Luka 8
Yesu Gi Naa Naa De Isowolɛ
1Imɔ idɛ gɛmara mɔ i mɛŋ kɛɛla ne Yesu gi naa de isowolɛ belɛ-belɛ de iburu-buru so ɔ kya lɛɛ Wurubuaarɛ ɔkalan konkonsɛ mɔ ɔ kya tɔgɛ asa de mɛꞌ nu Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ so ilaa. Yesu naa de isowolɛ mɔ so gɛnen mɔ, mɔ-akasɛbo gudu anyɔ mɔ mɛ buu mɔ. 2Akyii ako kee mɛ buu ɔmɔ. Ɔ wolaa gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi koso gɛnen akyii abono ako so ne ɔ kyɛ mɔmɔ ako alɔbi kee. Mɔmɔ dɔ ɔko ne n gyɛ Mariya Magadalakyii. Ɔkyii baarɛ so ne Yesu gi naa kyena gya ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi sono koso mɔ. 3Akyii mɔ dɔ ɔko kee ginyen ne n gyɛ Gyowana. Gyowana mɔ-kuli ne n gyɛ Kyusa ɔbono ɔ kya kerɛ Wura Hɛrodɛ gɛten de mɔ-ilaa so mɔ. Mɛ kya terɛ akyii mɔ dɔ ɔko kee yɛɛ Susana. Akyii sakyɔ ako kee mɛ buu Yesu. Mɛ naa mɛ naa gɛnen mɔ, akyii adɛ mɛ dɛ mɔmɔ gbaa-gbaa aterenbi mɛ kya kpaa Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ.
Dɔɔbo Ɔko Gikpalɛ
4Asa mɛ kpɛ ma‑a lii ma‑a lii isowolɛ so ma‑a ba Yesu asɛ. Sakpii mɔ gi nyaakyɔ mɔ, ɔ da gikpalɛ gidɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 5"Dɔɔbo ɔko gi kyena. Owi ɔko dɔ mɔ, ɔ koso kpe ndɔɔ kpaa ŋmadɛ ayu. Ɔ kya ŋmadɛ ayu mɔ, ako a tɔrɔ ɔkpa dɔ, ne asa mɛ kyise-kyise amɔ ne nbuii mɛ baa tɔɔsɛ amɔ gyi. 6Ayu mɔ ako, mɔ, a tɔrɔ kpandan so. A kɔrɔ lii mɔ, a kii wuꞌ. I nyiile yɛɛ gɛsinkpan mɔ nfono iŋ bo isɛ gikyɔ. 7Ako kee a tɔrɔ iwe dɔ. Abono a kɔrɔ mɔ, iwe mɔ i koso bun wɔra amɔ, ne a wuꞌ. 8Amɔ ako, mɔ, a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so. Amɔ berɛ, a kɔrɔ ne a sen da amu kanpɛ. Dɔɔbo mɔ gi kɛbi amɔ mɔ, ɔ nyɛ ibono ɔnan o kyu ŋmadɛ mɔ, gikpadɔ ikue-inun." Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ sakpii mɔ yɛɛ, "Ɔbono ɔ bo aso mɔ, oꞌ nu."
9Yesu akasɛbo mɔ mɛ taasɛ mɔ gikpalɛ mɔ gɛsɛ. 10Ne Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, "Fɛye ne n gyɛ abono Wurubuaarɛ laa lɛɛ mɔ-gɛwuragyi dɔ akyenabi mɔ ilaa boduduusɛ nyiile. Asɛnsɛ mɔ berɛ, n kya tɔgɛ sa ɔmɔ daa akpalɛ dɔ de iꞌ nyɛ kyena de ilaa ibono i bo Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ dɔ mɔ. I bo nno yɛɛ,
'mɛ laa kpɛ mɛ kya kerɛ, mɛ maŋ kii wu sɛi;
mɛ laa kpɛ mɛ kya nu ilaa, mɛ maŋ kii nu gɛsɛ.'
Yesu Gi Lɛɛ Gikpalɛ Mɔ Gɛsɛ
11"Fɛꞌ nu gikpalɛ mɔ gɛsɛ kon. Ayu abono dɔɔbo mɔ gi ŋmadɛ mɔ ne n gyɛ Wurubuaarɛ agyɛbi. 12Abono a tɔrɔ ɔkpa dɔ mɔ, a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ne ilaa nyɛnyɛn pɛwu gɛmu mɔ kya baa lɛɛ amɔ lii ɔmɔ-asen dɔ mɔ. Ilaa nyɛnyɛn gɛmu mɔ mɛŋ kya laarɛ de mɛꞌ nyɛ sɔɔ agyɛbi mɔ gyi de Wurubuaarɛ ɔꞌ mɔlɛgɛ mɔmɔ. 13Ayu abono a tɔrɔ kpandan so ne amɔ-ilin i mɛŋ nyɛ isɛ loo gɛsɛ mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne mɛ nu gɛsɛ de ɔkon, yɛgɛ mɛ mɛŋ kya kyu amɔ wɔra mɔmɔ-asen dɔ mɔ. Mɛ kya sɔɔ amɔ gyi ŋmaraa, ne ɔgɛnda ɔko gi tu mɔmɔ mɔ, fo baa kerɛ mɔ, mɛ kya luu nyoro. 14Ayu abono a tɔrɔ iwe dɔ mɔ a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne gɛsinkpan gɛdɛ so nsuiili, aterenbi gilaarɛ, de anyamesɛ ɔbolɛ gɛlaarɛ ilaa i kya gyi ɔmɔ-amu mɔ. Imɔso mɛŋ kya kpe ansi dɔ de mɛꞌ wɔra agyɛbi mɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ. 15Ayu abono a tɔrɔ gɛsinkpan dɛnsɛ so mɔ berɛ, a dɛ fɛɛ asa abono mɛ kya kyu gɛsintin de gisen dɛnsɛ kyu nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ. Mɛ nu amɔ mɔ, mɛ kya sɔɔ amɔ wɔra mɔmɔ-amu dɔ de mɛꞌ nyɛ gisen mɛ kya wɔra amɔ so ilaa mɔmɔ-gɛkyena dɔ."
16Yesu gi kii da sakpii mɔ gikpalɛ yɛɛ, "Ɔko mɛŋ bo no ɔ laa nyɔga fatela de oꞌ kyu ŋara gɛlɔbi dɔ, abɛɛ oꞌ kyu wɔra npa gɛsɛ. Ɔ laa kyu mɔ kyɔlɔga daa de iꞌ nyɛ wu asa abono mɛ laa baa loo mɔ. 17Sɛi mɛŋ bo no i bo ɔbɔ dɔ yɛɛ i maŋ lii gifuli, abɛɛ ilaa iko i ŋara yɛɛ i maŋ lii gɛwi. 18Imɔso ibono fɛ kya nu Wurubuaarɛ ilaa faa, fɛꞌ kerɛ imɔ so dɔɔdan. I kya nyiile yɛɛ ɔbono ɔ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ɔ laa nyɛ nu too. Ne ɔbono, mɔ, ɔŋ kya nu Wurubuaarɛ asɛ mɔ, ipii ibono o nu mɔ gbaa, i laa kii lii mɔ-gimu dɔ."
19Gɛnen aberɛ abono mɔ Yesu mɔ-nyi de mɔ-tedɛana mɛ ba mɔ asɛ nno. Sakpii mɔ so mɔ, mɛ mɛŋ nyɛ ɔkpa tu sindi mɔ. 20Nfono mɔ, ako mɛ buu sa mɔ yɛɛ, "Fo-nyi de fo-tedɛana mɛ yelɛ nŋmaŋman mɛ kya laarɛ mɛꞌ wu fo." 21Yesu gi lɛɛ gɛnɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "Me-nyi de me-tedɛana ne n gyɛ asa abono mɛ nu Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ ne mɛ kya wɔra amɔ so ilaa mɔ."
Yesu Gi Tɔngɛ Sa Afuu Ne A Taa Gida Yɛgɛ
22Gɛkɛ gɛdɛ mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɛ bo ɔbon belɛ mɔ asɛ mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, "Aꞌ fara kpe gibenbɛ." Gɛsintin mɔ, mɛ dii loo gikolii dɔ ne mɛ yii ɔkpa. 23Mɛ kya kpe mɔ, Yesu gi dɛ ginsi gidɛ gikolii mɔ dɔ. Nfono mɔ, afuu belɛ ako a tigi, a kya da ginyadon so. A kya yɛgɛ nkyu mɔ gi kya loo gi kya bɔla gikolii mɔ, ne gɛnsipɛɛrɛ gɛ tu ɔmɔ. 24Mɛ da Yesu kyingi mɛ kya tɔgɛ mɔ yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, Ɔbelɛnsɛ, a kya laarɛ de aꞌ sii!" Yesu gi kyingi mɔ, ɔ koso ne ɔ tɔgɛ afuu mɔ yɛɛ aꞌ taa gida yɛgɛ de nkyu nbono gi kya koso mɔ, mɔ, giꞌ wɔra bɔyin. Gɛsintin mɔ, afuu mɔ a taa gida yɛgɛ, ne ilaa kamaasɛ i sii kurun. 25Nfono mɔ, ɔ taasɛ mɔ-akasɛbo mɔ yɛɛ, "Gisɔɔgyi gibono fɛye yɛɛ fɛ bo sa me mɔ gi bo fonɛ dɔ daa?" Yesu akasɛbo mɔ mɛ wu ilaa ibono ɔ wɔra mɔ, i wɔra mɔmɔ gifuu ne i wɔra mɔmɔ giyan. Mɛ san mɛ kya taasɛ abara yɛɛ, "Menɛ nyamesɛ ɔnan ne? Kerɛ, ɔ kya tɔngɛ sa afuu de nkyu gbaa ne i kya nu mɔ gɛdɛ."
Yesu Gi Kosorɛ Ilaa Nyɛnyɛn Oduduu Kpɛi-Kpɛi Lii Oyeebu Ɔko So
26Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ kii palɛ gikolii mɔ kpaa fo Gerigasa awura gɛsinkpan so. Fo lii Galeli gɛsinkpan so mɔ, mɔmɔ-gɛsinkpan gɛ bo ɔbon belɛ mɔ gibenbɛ giko mɔ so. 27Yesu gi lii gikolii mɔ dɔ dii gyanꞌ gigengen mɔ, ɔsowolɛ mɔ so ɔnyen ɔko gi baa gyangara mɔ. Ilaa nyɛnyɛn oduduu i tɛ gɛnen ɔnyen ɔbono so, i yɛgɛ ɔ san ɔ naa daa gibolonbukpan, ne ɔŋ baa ɔ tɛ nten dɔ. Ibuni opuleten ne ɔ san ɔ tɛ gɛkpaa-gɛkpaa. I wɔra mɔ gɛnen mɔ, i kɛɛla. 28-29O wu Yesu mɔ, Yesu gi tɔgɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ yɛɛ iꞌ koso lii ɔnyen mɔ so, ɔ kerɛ imɔ faa. Nfono mɔ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i yɛgɛ ɔnyen mɔ gi saawo kpaa gyaa ŋmii Yesu ansi dɔ, ne i kpen ken-ken taasɛ Yesu yɛɛ, "Yesu, Wurubuaarɛ Gitɔbelɛ mɔ-bi, menɛ ne fo kya laarɛ foꞌ wɔra me? N kya kolɛ fo, gɛŋ wɔra me awɔrɔfɔɔ." Pɛi de Yesu mɔ‑rɛ ɔnyen mɔ mɛꞌ gyanꞌ gɛnen mɔ, ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kya kyena ba ɔnyen mɔ so belen-belen. I ba mɔ so mɔ, asa mɛ kya kyu agbangbaran ŋminde mɔ abɛɛ mɛ kya da mɔ ilaran yela, ne mɛ kya dii mɔ de ɔŋ sa ɔꞌ nyɛ kpaa wɔra ilaa iko. Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ ɔlon so mɔ, ɔ kya wolaa gbaa gbaa agbangbaran mɔ fuɛ, de iꞌ kparɛ mɔ kyu lii kpe gipen dɔ.
30Ɔnyen mɔ gi kpen gɛnen mɔ, Yesu gi taasɛ mɔ yɛɛ, "Mɛ kya terɛ fo-ginyen yɛɛ menɛ?" Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i tɛ ɔnyen mɔ so mɔ i lɛɛ gɛnɔ sa Yesu yɛɛ, "Mɛ kya terɛ me yɛɛ Sakpii." I kya nyiile yɛɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi gikyɔ ne n tɛ ɔnyen mɔ so. 31Ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i kpɛ i kya kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ mɛŋ sa ɔꞌ gya imɔ koso lii ɔnyen mɔ so kyu kpe nfono Wurubuaarɛ kya tii ilaa nyɛnyɛn oduduu kpɛi-kpɛi wɔra ɔbɔ dɔ mɔ.
32Akuuri gikpen giko gi yelɛ gibii giko alan dɔ nfono, mɛ kya gyi. Ilaa nyɛnyɛn oduduu ibono i tɛ ɔnyen mɔ so mɔ i kolɛ Yesu yɛɛ nengyene ɔ laa gya imɔ koso mɔ, ɔꞌ yɛgɛ de iꞌ kpaa kyena akuuri mɔ so. Ne Yesu gi sa imɔ ɔkpa. 33Imɔso i koso lii ɔnyen mɔ so kpaa kyena akuuri mɔ so. Ne akuuri gikpen mɔ pɛwu gi selɛ kpelegɛ de gibii mɔ kpaa loo ɔbon belɛ mɔ dɔ, ne nkyu mɔ gi gyi mɔmɔ.
34Anyen abono mɛ kya kerɛ akuuri mɔ so mɔ mɛ wu ilaa ibono i ba mɔ pɛwu. Imɔso mɛ selɛ kpe ɔsowolɛ mɔ so de ndɔɔana dɔ mɔ kpaa buu ilaa idɛ sa asa. 35Gɛnen so mɔ, asa mɔ mɛ kpaa wu ilaa ibono i ba mɔ de ansi. Mɛ ba Yesu asɛ mɔ, mɛ wu ɔnyen ɔbono ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ i koso mɔ so mɔ. O bun gikuru, ɔ nyɛ mɔ-ginyamesɛ gɛwɔnsa, ɔ tɛ Yesu gilan dɔ ɔ kya nu mɔ asɛ. I wɔra asa mɔ gifuu, ne i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ. 36Abono mɛ wu ilaa kamaasɛ de ansi mɔ mɛ buu gɛnɔɔbono Yesu gi kyu mɔlɛgɛ ɔnyen mɔ mɔ pɛwu sa abono mɛ selɛ baa tu mɔmɔ mɔ. 37Mɛ nu imɔ mɔ, mɔmɔ Gerigasa awura mɔ pɛwu mɛ kolɛ Yesu yɛɛ ɔꞌ lii mɔmɔ-gɛsinkpan so. I lii fɛɛ Yesu ilaa mɔ i don wɔra mɔmɔ gifuu gikyɔ. Gɛsintin mɔ, Yesu mɔ‑rɛ mɔ-akasɛbo mɔ mɛ dii loo gikolii dɔ de mɛꞌ kii.
38Mɛ kya laarɛ mɛꞌ kii mɔ, ɔnyen ɔbono Yesu gi kosorɛ ilaa nyɛnyɛn oduduu mɔ lii mɔ so mɔ gi kolɛ Yesu yɛɛ, "Yɛgɛ me nꞌ buu fo de nꞌ kpaa kyena fo asɛ." Yesu mɔ mɛŋ kyule sa mɔ. Ɔ tɔgɛ mɔ daa yɛɛ, 39"Kii kpe fo-gɛwi de foꞌ kpaa tɔgɛ ilaa gbaaꞌ ibono Wurubuaarɛ gi wɔra sa fo faa sa fo-gɛwi awura." Gɛsintin mɔ, ɔnyen mɔ gi kii kpe mɔ-gɛwi, ne ɔ naa gyanꞌ de ɔsowolɛ mɔ ɔ kya tɔgɛ ilaa gbaaꞌ ibono Yesu gi wɔra sa mɔ mɔ.
Yesu Gi Wɔra Ilaa Belɛ Sa Gyarasɛ De Ɔkyii Ɔlɔbo Ɔko
40Yesu gi kii kpe ɔbon belɛ mɔ gigengen gibono so ɔ daa gilii mɔ. Ɔ baa loo nno mɔ, sakpii belɛ ti ɔ yelɛ ɔ gyoo mɔ mɛ kya faala mɔ mɔ‑rɛ ginaa-naa. 41Ɔnyen ɔko gi ba Yesu asɛ nno. Mɛ kya terɛ mɔ-ginyen yɛɛ Gyarasɛ. Ɔ gyɛ ɔbelɛnsɛ ɔbono ɔ kya kerɛ Gyuda awura gikyangbon giko so. Gɛnen ɔnyen baarɛ gi baa kpelegɛ ŋmii Yesu ayaa dɔ, ne ɔ kolɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ wɔra aniya, ɔꞌ yɛgɛ mɛꞌ kpe mɔ-gɛwi. 42I kya nyiile yɛɛ gɛbii kolon ne ɔ korogɛ; gɛ gyɛ daa ɔkyii. Gɛ gyi fɛɛ nsi gudu nnyɔ. Gɛ kya lɔ gɛ kya laarɛ gɛꞌ wu. O buu sa Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi nu mɔ asɛ, ne ɔ naa buu mɔ. Mɛ kya kpe mɔ, asa mɛ kya kpiidɛ de Yesu.
43Ɔkyii ɔko bo ɔmɔ dɔ. I kya da de mɔ. I kya da de mɔ mɔ, imɔ nsi gudu nnyɔ ne. [Ɔ nyida aterenbi abono ɔ bo mɔ pɛwu] kpe-kpe alɔtɔ akyɛbo asɛ; mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ taalɛ kyɛ mɔ. 44Gɛnen ɔkyii baarɛ kya laarɛ mɔ-gilɔ mɔ giꞌ ta so mɔ, o kyu de Yesu gɛmara gɛmara kpaa yii Yesu gɛgbɛ ginɛbi. Ayaa abono so mɔ, ibono i kya da de mɔ mɔ, i ten. 45Ɔkyii mɔ gi yuuri kpaa yii Yesu gɛnen mɔ, Yesu gi dɛsɛ, ne ɔ taasɛ yɛɛ, "Anɛ ne n yii me mɔ?" Ɔkamaasɛ kya kine yɛɛ iŋ gyɛ mɔ ne n yii mɔ, ne Piita gi taasɛ mɔ yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, sakpii ɔbono ɔ kyaabɔɔ fo mɛ kya kpiidɛ de fo faa mɔ, fo kya tɔgɛ yɛɛ ɔko gi yii fo?" 46Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, "Ɔko gi yii me. I kya nyiile yɛɛ nɛ bii me-nyoro dɔ yɛɛ me-oduduu gi wɔra ilaa iko." 47Ɔkyii mɔ gi wu yɛɛ ibono o yii Yesu mɔ i mɛŋ ŋara mɔ. Imɔso ɔ lii baa ŋmii Yesu ayaa dɔ, ɔ kya seli faa gyin-gyin. Ɔ tɔgɛ ilaa ibono so o yii mɔ mɔ de gɛnɔɔbono i kpɛ kyɛ mɔ ayaa abono so mɔ asa mɔ pɛwu ansi dɔ. 48Nfono ne Yesu gi tɔgɛ mɔ yɛɛ, "Me-bi, gisɔɔgyi gibono fo bo sa me mɔ ne n kyɛ fo faa. Imɔso naa fo kya kpe de gisen yuuli."
49Yesu san ɔ yelɛ ɔ kya tɔngɛ mɔ, ɔko gi lii Ɔbelɛnsɛ Gyarasɛ gɛten dɔ baa tɔgɛ sa Gyarasɛ yɛɛ, "Fo-bi mɔ gi wuꞌ. Imɔso gɛŋ baa nyala ɔbelɛnsɛ mɔ yɛɛ ɔꞌ baa kyɛ mɔ." 50Yesu gi nu imɔ idɛ mɔ, o kisee tɔgɛ sa Gyarasɛ yɛɛ, "Gɛŋ sa foꞌ selɛ gifuu. Fo berɛ, kpɛ sɔɔ me gyi, ne gɛ laa kii nyɛ nkpa kyena sa fo." 51Yesu gi kpaa loo Gyarasɛ gɛten dɔ mɔ, ɔ mɛŋ yɛgɛ de asa mɛꞌ nyɛ loo obu mɔ dɔ obuni mɔ asɛ baa too de mɔ‑rɛ Piita, Gyɔn, de Gyeemesi, de gɛbii mɔ mɔ-sɛ de mɔ-nyi. 52Asa abono mɛ bo nno mɔ pɛwu mɛ dɛ osulon mɛ yelɛ. Mɛ kya yiyɛɛ gɛnen mɔ, Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "Fɛŋ baa saawo. Gɛbii mɔ gɛŋ wuꞌ. Gɛ dɛ daa." 53Ɔ tɔgɛ gɛnen mɔ, mɛ kyu mɔ ŋmasɛ daa. Mɛ nyi ibono gɛbii mɔ gɛ wuꞌ gɛsintin. 54Yesu, mɔ, mɛŋ taa ka ɔmɔ gɛnɔ. Ɔ keda gɛbii mɔ gibaa dɔ ne ɔ tɔgɛ sa gɛmɔ yɛɛ, "Gɛbii, koso." 55Yesu gi tɔgɛ sa gɛbii mɔ gɛnen mɔ, o kiiri gɛmɔ-ɔŋɛ baa wɔra gɛmɔ dɔ. Ayaa abono so mɔ gɛ koso, ne Yesu gi tɔgɛ yɛɛ, "Fɛꞌ laarɛ ilaa iko sa gɛmɔ de gɛꞌ gyi." 56I dɛ gɛbii mɔ mɔ-nyi de mɔ-sɛ gɛnɔ, ne Yesu gi tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ mɛ mɛŋ sa mɛꞌ tɔgɛ ilaa ibono i ba faa sa ɔko‑rɛ ɔko.