D Reformation hät an 17. Jahrhundert e konfessionell 'gliiderti Landchkarte hinderlaa. De Luther hät früeh weltlichi Herrschaft für de Schutz vo dr neue Konfession gwunne. Für weltlichi Herrschafte isch wenig später im Bekenntnis zur neue Religion d Chance gläge, mit em Religionswechsel gegenüber em mehrheitlich katholische Riichverband uf Dischtanz z gaa. E Schwächig vom Kaisertum isch im düütschschprachige Ruum d Folg gsii. Di neu Religion selber hät sich unverzüglich i Lutheraner,  Reformierti und insubortinati Gruppe schpaltet, wo sich gweigeret händ Bündniss vo dr neue Religion mit weltlicher Macht aazerkenne. Nord- und Mitteldüütschland sind mit der Reformation protestantisch worde, d Schwiiz und di hütige Niederlande sind reformiert worde, di Spanische Niederlande, s hütige Belgie, bliibed katholisch. England hät underem Heinrich VIII. d Reformation iigfüehrt, s Ziil isch da stärcher gsii als uf em Kontinent e Union vo weltlicher und chirchlicher Macht zhaa. Heinrich VIII. isch s  Oberhaupt vo dere vo ihm begründete Anglikanische Chile worde. Skandinavie isch protestantisch worde. Pole isch katholisch 'blibe, hät aber im Verlauf grad a Gruppe vom Widerstand gege e Verbindig vo weltlicher Herrschaft mit dr neue protestantische Religion, wie de Socinianer politische Schutz gwährt. S hütige Rumänie hät dissidente protestantische Bewegige weitere Schutz gwährt.