Nuubiyyaan nama birmatuuf dhabdee iyyaan lafa dhiphisaa haga isiif danda’ame harkaa bahuuf tattaaffii gootus, garuu tasuma humna dargaggeeyyii kanaatii ol taatee harkaa bahuu hin dandeenne. Yeroo kana keessakaa sagaleen Qawwees kan irraa barooduu jalqabe. Qawwee qofatti dhaabbachuu mitii, Uleenis irraa hinafne. Kan Qawwee itti dhukaasaa doorsisan hanqannaan uleenis qaama isiirra iddoolee garaagaraa reebuun Nuubiyyaa harka kennachiisan. Akka Risaaf Culullee harree duute argataniitti itti tuuchanii Nuubiyyaa bubbututtee harka kennatte fudhatanii sokkan. Erga isiin tattaaffii dhiiftee dadhabbiif of kennitee booda humnaan qabatanii sa’aatima sanitti osoo hinturin gara iddoo Fincaa’aa jedhamutti geessuun mana keessa dhoffatanii nama dhufu eeggachuutti taa’an. Garuummoo haalli mijachuufii dinnaan, gara mana firaatti geeffachuuf qabatanii ka’an. Akkoon Nuubiyyaafi Obboleessi haadha Nuubiyyaa, ollaa isaanii waliin iddoo itti iyya itti dhagahan gahanii nama homaa dhabanii bitaa itti galee achuma dhaabbatanii sagalee biraa barbaaduuf dirqaman. Iddoo san gadhiisanii hurufa sulula qabu keessaa gara tabbaatti ol bahanii garanaa garas mimil’atanii yoo ilaalan, Dargaggeeyyii baay’atanii shamara wayii baatanii, itti wal jijjiiraa deeman argan. Obboleessi Nuubiyyaa ariitiin yoo isaan hordofu, Akkoon Nuubiyyaafi ollaanis haga humna isaanii isuma duuba miila fuudhan. Namoota sanirraa fagoo waan turaniif, namni akkas iyyu eennu akka ta’e adda baafachuuf isaan rakkise. Biruma gahanii adda baafachuuf karoorfatanii fiigicha dadhabbiitiin itti qajeelan. Yoo achi gahan Nuubiyyaa ta’uu argan. Isaan martuu callabaa’anii hafuun daqiiqaa muraasaaf arrabni isaanii waliin dubbii lagate. Kan jalqaba arge obboleessa haadha Nuubiyyaa ture. Akkuma ta’e ta’ee Afaansaa banatee arraba dubbiif ajaje. “Ani badekaa Nuubii!” jedhee haadhasaa ija keessa laale. Akkoon Nuubiyyaa akkuma afaan qabattetti haftee “Gadheen sinyaattekaa dhalakoo!” jechuun “Uu…uu…uu…” jechuun iyya keessaa fuudhaa gara buttootaatti ilma isii dursuun itti qajeelte. “Harmee… Harmee…” jechaa eessumni Nuubiyyaas Akkoo isii faana qajeele. Akkuma naannawa ijoolleen Nuubiyyaa geessan san gahaniin, dhadhaabbatanii babarbaaduu jalqaban. Osoma barbaadanii sagalee iyya Nuubiyyaa dhagahan. Akkoon Nuubiyyaa utaaltee itti bararuuf taanaan ilmi isii(Eessumni Nuubiyyaa ykn obboleessi haadha Nuubiyyaa) “Ijoolleen meeshaa ofarkaa qabuu bar! Itti deemtee wanti buuftu hinjiruu turimee, gara Poolisiitti bilbillaa!” jedhee bilbila baafate. “Mucaa kiyya an obsee danda’ee, boo’icha isii sibira dhaabbadhee dhageeffachuu akkamitti danda’a?” jechuun Akkoon Nuubiyyaa boo’ichaan imimmaan harcaasaa ilma isaaniitti dubbatan. “Harmee xiqqoma obsimee Gammachuuf bilbilee hatatttamaan poolisii waliin akka dhufu taasisaa!” jedhee obsisiisuuf yaale. Ijoolleen kilaashii waan harkaa qabaniif, itti siiquu dhiisanii gara Abbaa Nuubiyyaatti bilbiluuf dirqaman. Bilbilaanis waan ta’e hundaa itti himan. Abbaanis waan qabee gadhiisu wallaalee malaaf falli harkaa babbadus, ariitiin gara Waajjira Poolisii Aanaa Barrakitti bilbilee waan hunda miseensa dabaree Odeeffannoo gaafa saniitti hime. Mucayyoon miseensa Poolisii dabaree Odeeffannoos hatattamaan deemtee Hoogganaa Waajjira Poolisii A/Barrakitti himte. Osoo isiin hin bahin bilbilli hoogganaa iyye. Kaasee gurratti of qabee “Heloo” yeroo jedhu. Deebii Hoogganichaaf deebisuus hanqatee “Maaloo na dhaqqabaa; Ganda Roggeerratti mucayyookoo butanii fudhatanii galaa jiru; maaloo na dhaqqabaa… Maaloo… maaloo dafaa na dhaqqabaa!” jedhe sagalee adda ciccitaafi naasuu guddaan gaadi’ameen. Hoogganaanis Iddoon naannawa kam akka ta’ee fi haalasaa hunda irraa qulqulleeffatee akka isaaf dhaqqabu waadaa galeefii “Ati tasgabbaa’i nuti ammuma bira geenya waan ta’eef!” jedhee jajjabeessee bilbila walirraa cufatan. San hanqatee abbaan Nuubiyyaa obbo Gammachuun gara waajjira Poolisiitti sardamaan dhufe. Hatattamaan hoogganaanis miseensa Poolisii nama 10 ta’an konkolaataa waajjirichaatiin abbaa Nuubiyyaatis fudhatanii Ganda Roggeetti qajeelan. Konkolaatittiin nama 10 ol qabattee awwaara samiitti ol dhaabdee yeroo fiigdu nama fagoo ilaaletti hinmul’attu. Poolisiin Aanichaa iddoo isaan geeffatan kana gahee yeroo too’achuuf yaalutti wanti hiyyaadamne tokko dhalate. Ummannis waan baay’inaa lafti bal’oon qaawwa ittiin walarganuu dhabdee dhiphina hamaa keessa galteetti. Haalichi Poolisoota Aanichaatiifis keessummaa ture. Poolisiis akkuma arganiin dhukaasa irratti banan. Kilaashii tokkoofi uleewwan muraasaan Kilaashii kudhan duchiisuun nama hinajaa’ibuu? Kun hundi jaalalamoo gootummaadha? Qarummaadha moo gowwummaadha? Gowwummaas osoo ta’ee, jaarraa 21ffaa qaroominni gowwootaayyuu keessa heddummate kana keessatti hawannaa, fedhiifi jaalalaan Nuubiyyaa kan ofiisaanii taasisuu hindanda’an turee? Sirritti danda’u ture! Kun gowwummaa bira darbee hoodhannaayummaa yoo ta’e malee, nama isaan Nuubiyyaa hawwaniifii kanatti galaniifis bu’aa waan qabu hinturre. Haalli teessuma lafaafi baay’ina ummataatiif ijoollee kana too’achuuf rakkisaa waan tureef, Poolisiin Aanichaa humna dabalataa eeggachuuf dirqameera. Osoo lubbuunis ta’ee qaamni namaa dhukaasaan hinmiidhamin jara kana too’achuuf humni dabalataa barbaachisaa ture. Humni dabalataas hatattamaan Poolisii Aanichaatiif dhufee xiqqoo erga marii gaggeessanii booda, tooftaan itti seenanii qabuuf gara manaatti ijjatan. Deeggaraa qaama butee warra ta’an keessaa wacaan lafa garagaggalchuun kan Poolisii jeeqaa turanis kumatamaan lakkaa’amu. Yeroo kana haalichi baay’ina ummata achi jiruutiin walbira qabamee yoo ilaalamu ijoollettii qabuuf rakkisaa ture. Kanaaf Kilaashkoovii gara samiitti ol-dhukaasuun ummata akka biyyee lafaatti achi guute san bittinneessuun barbaachisaa waan tureef, meeshaa ol qabanii si’a sadi miseensa sadihiin garaagarummaa daqiiqaa 5 shaniitiin dhukaasaa itti deeman. Yeroo kana ummanni sun hundi iddoo sanii qooraa, hir’ataa karaa gadi lakkisaa dhufe. H Kallattii maraanuu wal qoqqoodanii itti marsuun yeroo itti deeman namoota isaanitti rakkoo ta’uuf shaakala taasisan uleen adabaa itti qajeelan. Buttoota Nuubiyyaa keessaa mucicha kilaashii dhukaasaa ture dhagaa inni jalatti daadeffatee dhukaasaa ture jalatti miseensi tokko duubumaan irra gahe. “Meeshaa lafa godhii dafii olka’i! Ykn asumatti si hambisa!” jedhee meeshaa nyaachifatee itti qabe. Rifaatuu guddaan guutamee meeshaa achumatti dhiisee harkasaa olqabee lafa jiruu ka’e. Kaatenaa harka isaatti kaa’uun meeshicha irraa fuudhanii too’atan. Carraaqqii daqiiqaawwan muraasaa booda ijoollettii hundayyuu Nuubiyyaa waliin too’annaa jala oolchan. Nuubiyyaan asiif bubbutamuufi rukuttaa ijoolleetiin of dadhabdee bututtee waan turteef daftee hin dammaqne. Lafti ittiin garagalee of haa wollaaltu malee, Ijoollettii hundattuu kaatenaa yeroo kaa’an Nuubiyyaatti lafatu ifee itti mul’ate. Iyyi Nuubiyyaafi worwaannaaf kadhannaan maatii Nuubiyyaatis badee lafa hinbanne. Gargaarsa Rabbiifi birmannaa Poolisii Aanichaatiin deebii argatee, kaayyoof galmi barmaatilee boodatti hafaa karoorfame daaraa botoroo ta’ee hafe. Kan ummataa ajaa’ibuma. Barmaatilee boodatti hafaa akkanaa kana irratti qabsaa’uun dhabamsiisuun osoo jiruu gocha balaaleffatamaa akkanaa kanaaf gurra kennee yeroo dibbee rukuteefii “Jabaadhu!” jedhuun akkamitti naman ajaa’iburee? Gocha itti iyyamee seeratti dhiyeeffamuu qabuuf birmannaa taasisaniifii abdii itti horuun irra hin turre silaa! Hundaafuu namoonni gocha kanarratti adda durummaan hirmaatan 5(Shan) too’atamanii Mana hidhaa yeroo shakkamtootaa Waajjira Poolisii Aanaa Barrakitti darbataman. Hawwiifi fedhiin qaamota hawwisiisoo Nuubiyyaa dhamdhamuuf dharra’aa ture sun, argatee dharraa bahuu mitii osoo ittillee hin kalaayin hidhaaf saaxilame. Qorattoonni Poolisii Aanichaa himannaa qindeeffachuun Abbaa Alangaa waliin ta’uun himannicha cimsan. Guyyaa ittaanu, buttoonni Nuubiyyaa shananuu Mana Murtiitti dhiyaatan. Abukaatoo dhuunfaasaanii bitatanii mormiin ofirraa qolachuuf carraaqanis, qalamaafi keewwata Qorataa Poolisiifi Abbaa Alangaa jalaa isaan baraaruu hindandeenne. Dhimmicha gadi fageenyaan erga qoratanii booda, Abbaan Alangaa bu’uura Seera yakkaa bara 1997 fooyya’ee bahe keewwata 32(1)(a) fi 587tiin himatamtoota hundarratti humannaa bane. anni Murtiitis himannicha fudhatee raga sanadaaf ijaa Abbaa Alangaa erga dhagaheen booda, ofirraa akka ittisaniif jal-murtii M kennee, himatamtootaan “Ragaa ittisaa dhiyeeffadhaa!” jedhee ajajus, himatamtoonni “Ragaa ittisaa hinqabnu!” waan jedhaniif bu’uuruma himannaa A/Alangaatiin:- 