Luka 7
Rom Asogya Ɔbelɛnsɛ Ɔko Gi Sɔɔ Yesu Gyi
1Yesu gi tɔngɛ sa sakpii mɔ ta mɔ, ɔ naa loo Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so. 2Gɛnen owi ɔbono mɔ, Rom awura asogya ɔbelɛnsɛ ɔko bo ɔsowolɛ mɔ so, mɔ-dega ɔbono mɔ-ilaa i bo mɔ-gisen dɔ mɔ kya lɔ, ibono i bo lon. Ɔ kya laarɛ de ɔ' lɛɛ gibaa. 3Ɔbelɛnsɛ baarɛ gi nu Yesu so, ne ɔ keda Gyuda awura abelɛnsɛ ako sun Yesu asɛ yɛɛ mɛ' kpaa kolɛ mɔ de ɔ' baa kyɛ mɔ-dega mɔ sa mɔ. 4Isɔɔ mɔ o sun mɔ mɛ kpe Yesu asɛ mɔ, mɛ kpaa kolɛ mɔ yɛɛ ɔ' wɔra aniya ɔ' kpaa kyɛ mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ dega mɔ sa mɔ. Mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ mɔ gi kaaborɛ ibono fo' kpe de fo' kpaa kyɛ mɔ-dega mɔ sa mɔ. 5Ɔ kya laarɛ aye Gyuda awura ilaa. Ɔ pɔrɔ aye-gikyangbon kyɛɛ aye giyan."
6Isɔɔ mɔ mɛ tɔgɛ Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi naa buu mɔmɔ. Mɛ kya fuude ɔbelɛnsɛ mɔ gɛten dɔ mɔ, ɔbelɛnsɛ mɔ gi kii sun mɔ-kyɛmenɛana ako Yesu asɛ yɛɛ, "Me-Wura, me ɔdɛ meŋ kaaborɛ ibono fo' ba me-gɛten dɔ. Imɔso gɛŋ' baa nyala fo-nyoro. 7Me gbaa-gbaa kee nɛ wu yɛɛ meŋ kaaborɛ n' ba fo asɛ baa yelɛ fo-ansi dɔ. Gɛnen so mɔ, wɔra aniya, fo berɛ, kpɛ lɛɛ gɛnɔ. Fo nyɛ lɛɛ gɛnɔ mɔ, me-dega mɔ gilɔ mɔ gi laa ta. 8Me kee n gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono n bo ɔko gɛsɛ, ne n' bo abono, mɔ, mɛ bo me gɛsɛ mɔ. Nengyene nɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ 'fo ɔdɛ, kpe faa' mɔ, kaasɛ mɔ laa kpe, abɛɛ n' tɔgɛ yɛɛ 'fo ɔdɛ, ba gɛrɛ' mɔ, kaasɛ mɔ laa ba. Nengyene nɛ tɔgɛ sa me-dega yɛɛ, 'wɔra idɛ' mɔ, imɔ ne ɔ laa wɔra."
9Yesu gi nu ɔbelɛnsɛ mɔ ilaa tɔgɛsɛ mɔ, i dɛ mɔ-gɛnɔ gikyɔ. Nfono ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa sakpii ɔbono o buu mɔ mɔ yɛɛ, "N' tɔgɛ sa fɛye yɛɛ ba‑a aye Isirale awura mɔ dɔ gbaa, meŋ wu nyamesɛ ɔbono ɔ bo gisɔɔgyi belɛ gidɛ ɔnan sa me fɛɛ Rom ɔbelɛnsɛ baarɛ." 10Ɔbelɛnsɛ mɔ isɔɔ mɔ mɛ baa kii kpe mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ mɔ gɛten dɔ mɔ, mɛ kpaa wu daa dega mɔ gi nyɛ alanfiya.
Yesu Gi Kyingi Obuni
11Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu gi naa kpe ɔsowolɛ ɔko so mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Neen. Ɔ kya kpe mɔ, mɔ-akasɛbo mɔ de sakpii belɛ mɛ buu mɔ kpe. 12Mɛ yii gɛkpen kyaabɔɔ Neen ɔsowolɛ mɔ ne mɛ lɛɛ gɛbunono. Yesu kpɛ ɔ kya sindi Neen gɛkpen mɔ gɛbunono mɔ, ɔ baa kerɛ mɔ, asa mɛ so obuni mɛ kya lii mɛ kya kpe mɔmɔ-ibuni opuleten mɛ' kpaa pule. Gɛnen ɔnyen ɔbono o wu' mɔ, mɔ-nkon ne gyɛ mɔ-nyi mɔ-bi, ne mɔ-nyi mɔ gyɛ daa okulaabo. Mɛ so obuni mɔ mɛ kya lii gɛnen mɔ, obuni mɔ mɔ-nyi de sakpii belɛ mɛ buu mɔ mɛ kya kpe opuleten mɔ.
13Wura Yesu gi wu ɔkyii mɔ gɛnen mɔ, mɔ-ilaa i wɔra mɔ ayen gikyɔ ne ɔ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, "Ɔkyii, gɛŋ baa su." 14Nfono mɔ Yesu gi tu sindi obuni mɔ ne o kyu mɔ-gibaa yii ilaa ibono obuni mɔ dɛ imɔ so mɔ. O yii imɔ gɛnen mɔ, asa abono mɛ so obuni mɔ mɛ sii yelɛ. Ne Yesu gi tɔgɛ sa obuni mɔ yɛɛ, "Dega, n kya tɔgɛ mi‑i sa fo yɛɛ, kyingi." 15Nfono nfono mɔ, ɔnyen mɔ o wu' mɔ gi kyingi koso ɔ tɛ ɔ kya tɔngɛ. Ne Yesu gi kiiri mɔ kyu wɔra mɔ-nyi mɔ abaa dɔ.
16Ibono Yesu gi kyingi ɔnyen mɔ mɔ, i wɔra asa abono mɛ bo nfono mɔ pɛwu gifuu. Mɛ yen Wurubuaarɛ kyu lii imɔ so. Mɛ san mɛ kya tɔgɛ ma‑a sa abara yɛɛ, "I korogɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo gbaa' saarɛ aye dɔ. Wurubuaarɛ gi ba de ɔ' baa laa mɔ-adɛ." 17Yesu ilaa idɛ i kpaa nu gyan' de Gyudiya gɛsinkpan so de gɛsinkpan gɛbono gɛ sindi nno mɔ pɛwu.
Gyɔn Gi Sun Asa Yesu Asɛ
18Gyɔn ɔbono ɔ naa kyena gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ-lɛɛ akasɛbo mɛ kpaa buu ilaa ibono Yesu gi wɔra mɔ pɛwu sa mɔmɔ-ɔbelɛnsɛ. 19Ibono Gyɔn gi nu imɔ mɔ, ɔ terɛ mɔ-akasɛbo mɔ dɔ asa anyɔ ne o sun mɔmɔ Wura Yesu asɛ yɛɛ mɛ' kpaa taasɛ mɔ yɛɛ, "Fo ne n gyɛ asa ɔmɔlɛgɛbo ɔbono a nu yɛɛ ɔ laa ba mɔ abɛɛ a' kerɛ nyamesɛ banban ɔko kpɛi ɔkpa daa?"
20Gyɔn isɔɔ mɔ mɛ kpe Yesu asɛ ne mɛ kpaa tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, "Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ ne n sun aye fo asɛ faa. O sun aye de a' baa taasɛ fo yɛɛ, 'Fo ne n gyɛ asa ɔmɔlɛgɛbo ɔbono a nu yɛɛ ɔ laa ba mɔ abɛɛ a' kerɛ nyamesɛ banban ɔko kpɛi ɔkpa daa?' "
21Pɛi de Gyɔn isɔɔ mɔ mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, mɛ wu Yesu gi kpɛ kyɛ asa sakyɔ alɔbi ta ne. Ɔ kyɛ dabɔlɛ de alɔtɔ abono aŋ boran a kya nyala asa gikyɔ gikyɔ mɔ. Ɔ kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi ibono i tɛ asa ako so mɔ. O bugi agyaatanbo sakyɔ ansi, ne mɛ kii nyɛ mɛ kya wu ilaa. 22Yesu laa lɛɛ gɛnɔ sa Gyɔn isɔɔ mɔ mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "Fɛ' kii kpe kpaa buu ilaa ibono fɛ baa nu de fɛye-aso de ilaa ibono fɛ wu de fɛye-ansi n kya wɔra faa sa Gyɔn.
Nɛ yɛgɛ agyaatanbo ansi a bugi,
ne ɔtɛgɛsɛana mɛ koso mɛ naa.
Nɛ yɛgɛ akononbu alɔtɔ a ta, ne isintiribu mɛ kya nu ilaa.
Nɛ kyingi abono mɛ wu' mɔ ako.
Ne nɛ tɔgɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ sa ayenbo.
23Imɔso omudɛnsɛbo ne n gyɛ nyamesɛ ɔbono mɔ-gisɔɔgyi gi maŋ koso me so mɔ."
Yesu Gi Yen Gyɔn Sa Sakpii Mɔ
24Yesu gi tɔngɛ de Gyɔn isɔɔ mɔ ta ne mɛ kyon mɔ, o yii gɛsɛ ɔ kya tɔgɛ Gyɔn ilaa ɔ kya sa sakpii ɔbono ɔ bo mɔ asɛ nfono mɔ. Mɔ-gɛtɔngɛ mɔ dɔ mɔ, ɔ taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, "Owi ɔbono fɛ kpe Gyɔn asɛ gipen dɔ kpaa nu mɔ-ilaa tɔgɛsɛ mɔ mɔ, menɛ isa ɔnan ne fɛ kpe fɛ' kpaa kerɛ daa? Fɛ wu mɔ mɔ, ɔ dɛ fɛɛ gifɛdaa ne afuu a kya da gimɔ a kya kpe a kya ba abɛɛ? 25Ne ɔŋ dɛ gɛnen mɔ, nnɛ ne ɔ dɛ? Fɛ wu o bun gikuru dɛnsɛ? Kuaa, asa abono mɛ kya bun akuru dɛnsɛ ne mɛ kyoola mɔ mɛ kya kyena daa awura nten dɔ. 26Imɔso fɛ kpe Gyɔn asɛ mɔ, menɛ isa ɔnan ne fɛ kpe de fɛ' kpaa kerɛ daa? Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo abɛɛ? Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ne fɛ kpaa wu gɛsintin. N kya buu mi‑i sa fɛye yɛɛ ɔ don gɛnen gbaa. 27Gyɔn ne n gyɛ Wurubuaarɛ ɔsɔɔ ɔbono mɛ ŋmarasɛ mɔ-ilaa yela Wurubuaarɛ agyɛbi dɔ yɛɛ Wurubuaarɛ laa sun mɔ de ɔ' gyangbara kpaa tɔgɛ sa asa yɛɛ mɛ' lɔrɔ mɔmɔ-gɛkyena dɔ gyoo me ɔbono nan baa mɔlɛgɛ asa mɔ.
28"N kya tɔgɛ fɛye yɛɛ iŋ ti korogɛ nyamesɛ ɔbono ɔ don Gyɔn baarɛ mɔ. Abono, mɔ, mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi lii nperɛ kyu kyon mɔ, mɔmɔ dɔ ɔbono ɔŋ fo sɛi gbaa mɔ laa don Gyɔn. 29Asa abono pɛwu mɛ kpaa nu Gyɔn ilaa tɔgɛsɛ mɔ de lɛnpoo asɔɔbo abono fɛ kya kyu mɔmɔ yɛɛ mɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ gbaa mɛ sɔɔ kyule yɛɛ Wurubuaarɛ ilaa ibono Gyɔn gi tɔgɛ mɔ i gyɛ gɛsintin, ne mɛ yɛgɛ Gyɔn gi gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. 30Farasii gikpen mɔ dɔ asa de Gyuda awura nbara aŋmarasɛbo mɔ berɛ, mɛ nu Wurubuaarɛ gɛlaarɛ ilaa ibono Gyɔn gi tɔgɛ mɔmɔ mɔ, mɛŋ sɔɔ kyule, ne mɛ kine yɛɛ Gyɔn maŋ nyɛ gyere mɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere."
31Yesu gi kii taasɛ sakpii mɔ yɛɛ, "Menɛtɔ gbaa ne nan nyɛ kyu kɛserɛ de ndɛ asa adɛ ne? Nnɛ ne mɛ dɛ daa?" 32Yesu gi taasɛ gɛnen ne o kii lɛɛ gɛsɛ sa sakpii mɔ yɛɛ, "Ndɛ asa mɔ mɛ dɛ fɛɛ nbii ne n kpaa gyan' sansana. Mɛ gyan' gɛnen mɔ, nfono mɔ, mɛ kya tɔgɛ mɛ kya sa abara yɛɛ,
'A lan akɔrɛ ne a bii ilon sa fɛye mɔ, fɛ kine, fɛŋ kyaa.
A kpen saawo bii lɛwu ilon de fɛ' saawo mɔ, fɛ kine, fɛŋ saawo.' "
33Yesu gi lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, "Gyɔn ɔbono ɔ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere mɔ gi ba gɛsinkpan so mɔ, ɔ kya ŋminde gɛnɔ belen-belen ne ɔ mɛŋ kya nun nta. Imɔso fɛ tɔgɛ yɛɛ, 'Ilaa nyɛnyɛn oduduu ne n tɛ mɔ so.' 34Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, mɔ, nɛ ba gɛsinkpan so faa, n kya gyi n kya nun. Imɔso fɛ kya tɔgɛ yɛɛ, 'Kerɛ, ɔnyen baarɛ! Ogyibelɛbo de nta nunbo ne ɔ gyɛ. Mɔ-kyɛmenɛana ne n gyɛ lɛnpoo asɔɔbo de ilaa nyɛnyɛn awɔrabo sɛnsɛ.' Fɛŋ nu ndɛ asa ilaa tɔgɛsɛ?" 35Ne Yesu gi kii tɔgɛ bɔla yɛɛ, "Abono mɛ buu ɔlaako ginyi ɔkpa mɔ berɛ ne nan lɛɛ gimɔ-gɛwi nyiile yɛɛ gi gyɛ ɔlaako ginyi gɛsintin."
Yesu Gi Kpaa Gyi Simon Farasiinyen Asɛ
36Owi ɔko dɔ mɔ, Farasii gikpen mɔ dɔ ɔnyen ɔko gi sun kpaa terɛ Yesu yɛɛ ɔ' ba mɔ-gɛten dɔ de mɔ‑rɛ mɔ mɛ' gyi dabɔlɛ. Yesu gi kpe ne ɔ kpaa kyena saarɛ abono mɛ tɛ ogyiten mɔ dɔ mɔ. 37Ɔkyii ɔko bo ɔsowolɛ ɔbono so. Asa pɛwu mɛ nyi mɔ so yɛɛ mɔ-gɛkyena dɔ mɔ ɔ gyɛ ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo. Gɛnen ɔkyii baarɛ gi nu yɛɛ Yesu tɛ Farasiinyen mɔ gɛten dɔ ɔ kya gyi mɔ, o kpe gɛten mɔ dɔ. Yesu gi wolaa kyu ɔkyii mɔ ilaa nyɛnyɛn ibono ɔ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ mɔ. Ɔkyii mɔ kya kpe mɔ, ɔ dɛ anuwanterɛ de puruntuwa. 38Ɔkyii mɔ gi loo gɛten mɔ dɔ mɔ, o kyu de Yesu gɛmara-gɛmara kpe Yesu ayaa asɛ. Ɔ kya nyingi gitolon gibono Yesu gi su mɔ mɔ, i wɔra mɔ ɔkon, ne i kii kyu wɔra mɔ gisu. O sii ŋmii mɔ-ayaa dɔ ne o su gɛnen‑n kaaborɛ mɔ-ansikyu a palɛ Yesu ayaa, ne o kyu mɔ-gimu iman kyu kpaarɛ Yesu ayaa. Ɔ kpɛ ɔ kya faala mɔ lii mɔ-gisen dɔ, ne o kyu anuwanterɛ mɔ ɔ dɛ mɔ kyu kyɛɛgɛ worogɛ Yesu ayaa so.
39Farasiinyen ɔbono ɔ da gibaa terɛ Yesu mɔ gi wu ibono ɔkyii mɔ gi wɔra gɛnen mɔ, ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, "Ɔkyii ɔbono ɔ kya pusaa ɔnyen baarɛ faa gyɛ daa ilaa nyɛnyɛn ɔwɔrabo. Nengyene fɛɛ ɔnyen baarɛ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo gɛsintin mɔ, ɔfaanan ɔ laa bii nyamesɛ ɔbono ɔnan ɔkyii baarɛ gyɛ mɔ." 40Farasiinyen mɔ kya tɔgɛ ɔ kya sa mɔ-nyoro gɛnen mɔ, Yesu gi bii. Imɔso Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, "Simon, n bo ilaa iko n kya laarɛ n' tɔgɛ sa fo." Ne Simon gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, tɔgɛ me, n kya nu."
41Nfono ne Yesu gi da mɔ gikpalɛ yɛɛ, "Asa anyɔ ako mɛ dɛ aterenbi wura ɔko gikɔ. Ɔko dɛ mɔ gikɔ belɛ fɛɛ gɛsun ɔwɔrabo aterenbi abono ɔ laa nyɛ gɛsi dɔ mɔ. Ne ɔko, mɔ, dɛ mɔ gikɔ pi‑i fɛɛ gɛsun ɔwɔrabo aterenbi abono ɔ laa nyɛ bosɛ dɔ mɔ. 42Ɔ yela mɔmɔ owi ɔbono mɛ laa kyu baa ka mɔ mɔ. Owi mɔ gi fo ne mɛ mɛŋ kya taalɛ de mɛ' ka mɔ mɔ, o kyu kyɛɛ mɔmɔ asa anyɔ." Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ taasɛ Simon yɛɛ, "Mɔmɔ asa anyɔ adɛ dɔ mɔ, ɔmɔ ne nan laarɛ aterenbi wura mɔ ilaa gikyɔ don mɔ-nanbo?" 43Simon gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Itɛfaa i laa wɔra ɔbono mɔ-lɛɛ gikɔ gi nyaakyɔ mɔ." Simon gi lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, "I kyena."
44Nfono mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa Simon yɛɛ, "Gɛnen ne fo‑rɛ ɔkyii baarɛ ilaa i dɛ faa. Nyamesɛ ilaa nyɛnyɛn i dɛ fɛɛ gikɔ ne ɔ dɛ Wurubuaarɛ. Me n gyɛ isafo ne nɛ ba fo-gɛten dɔ. Nɛ ba faa, fo mɛŋ yɛgɛ mɛ' sa me nkyu de n' foro me-ayaa. Ɔkyii baarɛ, mɔ, mɔ-ansikyu ne o kyu foro me-ayaa, ne o kyu mɔ-gimu iman lɛɛ me-ayaa nkyu. 45Fo faala me mɔ, foŋ da me gya-gya; ɔkyii baarɛ berɛ, lii aberɛ abono ɔ ba gɛrɛnaa faa, ɔ kpɛ ɔ dɛ daa me-ayaa dɔ ɔ kya faala me lii mɔ-gisen dɔ. 46Fo mɛŋ worogɛ me-gimu nfɔ sa me. Ɔkyii baarɛ, mɔ, anuwanterɛ ne o kyu worogɛ me-ayaa gbaa. 47N' tɔgɛ fo yɛɛ mɔ-ilaa nyɛnyɛn ibono i nyaakyɔ ne nɛ kyu kyɛɛ mɔ mɔ ne n yɛgɛ ɔ nyɛ gɛlaarɛ' belɛ sa me faa. Isa ɔbono, mɔ, mɔ-ilaa nyɛnyɛn iŋ kyɔ ne ɔko gi kyu kyɛɛ mɔ mɔ, gɛlaarɛ' pi‑i ne ɔ laa nyɛ sa kaasɛ kee."
48Yesu gi kisee tɔgɛ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, "Ɔkyii, fo wɔra Wurubuaarɛ ilaa nyɛnyɛn, ne nɛ kyu kyɛɛ fo." 49Nfono mɔ, abono mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛ tɛ ogyiten mɔ mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, "Mɔ ne n gyɛ anɛ de ɔ' taalɛ kyu asa ilaa nyɛnyɛn ibono mɛ wɔra Wurubuaarɛ mɔ kyɛɛ mɔmɔ?" 50Yesu gi kii tɔgɛ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, "Gɛnɔɔbono fo sɔɔ me gyi mɔ ne n mɔlɛgɛ fo faa. Imɔso naa fo kya kpe de gisen yuuli."