Gyɔn 12
Mariya Gi Kyɛɛgɛ Anuwanterɛ Worogɛ Yesu Ayaa So
1I kya san nkɛ nsee de Gyuda awura mɛꞌ gyi mɔmɔ-Lɛwu Gi Seregɛ Aye So gɛkɛ belɛ mɔ, Yesu gi kpe Bɛtani ɔsowolɛ ɔbono so Lasarosɛ tɛ mɔ. (Lasarosɛ ne n gyɛ ɔnyen ɔbono o wuꞌ ne mɛ pule mɔ ne Yesu gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ mɔ.) 2Ɔ loo nno mɔ, mɛ wɔra agyudɔ ne mɛ kyu gyi gɛkɛ belɛ sa mɔ. Lasarosɛ mɔ-pikyii Maata ne n kerɛ gɛgyan mɔ so. Lasarosɛ kee bo mɔmɔ dɔ ogyiten mɔ.
3Mɛ tɛ mɛ kya gyi mɔ, Lasarosɛ mɔ-pikyii Mariya gi kpaa kyu puruntuwa de anuwanterɛ boɔgyalonsɛ ɔko ɔnan kyu ba. Nadi oyii ilin ne mɛ kyu wɔra mɔ. Mariya gi kyu anuwanterɛ mɔ ba mɔ, ɔ kyɛɛgɛ worogɛ Yesu ayaa so ne o kyu mɔ-gimu iman kyu kpaarɛ Yesu ayaa. Ɔ wɔra gɛnen mɔ, anuwanterɛ mɔ-ofen gi sɔɔ gɛten gɛbono dɔ mɛ bo mɔ pɛwu gyi.
4Owi ɔbono mɔ, Gyudasɛ Isikaayɔtɛ, Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko bo nno. (Mɔ ne n baa yɛgɛ Yesu akyobo mɛ nyɛ mɔ mɔ.) 5O wu ilaa ibono Mariya gi wɔra mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, "Anuwanterɛ baarɛ mɛn wɔra ɔfɛsɛ mɔ, nkana a laa nyɛ aterenbi belɛ de aꞌ kyu yɛ sa ayenbo!" 6Gyudasɛ gi tɔgɛ gɛnen mɔ, i mɛŋ gyɛ yɛɛ mɔ-gɛwɔnsa gɛ gyanꞌ ayenbo mɔ so gɛsintin daa. Ɔ gyɛ daa oyu. Mɔ ne n kya keda mɔmɔ-aterenbi ɔwɔraten. Ɔ kya kyena yuuri aterenbi mɔ ako. Imɔ ne n yɛgɛ ne ɔ tɔgɛ gɛnen. 7Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, "Taa ɔkyii mɔ yɛgɛ. Ɔ wɔra imɔ yela gyoo me-gipule ne. 8Ayenbo abono fo darɛ faa, mɛ bo fɛye asɛ adaa-adaa. Me berɛ, fɛ maŋ nyɛ me de nꞌ kyena fɛye asɛ kpaa lii."
Asunbi Alɛɛbo Abelɛnsɛ Mɛ Kya Laarɛ Mɛꞌ Mɔɔ Lasarosɛ
9Ibono Gyuda awura sakyɔ mɛ nu yɛɛ Yesu bo Bɛtani ɔsowolɛ so mɔ, mɛ kpe mɔ asɛ nno. I mɛŋ gyɛ Yesu mɔ-nkon so ne sakpii belɛ mɔ gi kpe nno gɛnen. Mɛ kpe nno kee daa de mɛꞌ kpaa kerɛ Lasarosɛ ɔbono o wuꞌ ne Yesu gi kyingi mɔ lii ibuni dɔ mɔ. 10Imɔso Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ mɛ laarɛ ɔkpa ɔbono so mɛ laa nyɛ de mɛꞌ mɔɔ Lasarosɛ kee mɔ. 11I lii fɛɛ kyu lii Lasarosɛ so mɔ, mɔmɔ Gyuda awura sakyɔ mɛ san ma‑a kine mɔmɔ-asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ-lɛɛ mɔ, ne mɛ san ma‑a sɔɔ Yesu gyi.
Yesu Gi Loo Gyɛrusalem Fɛɛ Wura
12Imɔ gɛdɛ kɛsɛ mɔ, sakpii belɛ ɔbono ɔ ba Gyɛrusalem de mɛꞌ baa gyi mɔmɔ-gɛkɛ belɛ mɔ mɛ nu yɛɛ Yesu bo ɔkpa dɔ ɔ kya ba Gyɛrusalem. 13Gɛnen so mɔ, mɛ kyadɛ-kyadɛ abelafɛ ne mɛ kyu lii kpe mɛꞌ kpaa gyangara mɔ. Mɛ san mɛ kya kpen mɛ kya tɔgɛ yɛɛ,
"Ayenbi a gyɛ fo-lɛɛ!
Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ fo-gimu!
Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne fo naa fo kya ba faa!
Fo ne n gyɛ ɔbono fo laa gyi gɛwura aye Isirale awura so!"
14Yesu gi laarɛ bee fɔlɛ ɔko ne ɔ dii gyanꞌ mɔ so ɔ kya kpe, fɛɛ gɛnɔɔbono mɛ wolaa ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ. Mɛ ŋmarasɛ yela yɛɛ,
15Sayon! Ɔsowolɛ belɛ so awura!
Fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu.
Fɛꞌ kerɛ, fɛye-wura ne n gyanꞌ bee fɔlɛ so
ɔ kya ba mɔ.
16I ba gɛnen pɛwu faa, Yesu akasɛbo mɔ mɛ mɛŋ nu gɛsɛ ayaa abono so. Owi ɔbono Wurubuaarɛ gi kyu nyisigyi kyu sa Yesu mɔ, pɛi ne mɔ-akasɛbo mɔ mɛ lɔɔ baa nyingi yɛɛ ilaa ibono mɛ ŋmarasɛ yela Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ, nkyɛɛ Yesu ne mɛ darɛ gɛnen.
17Sakpii ɔbono o wu Yesu gi kyingi Lasarosɛ ne ɔ terɛ mɔ lii folɛbɔ gɛkyan mɔ dɔ mɔ, mɛ naa tɔgɛ tɔgɛ imɔ so ilaa sa asa pɛi ne mɔmɔ-gɛkɛ belɛ gigyi mɔ gi lɔɔ fo. 18Amunale ilaa ibono Yesu gi wɔra mɔ so ne asa sakyɔ mɛ lii kpaa gyangara mɔ gɛnen. 19Sakpii ɔbono o buu Yesu mɔ so mɔ, Farasii awura mɔ mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, "Fɛ mɛŋ wu? A laa taa kpon daa. Fɛꞌ kerɛ. Asa mɔ pɛwu ne n kpandɛ kpaa mili mɔ mɔ."
Yesu Gi Tɔgɛ Mɔ-Giwukyingi Mɔ So Ilaa
20Owi ɔbono asa mɛ kpe Gyɛrusalem kpaa son Wurubuaarɛ gɛnen gɛkɛ belɛ gɛbono mɔ, abono mɛŋ gyɛ Gyuda awura mɔ ako kee mɛ saarɛ mɔmɔ dɔ. 21Gɛnen asa adɛ mɛ ba Filipo asɛ baa tɔgɛ mɔ yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, a kya laarɛ fɛɛ aꞌ wu Yesu." (Gɛnen Filipo baarɛ gyɛ Yesu akasɛbo mɔ dɔ ɔko. Ɔ lii Bɛsayida, Galeli gɛsinkpan so.) 22Mɛ tɔgɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ kpaa tɔgɛ imɔ sa Andiru, ne mɔmɔ asa anyɔ mɛ naa kpaa tɔgɛ sa Yesu.
23Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "Idɛ kon berɛ, owi mɔ gi fo ibono me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nan nyɛ nyisigyi belɛ. 24Gɛsintin ne nꞌ kya tɔgɛ fɛye faa; nengyene giwayu gibi giŋ tɔrɔ isɛ dɔ de giꞌ wuꞌ mɔ, gi kya sii de gimɔ-nkon. Nengyene giwayu gibi mɔ gi wuꞌ isɛ dɔ mɔ, gi kya kɔrɔ de giꞌ sɔga wɔra abi gikyɔ. 25Imɔso fo ɔbono fo-nkpa ne n tiri fo ne fo kya kɔrɔsɛ nmɔ fi‑i yela fo-gibaa so mɔ, Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛ laa lii fo-gibaa. Ne fo ɔbono, mɔ, Wurubuaarɛ ilaa so ne fo yɛɛ fo-nkpa giŋ tiri fo gɛsɛ gɛrɛ mɔ, fo kya baala nmɔ fi‑i yela de foꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena gɛkpaa ne. 26Fo nyamesɛ kamaasɛ ɔbono fo kya laarɛ de foꞌ son me mɔ, i kaaborɛ foꞌ baa wɔra me-ɔkasɛbo. Nfono mɛ laa wu me mɔ, nno kee ne mɛ laa wu me-asonbo. Me-sɛ Wurubuaarɛ laa tɛɛla ɔbono ɔ kya son me mɔ.
Yesu Gi Tɔgɛ Lɛwu Ɔbono Ɔnan Ɔ Laa Wuꞌ Mɔ
27"Idɛ kon, me-gisen dɔ i kya dɛɛ me fɛɛ ɔgya. Nnɛ ne nan tɔgɛ ne? Nꞌ kolɛ me-sɛ yɛɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ me de awɔrɔfɔɔ abono a kya ba me so faa aꞌ kyon gibaafon abɛɛ? Kuaa. Gɛnen awɔrɔfɔɔ adɛ so ne nɛ ba gɛsinkpan so." 28Yesu gi dalaa kolɛ Wurubuaarɛ yɛɛ, "Me-sɛ, lɛɛ fo-nyisigyi gɛwi." Ɔ dalaa gɛnen mɔ, gigyɛbiꞌ giko gi lii Wurubuaarɛ dɔ tɔgɛ yɛɛ, "Nɛ ti wolaa lɛɛ me-nyisigyi gɛwi nyiile, ne nan kii lɛɛ mɔ gɛwi."
29Sakpii mɔ ɔ yelɛ nfono mɔ gi nu gigyɛbiꞌ mɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ ako mɛ tɔgɛ yɛɛ, "Nyangbon gi gbere." Ako mɔ yɛɛ, "Wurubuaarɛ dɔ ɔsɔɔ ne n tɔngɛ sa mɔ." 30Asa mɔ mɛ kya tɔgɛ gɛnen mɔ, Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Fɛye so ne gigyɛbiꞌ gidɛ gi tɔngɛ gɛnen, nkana i mɛŋ gyɛ me so. 31Idɛ kon Wurubuaarɛ laa bun gɛsinkpan so asa gipuɛɛ kyu lii mɔmɔ-ilaa nyɛnyɛn so. Nkana ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ ne n bo ɔlon gɛsinkpan so. Idɛ kon Wurubuaarɛ laa kosorɛ mɔ gɛgyapaa mɔ so. 32Nengyene i puru me diirɛ lɛwu oyii so ne nɛ wuꞌ mɔ, nan biidɛ asa kpɛi-kpɛi pɛwu kyu ba me asɛ de iꞌ mɔlɛgɛ ɔmɔ." 33Yesu gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ kyu lɛɛ nyiile lɛwu ɔbono ɔnan ɔ laa kyu wuꞌ mɔ.
34Nfono mɔ asa mɔ mɛ tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, "A nu lii Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ yɛɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ laa kyena gɛkpaa-gɛkpaa. Ne i wonɛ so ne fo kya tɔgɛ yɛɛ i kaaborɛ mɛꞌ puru anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ diirɛ lɛwu oyii so de oꞌ wuꞌ? Anɛ ne n gyɛ gɛnen anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ daa?" 35Asa mɔ mɛ taasɛ Yesu gɛnen mɔ, ɔ da gikpalɛ kyu lii mɔ-nyoro so sa mɔmɔ yɛɛ, "I san ŋmaraa daa de owi ɔꞌ ta. Owi san ɔ bo no faa, fɛꞌ naa de owi mɔ. Nengyene i bun wɔra fɛye mɔ, fɛ laa naa gibiri. Nyamesɛ ɔbono ɔ naa gibiri mɔ, mɛŋ kya bii nfono so ɔ kya kpe de. 36Imɔso ibono owi san ɔ bo no faa, fɛꞌ kyu fɛye-nyoro too mɔ so de fɛꞌ nyɛ wɔra fɛɛ asa abono fɛ gyɛ owi mɔ asa." Yesu gi tɔgɛ gɛnen ta mɔ, ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ kpaa ŋara.
Gyuda Awura Abelɛnsɛ Mɔ Mɛŋ Kya Sɔɔ Yesu Gyi
37Ilaa lɛɛnyiilesɛ ibono Yesu gi wɔra mɔ i nyaakyɔ gikyɔ, ne asa mɔ mɛ wu imɔ de mɔmɔ-ansi. Mɛŋ kii sɔɔ mɔ gyi. 38I mɛŋ gyɛ giyan. I ba gɛnen mɔ i nyɛ kyena de ilaa ibono Isaya gi wolaa ŋmarasɛ yela mɔ daa. Isaya gi wɔra Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo, ne ɔ naa kyena taasɛ Wurubuaarɛ yɛɛ,
"Me-Wura Wurubuaarɛ, mɔmɔ dɔ anɛ
ne n sɔɔ fo-ɔkalan ɔbono a tɔgɛ sa mɔmɔ mɔ gyi?
Ne amɔlɛgɛ abono fo kya laarɛ foꞌ kyu mɔlɛgɛ asa mɔ
anɛana ne n wu amɔ bii?"
39Gɛnen kee ibono mɛ mɛŋ taalɛ sɔɔ Yesu gyi mɔ, i dɛ daa fɛɛ gɛnɔɔbono Isaya baarɛ gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ,
40"Wurubuaarɛ yɛɛ mɛꞌ tɛsɛ wɔra fɛɛ agyaatanbo.
Mɔmɔ-nwɔnsa dɔ iŋ sa iꞌ bugi de ilaa gɛsɛ ginu.
Mɔmɔ adɛ berɛ mɛ maŋ nyɛ wu ilaa ibono i bo no mɔ,
abɛɛ mɔmɔ-nwɔnsa dɔ iꞌ bugi de ilaa gɛsɛ ginu.
Nkana mɛ nu ilaa gɛsɛ mɔ,
mɛ laa kii ba me Wurubuaarɛ asɛ
de nꞌ kyɛ mɔmɔ-gilɔtɔ gibono mɛ kya lɔ faa."
41Isaya mɛŋ tɔgɛ gɛnen giyan. Ɔ wolaa wu Yesu nyisigyi mɔ, imɔso ne ɔ tɔgɛ kyu lii mɔ so gɛnen.
42Gyuda awura mɔ mɛ kine Yesu faa, imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, mɔmɔ sakyɔ mɛ sɔɔ Yesu gyi, dabɔlɛ de mɔmɔ abelɛnsɛ mɔ ako. Mɛ mɛŋ kyule lɛɛ mɔmɔ-gisɔɔgyi mɔ gɛwi daa. I kya nyiile yɛɛ mɛ selɛ Farasii awura mɔ gifuu yɛɛ mɛ laa naa gya mɔmɔ yɛɛ mɔmɔ-giyaa giŋ baa nyɛ yii mɔmɔ-gikyangbon dɔ. 43Nyisigyi ɔbono asa mɛ laa kyu sa mɔmɔ mɔ ne mɛ kya laarɛ don Wurubuaarɛ-lɛɛ nyisigyi ɔbono ɔ laa sa mɔmɔ mɔ.
44Yesu gi kpen tɔgɛ sa asa mɔ yɛɛ, "Ɔbono ɔ sɔɔ me gyi mɔ, i mɛŋ gyɛ me-wolɛ ne ɔ sɔɔ gyi. Kaasɛ gi sɔɔ ɔbono ɔ sun me mɔ kee gyi ne. 45Ɔbono o wu me mɔ gi wu ɔbono o sun me mɔ kee ne. 46Me nɛ ba gɛsinkpan so daa fɛɛ fatela de ɔbono o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ ɔ mɛŋ sa oꞌ sii gibiri dɔ.
47"Nengyene fo ɔko fo kya nu me-ilaa tɔgɛsɛ ne foŋ kya gyi imɔ so mɔ, iŋ gyɛ me ne nan bun fo gipuɛɛ. I kya nyiile yɛɛ meŋ ba gɛsinkpan so de nꞌ baa bun anyamesɛ gipuɛɛ. Nɛ ba daa de nꞌ baa mɔlɛgɛ mɔmɔ de mɛꞌ nyɛ gɛkyena Wurubuaarɛ asɛ. 48Nyamesɛ ɔbono o kine me ne o kine de me-ilaa tɔgɛsɛ mɔ berɛ bo ɔbono ɔ laa bun mɔ gipuɛɛ mɔ. Me-agyɛbi abono nɛ tɔgɛ mɔ ne nan bun mɔ gipuɛɛ gɛkɛ gɛbono gɛsinkpan so gɛkyena gɛ laa yela ɔkara mɔ. 49I kya nyiile yɛɛ ilaa ibono n kya tɔgɛ mɔ, i mɛŋ gyɛ me-gibaa so ne n kya tɔgɛ imɔ. Me-sɛ Wurubuaarɛ ɔbono o sun me mɔ gbaa-gbaa ne n ka sa me yɛɛ idɛ de idɛ ne nꞌ tɔgɛ. 50N nyi yɛɛ ilaa ibono ɔ ka sa me gɛnen mɔ i laa yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ kyena mɔ asɛ gɛkpaa. Imɔso ilaa ibono n kya tɔgɛ mɔ, n kya tɔgɛ daa gɛnɔɔbono me-sɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ me yɛɛ nꞌ tɔgɛ mɔ."