علت اساسى ديگر بر مطرح بودن حضرت حجت(عج) در جوامع بشرى نظريه هايى است كه در پى غيبت طولانى حضرت به طور گسترده اى مطرح شده و اذهان را به  خود مشغول كرده است, در طول تاريخ افرادى نظريه هايى ارائه كرده اند. و گروهى به نقد و بررسى پرداخته اند و دسته اى ادعاى مهدويت كرده, دسته اى ديگر به ابطال آن روى آورده اند.