D Assyrer hai im 8. Johrhundert underem Tiglatpileser III. (745-727) Syrie und s Nordriich Israel bis uf Gaza und im Johr 671 underem Asarhaddon (680-669) au Ägypte eroberet. Si hai us Israel e Vasallestaat gmacht und e Deil vo de Iiwohner zwangsumsiidlet. Im Land hai si deportierte Bewohner vo andere Deil vom assyrische Grossriich aagsiidlet. Jerusalem und Juda si nonig bedütend gnueg gsi, zum für Assyrie intressant z si. D König vo Juda hai aagfange ihri Macht uf d Gebiet im Norde uszdehne. Under em Joschija het s e Tämpelreform gee, es isch möglig ass die Biblische Büecher denn zum erste Mol zsämmegfasst worde si. Die Bearbeitig isch spöter im babylonische Exil abgschlosse worde. Dr Monotheismus und dr Herrschaftsaaspruch vo JHWH si mit grosser Energii duregsetzt worde. Mä het au brobiert, alli Iiwohner, au die nitjüdische Stämm, wo zum Deil under de Assyrer iigwanderet si, in Palestina zum ene Volk z vereine.