Wiiti Gebiet vo dr Schwiiz hai verschidnige chirchlige Institutione ghört, zum Bischbil Chlöster, Stiftige oder sogar diräkt de Bischöf oder Äbt. Vo dene si e baar im Hochmiddelalter in dr Fürstestand ufgstiige, wie d Fürstäbt vo Sanggalle oder d Fürstbischöf vo Basel, Chur, Sitte und Konstanz. Andrersits hai sich d Schtedt Züri, Bärn, Basel und Friburg vo dr fremde Bevormundig befreit und si im 13. Johrhundert zu freie Riichsstedt worde.