Gyɔn 6
Yesu Gi Sa Asa Nwɛ Ikue-Inyɔ De Saalaa Agyudɔ
1Imɔ idɛ gɛmara mɔ, Yesu gi fara kpe Galeli ɔbon belɛ mɔ gigengen giko so. Mɛ kya terɛ gɛnen ɔbon mɔ ginyen giko yɛɛ Tabiriyasɛ. 2Sakpii belɛ buu mɔ. I lii fɛɛ asa mɛ kya wu Yesu kya kyɛ alɔbo ne i kya lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo mɔ dɔ. 3Yesu gi kpe nno mɔ, o dii kpe gibii giko so, ne mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kpelegɛ kyena. 4Gɛnen owi ɔbono mɔ, Gyuda awura gɛkɛ belɛ gɛbono mɛ kya terɛ gɛmɔ yɛɛ Lɛwu Gi Seregɛ Aye So mɔ gɛ kya fuude.
5Yesu tɛ gibii mɔ so gɛnen mɔ, o wu sakpii belɛ kya ba mɔ asɛ. Imɔso ɔ taasɛ Filipo yɛɛ, "Nnɛ ne a laa wɔra de aꞌ nyɛ agyudɔ sɔɔ de asa adɛ mɛꞌ nyɛ gyi ne?" 6Yesu gi taasɛ Filipo gɛnen mɔ, ɔ kya too mɔ soso daa. Ɔ ti wolaa o nyi ilaa ibono ɔ laa wɔra mɔ. 7Filipo gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Aye ne n kine a nyɛ aterenbi abono ɔnan gɛsun ɔwɔrabo laa nyɛ ibosɛ gukue dɔ kyu kpaa sɔɔ agyudɔ gbaa mɔ, iŋ gyɛ mɔmɔ ɔkamaasɛ ne nan nyɛ baa pii faa gyi." 8Yesu akasɛbo mɔ dɔ ɔbono mɛ kya terɛ mɔ yɛɛ Andiru, Simon Piita mɔ-tedɛ mɔ, gi tɔgɛ sa Yesu yɛɛ, 9"Gɛdegabi gɛko gɛ dɛ ibodobodo pii-pii inun de nkenbii nnyɔ nko. Gɛnen agyudɔ pii adɛ mɔ, menɛ ne i laa wɔra sa asa belɛ adɛ pɛwu?"
10Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, "Fɛꞌ yɛgɛ asa mɔ mɛꞌ kpelegɛ kyena." Ifɛ bonboli i nyaakyɔ nfono, imɔso mɛ kpelegɛ kyena. Mɔmɔ-gɛgyɔnɔ gɛ laa wɔra fɛɛ nwɛ ikue-inyɔ de saalaa. 11Mɛ kyena mɔ, Yesu gi puru ibodobodo mɔ, o kyu afaala sa Wurubuaarɛ, ne ɔ yɛgɛ mɛꞌ yɛ sa asa mɔ nfono mɛ tɛ mɔ. Gɛnɔɔbono Yesu gi wɔra ibodobodo mɔ, gɛnen kee ne o wɔra iken mɔ, ne mɛ gyi kaabo kii san. 12Mɛ gyi kaabo mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, "Fɛꞌ kpaa puru agyisan mɔ de imɔ iko i mɛŋ sa iꞌ dɛ nyida." 13Imɔso mɛ wɔra fɛɛ gɛnɔɔbono ɔ tɔgɛ mɔmɔ mɔ. Agyisan mɔ mɛ kii nyɛ lii ibodobodo inun mɔ dɔ mɔ, i bɔla nkeebii gudu nnyɔ.
14Asa mɔ mɛ wu ilaa ibono Yesu gi wɔra ne i lɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ bo mɔ dɔ mɔ nyiile mɔ, mɛ tɔgɛ yɛɛ, "I gyɛ gɛsintin yɛɛ ɔdɛ ne n gyɛ Wurubuaarɛ ikalan ɔtɔgɛbo ɔbono Wurubuaarɛ gi wolaa tɔgɛ yɛɛ ɔ laa ba gɛsinkpan so mɔ." 15Gɛnen so mɔ mɛ kya laarɛ de mɛꞌ baa keda mɔ ɔlon so kyu kpaa yii gɛwura. Yesu gi bii gɛnen mɔ, ɔ naa taa mɔmɔ yɛgɛ kii kpe gibii mɔ so mɔ-wolɛ.
Yesu Gi Naa Nkyu So, Iŋ Muiinɛ Mɔ Loo
16I baa fo gɛdɔɔdɛ mɔ, Yesu akasɛbo mɔ mɛ kii kpelegɛ kpe ɔbon belɛ mɔ dɔ. 17Mɛ dii loo gikolii dɔ ne mɛ palɛ gimɔ foro mɛ kya kpe de Kapɛɛniyon ɔsowolɛ so. I wɔra gɛnyɛ ne Yesu mɛŋ ti taa baa tu ɔmɔ. 18Gɛnen aberɛ abono kee mɔ, afuu belɛ a koso a kya da ne i yɛgɛ nkyu mɔ gi kya gyigisi. 19Yesu akasɛbo mɔ mɛ palɛ gikolii mɔ gɛnen‑n kpe ansi dɔ fɛɛ akpaaten asaꞌ abɛɛ anan mɔ, mɛ wu isa naa nkyu mɔ so ɔ kya ba de mɔmɔ asɛ so sindi gikolii mɔ. Mɛ wu mɔ gɛnen mɔ, i ŋmaa mɔmɔ-gisen. 20Ne isa mɔ gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "Me Yesu ne. Fɛŋ sa fɛꞌ selɛ gifuu." 21Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ yɛgɛ mɔ ɔꞌ baa loo gikolii mɔ dɔ. Mɔ‑rɛ mɔ-gidiiloo gikolii mɔ dɔ mɔ, mɛ ti loo nfono mɛ kya kpe mɔ.
Asa Mɛ Naa Mɛ Kya Laarɛ Yesu
22Gɛdɛ kɛsɛ mɔ asa abono mɛ san ɔbon belɛ mɔ gigengen mɔ so mɔ mɛ wu ibono nkana gikolii kolon ne n san nno. Mɛŋ kii wu Yesu ɔꞌ loo gikolii mɔ dɔ mɔ-akasɛbo mɔ asɛ. Mɔmɔ-wolɛ ne n kyon. 23Akolii ako a lii Tabiriyasɛ baa sindi nfono. (Nno ne Yesu gi kyu afaala sa Wurubuaarɛ ne o kyu bodobodo sa asa mɔ ne mɛ gyi mɔ.) 24Imɔso ibono asa mɔ mɛŋ wu Yesu abɛɛ mɔ-akasɛbo mɔ nfono mɔ, mɛ dii loo akolii abono a ba nfono mɔ dɔ ne mɛ kyon Kapɛɛniyon mɛꞌ kpaa laarɛ Yesu.
Yesu Ne N Gyɛ Agyudɔ Abono A Kya Sa Wurubuaarɛ Asɛ Gɛkyena
25Asa mɔ mɛ kpaa wu Yesu ɔbon belɛ mɔ gigengen giko mɔ so mɔ, mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, owi mɔmɔ dɔ ne fo ti baa loo gɛrɛ?" 26Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Nꞌ tɔgɛ fɛye gɛsintin yɛɛ fɛ naa fɛ kya laarɛ me faa, bodobodo ɔbono fɛ nyɛ gyi kaabo mɔ so. Nkana i mɛŋ gyɛ ilaa ibono nɛ wɔra ne i lɛɛ nyiile yɛɛ Wurubuaarɛ ɔlon bo me dɔ mɔ so. 27Fɛ mɛŋ sa fɛꞌ wɔra gɛsun kyu laarɛ gɛsinkpan-lɛɛ agyudɔ wolɛ. Fɛꞌ wɔra gɛsun laarɛ daa agyudɔ abono a laa yɛgɛ fɛꞌ nyɛ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. Me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ ne nan sa fɛye gɛnen agyudɔ abono. Aye-sɛ Wurubuaarɛ gi lɛɛ nyiile yɛɛ me ne o sun de nꞌ yɛgɛ asa mɛꞌ nyɛ mɔ asɛ gɛkyena."
28Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, asa mɔ mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, "Menɛ gɛsun ne Wurubuaarɛ kya laarɛ aꞌ wɔra?" 29Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Gɛsun gɛbono Wurubuaarɛ kya laarɛ yɛɛ fɛꞌ wɔra mɔ ne n gyɛ yɛɛ fɛꞌ kyu fɛye-nyoro too me, ɔbono Wurubuaarɛ gi sun me mɔ so."
Asa Mɛ Dɛ Nwɔnsa Nnyɔ Kyu Lii Yesu Ilaa Nyiilesɛ So
30Nfono ne asa mɔ mɛ taasɛ Yesu yɛɛ, "Menɛ ne fo laa wɔra de iꞌ lɛɛ nyiile aye yɛɛ Wurubuaarɛ ne n sun fo de aꞌ kyu aye-nyoro too fo so? Menɛ gɛsun ne fo laa wɔra? 31Owi ɔko dɔ mɔ, aye-naanaana adedaabo mɔ mɛ nyɛ agyudɔ abono mɛ kya terɛ yɛɛ 'mana' mɔ gyi gipen dɔ. Ne mɛ ŋmarasɛ imɔ wɔra Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ yela yɛɛ,
Ɔ sa mɔmɔ agyudɔ lii soso ne mɛ gyi."
32Asa mɔ mɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin, i mɛŋ gyɛ Mosisi ne n sa fɛye-adedaabo agyudɔ abono a lii Wurubuaarɛ dɔ mɔ. Me-sɛ Wurubuaarɛ ne n sa ɔmɔ gɛnen agyudɔ abono. Ne idɛ kon mɔ ɔ kya sa fɛye Wurubuaarɛ dɔ agyudɔ gbaa-gbaa. 33Gɛnen Wurubuaarɛ dɔ agyudɔ abono n darɛ mɔ ne n gyɛ ɔbono ɔ kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ne ɔ kya sa anyamesɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena mɔ."
34Nfono mɔ, asa mɔ mɛ kolɛ Yesu yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, sa aye gɛnen agyudɔ abono owi kamaasɛ." 35Yesu gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Me ne n gyɛ agyudɔ abono a kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. Nyamesɛ kamaasɛ ɔbono ɔ ba me asɛ mɔ, akon a maŋ baa mɔɔ mɔ gɛkaako kpa‑a. Ɔbono o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ, bolefɔ maŋ baa mɔɔ mɔ gɛkaako kpa‑a.
36"Fɛɛ gɛnɔɔbono nɛ wolaa buu sa fɛye mɔ, fɛ wu me, fɛŋ kii kyu fɛye-nyoro too me so. 37Abono pɛwu me-sɛ Wurubuaarɛ kya sa me mɔ, mɛ laa ba me asɛ. Ne ɔbono ɔ ba gɛnen mɔ, maŋ gya mɔ yɛɛ oꞌ kii. 38I kya nyiile yɛɛ nɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba de nꞌ baa wɔra ɔbono o sun me mɔ ɔbolɛ gɛlaarɛ, i mɛŋ gyɛ me gbaa-gbaa lɛɛ gɛlaarɛ. Ɔbono o sun me mɔ-gɛlaarɛ so ne n naa. 39Mɔ-gɛlaarɛ ne n gyɛ yɛɛ abono o kyu sa me mɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko ɔŋ sa ɔꞌ fuɛ mɔ-lɛwu gɛmara. Ɔ kya laarɛ daa fɛɛ nꞌ kyingi mɔmɔ lii ibuni dɔ gɛkɛ laalaalogɛsɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ pɛwu nbɛlɛ mɔ. 40Me-sɛ Wurubuaarɛ kya laarɛ yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono o wu me bii yɛɛ me ne n gyɛ mɔ-bi mɔ ne o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ, gɛnen kaasɛ mɔ ɔꞌ nyɛ ɔkyenaten Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. Nan kyingi mɔ lii ibuni dɔ gɛkɛ laalaalogɛsɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ."
41Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, "Me ne n gyɛ agyudɔ abono a lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ." 42Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ mɛ kya ŋuiini kyu lii imɔ so yɛɛ, "Iŋ gyɛ Yesu, Gyosɛfo mɔ-bi mɔ ne? Iŋ gyɛ mɔ-sɛ de mɔ-nyi ne a nyi mɔ? Ne menɛ so ne idɛ kon ɔ kya tɔgɛ yɛɛ ɔ lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ daa?"
43Nfono ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "Fɛꞌ yɛgɛ giŋuiini mɔ. 44Ɔko maŋ taalɛ ba me asɛ mɔ-gibaa so, gɛnen mɔ, Wurubuaarɛ ɔbono o sun me mɔ gi biidɛ mɔ ba. Ne nan kyingi mɔ lii ibuni dɔ gɛkɛ laalaalogɛsɛ gɛbono Wurubuaarɛ laa gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ. 45Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ɔwolɛ mɔ dɔ mɔ, mɛ ŋmarasɛ yela yɛɛ,
Wurubuaarɛ laa nyiile asa pɛwu ilaa.
N kya tɔgɛ fɛye yɛɛ nyamesɛ kamaasɛ ɔbono o nu imɔ ne ɔ kasɛ lii me-sɛ Wurubuaarɛ asɛ mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono laa ba me asɛ. 46Nɛ tɔgɛ gɛnen mɔ, iŋ gyɛ yɛɛ n kya tɔgɛ yɛɛ nyamesɛ ɔko gi ti wu Wurubuaarɛ de ansi kerɛ. Ɔbono ɔ lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ mɔ-nkon ne n ti wu Wurubuaarɛ de ansi. 47Gɛsintin ne n kya tɔgɛ mi‑i sa fɛye faa, ɔbono o kyu mɔ-nyoro too me so mɔ laa kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa. 48Me ne n gyɛ agyudɔ abono a kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. 49I gyɛ gɛsintin yɛɛ fɛye-naanaana mɛ gyi agyudɔ abono mɛ kya terɛ yɛɛ 'mana' mɔ gipen dɔ. Imɔ gɛnen gbaa mɔ, mɛ wuꞌ. 50Me berɛ, n gyɛ agyudɔ abono a lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ. Nengyene fo ɔko fo gyi amɔ mɔ, fo maŋ wu fuɛ fo-lɛwu gɛmara. 51Me ne n gyɛ agyudɔ abono a kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ. Nɛ kpelegɛ lii Wurubuaarɛ dɔ ba. Nengyene ɔko gi gyi gɛnen agyudɔ adɛ mɔ, ɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan gɛkpaa. Gɛnen agyudɔ abono nan kyu sa anyamesɛ de mɛꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan mɔ ne n gyɛ me-nyoro."
Yesu Ilaa Tɔgɛsɛ I Yɛgɛ Akyɔɔlɛ A Tɔrɔ Abelɛnsɛ Mɔ So
52Ilaa ibono Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, i yɛgɛ akyɔɔlɛ a tɔrɔ Gyuda awura abelɛnsɛ mɔ so. Mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, "Nnɛ ne ɔnyen baarɛ laa taalɛ kyu mɔ-nyoro sa aye de aꞌ gyi?" 53Nfono mɔ Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "N kya tɔgɛ fɛye gɛsintin; nengyene fɛŋ kya gyi me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ-nyoro ne fɛ mɛŋ kya nun me-nkalan mɔ, fɛŋ bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. 54Ɔbono ɔ kya gyi me-nyoro ne o kya nun me-nkalan mɔ, ɔ ti nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan gɛkpaa. Nan kyingi mɔ lii ibuni dɔ gɛkɛ laalaalogɛsɛ gɛbono nan gyi anyamesɛ nbɛlɛ mɔ. 55Me-nyoro gi gyɛ agyudɔ gɛsintin so, ne me-nkalan gi gyɛ nkyu nunsɛ gɛsintin so. 56Ɔbono ɔ kya gyi me-nyoro ne ɔ kya nun me-nkalan mɔ, gɛnen kaasɛ ɔbono bo me dɔ, ne me kee n bo mɔ dɔ.
57"Me-sɛ ɔbono ɔ bo no adaa-adaa mɔ ne n sun me. Kyu lii mɔ so ne nꞌ bo Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan faa. Gɛnen kee ne, kyu lii me so mɔ, ɔbono ɔ kya gyi me-nyoro mɔ laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. 58Me ne n gyɛ agyudɔ abono a lii Wurubuaarɛ dɔ ba mɔ. Meŋ dɛ fɛɛ agyudɔ abono ɔnan aye-naanaana mɔ mɛ gyi ne mɛ dabɔlɛ wuꞌ mɔ. Nyamesɛ ɔbono o gyi gɛnen agyudɔ abono n darɛ faa berɛ, laa nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan gɛkpaa."
59Yesu gi tɔgɛ imɔ idɛana gikyangbon dɔ aberɛ abono ɔ kya nyiile ilaa Kapɛɛniyon mɔ.
60Akasɛbo mɔ mɛ nu ibono ɔ tɔgɛ mɔ, mɔmɔ dɔ asa sakyɔ mɛ tɔgɛ yɛɛ, "Ilaa idɛ berɛ, i bo lon. Anɛ ne nan taalɛ sɔɔ imɔ idɛ kyule?" 61Yesu gi ti wolaa bii mɔ-gisen dɔ yɛɛ mɛ kya ŋuiinɛ kyu lii ilaa idɛ so. Imɔso ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, "Imɔ idɛ i kya laarɛ iꞌ yɛgɛ fɛye-gisɔɔgyi giꞌ koso me so? 62To! Imɔ idɛ gbaa ne. N baa kerɛ fɛ wu me, anyamesɛ pɛwu mɔmɔ-daa mɔ, nɛ kii dii n kya kpe Wurubuaarɛ dɔ nfono nkana n wolaa n bo pɛi ne nɛ kpelegɛ ba gɛsinkpan so mɔ.
63"Wurubuaarɛ Oduduu mɔ ne n kya sa nyamesɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. Nyamesɛ gibaa so mɔ ɔ maŋ taalɛ wɔra sɛi de ɔꞌ nyɛ Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena. Agyɛbi abono nɛ tɔgɛ sa fɛye faa a gyɛ daa oduduu dɔ ilaa ne a kya sa Wurubuaarɛ asɛ gɛkyena ɔnan. 64Imɔ‑rɛ imɔ gɛnen mɔ, fɛye ako fɛŋ kya sɔɔ gyi." Yesu gi tɔgɛ gɛnen mɔ, ɔ ti wolaa o nyi asa mɔ dɔ abono mɛ mɛŋ sɔɔ mɔ gyi mɔ de ɔbono ɔ laa yɛgɛ mɔ-akyobo mɛꞌ nyɛ mɔ mɔ. 65Yesu gi kii tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, "Imɔ idɛ so ne nɛ tɔgɛ fɛye yɛɛ ɔko mɛŋ bo no ɔ laa taalɛ ba me asɛ mɔ-gibaa so, gɛnen mɔ, me-sɛ Wurubuaarɛ gi sa mɔ ɔkpa."
66Lii gɛnen aberɛ abono mɔ, akasɛbo mɔ sakyɔ mɛ tɛɛ mɔmɔ-nyoro lii mɔ dɔ, mɛŋ baa mɛ naa buu mɔ. 67Imɔso Yesu gi taasɛ mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ yɛɛ, "Ne fɛye mɔ de‑e? Fɛye kee fɛ laa tɛɛ fɛye-nyoro lii me dɔ?" 68Nfono mɔ Piita gi lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Aye-Wura, anɛ asɛ ne a laa kpe? Fo ne n bo agyɛbi abono a laa yɛgɛ nyamesɛ ɔꞌ kyena Wurubuaarɛ asɛ gɛkpaa-gɛkpaa mɔ. 69A ti kyu aye-nyoro too fo so ne a bii yɛɛ fo ne n gyɛ gisen fufuli wura ɔbono fo-nkon ne n lii Wurubuaarɛ asɛ mɔ."
70Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, "Me ne n lɛɛ fɛye gudu anyɔ adɛ. Fɛye dɔ ɔko, mɔ, bo nwɔnsa nyɛnyɛn." 71Yesu kya tɔgɛ gɛnen mɔ, Gyudasɛ, Simon Isikaayɔtɛ mɔ-bi mɔ ne ɔ darɛ gɛnen. Gɛsintin mɔ, Gyudasɛ baarɛ gi baa kyu Yesu wɔra mɔ-akyobo abaa dɔ, yɛgɛ ɔ gyɛ Yesu akasɛbo gudu anyɔ mɔ dɔ ɔko.