Mootota Kiristaanaa keessaa kan akka isa kanaatti Muslimoota darare hin jiru. Kiristaaummaa babal'isuuf jechas waan baay'ee hojjate.Keesuma Muslima Kiristaanessuuf wanti inni hojjate lakkaawame hin dhumu. Bara 1878 bakka Booruu Meedaa jedhamtutti Qeesota walitti qabee, yaada armaan gadii kana irratti waliif galuun addaan bahan. "Muslimoonni hundi Kiristaanummaa fudhachuun dirqama isaaniiti;Woggaa sadii keessatti Kiristaana ta'uu qabu ta'uu yoo baate ajjeefamuu qabu." Booda woggaan sadan jedhame dhume,Muslimoonnis Islaamummaa isaani gadi dhiisuu didan.Kana irratti Muslimoota Kuma shantama (50,000) bakka tokkotti fixe.Gariin biyyoota ollaatti baqatan.Namoota baqatan keessaa Kumni sadii(3,000) karaatti beelaa fi dheebuun lubbuu isaani dabarte.Mootiin Wolloos dirqiin Kiristaana godhame.Yoon fuchuu dide sababa kootiin ummata wolloo fixu jedhee waan sodaateef osoo hin jaallatin dirqiin fudhachuu danda'e.Yeroo kana isaa waliin namoonni baay'een dirqiin Kiristaaneffamani. Bara 1880 Dh.K.B tti Muslimoota kuma shantama (50,000), warra amantii duudhaa kuma digdama (20,000) fi Oromoon walakkaa miliyoonaatti (Kuma dhibba shanitti)dhihaatan Dirqiin Kiristaana godhaman.... Hardhas maqaa jijjiirratee of ammayyeesse dhufe malee dinqiin amantii jijjiirsisuun numa jira. Garuu inni ammaa akka isa durii sana lola qaama irratti banamuun qaama madeesse,dhiiga dhangalaase,lubbuu baasu osoo hin taane lola sammuu irratti banamuun sammuu adoochee lubbuu Iimaanaan jirtu du'u kufuriitti jijjiiruudha. Keessumattuu lolli kun dargaggoo lafaa dhufaa abdii boruu ta'e bakka isa hooqsisu hooquun akka waan isaaf yaadanii fakkeessuun qoraan ibiddaa akka ta'u godhaa jira.Qaamni(murni)dargaggee fi daa'imaan kufe immoo carraan deebi'e ka'uu baay'ee xiqqaadha. Eeyyan siluma qabsoon tooftaa adda addaa barbaada.Isaanis tooftaa yeroo fi dhaloota ammaa wajjin walfakkaatu qabatanii as bahanii jiru.Isa kanaaf immoo deebii yeroo kanaafi dhaloota kanaan walmadalu qoratanii,yaada kuusanii,baasanii ,buusinii furmaata waaraa dhiheessuun hojii guddaa gateetti hayyoota Islaamaa fi ummata Islaamaa bal'aa irra jiruudha. Dubbichi amma osoo hidda gadi hin fageeffatin furmaata hin argatu taanaan akka dhukkuba Covid 19 tatamsa'ina guddaan biyya weeraruuf deema.Kanaaf yeroo dhuma inni ga'e guyyaa lamaa fi sadi qofa iyyuu dhiifne furmaata waaraa barbaaduun barbaachisaadha.