Bara 1887 Minilik loltoota isaa qabatee meeshaa Xaaliyaaniifi Faransaayiitiin mootummaa Islaamaa Harar dadhabduu kan yeroo hunda nageenya labsituun lole. Ummata Harar harka dhukaasa xiqqoo kan Misra achitti dhiise qofatu jira. Lolichi bakka “Calanqoo” jedhamu Dhiha magaalaa Hararitti argamu keessatti geggeeffame. Lolattiin Muslimoota Oromoo biratti “Calii Calanqoo” jedhamtee beekamti. Kan itti fedhame ajjeechaa, barbadeessuufi gubuun baay’achuu irraa kan ka’e calanqoo dhabamsiiseedha.Guyyaa sana Muslimoota Kuma shantu(5000) dhume. Mammaaksi beekamaan "Akka miila Bakar Waaree ta'e" jedhamus guyyaa kana jalqabe.Sababni isaas Bakar Waaree osoo lolaa jiru Miilli irraa cite,bade.Booda eega lolli xumuramee Miilli kee meerre ?jedhamee yoo gaafatamu yeroo ittii citee fi eessatti akka cite akka hin beekne hime! Guyyaa sana Hafizoota (namoota Qur'aana guutuu mataatti qabatan )faatu wareegame. Garuu namoota baay'ee biratti lolli kun Oromummaa qofa akka waan bu'uura godhateetti ilaalama.Dhugaadha lolichi Oromummaas balleesuuf kan kararoorfateedha.Garuu sababaan inni geggeefameef inni guddaan Islaamummaa irraa isaan deebisuuf jedhameeti.Kanaaf wanti ragaa nuuf ta'u immoo Minilik yeroo Ummata dirree woraanaa irratti fixee ka'u gara Magaalaa Harar deemuun Masjiida gubbaatti ol bahee achi gubbaa dhaabbatee fincaane.Eega sana Masjiidni sun achii diigamee Bataskaanni Gabre'eel jedhamu akka achitti ijaaramu godhe.Akkan Manguddoota Harargee irraa dhaga'etti Ayyanni yeroo ammaa Qulubbiitti woggaa keessa yeroo lama geggeeffamu injifannooo guyyaa sana Ummata Harargee irratti argatiif Rabbiin galateeffachuudha. Anis namoota ayyaanicha kabajuuf Finfinnee irraa garas deeman yeroo baay'ee argaan ture. Baay'ina Konkolaataa achitti deemuu irraa kan ka'e sodaa balaa tiraafikaatiif Magaalota Harargee baay'ee keessatti yeroo sana sochiin ummataa baay'ee xiqqaata.Fkn Ijoolleen mana barumsaa akka hin deemne taasifamu..... Hubachiisa Gochoonni Minilik Muslimoota Irratti Raawwate Kana Qofa Jechuu Miti, Gochoonni Isaa Waan Dubbatamee Dhumuu Miti Kan Inii Arsiitti Fi Baalee Fu Kkf Raawate Seenaarra Ilaalaa Kun Akka Fakkeenyyaatti Kan Isiniif Dhiyaateedha.