Tau di jalan kapulang,
(Raso di baok naiak, Pareso di bao turun)
Diulang-ulang dek
Buya H. Mas’oed Abidin
Di dalam Agamo Islam, kito (manusia) nan hiduik di dunia nanko,
dijadikan untuak mamikua baban nan mulia,
sabagai khalifah Tuhan di muko bumi.
Nan kamambangun,
kamampaeloki,
kamanjago apo nan ado goh.
Karano tu, baban tu manjadi sangaik mulia,
sasuai bana jo kajadian kito sebagai makhluk Allah nan tapiliah.
Itulah fitrah awak.
Firman Allah di dalam Al Quranul Karim manyabuikan,
“ wa laqad karramnaa banii Adam” , araatinyo, “sungguh Kami alah mamuliakan bani Adam, (yaitu anak cucu Adam) yaitu kito nan banamo manusia ko” (lieklah Al Quran, surat 17, ayat 70).
Balain bana jo makhluk Allah nan lain.
Apokoh itu malaekaik,
flora atau fauna nan ado,
nampaknyo kito ko indak bisa disamoan jo mareka doh.
Kalabiahan kito sabagai makhluk Allah itu, indak sajo dari rupo jo bantuak nan elok, tapi diagiahnyo kito dek Allah “kacerdasan aka pikiran” nan indak dipunyoi dek makhluk nan lain.
Salain tu kito dibari pulo dek Allah nan Maha Mulia tu,
“kacerdasan ati atau parasaan”.
Sahinggo kito tau raso jo pareso.
Raso dibao naiak,
pareso dibao turun.
Raso dari ati ka kapalo,
pareso dari kapalo ka alam nyato.
Nan pangabisan ko jaleh-jaleh hanyo dipunjoi dek makhluk nan banamo manusia.
Barangkali, kaduo bantuak kacerdasan ko lah nan kini dek urang-urang nan ba-ilimu di sabuik jo bahaso urang disinan sebagai “intelektual inteligensia” dan “emosional inteligensia” tu.
Kok nyampang kaduo kecerdasan ko indak kito punyoi,
tantulah hiduik kito indak manantu.
Indak tau ereng jo gendeang,
indak tahu rantiang nan ka malatiang,
indak jaleh batu nan ka manaruang, doh.
Nan labiah padiehnyo,
disabuik urang kito indak tau diuntuang.
Labiah jauh barangkali,
kito indak ka mangarati nan paralu,
nan musiti di dahulukan,
atau nan patuik di kudiankan.
Alhamdulillah,
kito dijadikan Allah makhluk nan sangaik elok dalam rupo,
sangat cadiek jo pikiran,
sangat haluih jo parasaan.
Tapi kok nyampang kaduo anugerah Allah nan sangat mulia ko indak kito paliharo elok-elok,
aratinyo pikiran kito indak di asah jo ilmu pangatahuan nan paguno,
dan hati atau kalbu kito indak dibari ingek jo nan baik dan patuik-patuik,
mako indak dapek indak,
kito ka jatuah maluncua jadinyo.
“Sanasadrijuhum min haitsu laa ya’lamuun”.
Aratinyo, kalau kito indak bahati-hati mampagunokan hati kito masiang-masiang, nanti Allah kan maluncua-kan kito sakalian pado tampek nan kito indak manyadarinyo.
Baitulah paringatan Allah kapado kito basamo.
Pakaro manuntuik ilmu,
untuk ma asah utak,
iyolah jaleh di awak basamo,
bahaso itu manjadi kawajiban satiok urang nan ba-iman
(uthlubul-’ilma faridhatan ‘alaa kulli muslimin wa muslimah),
aratinyo “manuntuik ilmu tu wajib bagi muslim laki-laki jo padusi”.
Bahkan manuntuik ilmu ko indak sakadar di nagari awak sajo,
di suruah jauh-jauh ka nagari urang (kalau paralu kanagari urang bamato sipik, nagari Cino,
asal indak marantau cino see lah).
Kok dapek pintak jo pinto, kana-kana juo kampuang tampek pulang.
Kampuang tampek pulang tu aratino duo macam.
Paratamo iolah kampuang mandeh, tanah tumpah darah, saroman papatah nan kito baco sahari-hari,
sungguahpun ujan ameh di rantau urang,
kampuang halaman di kana juo.
Sa jauah-jauah tabang bangau nan tampek hinggokno,
bancah baraia di kana juo.
Nan kaduo, tampek kumbali adolah kampuang akiraik (yaumil aakhir), nan indak dapek indak musti ka kito jalang suatu katiko nanti.
Bahaso Agamo awak manyabuik-kan “Inna lillahi wa inna ilaihi raaji’uun”.
Mukasuiknyo; dari Allah awak ko datang, kapado Allah pulo kito ka babaliak.
Urang nan indak tau tampek babaliak,
biasonya sasek di tangah jalan.
Di situ lah sabananyo talatak cerdas (pintar, pandai) tu.
Urang awak di ranahbundo manyabuikkan,
urang nan cadiak tu iolah urang nan tau tampek babaliak.
Urang nan mangarati tampek pulang.
Jan di paturuikan sajo kato hati.
Mangarajokan nama nan taraso,
manuruik nama nan tampak,
atau maniru nama nan di karajo kan urang,
indak tau barih jo balabeh tu namonyo.
Buruak cando kato rang banyak.
Urang nan saroman nantun di dalam ciloteh urang banyak di katokan:
urang nan barajo di hati, nan basutan di mato.
Karano indak jaleh tampek pulang, mako nan tajadi …..
di kacak batih yo lah bak batih,
di kacak langan lah bak langan,
di kacak pinggang iyolah bak pinggang,
di agiah pitih sapitih manggaritih,
dapek pitih sakupang inyo manggaretang.
Disiko lah kalabiahan kito sabagai urang Minangkabau,
nan iduik jo adaik,
di tuntun dek agamo (Islam).
Sakitu dulu pangajian awak, kok ado wakatu dilain maso kito sambuang pulo. Insya Allah.
Mudah-mudahan kito dapek maambiak palajaran nan dalam untuk manampuah galombang hiduik nangko.
Amin.
.
min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn sun_Latn min_Latn min_Latn min_Latn zsm_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn sun_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn zsm_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn nus_Latn min_Latn min_Latn min_Latn ace_Latn min_Latn min_Latn gaz_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn min_Latn pag_Latn unk