Gyɔn 4
Samariyakyii Gi Sɔɔ Yesu Gyi
1Farasii awura mɔ mɛ nu yɛɛ Yesu kya nyɛ asa don Gyɔn. Mɛ nu yɛɛ asa sakyɔ mɛ buu Yesu ne ɔ kya gyere ɔmɔ Wurubuaarɛ sagyere. 2(Gɛsintin berɛ mɔ, Yesu gbaa-gbaa mɛŋ gyere asa Wurubuaarɛ sagyere. Mɔ-akasɛbo mɔ ne n gyere mɔmɔ.) 3Wura Yesu gi nu ilaa ibono Farasii awura mɔ mɛ kya tɔgɛ kyu lii mɔ so gɛnen mɔ, ɔ koso lii Gyudiya gɛsinkpan mɔ so kyon kpe Galeli.
4Ɔ laa kpe Galeli mɔ, i kaaborɛ ɔꞌ naa daa de Samariya gɛsinkpan so. 5Imɔso ɔ kya kpe mɔ, ɔ kpaa fo Samariya awura ɔsowolɛ ɔko so, mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Sayikaa. Sayikaa ɔsowolɛ baarɛ sindi gɛsinkpan gɛbono aye Gyuda awura naana Gyeekɔpo gi kyu sa mɔ-bi Gyosɛfo mɔ. 6Gyeekɔpo lɔkɔ bo gɛnen gɛsinkpan gɛbono so. Yesu gi kpaa fo nno mɔ, i tagerɛ mɔ, ne ɔ kpaa kyena lɔkɔ mɔ asɛ. Gɛnen owi ɔbono mɔ, i gyɛ owi kenken gerɛ-gerɛ fɛɛ iwi gudu inyɔ.
7Yesu tɛ lɔkɔ mɔ asɛ ɔ kya kyoola mɔ, Samariyakyii ɔko gi ba de ɔꞌ baa saa nkyu. Nfono ne Yesu gi kolɛ ɔkyii mɔ yɛɛ, "Sa me nkyu de nꞌ nun." 8(Ɔkyii mɔ gi ba ne Yesu gi kolɛ mɔ nkyu mɔ gɛnen mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ kyon nten dɔ mɛꞌ kpaa sɔɔ agyudɔ.) 9Yesu gi kolɛ Samariyakyii mɔ nkyu mɔ gɛnen mɔ, ɔkyii mɔ gi taasɛ mɔ yɛɛ, "Nnɛ so ne fo Gyudanyen fo kya kolɛ me, Samariyakyii nkyu de foꞌ nun?" (Ɔkyii mɔ mɛŋ taasɛ Yesu gɛnen giyan. Gyuda awura mɔmɔ‑rɛ Samariya awura mɛ mɛŋ kya yii abara ilaa.) 10Ɔkyii mɔ gi taasɛ mɔ gɛnen mɔ, Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Nengyene fɛɛ fo nyi gidɛnsɛ gibono Wurubuaarɛ kya laarɛ ɔꞌ wɔra sa fo de nyamesɛ ɔbono ɔnan n gyɛ ne nɛ kolɛ fo yɛɛ foꞌ sa me nkyu de nꞌ nun faa mɔ, nkana fo gbaa ne nan kolɛ me nkyu. Gɛnen nkyu nbono mɔ gi laa kpɛ gi kya kyon gi kya sa fo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan."
11Nfono mɔ, ɔkyii mɔ gi taasɛ Yesu yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, fo mɛŋ dɛ ilaa ibono fo laa kyu saa nkyu mɔ. Lɔkɔ baarɛ bo kin. Fonɛ dɔ ne fo laa nyɛ gɛnen nkyu nbono gi laa kpɛ gi kya kyon mɔ sa isa? 12Fo ne n don aye-naana Gyeekɔpo ɔbono o kyu lɔkɔ mɔ sa aye mɔ abɛɛ? Gyeekɔpo gbaa-gbaa de mɔ-biana de mɔ-nbuɛ kee mɛ nun lɔkɔ baarɛ nkyu." 13Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Ɔkamaasɛ ɔbono o nun lɔkɔ baarɛ nkyu mɔ, bolefɔ laa kii mɔɔ mɔ. 14Ɔbono, mɔ, ɔ laa nun me-lɛɛ nkyu nbono nan sa mɔ mɔ berɛ, bolefɔ maŋ baa mɔɔ mɔ gɛkaako kpa‑a. I laa sa mɔ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan fɛɛ ɔbon ɔbono mɔ-gɛmu gɛŋ kya ŋaa mɔ." 15Nfono mɔ, ɔkyii mɔ gi kolɛ Yesu yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, sa me gɛnen nkyu nbono fo darɛ faa de bolefɔ ɔ mɛŋ baa mɔɔ me, de meŋ baa ba gɛrɛ baa saa nkyu."
16Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, "Naa kpe gɛwi de foꞌ kpaa terɛ fo-kuli de fɛꞌ ba." 17Nfono mɔ ɔkyii mɔ gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Meŋ bo ɔnyen." Ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, "Fo bo gɛsintin fɛɛ ibono fo tɔgɛ yɛɛ foŋ bo ɔnyen faa. 18Fo ti dena anyen anun ne ɔbono fo‑rɛ mɔ fɛ bo no nperɛ faa kee mɛŋ gyɛ fo-kuli. Gɛnen so mɔ fo tɔgɛ yɛɛ foŋ bo ɔnyen faa mɔ, fo tɔgɛ gɛsintin."
19Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔkyii mɔ gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, n kya wu fo faa, fo gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo. 20Aye-naanaana Samariya awura mɛ baa son Wurubuaarɛ daa gibii gidɛ so. Ne fɛye Gyuda awura, mɔ, fɛ kya tɔgɛ yɛɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ so ne i kaaborɛ asa mɛꞌ kpaa son Wurubuaarɛ." 21Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, "Ɔkyii, gɛsintin ne n kya tɔgɛ fo faa, owi mɔ kya fo ibono Wurubuaarɛ gison giŋ baa tiri yɛɛ gibii gidɛ so abɛɛ Gyɛrusalem ɔsowolɛ mɔ so ne mɛ laa son Wurubuaarɛ. 22Fɛye Samariya awura fɛ kya wu daa ɔson fɛ kya son giyan. Fɛ mɛŋ nyi ilaa ibono fɛ kya son mɔ. Aye Gyuda awura berɛ, a nyi ɔbono a kya son mɔ. Gɛnɔɔbono asa mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ amɔlɛgɛ de mɔmɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ kyena mɔ i laa lii daa aye Gyuda awura asɛ.
23"Owi ɔko kya ba, owi mɔ gi ti fo gbaa ibono aye-sɛ Wurubuaarɛ asonbo mɛ laa kyu gɛsintin son mɔ oduduu dɔ. Gɛnen asonbo abono ɔnan ne n gyɛ asonbo gbaa-gbaa abono aye-sɛ Wurubuaarɛ kya laarɛ mɔ. 24Wurubuaarɛ gyɛ daa Oduduu. Abono mɛ laa son mɔ mɔ, i kaaborɛ mɛꞌ kyu gɛsintin son mɔ oduduu dɔ."
25Nfono mɔ, ɔkyii mɔ yɛɛ, "N nyi ibono Masaya mɔ kya ba, mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ. Nengyene ɔ ba mɔ, ɔ laa lɛɛ ilaa kamaasɛ gɛsɛ sa aye." 26Yesu gi buu sa mɔ yɛɛ, "Me ɔbono n kya tɔngɛ de fo faa, me ne n gyɛ Masaya ɔbono fo-gɛwɔnsa gɛ gyan mɔ so mɔ."
Akasɛbo Mɔ Mɛ Kii Ba Yesu Asɛ
27Yesu mɔ‑rɛ Samariyakyii mɔ mɛ yelɛ mɛ kya tɔngɛ gɛnen mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ baa tu mɔmɔ. Mɛ baa wu mɔmɔ gɛnen mɔ, i dɛ ɔmɔ-gɛnɔ yɛɛ Yesu mɔ‑rɛ ɔkyii mɔ mɛ kya tɔngɛ. Mɔmɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ kii taalɛ taasɛ mɔ yɛɛ, "Menɛ ne fo kya laarɛ lii ɔkyii mɔ asɛ?" abɛɛ "Menɛ n wɔra ne fo kya tɔngɛ de ɔkyii mɔ?" 28Nfono mɔ ɔkyii mɔ gi taa mɔ-nkyu gɛlɔbi mɔ yɛgɛ ne ɔ selɛ kpe ɔsowolɛ mɔ dɔ kpaa tɔgɛ sa asa yɛɛ, 29"Fɛꞌ baa kpe fɛꞌ kpaa kerɛ ɔnyen ɔko! O buu ilaa kamaasɛ ibono nɛ wɔra me-gɛkyena dɔ mɔ pɛwu sa me. Abɛ‑ɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono Wurubuaarɛ gi sun de ɔꞌ baa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ fɛɛ?" 30Ɔkyii mɔ gi kpaa buu sa asa gɛnen mɔ, mɛ koso lii ɔsowolɛ mɔ so mɛ kya kpe Yesu asɛ.
31Ɔkyii mɔ gi kyon nten dɔ ɔꞌ kpaa terɛ asa mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ kyu agyudɔ mɔ mɛ kpaa sɔɔ mɔ sa mɔ, ne mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, wɔra aniya, sɔɔ agyudɔ mɔ gyi." 32Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "N bo agyudɔ abono n kya gyi ne fɛ mɛŋ nyi amɔ so sɛi." 33Mɔ-akasɛbo mɔ mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, "Abɛɛ ɔko gi ti kyu agyudɔ bara mɔ daa?"
34Nfono mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "Me-ilaa gyisɛ ne n gyɛ yɛɛ nꞌ wɔra ɔbono o sun me ba gɛsinkpan so mɔ gɛlaarɛ de nꞌ wɔra mɔ-gɛsun mɔ kpaa logɛ. 35Fɛye fɛ laa tɔgɛ yɛɛ, 'I san daa ibosɛ inan de ɔmɔlɔgɔ akɛbiberɛ aꞌ fo.' Mi‑i me mɔ, n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye yɛɛ fɛꞌ laa ansi de fɛꞌ kerɛ asa abono i tiri yɛɛ mɛꞌ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ. Mɛ dɛ fɛɛ ɔmɔlɔgɔ ne n pɛɛrɛ de gikɛbi. 36Abono mɛ kya kpaa asa de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ mɛ dɛ fɛɛ adɔɔbo abono mɛ kya koola agyudɔ kyu kpaa gyanꞌ agbaran so mɔ. Gɛnen Wurubuaarɛ gɛsun awɔrabo abono mɛ ti loo gɛsun mɔ dɔ mɛ kya wɔra. Mɛ ti mɛ kya nyɛ mɔmɔ-ntɛɛla ne. I kya ba gɛnen de aduubo mɔ de akoolabo mɔ mɛꞌ nyɛ gyi ɔkon kolon dabɔlɛ. 37Ilaa ibono adedaabo mɛ tɔgɛ mɔ i gyɛ gɛsintin yɛɛ, 'Ɔko kya duu de ɔko, mɔ, ɔꞌ kɛbi de ɔꞌ koola.' 38Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ nɛ sun fɛye ne i wɔra fɛɛ fɛ kpaa koola agyudɔ abono i mɛŋ gyɛ fɛye ne n nyaadɛ gisisiri duu amɔ. Asa ako kpɛi ne n nyaadɛ mɔmɔ-gisisiri kyu duu amɔ, ne fɛye mɔ, fɛ baa kyu gɛnen gɛsun mɔ fɛ kya wɔra faa."
Samariya Awura Sakyɔ Mɛ Sɔɔ Yesu Gyi
39Gɛnen Samariya awura ɔsowolɛ mɔ so asa sakyɔ mɛ sɔɔ Yesu gyi kyu lii ilaa ibono ɔkyii mɔ gi buu sa mɔmɔ mɔ so. Ɔkyii mɔ gi buu sa mɔmɔ yɛɛ, "Ɔ tɔgɛ me-nyoro so ilaa kamaasɛ ibono nɛ wɔra mɔ sa me." 40Asa mɔ mɛ lii ɔsowolɛ mɔ so ba Yesu asɛ gɛnen mɔ, mɛ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ kyena mɔmɔ asɛ. Imɔso ɔ kyena nno nkɛ nnyɔ. 41Kyu lii Yesu ilaa nyiilesɛ so mɔ, asa sakyɔ mɛꞌ kii sɔɔ mɔ gyi too. 42Asa mɔ mɛ tɔgɛ sa ɔkyii mɔ yɛɛ, "I mɛŋ baa i gyɛ mɔ-ilaa ibono fo tɔgɛ aye mɔ so ne a kya sɔɔ mɔ gyi. Aye gbaa-gbaa a nu de aye-aso, ne a nyi yɛɛ i mɛŋ bo sɛi, ɔnyen baarɛ gyɛ ɔbono ɔ laa mɔlɛgɛ anyamesɛ mɔ."
Yesu Gi Kyɛ Galelinyen Ɔko Mɔ-Bi
43Yesu gi kyena Samariya awura asɛ nkɛ nnyɔ mɔ, ɔ koso lii nno, ne ɔ kyon kpe Galeli gɛsinkpan so. 44Yesu gbaa-gbaa gi wolaa tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔko mɛŋ bo no ɔ kya gyi ginsi mɔ-gɛwi. 45Yesu gi loo Galeli gɛsinkpan so gɛnen mɔ, Galeli awura mɔ mɛ sɔɔ mɔ abaa anyɔ. I kya nyiile yɛɛ mɔmɔ kee mɛ kpe kpaa gyi mɔmɔ-gɛkɛ belɛ mɔ Gyɛrusalem ɔsowolɛ so mɔ, mɛ wu ilaa ibono Yesu gi wɔra mɔ.
46Yesu naa de Galeli gɛsinkpan so mɔ, o kii kpe Keena ɔsowolɛ so. Nno ne ɔ yɛgɛ nkyu gi bingiri nta mɔ. Ɔ bo nno gɛnen mɔ, ɔbelɛnsɛ ɔko bo Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so, mɔ-bi nyensɛ kya lɔ. 47Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu yɛɛ Yesu gi lii Gyudiya gɛsinkpan so ba Galeli gɛsinkpan so mɔ, ɔ kpaa kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ baa kyɛ mɔ-bi mɔ sa mɔ. Ɔ kya laarɛ de oꞌ wu. 48Ɔ kolɛ mɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, "Imɔso fɛye ɔko‑rɛ ɔko maŋ sɔɔ gyi yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun me, gɛnen mɔ, fɛ wu amunale ilaa de ilaa ibono i kya dɛ gɛnɔ mɔ de fɛye-ansi?" 49Ɔbelɛnsɛ mɔ gi kolɛ Yesu yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, yɛgɛ de aꞌ kpe gɛbii mɔ asɛ pɛi de gɛꞌ lɔɔ lɛɛ ɔŋɛ." 50Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, "Kii kpe gɛwi. Nɛ yɛgɛ fo-bi mɔ gi nyɛ nkpa." Ɔbelɛnsɛ mɔ gi sɔɔ Yesu ilaa tɔgɛsɛ mɔ gyi. Imɔso o kii kyon gɛwi.
51Ɔ kya kpe gɛwi mɔ, mɔ‑rɛ mɔ-adega mɔ ako mɛ gyan ɔkpa dɔ ne mɛ tɔgɛ sa mɔ yɛɛ mɔ-bi mɔ gi nyɛ alanfiya. 52Ɔbelɛnsɛ mɔ gi nu gɛnen mɔ, ɔ taasɛ mɔ-adega mɔ, "Owi ɔmɔ dɔ ne gilɔ mɔ gi ta?" Ne mɛ buu sa mɔ yɛɛ, "Deeri owi gi kpɛɛlɛ mɔ ne ɔkyagyii mɔ gi taa gɛmɔ yɛgɛ." 53Nfono mɔ, ɔ bii yɛɛ gɛnen owi ɔbono gbaa-gbaa ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔ yɛɛ, "Kii; nɛ yɛgɛ fo-bi mɔ gi nyɛ nkpa" mɔ. Imɔso mɔ‑rɛ mɔ-gɛten dɔ asa pɛwu mɛ sɔɔ Yesu gyi. 54Yesu gi lii Gyudiya gɛsinkpan so ba Galeli mɔ, gɛnen ilaa idɛ ne n gyɛ ilaa lɛɛnyiilesɛ nyɔsɛ ibono ɔ wɔra ne i lɛɛ nyiile asa yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun mɔ.