De romanisch Dialäkt  vo Tujetsch unterscheidet sich zämme mit däm vo Medel uffällig vum Rescht vo de Surselva un wird als tuatschin bezeichnet. Die Mundart zeichnet sich zume eine durch Archaisme, zum andre au durch Innovatione uss, un het so mangmool mee Gmeinsamkeite mit em Engadinische wie mit em Surselvische. Statt casa 'Huus' un comba 'Bai' heisst's im Tuatschin zum Byspil wie im Engadin tgasa un tgomba. Mer nimmt aa, dass d Forme tgasa un tgomba friener au im Rescht vo de Surselva verbreitet gsi sin, deno aber unter em Yyfluss vo Zentre wie Disentis un em dertemool no romanische Chur wiider zruggdrängt worde sin.