Ursprüngli isch z Cazis Sutsilvanisch, e rätoromanischi Mundart gschwätzt worde. In de Mitti vum 18. Joorhundert isch Romanisch no di allgemeini Sprooch vo Cazis gsi, wie mer usseme zitgnössische Bericht vum Nicolin Sererhard cha schliesse: CAZIS, ein mittelmäsig Gemeind, ganz papistisch und rumanscher Sprach[2]. Scho in de erschti Volchszäälig vo 1860 sin aber numme no 58% vo de Huushaltige uff Romanisch gsi. Des isch glychzitig di letscht Volchszäälig wo s Romanisch no d Mehrheit het; 1880 sin es scho numme 49%. Ersch nooch 1900 isch de Aateil aber unter 40% gfalle. Im Joor 1941 sin es no 18% romanischi Muettersproochler gsi. Im Joor 2000 hen es 8,6% als regelmässig gsprocheni Sprooch aagee, was aber wohl fascht numme Zuezogeni sin. De Mathias Kundert vermuetet usserdäm, dass wäge de frie Aasiidlig vo Erwerbszwyyg usserhalb vo de Landwirtschaft, scho in de erschte Volchszäälige vili Romane vo usserhalb cho sin[3]. Wenn si e anders Idiom gschwätzt hen, hen die zuezogeni Romane möglicherwys mit de Yyheimische numme Dütsch gschwätzt. Ussem Joor 1948 wird berichtet, dass es numme no Yyheimischi wo über 50 Joor alt gsi sin, gschwätzt hen. De Alfred Toth het im Joor 1998 schynts no zwei Sprecher vum yyheimische Romanisch ussfindig gmacht. Dere ihr Dialäkt het aber en dütliche Yyfluss vo andri romanischi Dialäkt gha[4].