די קשיא קען מען גרינג פארענטפערן, וויבאלד מען רעדט דאך דא ביי די זעלבע פרשה ווי מען האט געטוישט זיין נאמען צו יהושע, ממילא שטייט שוין פון אנפאנג די ווארט "בן" מיט א חיריק אזוי ווי ער האט געהייסן צום סוף, וק"ל.
ירושלימער יישר כח גדול. ברוך שכוונתי לקושיית שאר גדולים. ביידע קשיות וואס מען האט דא ארויפגעברענגט איז שוין געפרעגט געווארן אין די גליון וואס די ברענגסט, סיי מיין קשיא און סיי די קשיא פון "אוי וויי טאטע".
יעצט ווארטן מיר נאר אויף א קנאקעדיגע תירוץ. די קשיא פון אוי וויי טאטע כבר כתבתי לעיל שיש ליישב בקל, אבל על קושייתי לא מצאתי עדיין תירוץ וה' יאיר עינינו.
דער חת"ס פרעגט די קושיא http://www.hebrewbooks.org/pdfpager.asp ... =&pgnum=50 [דאס איז ליקוטים פונעם חת"ס]. דיין תירוץ פארשטיי איך בכלל נישט, אויב איז אלעס במספר, איז די סיבה פארוואס ס'שטייט איין ווארט פריער להושע, וויבאלד די ווארט דערנאך בן איז א סגול, ניין?
מיין תירוץ איז אז אמת אז איבעראל ווי עס שטייט הושע דארף שטיין בן מיט א סגול, און ווי עס שטייט יהושע דארף שטיין בן מיט א חיריק. נאר היות ווען די פסוק הייבט אן צו פארציילן למטה אפרים הושע בן נון, מיינט די פסוק נאר צו זאגן אז אמאל האט ער געהייסן הושע בן נון, אזוי ווי די פסוק פירט דאך אויס ויקרא משה להושע בן נון יהושע (בפרט לויט די רשב"ם און אנדערע ראשונים וואס לערנען אז שוין לאנג פארדעים האט משה רבינו געטוישט זיין נאמען, נישט ביי די דאזיגע פרשה), קומט דאך אויס אז די פסוק וויל דא נאר זאגן אז דער הושע בן נון וואס האט אמאל געהייסן הושע האט פון היינט און ווייטער געהייסן יהושע. אויב אזוי פאסט זיך שוין צו זאגן גלייך פון אנפאנג די ווארט בן מיט א חיריק.
איך פארשטיי וואס דיר קוועטשט מיט מיין תירוץ, און אעפי"כ האלט איך אז על כל פנים בדוחק קען מען אזוי זאגן, אז וויבאלד באותו פרשה עסקינן, האט נישט די פסוק געפילט פאר וויכטיג צו מאכן א שינוי אין די ווארט "בן" נאר מען שרייבט שוין אזוי גלייך פון אנפאנג די ווארט "בן" אויף די אופן וויאזוי עס איז געווען ביי אים שפעטער.
די דוחק וואלט געשטימט ווען מען זאגט נישט דעם גאנצן תורה מיטן חיריק, אבער די יסוד צו דעם פשט איז אז יעדע נקודה איז מיט א מספר מדיוק, איז אין מיינע אויגן זייער זייער א שטארקע דוחק צו זאגן אז ער האט נישט מדייק געווען. ובפרט אז אין ערגעץ שטייט נישט קיין סגול, וואלט טאקע דא געווען די פלאץ עס צו לייגן.
יא רבי, אבער ווען די פסוק זאגט למטה אפרים הושע בן נון, יתכן אז עס איז ליגט אין דעים די כוונה, אזוי צו זאגן, דער "יהושע" "בן" נון (יהושע מיט א י' און בן מיט א חיריק), האט אמאל געהייסן הושע בן נון (די עיקר וואס די פסוק באציעט זיך איז אויף די נאמען הושע-יהושע, נישט אויף די בן וואס איז נאר אגב גררא געטוישט געווארן), זאגט דער פסוק אז דער יהושע בן נון, האט אמאל געהייסן הושע בן נון, ביז משה רבינו האט געטוישט די נאמען אויף יהושע.
קומט אויס אז אפילו ווען די פסוק זאגט הושע בן נון, מיינט אויך די פסוק צו זאגן נאר אז אמאל האט ער געהייסן אזוי, אז אמאל האט ער געהייסן הושע, אבער היינט הייסט ער שוין יהושע, איז אויב אזוי ביי די ווארט "בן" וואס איז נאר אטאמאטיש געטוישט געווארן, גייט נישט יעצט די פסוק אריין אין דעים לומדות, נאר די פסוק זאגט די עיקר אז אונזער יהושע "בן" נון מיט א חיריק, האט אמאל געהייסן הושע, והמבין יבין.
טאמער די פארשטייסט נאך אלס נישט, וועל איך רופן מיין מגיד שיעור זאל דיר עס בעסער מסביר זיין, אבער כמדומה לי אז עס איז נכון.
הנה איתא במדרש מי השלוח (מובא בפני דוד להחיד"א אות ל"ז) אמר ר' שלמיא אוחי דר' נחמיא, כל הנקודות שבמקרא יש בפסוק ראשון חוץ משורק, רמז דכל מה שנברא במעשה בראשית במדת אמת נברא ואין שקר עומד בפניו וכל האומר אמת אינו נכשל לעולם.
ובס' תוספות השלם הוסיף וכן בפסוק אנכי ה' אלקיך יש בהן כל ההברות והנקודות חוץ משורק, וכן בשמות האבות אברהם יצחק יעקב, כי שורק יש בה אותיות שקר, והתורה אמת וכל העולם נברא באמת, ובפסוק נאמר (ירמי' כ' כ"א) ואנכי נטעתיך שור"ק כולה זרע אמת ע"כ.
ומצאתי בספר שיגרא דלישנא (ערך שוריק) שכתב דהנה השורק הראשון מציון בפסוק (א' כ"ח) פרו ורבו ומלאו את הארץ וכבשה, על תיבת וכבשה, ופרש"י חסר וי"ו, ללמדך שהזכר כובש את הנקיבה, וברמז כאן כי שורק יש בה אותיות קשר, ובזיווגו של אדם נעשה הקשר של קיימא. ובדרך צחות יש בה גם אותיות שקר, שהלא הרבה שידוכים נעשה ונגמר ע"י קצת שקר שמעורב בהם, וטעמו מבואר בס' מאה שערים, באגרת מבעל התניא זי"ע עכ"ד הנחמדים.
ויש להוסיף עוד סוד שוריק הוא בהוד, ותיקון ההוד הוא סוד תיקון המלכות, וכן איתא להדיא בתיקונים תיקון י"ח דף לב: והובא בקהלת יעקב ערך שוריק, כי שורק בחינת עפר בחינת מלכות, ועל כל פנים בתיקון ההוד בחנוכה אז נתגלה סוד תורה שבעל פה, אשר עדיין לא נתגלה בתורה שבכתב כל כך, וכמו שאמרו רז"ל דברים שלא נתגלה למשה רבינו נתגלה לרבי עקיבא, כי משה רבינו הוא שורש תורה שבכתב, ורע"ק הוא שורש תורה שבעל פה, ובתורה שבעל פה נתגלה דברים שלא נתגלה בתורה שבכתב.
ועל כן כיון שנקודת שוריק מורה על בחינת תורה שבעל פה, לכן אינו מרומז בפסוק ראשון שבתורה שהוא סוד תורה שבכתב, כי נקודת שורק מורה על תורה שבעל פה.
וכיון שתורה שבעל פה הוא בחינת פרי' ורבי' שבתורה, כמו שהארכנו במקום אחר שעל זה נאמר פרו ורבו ומלאו את האר"ץ, ארץ סוד מלכות פה תורה שבעל פה, על כן השוריק הראשון שבתורה הוא בפסוק פרו ורבו, כי נקודת שוריק הוא בחינת תורה שבעל פה.
וכמו ששידוך צריך להיות עם קצת שקר, כמו כן הוא בחינת תורה שבעל פה, שאין אדם עומד על דברי תורה אלא אם כן נכשל בה, וענין הכשלון הוא גם כן בחינת שקר, שאינו משיג את דברי התורה באמת לאמתו, אבל כמו שבענין הזווג מצינו שצריך להיות עם קצת שקר, כמו כן היחוד של תורה שבעל פה שהוא הזווג עם תורה שבכתב צריך להיות עם בחינת שקר.
ועל כן שור"ק עולה תו"ר, כי איתא בזוהר הקדוש כי יש סוד תו"ר וסוד תור"ה, תורה היינו תורה שבכתב, ותו"ר הוא תורה שבעל פה (עי' אגרא דכלה פ' שלח עה"פ ועתה יגדל נא כח הוי"ה, שעל כן היתה נקראת רו"ת, שממנה יצא דוד בחינת מלכות, סוד תורה שבעל פה, עיי"ש), ועל כן שור"ק שהוא סוד תורה שבעל פה עולה תו"ר.
ואולי יש לתרץ בזה הקושיא על דברי האגד"כ בשם זקינו של הרבי מלובלין פ' שלח, כי ניתוסף נקודת שוא ונלקח שני נקודות מבן ועל כן כתיב בן בחיריק, עיי"ש. וקשה על זה שא"כ מהיכן נלקח השורק של הש' דיהושע.
ולהנ"ל י"ל כי כשבא לנקודת שוריק באות ש' אין צריך למצוא מקומו בתורה שבכתב, ויכולין להוסיפו גם בחינת תורה שבעל פה, כי זה סוד שוריק הוא ענין של פרו ורבו, להוסיף ולחדש דברים גם בלי מציאת מקומם בתורה שבכתב, והוא סוד תורה שבעל פה, ועל כן בזה יש לחדש ולהוסיף נקודה מעצמו, ודו"ק.
ועוד יש להוסיף שבכל שמות של פרשיות התורה אין שורוק חוץ מפרשת חקת ובחקתי, ששניהם לשון חק.
יישר כח הרב אדער יא. זייער א שיינע תירוץ, עס איז אביסל טיף, אבער רייך, עס האט מיך גענומען אפאר מינוט דאס דורכצולערנען.
זייער אן אינטערסאנטע נקודה וואס די זאגסט. אבער וואס האט טאקע חק מיט שוריק?
וועל איך דיר טאקע זאגן איין וועג וויאזוי מען קען עס אויסטייטשן, דהיינו די זאגסט אז ביי צוויי פרשיות טרעפט מען א שוריק, ביי די צוויי פרשיות וואס האט מיט די ווארט "חק" וויפיל איז בגימטריא "חק חקת" כנגד די צוויי פרשיות? די זעלבע מספר פון "שוריק" דהיינו 616.
איך ווייס נישט קיין פונקטליכע פשט דערין, אבער אלס פטפוטיא דאורייתא איז דאס נישט שלעכט.