi kaa ngɛ Buda jami ɔ se ɔ, jami kpakpa ko be hu. Jehanɛ hu ɔ, e fia wa weku li ɔmɛ ngɛ tɛlifoo nɔ nɛ e fo ya pue a nɔ kaa a ba ye bua lɛ. Enɛ ɔ wo ye mi mi la wawɛɛ. Se ke wa ya asafo mi kpe ɔ, asafo mi nikɔtɔma amɛ kaiɔ mi kaa ke ye Yayo ngɛ nihi nɔ́ nɛ ngɛ nɔ yae ɔ bɔe ɔ, lɔ ɔ tsɔɔ kaa e ngɛ mɛ odase yee.\nYe fɔli suɔ kaa ma ya univɛsiti nɛ ma ná ní tsumi kpakpa. I kɛ mɛ tsuo wa ná we tsui kɛ sɛɛ nɔ́ nɛ ɔ he ní ngɛ tue mi jɔmi mi, enɛ ɔ he ɔ, i ngma sɛ womihi fuu ha mɛ konɛ ma tsɔɔ mɛ otihi nɛ i kɛ ma ye hɛ mi. Papaa mi mi fu wawɛɛ nɛ e de mi ke, “Ke o susu kaa o ma ná ní tsumi ɔ, lɛɛ i ha mo kɛ ya si hwɔɔ. Ke o ná we eko ɔ, o maa je we nɛ ɔ mi.” I sɔle ha Yehowa konɛ e ye bua mi. E nɔ jena nɛ́ i ngɛ fiɛɛmi tso mi ɔ, nyɛmimɛ yihi enyɔ de mi ke a maa suɔ kaa ma tsɔɔ a bimɛ ní ha mɛ. Papaa bua jɔɛ enɛ ɔ he, lɔ ɔ he ɔ, e kɛ mi tui munyu hu. Yayo de mi kaa ke i pee ye he ojo fialɔ po ɔ, se nami maa hi he pe Yehowa Odasefo no nɛ ma pee.\nYehowa ye bua mi nɛ i dla ye susumi, konɛ ma le nɔ́ nɛ e sa kaa ma pee\nBe komɛ ɔ, i li tutuutu kaa Yehowa suɔ kaa ma te si kɛ wo ye fɔli ɔmɛ aloo ma ko pee jã. Lɔ ɔ he ɔ, i sɔle ha Yehowa, nɛ i susu nɔ́ nɛ Baiblo ɔ de ngɛ e suɔmi ɔ he ɔ he. Enɛ ɔ ye bua mi nɛ i ná juɛmi nɛ da. I na kaa akɛnɛ ye fɔli ɔmɛ susuɔ ye he ɔ he je nɛ a te si kɛ wo mi ɔ nɛ. Yehowa ye bua mi nɛ i dla ye susumi, konɛ ma le nɔ́ nɛ e sa kaa ma pee. Jehanɛ hu ɔ, si abɔ nɛ i ngɛ fiɛɛmi yae ɔ, si abɔ nɛ i ngɛ fiɛɛmi ɔ he bua jɔmi náe. Enɛ ɔ he ɔ, i suɔ nɛ ma sɔmɔ kaa blɔ gbalɔ.\nBENƐ I NGƐ SƆMƆE KAA BLƆ GBALƆ\nBenɛ nyɛmimɛ yi komɛ nu kaa i ngɛ hlae nɛ ma sɔmɔ kaa blɔ gbalɔ ɔ, a de mi ke ma mlɛ lolo kɛ ya si be nɛ ye fɔli ɔmɛ a tsui maa jɔ. I sɔle konɛ Yehowa nɛ ha mi juɛmi, i hla níhi a mi, i susu nɔ́ he je nɛ i suɔ kaa ma pee blɔ gbalɔ ɔ he, nɛ i kɛ nyɛmimɛ nyumuhi kɛ yihi nɛ a ngɛ níhi a si kpami ɔ sɛɛ he ní. Lɔ ɔ se ɔ, i ma ye juɛmi nya si kaa ma ha nɛ Yehowa bua nɛ jɔ. I yɔse hu kaa ke i ke ma mlɛ kɛ ya si be ko loko ma pee blɔ gbalɔ ɔ, eko ɔ, ye fɔli ɔmɛ maa ya nɔ maa te si kɛ wo mi.\nBenɛ e piɛ jeha kake nɛ ma gbe nɔ tsami sukuu nya a, i bɔni sɔmɔmi kaa blɔ gbalɔ. Benɛ i sɔmɔ kaa blɔ gbalɔ be saii ɔ, i ba ná he bua jɔmi kaa ma ya sɔmɔ ngɛ he nɛ fiɛɛli fuu a he hia ngɛ. Se Papaa kɛ Yayo sume nɛ ma je we ɔ mi. Lɔ ɔ he ɔ, i mlɛ kɛ ya si benɛ i ye jeha 20. I bi asafo ɔ ní tsumi kɔni ɔ konɛ e ha nɛ ma ya sɔmɔ ngɛ Japan woyi je he ko nɛ e kɛ ye weku li ɔmɛ a he kɛ we konɛ Yayo nɛ ko ye tsui tsɔ.\nBenɛ i ngɛ sɔmɔe ngɛ lejɛ ɔ, ye bua jɔ kaa nihi fuu nɛ i kɛ mɛ kaseɔ Baiblo ɔ ha nɛ a baptisi mɛ. I bɔni Blɛfo gbi kasemi, ejakaa i suɔ kaa ma tsu babauu ngɛ ye sɔmɔmi ɔ mi. I na kaa blɔ gbali klɛdɛɛ enyɔ komɛ nɛ i kɛ mɛ ngɛ asafo mi ɔ ngɛ kã wawɛɛ, enɛ ɔ he ɔ, imi hu i ma ye juɛmi nya si kaa ma pee blɔ gbalɔ klɛdɛɛ. Jamɛ a be ɔ mi tsuo ɔ, hiɔ ngua ko fia Yayo si enyɔ sɔuu, nɛ i ya we mi ya hyɛ lɛ. Enɛ ɔ pee lɛ nyakpɛ, lɔ ɔ he ɔ, e kɛ mi wa kpɛti ba hi bɔɔ.\nYEHOWA JƆƆ MI BABAUU\nJeha kpaago se ɔ, blɔ gbali klɛdɛɛ ɔmɛ nɛ i wo a ta kɛ sɛ hlami ɔ a ti nɔ kake nɛ a tsɛɛ le ke Atsushi ɔ ngma mi sɛ womi. E suɔ kaa e maa sɛ gba si himi mi, nɛ e ngɛ hlae maa le kaa ma suɔ kaa i kɛ lɛ maa hi si lo. I ná we suɔmi nɛ hii nyumu kɛ yo a kpɛti ɔ eko ha we lɛ, nɛ i susuu we kaa lɛ hu e ngɛ suɔmi ko kaa jã kɛ ha mi. Nyɔhiɔ kake se ɔ, i ha lɛ heto kaa ma suɔ nɛ ma le lɛ saminya. Wa yɔse kaa oti kake nɛ wɔ ni enyɔ ɔmɛ tsuo waa kɛ ma wa hɛ mi. Wa suɔ kaa wa ma tsu be tsuo sɔmɔmi ní tsumi ɔ daa, nɛ ní tsumi tsuaa ní tsumi nɛ a kɛ maa wo wa dɛ ɔ, wa ma tsu. Nyagbenyagbe ɔ, wa sɛ gba si himi mi. Ye bua jɔ kaa Yayo, kɛ Papaa, kɛ wa weku li kpahi ba wa yo kpeemi ɔ sisi.\nBenɛ wa ngɛ sɔmɔe kaa daa blɔ gbali be bɔɔ se ɔ, a pee Atsushi kpɔ mi nɔ hyɛlɔ nane mi dalɔ. Pee se ɔ, a ha nɛ wa ya sɔmɔ kaa blɔ gbali klɛdɛɛ, nɛ lɔ ɔ se ɔ, a pee ye huno ɔ kpɔ mi nɔ hyɛlɔ. Benɛ wa slaa asafohi tsuo nɛ ngɛ wa kpɔ ɔ mi ɔ ta a, asafo ɔ ní tsumi kɔni ɔ tsɛ wɔ ngɛ tɛlifoo nɔ. A bi wɔ ke ji wa suɔ kaa wa maa ya Nepal nɛ wa ya tsu kpɔ mi nɔ hyɛmi ní tsumi ɔ lo.\nMa slɔɔtoslɔɔtohi a nɔ nɛ wa ya sɔmɔ ngɛ ɔ ha nɛ i kase níhi fuu ngɛ Yehowa he\nI ngɛ haoe kaa ye fɔli ɔmɛ a bua be he jɔe kaa ma ya sɔmɔ ngɛ tsitsaa. Benɛ i fia mɛ ngɛ tɛlifoo nɔ nɛ i kɛ mɛ tu he munyu ɔ, Papaa kplɛɛ nɔ nɛ e de ke, “He nɛ nyɛ yaa a ngɛ fɛu.” Otsi loko ma tsɛ mɛ ɔ, Papaa huɛ ko ba ha lɛ womi ko nɛ kɔɔ Nepal ma a he, nɛ e na kaa jamɛ a ma a mi ngɛ fɛu nɛ nihi maa suɔ kaa a ma ya slaa si ngɛ lejɛ ɔ.\nWa bua jɔ kaa wa ya hi Nepal bi ɔmɛ a kpɛti. A he ngɛ bua jɔmi nitsɛnitsɛ. Pee se ɔ, a ngɔ Bangladesh kɛ piɛɛ wa kpɔ ɔ he. E ngɛ mi kaa e kɛ Nepal he kɛ we mohu lɛɛ, se níhi je ekpa kulaa ngɛ lejɛ ɔ. Waa kɛ nimli slɔɔtoslɔɔtohi kpe ngɛ wa fiɛɛmi ní tsumi ɔ mi. Jeha enuɔ se ɔ, a ha nɛ wa kpale ya ngɛ sɔmɔe ngɛ Japan ekohu. Waa kɛ bua jɔmi ngɛ kpɔ mi nɔ hyɛmi ní tsumi ɔ tsue ngɛ lejɛ ɔ amlɔ nɛ ɔ.\nI kase níhi fuu ngɛ Yehowa he be mi nɛ wa ya sɔmɔ ngɛ Japan, Nepal, kɛ Bangladesh ɔ. Nimli nɛ a ngɛ ma nɛ ɔmɛ a nɔ ɔ ngɛ kusumi slɔɔtoslɔɔtohi, nɛ e slo mɛ tsuo a su, kɛ a ti nɔ tsuaa nɔ ní peepee. I na bɔ nɛ Yehowa susuɔ adesa fɛɛ adesa he, nɛ e yeɔ bua mɛ, nɛ e jɔɔ mɛ ha.\nYehowa pee níhi fuu ha mi. E ha nɛ i ba le lɛ, nɛ e ha nɛ i ná huno kpakpa nɛ e ji Kristofo no. Mawu ye bua mi nɛ i mwɔ yi mi kpɔ nɛ da, nɛ amlɔ nɛ ɔ, huɛ bɔmi kpakpa ngɛ i kɛ lɛ kɛ ye weku mi bimɛ ɔmɛ wa kpɛti. I naa Yehowa si kaa e ha nɛ i kɛ ye Yayo wa kpɛti ba da ekohu. Ye bua jɔ wawɛɛ kaa tue mi jɔmi ba i kɛ\nWa ngɛ bua jɔmi náe ngɛ kpɔ mi nɔ hyɛmi ní tsumi ɔ mi