D  Romane hen im Mittelalter e rychi mündlichi Überlieferig gha, wo aber usser z.B vum Lied Canzun da Sontga Margriata, praktisch nit erhalte isch. Verschriftet worde isch s Romanisch ab em 16. Joorhundert, wo vorallem religiösi Werch entstande sin (für mee Informatione, lueg uff de Abschnitt "Entwigglig vo de bünderromanische Schriftsprooche"). E rycheri nit-religiösi Literatur isch deno ab de Mitti vum 19. Joorhundert entstande, wo mit de Ruggbesinning uff s Romanisch wääred de "romanischi Renaissance" zämmehängt. D Literatur uss dere Zit bestoot zumene grosse Deil uss Gedicht un Erzäälige, wo di romanischi Muettersprooch preise un lobe, un wo Theme uss de ländliche Kultur vum Romanisch bhandle. Au e hüüfigs Thema isch de Uffenthalt im Ussland vo de "Randulins". Dernäbe sin au vili Übersetzige in s Romanisch gmacht worde. Wichtigi Oberländer Dichter uss dere Zit sin zum Byspil de Théodore de Castelberg (1748-1818), de Placidus a Spescha (1752-1833) oder de Gion Antoni Huonder (1824-1867). De bekanntescht Dichter aber isch de Surselver Giachen Caspar Muoth (1844-1906) uss Brigels, wo als de sproochgwandescht romanischi Dichter überhaupt gilt. Syni Gedicht un Ballade handle vilmool vum Romanische sälber, wie syn bekanntescht Werch "Al pievel romontsch" (em romanische Volch):