Matiyu 25
Abolonbu Gudu Gikpalɛ
1Yesu gi tɔgɛ idɛ ta mɔ, o kii da gikpalɛ giko yɛɛ, "Aꞌ kyu asa abono mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena mɔ ilaa kyu kɛserɛ de me-gikpalɛ gidɛ. Abolonbu gudu ne n kyena. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ mɛ puru mɔmɔ-ifatela de mɛꞌ kpaa gyoo ɔkyiifɔ mɔ-kuli. Nengyene ɔnyen mɔ gi kpii ɔkyii mɔ ɔ kya kpe mɔ-gɛwi mɔ, de mɛꞌ buu ɔmɔ kpaa kyaa de mɛꞌ gyi de mɛꞌ nun kpaa mɔmɔ. 2Gɛnen abolonbu gudu adɛ dɔ mɔ, anun mɛ gyɛ asɛɛbo ne anun banban mɔ mɛ mɛŋ nyi ɔlaako. 3Abolonbu mɔ mɛ kya kpe mɛꞌ kpaa gyoo ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gɛnen mɔ, abono mɛ mɛŋ nyi ɔlaako mɔ, mɛ puru mɔmɔ-ifatela mɔ, mɛŋ bii puru ifatela nfɔ baa keda too, nengyene fɛɛ nfɔ gi ta mɔmɔ-ifatela mɔ dɔ mɔ, de mɛꞌ nyɛ kii kɔ wɔra. 4Asɛɛbo mɔ berɛ mɛ puru mɔmɔ-ifatela mɔ, mɛ bii puru ifatela nfɔ keda too. 5Mɛ gyoo ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gɛnen mɔ, ɔŋ ba belen, ne ginsi gidɛ gi kyu mɔmɔ.
6"I baa fo gɛnyɛ de nsana mɔ, mɛ nu ɔko gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, 'Ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ kya ba‑o! Fɛꞌ koso de fɛꞌ kpaa gyangara mɔ.' 7Nfono ne abolonbu gudu mɔ mɛ koso diirɛ mɔmɔ-ifatela mɔ. 8Anun abono mɛŋ nyi ɔlaako mɔ, mɛ kolɛ asɛɛbo mɔ yɛɛ, 'Aye-ifatela i kya wu. Fɛꞌ sa aye nfɔ.' 9Asɛɛbo mɔ mɛ kine yɛɛ, 'Kuaa. Ibono a dɛ mɔ i maŋ fo aye‑rɛ fɛye. Fɛꞌ kpe ɔfɛten de fɛꞌ kpaa sɔɔ.' 10Gɛsintin mɔ, abono mɛŋ nyi ɔlaako mɔ mɛ koso kyon ɔfɛten mɔ. Mɔmɔ-gɛmara mɔ, ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gi ba, ne abolonbu abono mɛ bii baala mɔmɔ-nyoro gyoo mɔ mɔ mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛ san naa loo gɛten dɔ de mɛꞌ kpaa gyi de mɛꞌ nun de mɛꞌ kyaa. Mɛ loo mɔ, mɛ keda gisin tii wɔra mɔmɔ-nyoro.
11"Iŋ kɛɛla iko mɔ, abono mɛŋ nyi ɔlaako mɔ mɛ kpaa ba, mɛ kya ŋmɛɛ gisin yɛɛ, 'Ɔbelɛnsɛ, Ɔbelɛnsɛ, tigi aye!' 12Ne ɔkyiifɔ mɔ-kuli mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, 'Gɛsintin ne n boran, meŋ nyi fɛye.' " 13Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, "Fɛꞌ dɛsɛ fɛye-nyoro so. I lii fɛɛ fɛ mɛŋ nyi gɛkɛ gɛbono abɛɛ owi ɔbono nan kii ba mɔ."
Adega Abono Mɛ Buɛɛdɛ Gyoo Mɔmɔ-Wura Mɔ Gikpalɛ
14Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "Me-gikiiba mɔ i laa wɔra fɛɛ gikpalɛ gibono nan ba da faa. Imɔ ne n gyɛ yɛɛ ɔbelɛnsɛ ɔko kya laarɛ oꞌ kpe ɔkpa. Imɔso ɔ terɛ mɔ-adega ba mɔ asɛ ne o kyu mɔ-ilaa wɔra mɔmɔ-abaa dɔ. 15Ne ɔ yɛ mɔ-sika kɔkɔɔ sa mɔmɔ, ɔkamaasɛ gi nyɛ gɛnɔɔbono ɔkara ɔ laa bii kerɛ imɔ so mɔ. Ɔko gi nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa, ne ɔbanban gi nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko, ne ɔsasɛ, mɔ, gi nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ gudu. Ɔ yɛ sika kɔkɔɔ mɔ sa mɔmɔ gɛnen mɔ, o yii kyon mɔ-ɔkpa mɔ. 16Ɔ kpɛ kyon mɔ, dega gyangbarasɛ ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa mɔ, ɔ kpaa fɛ sika kɔkɔɔ mɔ nyɛ aterenbi ɔ dɛ ɔ kya buɛɛdɛ, ne o kii nyɛ sɔɔ sika kɔkɔɔ ɔbono ɔbelɛnsɛ mɔ gi kyu wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ ɔnan gikpadɔ ginyɔ. 17Gɛnen kee ne dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko mɔ gi kpaa fɛ sika kɔkɔɔ mɔ nyɛ aterenbi kyu buɛɛdɛ. Ɔ buɛɛdɛ mɔ, o kii nyɛ sɔɔ sika kɔkɔɔ ɔbono ɔbelɛnsɛ mɔ gi kyu wɔra mɔ-abaa dɔ mɔ ɔnan gikpadɔ ginyɔ. 18Dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ gudu mɔ gi kpaa kuru ɔbɔ, ne o kyu mɔ-ɔbelɛnsɛ sika kɔkɔɔ mɔ ŋara nno.
19"Ɔbelɛnsɛ mɔ gi kɛɛla nfono o kpe mɔ. Ɔ ba mɔ, ɔ terɛ mɔ-adega yɛɛ mɛꞌ baa buu-buu agyan abono ɔkamaasɛ gi nyɛ mɔ sa mɔ. 20Dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa mɔ o kyu amɔ-ɔnan gikpadɔ ginyɔ ba, ne ɔ tɔgɛ sa mɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, 'Ɔbelɛnsɛ, sika kɔkɔɔ abi nwɛ ikue-inyɔ de saalaa ne fo kyu sa me. Amɔ ne. Kerɛ, nɛ nyɛ amɔ-ɔnan kii bɔla.' 21Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, 'Fo wɔra ilaa; fɔɔꞌkpon. Fo gyɛ dega dɛnsɛ ne fo kya gyi gɛsintin. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo gyi gɛsintin ilaa pii idɛ dɔ faa mɔ, nan kyu ilaa gikyɔ kyu wɔra fo-abaa dɔ. Ba de me‑rɛ fo aꞌ gyi ɔkon dabɔlɛ.' 22Dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko mɔ kee gi baa tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, 'Ɔbelɛnsɛ, sika kɔkɔɔ abi nwɛ oko ne fo kyu sa me; kerɛ, nɛ nyɛ amɔ-ɔnan kii bɔla.' 23Ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa ɔbono kee yɛɛ, 'Fo wɔra ilaa; fɔɔꞌkpon. Fo gyɛ dega dɛnsɛ ne fo kya gyi gɛsintin. Fɛɛ gɛnɔɔbono fo gyi gɛsintin ilaa pii idɛ dɔ faa mɔ, nan kyu ilaa gikyɔ kyu wɔra fo-abaa dɔ. Ba de me‑rɛ fo aꞌ gyi ɔkon dabɔlɛ.' 24Nfono mɔ dega ɔbono ɔ nyɛ sika kɔkɔɔ nwɛ gudu mɔ gi baa tɔgɛ sa mɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, 'Ɔbelɛnsɛ, nɛ wu yɛɛ fo-ilaa i bo lon, fo bo onsipara. Fo kya laarɛ agyan lii gɛsun gɛbono iŋ gyɛ fo ne n wɔra gɛmɔ mɔ dɔ. 25Imɔso nɛ selɛ fo gifuu, ne nɛ kyu fo-sika kɔkɔɔ mɔ kyu kpaa ŋara ɔbɔ dɔ. Kerɛ, fo-sika kɔkɔɔ mɔ ne.' 26Dega mɔ gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, 'Fo gyɛ dega nyɛnyɛn, ne fo bo wolɛgyɔ. Fo nyi yɛɛ me-ilaa i bo lon. N gyɛ onsipara wura. N kya laarɛ agyan lii gɛsun gɛbono iŋ gyɛ me ne n wɔra mɔ dɔ. 27Ne i wonɛ so ne foŋ kyu me-sika kɔkɔɔ mɔ kyu kpaa fɛ de foꞌ kyu aterenbi abono fo laa nyɛ mɔ kpaa yela aterenbi ɔyelaten de owi ɔbono nɛ ba ne nan kpaa lɛɛ amɔ mɔ, nꞌ nyɛ de aꞌ korogɛ sa me?' 28Nfono mɔ ɔbelɛnsɛ mɔ gi tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ nno mɔ yɛɛ, 'Fɛꞌ sɔgɛ me-sika kɔkɔɔ mɔ lii dega baarɛ asɛ kyu bɔla ɔbono ɔ nyɛ agyan nwɛ ikue-inyɔ de saalaa mɔ lɛɛ mɔ so. 29I kya nyiile yɛɛ ɔbono ɔ bo ne ɔ kya kyu wɔra ilaa mɔ, ɔ laa kii nyɛ too de iꞌ tansi nyaakyɔ sa mɔ. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ bo ne ɔŋ kya wɔra sɛi mɔ, ipii ibono ɔ nyɛ mɔ gbaa mɛ laa sɔgɛ imɔ lii mɔ asɛ. 30Fɛꞌ kyu dega ɔbono ɔŋ bo agyan faa kyu lii me asɛ kpaa too wɔra nfono i bo gibiri mɔ. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.' "
Yesu Laa Tɛɛla Ilaa Dɛnsɛ Awɔrabo
31Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, "Gɛkaako mɔ, me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan kii ba gɛsinkpan so de nꞌ baa gyi gɛwura de nyisigyi. Nan kii ba mɔ, me‑rɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ ne nan ba de nꞌ kpelegɛ kyena me-gɛwuragyapaa so. 32Nfono mɔ, asa kpɛi-kpɛi pɛwu mɛ laa koola baa gyanꞌ me-ansi dɔ. Nan kyɛɛ ilaa dɛnsɛ awɔrabo lɛɛ lii asa sɛnsɛ dɔ fɛɛ gɛnɔɔbono nbuɛ ɔkparɛbo kya kyɛɛ mɔ-isandɛ lɛɛ lii itiidɛ dɔ mɔ. 33Nɛ kyɛ asa mɔ dɔ mɔ, nan kyu ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ yela me-gibaa gyisɛ so, de nꞌ kyu asa sɛnsɛ mɔ, mɔ, yela me-benɛ gibaa so.
34"Nfono mɔ me ɔbono n gyɛ wura mɔ nan tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ me-gibaa gyisɛ so mɔ yɛɛ, 'Fɛye berɛ, fɛ wɔra amudɛnsɛbo me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ. Fɛꞌ baa kyena mɔ asɛ mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. Ɔ wolaa lɔrɔ nno yela sa fɛye lii ko‑o aberɛ abono ɔ lɛɛ soso de gɛsɛ mɔ. 35I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono akon a dɛ me mɔ, fɛ sa me agyudɔ; bolefɔ kya mɔɔ me mɔ, fɛ sa me nkyu, n gyɛ isafo fɛye-isowolɛ so mɔ, fɛ keda me-gisafo, 36meŋ bo gikuru bunsɛ abɛɛ gɛgbɛ suusɛ mɔ, fɛ sa me; nɛ lɔ mɔ, fɛ kerɛ me so; ne mɛ keda me tii de obu mɔ, fɛ kpaa laa me.' 37Nfono mɔ, ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ mɛ laa taasɛ me yɛɛ, 'Aye-wura, gɛmenkɛ ne a wu fo yɛɛ akon a dɛ fo ne a sa fo agyudɔ, abɛɛ bolefɔ kya mɔɔ fo ne a sa fo nkyu? 38Gɛmenkɛ ne fo ba aye-ɔsowolɛ so ne a keda fo gisafo, abɛɛ a wu yɛɛ foŋ bo gikuru abɛɛ gɛgbɛ ne a sa fo? 39Gɛmenkɛ ne a wu fo fo kya lɔ abɛɛ mɛ tii fo de obu, ne a kpaa laa fo?' 40Me ɔbono n gyɛ wura mɔ nan lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, 'Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa, owi ɔbono fɛ wɔra gɛnen ilaa idɛana sa me-nanboana adɛ dɔ ɔko, ba‑a gɛbii pii ne ɔ gyɛ mɔ, me ne fo wɔra sa gɛnen.'
41"Nfono mɔ, nan tɔgɛ sa abono mɛ yelɛ me-benɛ gibaa so mɔ yɛɛ, 'Fɛye berɛ, Wurubuaarɛ gi tɔgɛ nnɔ wɔra fɛye. Fɛꞌ naa me asɛ kpe ɔgya ɔbono ɔŋ kya wuꞌ gɛkaako mɔ dɔ! Wurubuaarɛ gi baala ɔgya ɔbono yela sa ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ mɔ‑rɛ mɔ-isɔɔ. 42I lii fɛɛ owi ɔbono akon a dɛ me mɔ, fɛŋ sa me agyudɔ; bolefɔ kya mɔɔ me mɔ, fɛŋ sa me nkyu; 43nɛ gyi gisafo fɛye-isowolɛ so mɔ, fɛŋ sɔɔ me abaa anyɔ; meŋ bo gikuru bunsɛ abɛɛ gɛgbɛ suusɛ mɔ, fɛŋ sa me; nɛ lɔ abɛɛ mɛ keda me tii de obu mɔ, fɛŋ kpaa laa me.' 44Nfono mɔ, mɛ laa taasɛ me yɛɛ, 'Aye-wura, gɛmenkɛ ne a wu fo yɛɛ akon a dɛ fo abɛɛ bolefɔ kya mɔɔ fo abɛɛ fo kya gyi gisafo abɛɛ foŋ bo gikuru abɛɛ gɛgbɛ abɛɛ fo kya lɔ abɛɛ mɛ keda fo tii de obu, ne a mɛŋ kerɛ fo so?' 45Nan lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, 'N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ gɛnɔɔbono fɛŋ kpaa me-nanboana adɛ dɔ ɔko, ba‑a gɛbii ne ɔ gyɛ mɔ, me ne fɛŋ kpaa gɛnen.' 46Nfono mɔ, gɛnen asa abono mɛ laa kpe daa nfono Wurubuaarɛ laa biidɛ mɔmɔ-giso gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. Ilaa dɛnsɛ awɔrabo mɔ berɛ, mɛ laa nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa."