Jilatang 07-06-09
KAMANAKAN-KAMANAKAN DATUAK DALU
Datuak Dalu lah lamo maningga. Indak banyak urang tahu lai, bahaso Datuak Dalu tu adolah tukang jua ubek nan paliang santiang mangecek, untuak malakuan galehnyo. Galehnyo tu adolah ubek. Ubek nan banamo ubek Sapurantau. Sabalun ubek dijua, Datuak Dalu mangecek ka ilie ka mudiak, kadang-kadang pakai bahaso Balando, Bahaso Inggeris, kadang-kadang bagoyang malagu India. Banyak urang tagak mandanga. Sasudah mangecek ka ilia ka mudiak tu, barulah dibukaknyo tas, manjua ubeknyo lai. Ubek Sapurantau duo macam. Ado nan roman tapuang parancih ado pulo nan roman kopi jalang. Tapi kasiat ubek tu allahualam. Sagalo panyakik bisa cegak.
Sajak Datuak Dalu maningga, lah banyak se urang nan manggantian kahebatan datuak tu. Kini, di tangah balai nan rami alang kapalang, lah tagak tigo buah payuang tukang jua ubek. Di bawah payuang nan merah tagak Datuak Sianiang manjua manisan labah, di bawah payuang ijau langik tagak Datuak Gadang Badiang manjua minyak Sungai Badak. di bawah payuang nan kuniang tagak Datuak Kancia manjua susu kudo lia. Katigo-tigonyo samo-samo manjua ubek. Balain-laian roman ubek tu, tapi khasiat ubek tu tatap samo. Samo-samo bisa maubek sagalo macam panyakik.
Atang jo Jila sato pulo mandanga carito katigo-tigo tukang jua ubek tu. Samo-samo santaing mangecek. Datuak Si Kancia mangecek pakaro baa hebatnyo nagari awak. Sagalo ubek tumbuah di sagalo nagari. Tingga maambiak nyo sajo lai. Datuak Gadang Badiang mangecek pakaro kepeang. Banyak kepeang awak. Kok barutang bana awak, pitih masuak kan lai banyak. Dek kepeang sagalo persoalan bisa putuih. Sagalo nan sakik bisa cegak hari itu juo bilo diuruik jo minyak sungai badak. Datuak Sianiang indak katinggalan. Nan parau awak ko musti bisa maubek diri surang. Manusia di nagari awak ko saroman ula. Bisa maubek diri sendiri, indak paralu pakai ubek dari nagari lain. Kagum Atang jo Jila ka datuak-datuak nan batigo tu. Tapi di baliak kagum ado juo nan tasalek di dalam hatinyo.
“Ragu den Jila. Nan ma ubek nan ka den bali. Ubeknyo balain-lain, tapi mangkuihnyo samo. Samo-samo mancegak an urang nan sakik,” bisiak Atang ka si Jila kutiko mandanga salah surang tukang jua ubek tu.
“Kalau sakit berlanjut, hubungi dokter, baitu?” solo Jila.
“Jaan bagarah juo lai Jila. Waden kini sadang sakik komah,” kato Atang mambana.
“Waang bisa pulo sakik? Indak putuih pangajian waang kutiko manuntuik di Surau Teleang dek sari, ha? Apo panyakik waang?” baleh Jila babisiak.
“Waden sarato urang-urang di kampuang lah saminggu indak makan. Sakik paruik sadonyo. Paruik buncik roman urang kakanyangan, tapi isinyo angin. Takantuik se karajo urang di kampuang tu. Lah busuak kampuang sadonyo. Lai ka mungkin tu, ubek dari datuak-datuak nan batigo tu bisa mancegak an panyakik urang kampuang den?” tanyo Atang.
“Ubek lapa tu nasi. Molah ka rumah den. Nasi kapatang lai balabiah juo lai satangah cambuang. Molah,” ajak Jila ka Atang nan sadang kalaparan tu.
“Kok ka rumah waang juo baliak, manga waden di bao ka tangah balai ko,” kato Atang manyasa. “Nan lapa bukan waden surang doh Jila. Tapi sakampuang den.
“Tadi lah den kecek an. Kito ka tangah balai ko kan hanyo nak mancaliak kamanakan Datuak Dalu. Mandanga kasantiangan mereka surang-surang basilek lidah. Waden indak maajak waang pai makan ka tangah pasa ko doh,” baleh Jila.
“Kini ko Jila, apo selah nan ka dikecek an dek datuak-datuak tu, nan waden tatap ragu. Iyo lai sabana ubek nan dijuanyo. Lai indak kapsul barisi tapuang parancih?” tanyo Atang.
“Mangecek agak-agak stek kawan. Waang jaan mangiro urang batigo tu urang nan paralu pitih untuk makan minunnyo. Indak. Urang tu indak paralu pitih lai doh. Datuka-datuak lah bikayo-kayo sadonyo,” jawek Jila.
“Kok kayo, manga manjua ubek juo lai?” tanyo Atang.
“Itu bedonyo Datuak Dalu jo kamanakan-kamanakannyo datuak-datuak nan kini. Dulu, Datuak Dalu memang paralu pitih untuk iduknyo, itu sababnyo inyo manjua ubek. Datuak-datuak nan kini, indak paralu pitih, tapi inyo paralu manjua ubek,” jawek Jila.
“Kalau baitu, baa mangko inyo manjua ubek? Ubek apo nan dijuanyo?” tanyo Atang baliak.
“Datuak-datuak tu nan paralu mangecek, urang rami mancaliak inyo mangecek. Sal ubek tajua atau indak, indak persoalan bana dinyo doh,” jawek Jila.
“O, jadi manjua ubek ko samacam hobi dek urang-urang kayo? Nan diotanyo urang bansaik-bansaik roman awak ko?” tanyo Atang sakali lai.
“Kiro-kiro baitulah,” jawek Jila.
“Iyolah mah Jila. Ado urang, makannyo baru lamak kalau banyak urang bansaik mancaliak inyo makan. Kok taserak rimahnyo diparabuik an samo-samo,” kato Atang roman urang tasingguang.
“Itu kini nan mawabah mah Tang. Samacam panyakik baru nan labiah manakuik an pulo lai dari sagalo macam flu,” tingkah Jila.
“Lai ado ubeknyo tu?” tanyo Atang.
“Lai,” jawek Jila.
“Apo ubeknyo?” tanyo Atang tasasak.
“Pil,” jawek Jila.
“Pil? Kama dibali? Ka apotik ma awak bisa mandapek pil tu?” tanyo Atang.
“Pil tu bapicak an stek. Ba pres namonyo kini,” jawek Jila.
“Pilpres mukasuik waang!” rarau si Atang di tangah urang rami tu. ***
min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn ind_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn ayr_Latn min_Latn min_Latn min_Latn