Dimulailah carito ko katiko ambo sadang makan lamak jo gulai tunjang di
Pasar Raya Padang, di tapi labuah nan gadang. Ambo makan indak surang, tapi lai
jo kawan-kawan nan samo manuntuik ilimu di koto nan angek ko. Di kampuang ambo
di Marapak iyo ndak tadapeki angek sarupo iko. Tapi baa lai, dek karano ilimu
mangko ambo tapaso tahan jo udaro angek mangureh paluah ko.
Sadang lamak-lamak makan, dikacalah kuduak ambo di kawan ambo nan dari
Batusangka, Farid namonyo. Nan si Farid ko yo lah tau urang sabalik kalau inyo
urang nan
paham adaik, santiang lo panitahan. Indak salah kalau umua sagiko
mudo, gala datuak lah lakek di pungguangnyo.
“San, usah mancapak jo makan San. Tutuik muluik tu katiko makan, supayo
ndak babunyi. Ciek lai supayo nasi jo aia liua ndak kalua-kalua dari muluik
katiko mangunyah,” babisiak lah si Farid ko ka talingo ambo, sabana lambuik,
ambo surang nan mandanga.
Ai mandeh yo, ambo tau nan dikecekan Farid ko batua, tapi nan namono
tabiaik anak mudo ko pantang diparingekan, pantang tasingguang. Ambo tau ambo
iyo salah, tapi iyo kadang kalo raso uju jo sombong ko tibo di ati nan kumuah
nan ko. Ambo tambah karehan capak makan ambo, mangunyah mancapak sambia
mancaliak buruak mambulalang ka si Farid tadi. A iyo angek Padang ko mambuek
kapalo murah samak, panaiak darah wak jadinyo.
***
Dunsanak tau lah baa pergaulan anak Minang nan manuntuik ilimu di siko,
banyak nan jauah dari agamo, banyak nan jauah dari taratik. Antah dek lah
maraso bebas dek jauah dari urang gaek, antah kok memang lah taraja lia sajak
dari kampuang. Nan jaleh barapo urang yo sabana ndak sanang jo kalakuan anak
mudo jaman kini. Dunsanak mananyo ambo? Dulu ambo biaso se nyo mancaliak dek
ambo sato lo, tapi kini yo pantang bana ambo mancaliak anak mudo nan baparangai
bantuak urang nan ndak tantu adaik tu.
Ha iyo wak tinggaanlah masalah akhlak jo kalakuan anak mudo nan jauah dari
agamo tadi, kini wak baraliah ka masalah takikihno bahaso Minang di koto nan
angek ko. Ambo mangecek takikih di siko, ndak barati takikih disiko se doh,
tapi ampia di sado tanah di Ranah Minang ko lah ndak bara nan paduli ka bahaso
Minang. Tamasuak ambo. Sainggo bahaso nan ambo pakai saari-ari banyak
galaiknyo. Kok sadang paniang, yo ambo buek-buek se istilah Minang baru.
Menelan dalam bahaso Indonesia ambo tuka jadi manalan, padohal ado bahaso
minangno, mandaguik, atau malulua jadi jo. Contoh lain, ambo kecekan ambo
sadang makan goreng pisang samo katan, padohal nan batua tu makan goreng
pisang jo katan. Ah, iyo iko pangaruah tipi ko mah. Ambo jadian bahaso nan
dipakai gadih-gadih babaju kurang bahan di sinetron manjadi acuan ambo dalam
bahaso Minang. Kini-kini ko baru ambo sadar, kalau bahaso Indonesia tu bukan
acuan Bahaso Minang, tapi bahaso Minang ko nan manjadi acuan bahaso Indonesia. Iyo
santiang urang Minang dahulu, sarupo Marah Rusli, Aa Navis, Buya Hamka. Santiang
sangaik!
Ai katiko ambo sadang asik bacarito jo si Farid nan ka patang, acok lah si
Farid ko mamelokan sado kato-kato ambo nan ndak sasuai jo bahaso Minang nan
batua. Kan cako lah ambo kecekan ka dunsanak, bahaso anak mudo kini ndak bahaso
Minang do, tapi bahaso Jakarta nan diubah-ubah saketek manjadi bahaso Minang.
Ah, kanai tembak lo ambo sakali lai, dek urang nan samo. Antah dek si Farid
ko surang nan ingin sagalonyo samparono, atau memang sado urang Batusangka
sangaik mamparatian bahaso ko? Ambo ndak tau lo doh, nan jaleh a nan dipelokan
Farid kini ko iyo batua, tapi nan namonyo ambo anak mudo, yo ambo kecekan lah
ka si Farid ko,
“Bahaso ko nan jaleh paham samo paham Rid. Bialah ambo makai bahaso ambo
ko,”
Ai, galak si farid ko, tapi ndak takekeh do, galak yo sekedar galak. Nampak
giginyo saketek.
“San, kalau bahaso ko sekedar paham ndak paham, itu samo wak jo kabau tu
San. Kabau tu makai bahaso lacuik, kabau tu paham. Tapi awak ko kan urang, nan
punyo adaik, punyo budayo, bahaso ko ndak sekedar paham ndak paham, tapi labiah
ka panunjuak sia awak, urang ma awak. Alah pernah San mambaco surek Al-Hujurat
ayat 13? Di sinan kan Tuan Allah manjalehan kalau awak ko diciptaan di Tuan
Allah basuku-suku. A panando suku wak tu? Iyo bahaso wak San, bahaso Minang,”
Panjang leba si Farid ko bacarito, mambaok-baok surek dalam Quran lo lai. Iyo
ndak do palawan a nan disampaian si Farid ko doh. Batua jo bana sadonyo. Tapi baa
lai, nan namonyo ambo ko anak mudo nan acok taparangkok uju jo sombong. Ambo tinggaanlah
si Farid ko surang. Ndak lamak ati ambo ka malanjuikan carito jo inyo lai.
***
A nan disampaian si Farid patang ko takana-kana kini, katiko ambo sadang
makan bajamba jo mamak-mamak ambo di kampuang. Makan yo sabana barasiah, tangan
ndak mangaca muluik, indak mancapak. Sabanta ko kuduak ambo dikaca lo di Mak
Dang ambo, “Jan mancapak jo makan lai, San,”
Eh, takajuik gadang ambo. A nan disabuik Mak Dang ambo ko iyo sarupo jo a
nan disabuik si Farid. Kirono iyo ambo nan salamo ko ndak mamparatian
aturang-aturang adaik. Ambo kaduduakan sadonyo. Ambo atakan di bawah ikua.
Di jalan ka pulang dari makan-makan, nampak di ambo kabau sadang talamak
makan rumpuik. Ai, iyo kareh bunyi daruaknyo. Ditambah lo bunyi capaknyo kareh.
Takana lah di ambo kalau ambo salamo ko makan mancapak, sainggo diinggekan de
si Farid, de Mak Dang ambo gai. Kini iyo sadar ambo, kalau nan namonyo urang
makan t yo ndak buliah samo jo kabau doh. Nan namomyo urang muluikno babeda jo
muluik kabau. Nan namonyo urang bisa mangunyah sambia manutuik muluik, nan
namonyo kabau yo ndak bisa doh.
Ah, dapek lah di ambo duo ilimu dari si Farid ko. Nan partamo ijan makan
mancapak, nan ka duo paliaro bahaso Minang nan manunjuakan kalau awak ko urang
Minang. Jan pakai bahaso sinetron nan dibuek sarupo bahaso Minang. Rusak a nan
ditinggaan urang-urang tuo wak dulu jadinyo.
Itulah mangkonyo ambo tulih iko supayo manfaat dari si Farid indak baranti
sampai ka ambo se, tapi
dunsanak sadonyo bisa lo maambiak manfaatnyo. Supayo urang
Minang sabana jadi urang Minang, ndak jadi Kabau doh, ilang Minangnyo.
Ciek lai, jan diulang kasalahan ambo. Ambo dulu indak maacuahan kecek si
Farid walaupun nan dikecekannyo tu batua, dek karano sombong, uju, takabua. Jan
sakali-kali dunsanak paliaro takabua ko di dalam dado, dek karano gejala
takabua nan utamo ko ado duo. Nan partamo manulak kabanaran, nan kaduo
mamandang randah urang lain. Dunsanak kan tau, ibilih kalua dari sarugo dek
takabua ko lah.
Lah abih lo lah carito ambo jo si Farid sampai di siko, kok ado salah
sabuik, salah kato, ambo mohon maaf ka dunsanak sadonyo.
Untuang-untuang Tuan Allah taruih manuntun awak basamo supayo jadi labiah
elok.. ^_^
min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn unk min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn dyu_Latn min_Latn mri_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn unk min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn