Nach em Erschte Wältchrieg hät s besiegte Tütschland vo de Siegermächt (Frankrych, UK, USA, Italie) de Vertrag vo Versailles uufzwunge übercho: Alli Kolonye hät s müese abgäh, dezue en guets Siebtel vo sinere Gebiete ( Elsass, Weschtpreusse, Oberschlesie un en Teil vo Schleswig-Holschtein) und vor allem Gält zahle. D Wirtschaftskryse vo 1923 hät di jung Republik an Rand vom Abgrund bbracht. Vil Tütschi händ jetzt wider de Vertrag verantwortlich gmacht, und bis zumene ggwüsse Grad händs sicher Rächt gha. Aber uf jede Fall isch d Geduld ändgültig erschöpft gsy, wo sechs Jahr spöter, 1929, d Wältwirschaftskryse aagfange hät. Jetz isch d Schtund vo de radikale Parteie cho: De kommunistische KPD uf de einte und de faschistische NSDAP uf de andere Syte. 1933 isch de Adolf Hitler vo de NSDAP dur de Rychspräsidänt Paul von Hindenburg zum Rychskanzler ernannt und i de nächschte Wahle huuchtünn beschtätiget worde. Är hät d Demokratie systematisch uusgschaltet und e aggressivi Ussepolitik betribe. De Vertrag vo Versailles hät er nöme beachtet. Er hät d Wältherrschaft aagschtrebt. Zu däm Zwäck hät er sich mit Japan und Italie verbündet, 1935 isch s Saarland nach enere Volksabstimmig wider aagglideret worde, 1938 hät Tütschland Öschterrych unds tschechoslowakische Sudeteland annektiert. Frankrych unds UK händ zwar ires Missfalle kundtaa, händ sich aber nöd getrout yzschryte. Si händ ddänkt, so chönneds de Fride rette (Appeasement-Politik). Si händ trotz Verspräche nöd emal interveniert, wo tütschi Soldate im Früelig 1939 di ganz Tschechoslowakei bsetzt händ. So hät de Hitler also vorerscht unygschränkt neui Länder yggno und sogar en Nöd-Aagriffs-Pakt mit de Sowjets gschlosse. Doch won er dänn im Semptämber Pole attackiert hät, händs sich doch zum Ygryffe entschiede. Aber das ghört scho zum nächschte Kapitel.