Usenandersetzige um di Konfessionelli Orientierig vo de Territorie im Heilige Römische Riich und di vom Kaiserhuus betriebeni Gegereformation eskalierted 1618 im Uusbruch vom Driissgjährige Chrieg. Er hät in Mitteleuropa zuere militärische und wirtschaftliche Kataschtrophe gfüehrt. Dr düütschschprachigi Ruum isch in Brennpunkt vo europäische Interesse graate. Schwede hät im Driissgjährige Chrieg di proteschtantisch Liga understützt, Frankriich hät im Verlauf vom Chrieg eigeni Machtinteresse als katholischi Nation wahrgnaah. Söldnertruppe us ganz Europa händ uf Siite vo de verschiedene Heerfüehrer kämpft, wo erheblichi eigeni Macht gewunne händ.