Matiyu 21
Yesu Gi Loo Gyɛrusalem Fɛɛ Wura
1Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kya fuude Gyɛrusalem mɔ, mɛ kpaa fo Bɛtɛfagye ɔsowolɛ ɔbono ɔ gyanꞌ Nfɔ Iyii Gibii Mɔ so mɔ. Mɛ fo nno mɔ, Yesu gi sun mɔ-akasɛbo mɔ dɔ anyɔ 2yɛɛ, "Fɛꞌ kpe ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo aye-ansi dɔ faa. Fɛ kpɛ fɛ kya loo ɔsowolɛ mɔ so mɔ, fɛ laa wu bee kyiisɛ kyaa de ɔfɛ, mɔ-bi yelɛ mɔ asɛ. Fɛꞌ sangɛ mɔ de fɛꞌ kyu mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ bara me. 3Ne fɛɛ ɔko gi taasɛ fɛye ilaa iko mɔ, fɛꞌ tɔgɛ mɔ yɛɛ, 'Wura mɔ yɛɛ ɔ tiri abee mɔ.' Fɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ laa yɛgɛ de fɛꞌ kyu abee mɔ ba ayaa adɛ so." 4Gɛnɔɔbono Yesu laa gyanꞌ bee so loo Gyɛrusalem mɔ, i laa yɛgɛ ilaa ibono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ naa de mɔ-ikalan ɔtɔgɛbo ɔko so mɔ iꞌ nyɛ ba gɛsintin. Ɔ wolaa tɔgɛ Gyɛrusalem ilaa yela. (Gyɛrusalem ginyen giko ne n gyɛ Sayon.) Ɔ tɔgɛ yɛɛ,
5"Fɛꞌ tɔgɛ sa Sayon awura yɛɛ,
'Fɛꞌ kerɛ fɛye-wura kya ba fɛye asɛ. Ɔ bara mɔ-nyoro gɛsɛ;
ɔ gyanꞌ bee so. Mɔ-bee ɔbono gyɛ daa bee fɔlɛ; ɔ mɛŋ ti sɛɛ.' "
6Yesu akasɛbo mɔ mɛ kpe kpaa wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ tɔgɛ mɔmɔ mɔ. 7Mɛ kyu bee mɔ mɔ‑rɛ mɔ-bi mɔ bara mɔ, ne mɛ kyu mɔmɔ-akuru too bun abee mɔ so, ne ɔ dii gyanꞌ. 8Sakpii mɔ dɔ ako mɛ kyu mɔmɔ-akuru too mɔ-ɔkpa dɔ, ne ako mɛ ŋɛ iyii afɛdaa mɛ kya too de ɔkpa yɛɛ ɔꞌ baa naa. 9Asa abono mɛ gyangbara Yesu de abono mɛ buu mɔ-gɛmara mɔ pɛwu mɛ kya kpen yɛɛ,
"Ayenbi a gyɛ fo-lɛɛ, Wura Deefidi ɔnaanabi!
Wurubuaarɛ ɔꞌ kosorɛ fo-gimu!
Wurubuaarɛ ginyen dɔ ne fo naa fo kya ba faa!
Ayenbi aꞌ wɔra Wurubuaarɛ ɔbono ɔ bo soso-soso mɔ-lɛɛ!"
10Yesu gi loo Gyɛrusalem mɔ, ɔsowolɛ mɔ gi gyigisi. Nno asa mɔ mɛ san mɛ kya taasɛ yɛɛ, "Anɛ ne n ba daa?" 11Sakpii mɔ mɔ‑rɛ Yesu mɛ naa mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, "Yesu, Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo mɔ ne n ba. Ɔ lii Nasarɛtɛ ɔsowolɛ ɔbono ɔ bo Galeli gɛsinkpan so mɔ."
Yesu Gi Gya Gigya Agyibo Lii Wurubuaarɛ Ɔson Obu Gikpaara Mɔ So
12Yesu gi loo Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so, ne ɔ gya abono mɛ kya gyi gigya nno mɔ. Ɔ da abono mɛ kya boori aterenbi mɔ iteebulu too. Ɔ da abono mɛ kya fɛ abonbuɛ mɔ ngyapaa kee too, ne 13ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "Mɛ ŋmarasɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ako yela yɛɛ,
'Me-ɔson obu mɔ laa wɔra daa ɔdalaaten.'
Fɛye, mɔ, fɛ kyu nno bingiri iyu gikpalan."
14Agyaatanbo de itɛgɛsɛ mɛ yɛgɛ asa mɛ kyu mɔmɔ ba Yesu asɛ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so nno, ne ɔ kyɛ mɔmɔ. 15Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ de mɔmɔ-nbara aŋmarasɛbo mɔ mɛ kya wu ilaa dɛnsɛ ibono Yesu kya wɔra ne i kya dɛ asa gɛnɔ mɔ ne mɛ kya nu ibono nbii mɛ kya yen mɔ mɔ, i kya loo mɔmɔ. Nbii mɔ mɛ kya kpen mɛ kya yen mɔ Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so nno yɛɛ, "Ayenbi aꞌ wɔra Wura Deefidi ɔnaanabi mɔ-lɛɛ!" Gɛnen so mɔ, i kyu abelɛnsɛ mɔ ginyadon, 16ne mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, "Ibono adɛ mɛ kya tɔgɛ faa, foŋ kya nu de foꞌ gya mɔmɔ?" Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, "N kya nu kyɔde. Wurubuaarɛ agyɛbi ako a tɔgɛ yɛɛ,
'Nbii de abono mɛ san ma‑a nyabo mɔ ne fo yɛgɛ mɛ kya yen fo de iꞌ tansi gyi fo-ginsi.'
Imɔso fɛŋ ti kalɛ nno?" 17Yesu gi taasɛ abelɛnsɛ mɔ gɛnen mɔ, ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ ne ɔ kyon kpaa dɛ Bɛtani.
Yesu Gi Tɔgɛ Nnɔ Wɔra Gifeeya Oyii Ɔko
18Gɛdɛ kɛsɛ nyɛnyɛngɛ mɔ, Yesu gi kii ɔ kya kpe Gyɛrusalem mɔ, akon a dɛ mɔ. 19O wu gifeeya oyii ɔko yelɛ ɔkpa nkan. Ɔ bagɛ kpe mɔ asɛ mɔ, ɔŋ wu ba‑a gibi kolon oyii mɔ so, afɛdaa wolɛ ne o wu. Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ nnɔ wɔra oyii mɔ yɛɛ, "Foŋ baa nyɛ sɔrɔ abi gɛkaako!" Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, oyii mɔ gi wuꞌ. 20Owi ɔbono Yesu akasɛbo mɔ mɛ wu imɔ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ, ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, "Nnɛ ne gifeeya oyii mɔ gi ti kpɛ wuꞌ kusaa gɛnen?" 21Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, "N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin, nengyene fɛ sɔɔ Wurubuaarɛ gyi ne fɛŋ sɔɔ fɛye-nyoro akyɔɔlɛ fɛye-asen dɔ mɔ, fɛ laa wɔra ilaa ibono nɛ kyu wɔra oyii baarɛ faa mɔ ɔnan. Ne i mɛŋ gyɛ imɔ ibono wolɛ gbaa. Nkana fɛ laa taalɛ tɔgɛ gibii gidɛ yɛɛ, 'Koso gɛrɛ kpaa tɔrɔ apoo dɔ,' gɛsintin mɔ, i laa wɔra gɛnen. 22Ilaa kamaasɛ ibono fɛ laa dalaa kolɛ Wurubuaarɛ mɔ, nengyene fɛ sɔɔ mɔ gyi yɛɛ ɔ laa wɔra sa fɛye mɔ, i laa yii fɛye-gibaa."
Abelɛnsɛ Ako Mɛ Daasɛ Yesu Kerɛ
23Imɔ gɛmara mɔ, Yesu gi kii kpe Wurubuaarɛ ɔson obu mɔ gikpaara mɔ so ɔ kya nyiile asa ilaa, ne Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de mɔmɔ abelɛnsɛ sɛnsɛ ako mɛ ba mɔ asɛ baa taasɛ mɔ yɛɛ, "Ilaa ibonoana fo kya wɔra faa mɔ, anɛ ginyen dɔ ne fo kya wɔra imɔ daa? Anɛ ne n sa fo ɔkpa yɛɛ foꞌ wɔra imɔ?" 24Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, "Me kee nan taasɛ fɛye ilaa kolon. Nengyene fɛ lɛɛ gɛnɔ sa me mɔ, nan tɔgɛ fɛye ɔbono ginyen n dɛ n kya wɔra ilaa mɔ. 25Wurubuaarɛ sagyere ɔbono Gyɔn gi gyere asa mɔ, anɛ ne n sa mɔ ɔkpa? Wurubuaarɛ abɛɛ nyamesɛ?" Yesu gi taasɛ ɔmɔ gɛnen mɔ, akyɔɔlɛ a tɔrɔ mɔmɔ wolɛ-wolɛ so, ne mɛ tɔgɛ yɛɛ, "Nengyene a kyule sa mɔ yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, ɔ laa taasɛ aye yɛɛ ne menɛ n wɔra ne a mɛŋ sɔɔ Gyɔn gyi? 26Ne fɛɛ a kii tɔgɛ yɛɛ nyamesɛ ne n sa Gyɔn gɛnen ɔkpa ɔbono mɔ, aŋ nyi ilaa ibono sakpii baarɛ laa kyu wɔra aye mɔ. I lii fɛɛ mɔmɔ pɛwu mɛ kya buu Gyɔn yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra gɛnen ne ɔ gyɛ daa Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo." 27Gɛnen so mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, "A mɛŋ nyi." Ne Yesu gi kisee tɔgɛ abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, "Fɛ maŋ tɔgɛ me berɛ mɔ, me kee maŋ tɔgɛ fɛye ɔbono ɔ sa me ɔkpa ne nꞌ kya wɔra ilaa ibono n kya wɔra mɔ."
Nbii Nnyɔ Nko Gikpalɛ
28Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "Fɛꞌ nu gikpalɛ gidɛ de nꞌ taasɛ fɛye gimɔ so ilaa. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔnyen ɔko gi kyena. Ɔ bo nbii nyensɛɛ nnyɔ. Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, ɔ kpaa tɔgɛ sa ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ, 'Me-bi, ndɛ kpe me-ndɔɔ kpaa wɔra gɛsun sa me.' 29Mɔ-bi mɔ gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, 'Maŋ kpe.' Imɔ gɛmara mɔ, o nu mɔ-nyoro gɛsɛ yɛɛ oŋ kpe mɔ, iŋ boran, ne ɔ koso kpe ndɔɔ mɔ. 30Mɔmɔ-sɛ mɔ gi kpaa tɔgɛ ɔpii mɔ ilaa kolon ibono kee. Ɔpii mɔ gi kyule yɛɛ, 'Yo‑o, me-sɛ, nan kpe,' ne oŋ kii kpe. 31Imɔso nbii nnyɔ ndɛ dɔ mɔ, ɔmɔ mɔ ne n wɔra mɔ-sɛ mɔ gɛlaarɛ ne?" Yesu gi taasɛ gɛnen mɔ, asa mɔ mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Mɔ-bi belɛnsɛ mɔ." Mɛ lɛɛ gɛnɔ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ, tutu akyii de lɛnpoo asɔɔbo abono fɛ kya kyu mɔmɔ yɛɛ mɛ gyɛ asa nyɛnyɛn mɔ mɛ laa nyɛ Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkyena taa fɛye yɛgɛ. 32Imɔ gɛsɛ ne n gyɛ yɛɛ Gyɔn gi baa nyiile fɛye gɛnɔɔbono fɛ laa gyi gɛsintin sa Wurubuaarɛ mɔ, fɛ mɛŋ kyule sɔɔ mɔ gyi. Lɛnpoo asɔɔbo de tutu akyii mɔ berɛ mɛ sɔɔ mɔ gyi. Fɛ dabɔlɛ wu ibono gɛnen asa adɛ mɛ sɔɔ Gyɔn gyi mɔ, imɔ gɛmara mɔ, fɛ mɛŋ kyɛɛgɛ fɛye-nwɔnsa de fɛye kee fɛꞌ sɔɔ mɔ gyi."
Yesu Gi Kii Da Abelɛnsɛ Mɔ Gikpalɛ Giko
33Yesu gi tɔgɛ sa abelɛnsɛ mɔ yɛɛ, "Fɛꞌ kii nu gikpalɛ giko. Gɛten wura ɔko gi kyena. Ɔ dɔɔ gifɔlɛ giko ndɔɔ. (Mɛ kya kyu gɛnen gifɔlɛ gibono abi kyu wɔra nta.) Ɔ pɔrɔ ɔpɔɔrɛ kyaabɔɔ ndɔɔ mɔ, ɔ wɔra nta mɔ ɔdooten, ne ɔ pɔrɔ obu faa lege-lege nfono asa mɛ laa nyɛ dii ndɔɔ mɔ mɔ. Ɔ wɔra imɔ idɛ ta mɔ, o kyu ndɔɔ mɔ kyu wɔra asa ako abaa dɔ yɛɛ mɛꞌ kerɛ nmɔ so sa mɔ de mɔ‑rɛ ɔmɔ mɛꞌ yɛ agyan abono mɛ laa nyɛ mɔ. Ne ɔ koso kpe gɛsinkpan gɛko so kpaa kɛɛla. 34Gifɔlɛ mɔ abi aberɛ tɛɛsɛ a fo mɔ, ndɔɔ wura mɔ gi lɛɛ mɔ-adega ako sun mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ asɛ yɛɛ mɛꞌ kpaa sɔɔ mɔ-lɛɛ ogyiten bara mɔ. 35Adega mɔ mɛ kpe mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ keda mɔmɔ ne mɛ daarɛ ɔko ne mɛ mɔɔ ɔko ne mɛ da ɔbanban abui. 36Ndɔɔ wura mɔ gi nu ilaa ibono i ba mɔ, o kii sun adega abono mɛ nyaakyɔ nyɛ agyangbarasɛ mɔ. Mɔ-ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ kii wɔra ɔmɔ fɛɛ agyangbarasɛ mɔ-lɛɛ mɔ. 37Imɔ tiikara mɔ, ɔ lɛɛ mɔ gbaa-gbaa mɔ-bi sun mɔmɔ asɛ. Ɔ tɔgɛ sa mɔ-nyoro yɛɛ, 'Me-bi mɔ berɛ, mɛ laa kyu buubuu sa mɔ.' 38Mɔ-bi mɔ gi kpe mɔ, mɔ, ndɔɔ akerɛbo mɔ mɛ kpɛ da de ginsi wu mɔ mɔ, mɛ tɔgɛ sa abara yɛɛ, 'Ɔbono ɔ laa gyi mɔ-sɛ atɔ mɔ ne n kya ba faa. Aꞌ mɔɔ mɔ de mɔ-tɔgyi mɔ ɔꞌ nyɛ sii de aye.' 39Mɛ tɔgɛ sa abara gɛnen mɔ, gɛsintin mɔ, mɛ keda ndɔɔ wura mɔ mɔ-bi mɔ ne mɛ biidɛ mɔ lii ndɔɔ mɔ dɔ ne mɛ mɔɔ mɔ."
40Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, "Ndɔɔ wura mɔ gi kpaa ba mɔ, menɛ ne ɔ laa kyu wɔra mɔ-ndɔɔ akerɛbo abono?" 41Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Ɔ laa yɛgɛ gɛnen asa nyɛnyɛn abono mɛ laa wuꞌ awɔrɔfɔɔ lɛwu de oꞌ kyu mɔ-ndɔɔ mɔ kyu sa akerɛbo dɛnsɛ abono mɛ laa kyu mɔ-lɛɛ ogyiten sa mɔ imɔ-aberɛ dɔ mɔ."
42Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, "Fɛŋ ti kalɛ Wurubuaarɛ agyɛbi adɛ? Mɛ ŋmarasɛ yɛɛ,
'Gibui gibono ibu apɔrɔbo mɔ mɛ kyu too gɛbaamara mɔ
gɛnen gibui gibono
ne n kii baa yɛgɛ ne obu mɔ gi wɔra ɔlon ɔ yelɛ faa.
Wurubuaarɛ ilaa wɔrasɛ ne i gyɛ.
I bo aye ɔbolɛ ne i kya dɛ aye-gɛnɔ.' "
43Yesu gi kii tɔgɛ bɔla yɛɛ, "Imɔso nꞌ tɔgɛ fɛye yɛɛ ɔkpa ɔbono Wurubuaarɛ gi sa fɛye ne fɛ kya kerɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi ilaa so mɔ, ɔ laa sɔgɛ lii fɛye asɛ de oꞌ kyu sa asa abono mɛ laa wɔra ilaa ibono i laa kaaborɛ gɛnen akyenabi abono mɔ. 44Fɛꞌ kii nu Wurubuaarɛ agyɛbi adɛ kee.
'Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ laa tɔrɔ gibui gibono so mɔ,
kaasɛ laa gbaa gberi-gberi.
Ne gibui mɔ, mɔ, ne n kii baa tɔrɔ fo ɔko so mɔ,
fo laa kɔrɔ faa dogo-dogo wɔra fɛɛ nnyufo.' "
45Gyuda awura asunbi alɛɛbo abelɛnsɛ mɔ de Farasii awura mɔ mɛ nu Yesu akpalɛ adɛ mɔ, mɛ bii ibono mɔmɔ ne ɔ darɛ. 46Imɔso mɛ laarɛ de mɛꞌ keda mɔ. Mɛ kii mɛ selɛ sakpii ɔbono ɔ bo nno mɔ gifuu. I lii fɛɛ sakpii mɔ gi sɔɔ Yesu gyi yɛɛ ɔ gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo.