Ka ki pé rann vi a fanmi a-w bèl\nLI-Y AN Abkaz Abui Abè Acoli Adja Afrikaans Aka Albanè Alman Altayi Alur Amarik Anglé Aousa Arab Asamè Atezo Atyé Awményen Awményen (òksidantal) Azéri Azéri (sirilik) Bachkir Basa (Kamroun) Basa (Libérya) Bask Batak (karo) Batak (toba) Batak simaloungoun Bichlamar Bikòl Birman Boulou Byak Bété Changana a Mozanbik Changana a Zimbabwé Chavakano Chichéwa Chiga Chin Haka Chin Tédim Chin Zotung Chinois cantonais (simplifié) Chinwa kantonè (tradisyonèl) Chinwa mandaren (senp) Chinwa mandaren (tradisyonèl) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitonga (Zimbabwé) Chitoumbouka Chiyao Chokwé Chol Chona Chopi Chuabo Damara Dangmé Danwa Dayak Ngaju Digò Douala Drehu Dusun Edo Efik Emberá katyo Endonézyen Ezan Fant Fidjyen Finwa Fon Futunyen Fwansé Féroyen Ga Galisyen Galwa Gokana Goun Grèk Gwarani Gwarani (Bolivi) Gwérzé Gwéré Havu Iban Ibanak Ibenda Ichinamwanga Igbo Ikrényen Iligaynon Iloko Indi Isibemba Isoko Italyen Iwlandé Japoné Javané Jitonga Jula Kabardino-tchèrkès Kabyé Kachen Kana Kanada Kanbodjyen Kanyòk Kapvèwdyen Karèn S’gaw Katalan Kazak Kazak (arab) Kichua (Chimborazo) Kichua (Imbabura) Kichua (Pastaza) Kichua (Santiago del Estero) Kichua (Tena) Kiché Kikamba Kikaondé Kikongo Kikongo ya léta Kikouyou Kiluba Kimboundou Kinyarwanda Kipandé Kiribati Kiroundi Kisi Kisii Kisongé Kitouba Kiwgiz Kongo Koréyen Kpélé Krio Kroat Kréyòl Gwadloup Kréyòl a lé Séchèl Kréyòl ayisyen Kréyòl bélizyen Kréyòl guiyané Kréyòl lil Moris Kréyòl réinyoné Kuwd Kuwmanji Kwangali Kwanyama Kyangonndé Kéchua (Ankach) Kéchua (Ayakucho) Kéchua (Bolivi) Kéchua (Kuzko) Lahu Lambya Lang Mèksiken èvè sign Lang amériken èvè sign Lang angolé èvè sign Lang awjanten èvè sign Lang birman èvè sign Lang bolivyen èvè sign Lang chilyen èvè sign Lang chinwa èvè sign Lang endonézyen èvè sign Lang finwa èvè sign Lang italyen èvè sign Lang ivwaryen èvè sign Lang kiben èvè sign Lang kolonbyen èvè sign Lang koréyen èvè sign Lang kébékwa èvè sign Lang malézyen èvè sign Lang népali èvè sign Lang poloné ève sign Lang pòrtigé èvè sign Lang siédwa èvè sign Lang tay èvè sign Lang tchèk èvè sign Lang vyètnamyen èvè sign Lang woumen èvè sign Lang zendyen èvè sign Lang èslovak èvè sign Lang èspagnòl èvè sign Lao Lari Lendou Lingala Litianyen Lolo Lomwé Lougannda Lougbara Loukonnzo Lounda Louo Louvalé Lovari Lènjé Léga Machi Makonndé Makoua Makoua chirima Malay Malayalam Malgach Malté Mam Manmbwé-loungou Manyawa Mapoudoungoun Marati Mari Maya Mazawa Mbounda Menndé Miks (anmitan-nò a péyi-la) Mizo Mongòl Mouré Mérou Nandé Navajo Nawat (o nò a Pwébla) Nawat (santral) Ndaou Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Nengone Ngabéré Ngangéla Ngbandi di Nò Nias Niue Nowvéjyen Nsenga Nsenga (du Mozambique) Nyanja Nyanéka Nyungwé Nzéma Népali Néèrlandé Okpé Ongrwa Oriya Oromo Osèt Otomi (valé a Mèzkital) Otètèla Ourdou Ousbèk Ousbèk (women) Pangasinan Pendjabi (chamuki) Phimbi Pidjin (Afrik dè Lwès) Pidjin kamwouné Pidjin nijériyen Pidjin salomonyen Poloné Ponape Pòrtigé Pòrtigé (Pòrtigal) Rarotongan Ris Ronga Runyankore Rutooro Samoan Sangir Sango Sena Sengalé Sepedi Sezoto a Afrik di Sid Sezoto a Lezoto Sidama Silozi Siédwa Soundané Sranan tongo Swahili Swahili (Kongo) Swati Sébouano Tagalog Tajiki Talyan Tamoul Tandroy Tankarana Taraoumara Taraskan Tatar Tay Tayisyen Tchiluba Tchouvach Tchwa Tchèk Tewe Tigrinya Tirk Tiv Tlapanèk Tojolabal Tok pisin Tongyen Totonak Tsonga Tswana Tuvaluan Twi Tzeltal Tzotzil Télougou Tétoum Dili Udmurt Umbundu Unsrik Urobo Uruund Valansyen Venda Vezo Vyètnamyen Walis Waray-Waray Wayuunaiki Wichi Wigour (sirilik) Wolaitsa Womani (Bilgari) Womani (Masédwàn) Womani (Masédwàn, sirilik) Womani (Nò a Grès) Womani (Sid a Grès) Womani (Sèrbi) Womani (slovaki oryantal) Woumen Xoza Yakouba Yoruba Zandé Zapotèk (Lachikiri) Zapotèk (a lism-la) Zoulou kakas lanmba sepulana Èslovak Èspagnòl Èstonyen Émara Éréro Éwé\n1. Ka Jéova vlé pou tout sé fanmi-la ?\nSÉ JÉOVA ki mayé prèmyé misyé-la é prèmyé madanm-la. Bib-la ka di kè i kréyé prèmyé madanm-la é i « menné-y ba lòm ». Tèlman Adan té kontan, i di : « Awè, mi zo a zo an mwen é mi chè a chè an mwen » (Jénèz 2:22, 23). Sa ka aprann-nou kè Jéova vlé kè moun ki mayé kontan toubònman.\n2. Ka ki pé rann vi a on fanmi bèl ?\n2 Malérèzman ni onlo moun ki pa jen konnèt on vi a fanmi ki bèl. É poutan, adan Labib ou ka touvé onlo prensip ki pé édé chakmoun an fanmi-la viv byen ansanm (Lik 11:28). Labib ka aprann-nou osi kè si chakmoun an fanmi-la ka imité bèl kalité a Jéova é Jézi, yo ké kontan viv ansanm (Éfézyen 5:1, 2).\nKA BONDYÉ KA MANDÉ SÉ MARI-LA\n3, 4. a) Kijan on mari dwèt aji épi madanm a-y ? b) Lè on misyé é on madanm mayé, poukwa fò yonn padoné lòt ?\n3 Labib ka di kè on mari dwèt enmé madanm a-y é i dwèt rèspèkté-y. Li Éfézyen 5:25, 28 é 29. Fò on mari toujou aji épi madanm a-y èvè lanmou. Fò i pwotéjé-y é pran swen a-y. On mari pa dwèt itilizé dé mo ki blésan lè i ka palé ba madanm a-y, é fò pa i ba-y kou nonplis.\n4 Lè on madanm fè on érè, kijan pou mari-la réyaji ? Labib ka di sé mari-la : « Kontinyé enmé madanm a zòt é fò pa zò rèd èvè yo » (Kolosyen 3:19). Si ou sé on mari, fò-w sonjé kè vou osi, ou ka fè érè. Si ou vlé Bondyé padoné-w, ou dwèt padoné madanm a-w (Matyé 6:12, 14, 15). Lè on misyé é madanm a-y toujou paré pou padoné-yo, vi a yo ka bèl.\n5. Poukwa on mari dwèt rèspèkté madanm a-y ?\n5 Jéova ka mandé sé mari-la rèspèkté madanm a yo. Fò on mari chèché a sav ka i dwèt fè pou édé madanm a-y. Pa ègzanp, i dwètèt ba madanm a-y bwè é manjé, é lenj osi. Fò i pran tan palé èvè-y, é chèché konprann sa i ka rèsanti. Sa enpòwtan toubònman. Si on mari pa ka aji byen épi madanm a-y, Jéova pé rèfizé kouté priyè a-y (1 Pyè 3:7). Jéova pa pi enmé sé misyé-la ki sé madanm-la. Sé lanmou kè on moun ni pou Jéova, ki ka fè si Jéova kontan-y.\n6. On mari é madanm a-y sé « onsèl chè ». An ki sans ?\n6 Jézi èspliké kè on mari é madanm a-y « pa a dé ankò, men yo sé onsèl chè », yo ka fè yonn, kivédi yo toulédé soudé (Matyé 19:6). Fò yonn fidèl a lòt (Pwovèb 5:15-21 ; Ébré 13:4). On mari dwèt ba madanm a-y sa i bizwen an domenn sèksyèl san sonjé yenki li. Fò madanm-la fè menm biten pou mari a-y (1 Korentyen 7:3-5). On mari dwèt sonjé kè « pon nonm pa jen hay pwòp kò a-y ; men i ka nouri-y é i ka pran swen a-y ». Kifè, on mari dwèt enmé madanm a-y é pran swen a-y. Pliski pondòt biten, sa on madanm vlé, sé kè mari a-y janti èvè-y é kè i enmé-y (Éfézyen 5:29).\nKA BONDYÉ KA MANDÉ SÉ MADANM-LA\n7. Poukwa on fanmi bizwen on chèf ?\n7 Chak fanmi bizwen on chèf, kivédi on moun ki ka dirijé fanmi-la pou yotout travay ansanm-ansanm. Kon on vwati pé pa ni dé chofè, menmjan-la pé pa ni dé moun ka menné adan on mayé. Adan 1 Korentyen 11:3, nou ka li : « Chèf a tout nonm, sé Kris ; é chèf a madanm-la, sé lòm ; é chèf a Kris, sé Bondyé. »\n8. Kijan on madanm pé montré kè i ni onlo rèspé pou mari a-y ?\n8 Tout mari ka fè érè. Men lè on madanm ka soutyenn désizyon a mari a-y é ka kolaboré èvè-y dè-tou-kè, sa ka fè tout fanmi-la dibyen (1 Pyè 3:1-6). Labib ka di : « Fò madanm-la [...] ni on gran gran rèspé pou mari a-y » (Éfézyen 5:33). É vinvwè on mari pa ni menm kwayans ki madanm a-y ? Fò madanm-la ni onlo rèspé ba-y kanmenm. Bib-la ka di : « Zòt sé madanm-la, fò zò soumèt-zòt (obéyi menmsi zò pa dakò) a mari a zòt, konsa, si déotwa pa ka obéyi a pawòl-la, yo pé fin pa kwè san pawòl grasa konduit a madanm a yo, pas yo ké vwè an dé zyé a yo kè zò ni on konduit ki pwòp é ki plen rèspé » (1 Pyè 3:1, 2). Si on madanm ka viv annawmoni èvè prensip a Bib-la, mari a-y ké konstaté kè kwayans a-y ni onlo enpòwtans pou-y é i ké rèspèkté-yo.\n9. a) Lè on madanm pa dakò èvè mari a-y, ka i pé fè ? b) Ki konsèy ou ka touvé adan Tit 2:4 é 5 pou sé madanm-la ?\n9 Lè on madanm pa dakò èvè mari a-y, ka i pé fè ? I dwèt di-y sa i ka pansé èvè onlo rèspé. Pa ègzanp, Sara di on biten ki pa fè Abraam plézi, men Jéova di Abraam : « Kouté-y » (Jénèz 21:9-12). Lè on mari ka pran désizyon ki annakò èvè sa Labib ka di, madanm-la dwètèt soutyenn-li (Akt 5:29 ; Éfézyen 5:24). Anplisdisa, on madanm ki ka aji èvè sajès ka pran swen a fanmi a-y (li Tit 2:4, 5). Lè i ka travay rèd pou okipé dè mari a-y é dè timoun a-y, yo ka enmé-y é yo ka rèspèkté-y plis ankò (Pwovèb 31:10, 28).\nPoukwa Sara sé on bon ègzanp pou sé madanm-la ?\n10. Ka Labib ka di asi séparasyon é divòs ?\n10 Sa ka rivé kè dé moun-mayé ka enki désidé séparé oben divòsé asi on koudtèt. Men Labib ka di : « Fò pa on madanm séparé èvè mari a-y. » É i ka di osi kè « on mari pa dwèt kité madanm a-y » (1 Korentyen 7:10, 11). Adan sèwten sitiyasyon ki vréman grav, dé moun ki mayé pé séparé. Men yo dwèt réfléchi byen avan yo pran on désizyon konsa. É ka Labib ka di asi divòs ? I ka montré-nou kè ni onsèl rézon ki valab pou divòsé : dé moun-mayé pé divòsé yenki si mari-la oben madanm-la vin ni rèlasyon sèksyèl èvè ondòt moun (Matyé 19:9).\nKA BONDYÉ KA MANDÉ SÉ PARAN-LA\nJézi sé on bon ègzanp pou chakmoun adan on fanmi.\n11. Kibiten sé timoun-la pi bizwen ?\n11 Si zò ni timoun, fè tousa zò pé pou pasé tan èvè yo. Timoun a zòt bizwen zòt. É pli enpòwtan ankò, yo bizwen zò édé-yo konnèt Jéova (Détéwonòm 6:4-9).\n12. Ka léparan dwèt fè pou yo pwotéjé timoun a yo ?\n12 Pi nou kay é pi mond a Satan ka vin méchan. Pétèt, sèwten moun ké vlé fè timoun a-w ditò, ou pétèt yo ké vlé mannyé-yo la yo pa dwèt mannyé-yo oben menm vyolé-yo. Ni dé paran ki ka touvé sa rèd dè palé dè biten konsa. Men yo dwèt avèti timoun a yo é èspliké-yo kijan pou yo pran kouri douvan dé moun konsa. Si zò ni timoun, zò dwèt pwotéjé-yo * (1 Pyè 5:8).\n13. Kijan pou sé paran-la fè pou yo ba timoun a yo on édikasyon ?\n13 Sé paran-la rèsponsab a édikasyon a timoun a yo. Yo dwèt montré-yo ki bon konpòwtasyon pou yo ni. Kijan pou sé paran-la fè ? Sé timoun-la bizwen fòwmasyon. Men lè zò ka korijé-yo, fò pa zò jen fè sa on mannyè ki rèd oben ki brital (Jérémi 30:11). Kifè, a pa lè zò kòlè pou zò korijé-yo (gadé nòt no 30 la, paj 223). Pa blésé-yo èvè pawòl ki « kon koudépé » (Pwovèb 12:18). Fò zò èspliké-yo poukwa yo dwèt obéyi (Éfézyen 6:4 ; Ébré 12:9-11).\nKA BONDYÉ KA MANDÉ SÉ TIMOUN-LA\n14, 15. Poukwa sé timoun-la dwètèt kouté fanmi a yo ?\n14 Menm lè sa té difisil, Jézi toujou kouté Papa-y (Lik 22:42 ; Jan 8:28, 29). Menmjan-la, sé timoun-la dwèt kouté fanmi a yo paskè sé sa Jéova vlé (Éfézyen 6:1-3).\n15 Sé timoun-la, menmsi zò ka touvé sa rèd dè kouté fanmi a zòt, pa oubliyé kè lè zò ka obéyi, Jéova é fanmi a zòt kontan zòt * (Pwovèb 1:8 ; 6:20 ; 23:22-25).\nLè on jenn anvi fè on biten ki mal, ka ki ké édé-y rété fidèl a Bondyé ?\n16. a) Kijan Satan ka chèché antréné léjenn pou yo fè dé biten ki mal ? b) Poukwa sa enpòwtan kè zò ni zanmi ki enmé Jéova ?\n16 Satan pé sèvi èvè zanmi a zòt oben èvè dòt jenn pou fè-zòt fè dé biten ki mal. I sav kè lè yo ka mèt bon présyon asi zòt, défwa sa rèd toubònman dè rézisté. Pa ègzanp, Dina, fi a Jakòb, té ni dé zanmi ki pa té enmé Jéova. Parapòt a sa, li é fanmi a-y trapé onlo pwoblèm (Jénèz 34:1, 2). Si zanmi a zòt pa enmé Jéova, pétèt yo ké antréné-zòt pou zò fè dé biten Jéova hay. Si zò ka mal aji, zò ké fè fanmi a zòt é Bondyé lapenn, é zòt osi ké soufè adan sa (Pwovèb 17:21, 25). Sé poukwa sa enpòwtan toubònman kè zò ni zanmi ki enmé Jéova (1 Korentyen 15:33).\n17. Ka Jéova ka mandé chakmoun adan on fanmi ?\n17 Lè chakmoun adan on fanmi ka fè sa Bondyé ka mandé, yo ka évité onlo pwoblèm. Si ou sé on mari, ou dwèt enmé madanm a-w é aji épi-y èvè lanmou. Si ou sé on madanm, ou dwèt soumèt-vou a mari a-w é rèspèkté-y. Pran ègzanp asi madanm-la ki adan Pwovèb 31:10 a 31. Si ou sé on papa oben on manman, fò-w aprann timoun a-w enmé Jéova (Pwovèb 22:6). Si ou sé on papa, ou dwèt dirijé fanmi a-w on « bèl mannyè » (1 Timoté 3:4, 5 ; 5:8). Si ou sé on timoun, fò-w kouté fanmi a-w (Kolosyen 3:20). É fò-zòt sonjé : noutout ka fè érè. Alòs, fò-nou montré-nou toupiti é fò yonn mandé lòt padon. Chakmoun adan on fanmi pé touvé adan Labib, konsèy Jéova ka ba-y.\n^ par. 12 Zò pé touvé dòt enfòwmasyon asi jan pou pwotéjé timoun a zòt adan chapit 32 a Écoute le grand Enseignant, on liv Témwen a Jéova pibliyé.\n^ par. 15 Sé sèlman si on papa oben on manman té ké mandé timoun a-y fè on biten ki pa annakò èvè lwa a Bondyé, kè timoun-la pa oblijé obéyi (Akt 5:29).\nVÉRITÉ No 1 : SÉ JÉOVA KI KRÉYÉ LAFANMI\n« An ka mèt jounou atè douvan Papa-la, li ki fè si tout fanmi ki an syèl-la é ki asi latè ni non-la yo ni la » (Éfézyen 3:14, 15).\nKijan vi a fanmi a-w pé bèl ?\nSé Jéova ki kréyé prèmyé fanmi-la.\nÉfézyen 5:1, 2\nPou vi a on fanmi bèl, chakmoun adan fanmi-la dwèt fè kon Jéova é Jézi.\nVÉRITÉ No 2 : KA POU-W FÈ POU-W SÉ ON BON MARI OBEN ON BON MADANM\n« Fò zòchak enmé madanm a zòt. » « Fò madanm-la [...] ni on gran gran rèspé pou mari a-y » (Éfézyen 5:33).\nKijan on misyé é madanm a-y dwèt aji yonn èvè lòt ?\nSé misyé-la ki dwèt pran swen a fanmi a-y. I dwèt enmé madanm a-y, é fò madanm-la soutyenn désizyon a mari a-y.\nKolosyen 3:19 ; 1 Pyè 3:4\nFò yonn janti èvè lòt é fò yonn pran swen a lòt.\nFò yonn rèspèkté lòt.\n1 Timoté 5:8 ; Tit 2:4, 5\nOn mari dwèt ba fanmi a-y sa i bizwen pou i viv. On madanm dwèt pran swen a chakmoun adan fanmi a-y é fò i okipé dè kaz a-y.\nVÉRITÉ No 3 : KA POU-W FÈ POU-W SÉ ON BON PAPA OBEN ON BON MANMAN\n« Pa chofé lèspri a timoun a zòt, men kontinyé lévé-yo sèlon édikasyon é avètisman a Jéova » (Éfézyen 6:4).\nKi rèsponsabilité a sé paran-la ?\nDétéwonòm 6:4-9 ; Pwovèb 22:6\nFò-zòt pran tan édé timoun a zòt konnèt Jéova. Komansé pannan yo piti toujou é pran pasyans èvè yo pou édé-yo vin zanmi a Jéova.\nFò-zòt èspliké timoun a zòt kijan pou yo pran kouri douvan dé moun ki té’é vlé mannyé-yo la yo pa dwèt mannyé-yo oben menm vyolé-yo. Aprann-yo kijan pou malè pa rivé-yo.\nJérémi 30:11 ; Ébré 12:9-11\nZò dwèt korijé timoun a zòt, men fò pa zò jen fè sa on mannyè ki rèd oben ki brital.\nVÉRITÉ No 4 : KA BONDYÉ KA MANDÉ SÉ TIMOUN-LA\n« Sé timoun-la, kouté fanmi a zòt » (Éfézyen 6:1).\nPoukwa zò dwèt kouté fanmi a zòt ?\nPwovèb 23:22-25 ; Kolosyen 3:20\nLè zò ka obéyi, Jéova é fanmi a zòt kontan zòt.\nSi zò ni zanmi ki enmé Jéova, sa ké pli fasil pou zòt dè fè sa ki byen.\nKouté Bondyé pou mayé a-w vin bèl\nDé kèsyon tousenp pé édé mayé a-w fè douvan.\nKijan ou pé pran plis plézi adoré Jéova an fanmi ?\nPawtajé Pawtajé Vi a fanmi a-w pé bèl