Matiyu 22
Wura Mɔ-Bi Mɔ Gɛdenakɛ Gɛkɛ Belɛ Gigyi Gikpalɛ
1Yesu gi kii da gikpalɛ sa asa 2-3yɛɛ, "Fɛꞌ nu gɛnɔɔbono asa mɛ laa nyɛ kyena Wurubuaarɛ gɛwuragyi dɔ gɛkaako mɔ so ilaa. Owi ɔko dɔ mɔ wura ɔko gi wolaa tɔgɛ asa yela yɛɛ ɔ laa kpii ɔkyii sa mɔ-bi. Imɔso, i wɔra mɔ, mɛꞌ baa gyi gɛnen gɛkɛ belɛ mɔ kpaa mɔ.
"Gɛkɛ mɔ gɛ fo mɔ, o sun mɔ-adega ako yɛɛ mɛꞌ naa terɛ terɛ abono ɔ da gibaa terɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ ba. Adega mɔ mɛ kpaa terɛ mɔmɔ mɔ, mɛ kine yɛɛ mɛ maŋ ba. 4Ne o kii sun mɔ-adega banban yɛɛ mɛꞌ kpaa tɔgɛ sa abono ɔ da gibaa terɛ mɔ yɛɛ, 'Fɛꞌ kerɛ! Nɛ yɛgɛ mɛ mɔɔ anaadɛ abono mɛ kiirɛ mɔ de abono mɛ bo nfɔ mɔ kyu wɔra agyudɔ; mɛ wɔra ilaa kamaasɛ logɛ; imɔso fɛꞌ baa gyi.' 5Adega mɔ mɛ kpaa tɔgɛ asa mɔ gɛnen mɔ, mɛ mɛŋ ka mɔmɔ-gɛnɔ; mɔmɔ ɔkamaasɛ gi koso mɔ, ɔ kyon mɔ-gɛsun dɔ. Ɔko gi kyon mɔ-ndɔɔ dɔ ne ɔbanban mɔ gi kyon mɔ-ilaa ɔfɛten. 6Ne ako, mɔ, mɛ keda wura mɔ adega mɔ daarɛ mɔɔ. 7Wura mɔ gi nu gɛnen mɔ, i kyu mɔ ginyadon, ne o sun mɔ-asogya ne mɛ kpaa mɔɔ gɛnen asa amɔɔbo abono, ne mɛ yii mɔmɔ-ɔsowolɛ mɔ ɔgya.
8"Nfono mɔ ɔ terɛ mɔ-adega mɔ ako ne ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, 'Mɛ wɔra gɛdena mɔ agyudɔ mɔ ta. Abono nɛ da gibaa terɛ mɔ, mɔ, mɛ mɛŋ kaaborɛ mɛꞌ nyɛ agyudɔ mɔ gyi ne. 9Imɔso fɛꞌ naa loo nten dɔ de fɛꞌ kpaa terɛ asa abono ɔkara fɛ laa nyɛ mɔ yɛɛ mɛꞌ ba de mɛꞌ baa gyi.' 10Gɛsintin mɔ, mɔ-adega mɔ mɛ naa loo nten mɔ dɔ ne mɛ kpaa koola asa abono ɔkara mɛ nyɛ mɔ, adɛnsɛ de anyɛnyɛn pɛwu, ne asa mɔ mɛ baa bɔla obu ɔbono dɔ mɛ kya wɔra gɛdena mɔ ilaa mɔ.
11"Wura mɔ gi loo obu mɔ dɔ de ɔꞌ faala abono mɛ kya gyi gɛkɛ belɛ mɔ ma‑a kpaa mɔ mɔ, o wu ɔnyen ɔko bo nno. Oŋ suu gɛgbɛ gɛbono ɔnan mɛ kya kyu kpe gɛdena gɛkɛ gigyi mɔ. 12Wura mɔ gi wu gɛnen mɔ, ɔ taasɛ mɔ yɛɛ, 'Ɔnyen, nnɛ ne fo wɔra ne fo nyɛ loo gɛrɛ yɛgɛ foŋ suu gɛgbɛ gɛbono mɛ kya suu kpe gɛdena gɛkɛ gigyi mɔ?' Ɔnyen mɔ mɛŋ nyɛ gɛnɔ. 13Nfono mɔ wura mɔ gi tɔgɛ mɔ-adega abono mɛ kya kerɛ gɛkɛ mɔ gigyi so mɔ yɛɛ, 'Fɛꞌ ŋminde ɔnyen mɔ ayaa de abaa de fɛꞌ kyu mɔ lii kpaa too wɔra nfono i bo gibiri mɔ. Osulon de anɛbi giwɛ ne n bo nno.' " 14Yesu gi da gikpalɛ mɔ ta mɔ, ɔ tɔgɛ yɛɛ, "I bo nno yɛɛ Wurubuaarɛ gi tɔgɛ asa sakyɔ yɛɛ mɛꞌ baa nyɛ ɔkyenaten mɔ-gɛwuragyi mɔ dɔ. Akalɛsɛ, mɔ, ne ɔ tɔɔsɛ lɛɛ yɛɛ mɛ laa nyɛ gɛnen gɛkyena gɛbono."
Mɛ Soo Yesu Idoo
15Nfono mɔ Farasii awura gikpen mɔ dɔ ako mɛ lii asa mɔ dɔ kpaa da gɛnɔ gɛnɔɔbono mɛ laa soo Yesu idoo de mɛꞌ nyɛ mɔ mɔ-ilaa tɔgɛsɛ dɔ mɔ. 16Imɔso mɛ sun mɔmɔ-akasɛbo ako de Wura Hɛrodɛ gɛmara abuubo ako kpe mɔ asɛ. Abono mɛ kpaa too mɔ soso taasɛ mɔ yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, a wu yɛɛ fo gyɛ gɛsintin wura. Fo kya nyiile asa Wurubuaarɛ ɔkpa gɛsintin ɔkpa so, ne fo mɛŋ selɛ ɔko. Fo berɛ, fo mɛŋ kya kerɛ nyamesɛ sakyɔ abɛɛ mɔ-nyisigyi ɔbono ɔ bo mɔ de foꞌ buu ɔko don ɔko. 17A dɛ fo giserɛ, tɔgɛ aye, imɔso Rom wura belɛ ɔbono ɔ kya kerɛ aye so ne ɔŋ kya son Wurubuaarɛ mɔ, i dɛ ɔkpa yɛɛ aꞌ sɔɔ mɔ-lɛnpoo abɛɛ a mɛŋ sa aꞌ sɔɔ?" 18Yesu, mɔ, gi dɛsɛ yɛɛ mɛ dɛ nwɔnsa nyɛnyɛn, imɔso ɔ tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "Fɛ gyɛ o-dun-me, o-fon-me anyamesɛ! Menɛ so ne fɛ kya soo me idoo gɛnen? 19Ɔko ɔꞌ lɛɛ aterenbi abono fɛ kya kyu sɔɔ lɛnpoo mɔ gibi ba de nꞌ kerɛ." Gɛsintin mɔ, mɛ kyu aterenbi mɔ gibi mɔ kyu sa mɔ. 20Ne ɔ taasɛ mɔmɔ yɛɛ, "Anɛ gimu de mɔ-ginyen ne n gyanꞌ aterenbi gibi gidɛ so faa?" 21Mɛ lɛɛ gɛnɔ yɛɛ, "Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ." Ne Yesu gi kisee tɔgɛ sa mɔmɔ yɛɛ, "To. Gɛnen berɛ mɔ, ilaa ibono i gyɛ Rom wura belɛ mɔ-lɛɛ mɔ fɛꞌ kyu sa mɔ, ne ibono, mɔ, i gyɛ Wurubuaarɛ-lɛɛ mɔ, fɛꞌ kyu sa Wurubuaarɛ." 22Mɛ nu gɛnɔɔbono Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ gikyɔ, ne mɛ san naa kyon taa mɔ yɛgɛ.
Saadusii Awura Mɛ Taasɛ Yesu Ilaa
23Gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, Saadusii gikpen dɔ awura ako mɛ ba Yesu asɛ. (Saadusii awura adɛ ne n kpɛ mɛ dɛ yɛɛ nengyene nyamesɛ gi wuꞌ mɔ, i ta. Iŋ baa i bo gɛtɛɛko mɛ laa kpaa kyena, ne Wurubuaarɛ maŋ kyingi asa gɛkaako.) Gɛnen asa adɛ mɛ baa tɔgɛ sa Yesu 24yɛɛ, "Ɔbelɛnsɛ, Mosisi gi yela nbara nko sa aye yɛɛ,
'Nengyene ɔnyen gi wuꞌ taa mɔ-ka yɛgɛ owi ɔbono mɔ-ka mɔ mɛŋ ti korogɛ sa mɔ mɔ, mɔ-daa abɛɛ mɔ-tedɛ oꞌ kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa de mɔ‑rɛ mɔ mɛꞌ korogɛ nbii sa mɔ-kuli ɔbono o wuꞌ mɔ.'
25To. Owi ɔko dɔ mɔ ɔnyen ɔko mɔ‑rɛ mɔ-tedɛana asee mɛ kyena aye-ɔsowolɛ baarɛ so gɛrɛ. Gɛnen ɔnyen mɔ gi dena ɔkyii. Mɔ‑rɛ mɔ-ka mɔ mɛŋ korogɛ, ne o wuꞌ taa mɔ-ka mɔ yɛgɛ. Mosisi nbara nbono ɔ yela sa aye mɔ so mɔ, mɔ-gigyanmara mɔ gi kyu ɔkyii mɔ lɛɛ gikulaa. 26Mɔ‑rɛ ɔkyii mɔ mɛ mɛŋ korogɛ, ne mɔ kee gi wuꞌ taa ɔkyii mɔ yɛgɛ. Ɔsasɛ mɔ kee, gɛnen; ne mɔmɔ anyen sono mɔ pɛwu mɛ dena ɔkyii mɔ, ne mɛ wuꞌ taa mɔ yɛgɛ. Ɔkyii mɔ mɛŋ korogɛ sa mɔmɔ ɔko‑rɛ ɔko. 27Laalaalogɛ mɔ, ɔkyii mɔ kee gi wuꞌ." 28Mɛ tɔgɛ Yesu gɛnen mɔ, ne mɛ taasɛ mɔ yɛɛ, "To, nengyene Wurubuaarɛ laa kyingi asa gɛsintin mɔ, mɔmɔ anyen sono adɛ dɔ mɔ, anɛ ne n bo ɔkyii mɔ gɛnen gɛkyena pobɔrɔ mɔ dɔ? I kya nyiile yɛɛ owi ɔbono mɛ tɛ de ansi mɔ, mɔmɔ pɛwu mɛ dena mɔ gyanꞌ."
29Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔmɔ yɛɛ, "Fɛ fuɛ. I kya nyiile yɛɛ fɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ agyɛbi mɔ, ne fɛ mɛŋ nyi Wurubuaarɛ ɔlon ɔbono ɔ bo mɔ kee. 30Asa abono Wurubuaarɛ laa kyingi de mɛꞌ kyena gɛkyena pobɔrɔ mɔ, gɛdena gɛŋ baa gɛ bo no sa mɔmɔ. Mɔmɔ-gɛkyena gɛ laa wɔra daa fɛɛ Wurubuaarɛ dɔ isɔɔ-lɛɛ mɔ ɔnan."
31Yesu gi kii tɔgɛ sa Saadusii awura mɔ yɛɛ, "Fɛ kya sɔɔ akyɔɔlɛ yɛɛ asa mɛ wuꞌ mɔ iŋ baa i bo gɛtɛɛko mɛ kya kpaa kyena faa mɔ, aꞌ kerɛ Wurubuaarɛ agyɛbi ɔwolɛ mɔ dɔ de aꞌ kerɛ. Imɔso fɛ mɛŋ ti kalɛ mɔ-agyɛbi abono mɛ ŋmarasɛ yela sa fɛye nno 32yɛɛ,
'Me ne n gyɛ Aberaham Wurubuaarɛ.
N gyɛ Ayisiki Wurubuaarɛ,
ne nꞌ gyɛ Gyeekɔpo Wurubuaarɛ' mɔ?
Aberɛ abono Wurubuaarɛ gi tɔgɛ gɛnen ilaa idɛ sa Mosisi mɔ, gɛnen asa adɛ mɛ ti wolaa wuꞌ. Ne fɛɛ iloobu idɛ mɛŋ bo gɛtɛɛko daa mɔ, Wurubuaarɛ maŋ tɔgɛ yɛɛ, 'N gyɛ mɔmɔ-Wurubuaarɛ.' Nkana ɔ laa tɔgɛ daa yɛɛ, 'Nɛ naa kyena wɔra mɔmɔ-Wurubuaarɛ yɛgɛ.' " 33Sakpii ɔbono ɔ bo nfono mɔ gi nu gɛnɔɔbono ɔ lɛɛ gɛsɛ mɔ, i dɛ mɔmɔ-gɛnɔ.
Yesu Gi Nyiile Asa Wurubuaarɛ Nbara Nbono Gi Tansi Gi Tiri Mɔ
34Farasii awura mɔ mɛ nu yɛɛ Saadusii awura mɔ ayaa aŋ fo gɛsɛ Yesu asɛ mɔ, mɔmɔ kee mɛ kpaa ŋminde ba. 35Mɛ fo mɔ, mɔmɔ dɔ ɔbono ɔ gyɛ nbara onyiilebo mɔ gi taasɛ Yesu ilaa iko de ɔꞌ daasɛ mɔ kerɛ. Ɔ taasɛ yɛɛ, 36"Ɔbelɛnsɛ, Wurubuaarɛ nbara mɔ dɔ mɔ, nmɔ mɔ ne n tansi gi tiri daa?" 37Yesu gi lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, "Nbono gi tiri mɔ ne n gyɛ yɛɛ, 'Laarɛ fo-Wura Wurubuaarɛ lii fo-gisen dɔ. Kyu fo-gisen pɛwu de fo-gɛwɔnsa pɛwu kyu laarɛ Wurubuaarɛ ilaa.' 38Gɛnen nbara ndɛ ne n don nsɛnsɛ mɔ, ne nmɔ ne n tansi gi tiri. 39Nnyɔsɛ nbono kee gi tiri mɔ gi dɛ fɛɛ nbono nɛ tɔgɛ kyon mɔ. Nmɔ ne n gyɛ yɛɛ, 'Laarɛ fo-nanbo fɛɛ fo-nyoro.' 40Wurubuaarɛ ikalan atɔgɛbo ilaa nyiilesɛ mɔ de Mosisi nbara mɔ pɛwu dɔ mɔ gɛnen nbara nnyɔ ndɛ ne n gyɛ nmɔ-gɛmu."
Yesu Gi Kisee Taasɛ Farasii Awura Mɔ Ilaa Iko
41Owi ɔbono Farasii awura mɔ mɛ san mɛ bo Yesu asɛ mɔ, Yesu kee gi taasɛ mɔmɔ ilaa taasɛsɛ yɛɛ, 42"Ɔbono Wurubuaarɛ laa sun de ɔꞌ baa gyi gɛwura mɔ Wurubuaarɛ adɛ so mɔ, nnɛ ne n gyɛ fɛye-gɛwɔnsa kyu lii mɔ so? Anɛ ɔnaanabi ne ɔ gyɛ?" Mɛ lɛɛ gɛnɔ sa mɔ yɛɛ, "Ɔ gyɛ daa Deefidi ɔnaanabi." 43Ne Yesu gi kii taasɛ mɔmɔ yɛɛ, "Ne i wonɛ ne Wurubuaarɛ Oduduu mɔ gi yɛgɛ Deefidi gi wolaa terɛ gɛnen ɔnaanabi mɔ yɛɛ, 'Me-Wura' mɔ daa? Deefidi gi wolaa tɔgɛ yela yɛɛ,
44'Wurubuaarɛ laa tɔgɛ sa me-Wura mɔ yɛɛ,
"Baa kyena me-gibaa gyisɛ so de me‑rɛ fo aꞌ gyi gɛwura
de nꞌ yɛgɛ foꞌ kyise fo-akyobo de fo-ayaa." ' "
45Yesu gi kii lɛɛ gɛsɛ yɛɛ, "Deefidi kya terɛ mɔ yɛɛ, 'Me-Wura' faa mɔ, nnɛ so ne ɔ laa kii kisee wɔra daa Deefidi ɔnaanabi?" 46Asa mɔ dɔ ɔko‑rɛ ɔko mɛŋ taalɛ lɛɛ gɛnɔ sa Yesu. San kyu lii gɛnen gɛkɛ gɛbono mɔ, ɔko mɛŋ baa taalɛ da otu taasɛ Yesu ilaa de ɔꞌ daasɛ mɔ kerɛ.