De Nobelpriis [ noˈbɛl- ] isch vom schwedische Erfinder und Induschtrielle Alfred Nobel gschtiftet worde. I siim Teschtament hät er feschtgleit, dass mit siim Vermöge e Schtiftig ggründet werde söll, wo d Zinse "als Priise dene zueteilt werded, wo im verflossene Jahr dr Menschheit de gröschti Nutze gleischtet händ". Das Geld söll zu fünf gliiche Teile uf d Gebiet Physik, Chemie, Physiologie oder Medizin, Literatur und für Friedensbemüehige verteilt werde. D Nobel-Schtiftig isch am 29. Juni 1900, vier Jahr nach em Tod vom Alfred Nobel, gegründet worde, di erschte Priise dänn 1901 verliehe. Sit 1969 wird au en Priis für Wirtschaftswüsseschafte verliehe, wo allerdings vo dr schwedische Riichsbank, in Erinnerig an Nobel, gschtiftet worde isch.