Dhaabbileen mootummaa tajaajila ga’umsa qabu kennan kan hinjirre yoo ta’e invastarootni tajaajila gahaa argachuu waan hindandeenyeef, sababa tajaajila gahaa dhabaniif mufachuun gara biyyoota biro deemuu ni danda’u.Dandeetti fi ga’umsi dhaabbileen mootummaa tajaajila kennan qaban murtiin isaanii iftoominaa fi qulqullina akka qabaatu dhimmoota murteessaniii dha 12 Dhaabbileen Mootummaa dandeettii fi ga’umsa kan hinqabne yoo ta’e tajaajilli isaan kennan qulqullina fi iftoomina qabaachuu hindanda’u. Bakka tajaajilli qulqullinaa fi iftoomina qabu hinkennamnetti immoo gochaaleen malaanmaltummaa uumamuun isaanii waan hinoolleef, tajaajila dhaabbilee mootummaatiin kennaman keessatti loogiin adda addaa akka raawwatamu kan taasisuu fi babal’ina invastimentii tiif guufuu kan ta’u dha. Humni kaappitaalaa gahanis biyya keessa kan hinjirre yoo ta’e babal’innii invastimentii akka barbaadametti deemuu hindanda’u. Sababni isaa abbootiin qabeenyaa dhuunfaa kaappitaala xiqqaa qabanitti dabaluun dhaabbilee Maallaqaa (Financial institutions) irraa liqii kan barbaadan yoo ta’e akka fedha isaaniitti argachuu hindanda’an. Humna maallaqaa barbaachisu akka barbaadametti argachuu baannaan immoo hojii invastimentii irratti akkaataa barbaadameen hirmaachuun hindanda’amu.