Ùfgrund vù ihrer Laag ìm düttsch-französische Gränzgebiet ùn de Zweisproochigkeit (romanischs ùn fränkischs Lothringisch) isch Lothringe de Schaublatz vù me-ne kulturälle Ussdussch zwüsche de romanische (d. h. spöter französische) ùn gèrmanische Völcher gsìì. Sällewääg  hän Erfindige ùs em düttsche Ruum doo Aachlang gfunde, bevoor si sich ǜbber Frankriich verbreitet hän, bzw. französischi Erfindige, wùù sich deno ùf di Düttsche ùn s rästlig Zändraleuropa ussdehnt hän.