16 ـ امام صادق(ع) در عصرى زيست كه علاوه بر حوادث سياسى, يك سلسله حوادث اجتماعى و پيچيدگى ها و ابهام هاى فكرى و روحى پيدا شده بود كه اسلام راتهديد مى كرد. ظهور متكلمان(30), صوفيه (خشكه مقدس ها)(31), زنادقه(32), مكتب ها و نحله هاى مختلف فقهى ـ جبريه, مشبهه,  تناسخيه و...ـ(33) اختلاف قرأت, اختلاف در تفسير, و رشد گروه خوارج و مرجئه از آن جمله بودند.(34) هركدام عقايد خود را ترويج مى كردند و به نحوى نظر مى دادند. از اين رو, تشنگى عجيبى به وجود آمده بود كه لازم بود امام(ع) به آن ها پاسخ مناسب گويد.