براى ترك جهاد، وسوه هاى شيطانى بسيار است، گاه انسان از گرماى تابستان مى نالد، و گاه از سرماى زمستان، و خلاصه مرتب عذر تراشى مى كند، درد دلهاى حضرت اميرالمؤمنين كه در قالب سخن به عنوان شكايت از مردم بى وفاى زمان ريخته شده است، حاكى از همين عذر تراشى هائى است كه آنها مرتب بر زبان مى آورند، و همين سمپاشى هاى تبليغاتى در زمان پيامبر اكرم نيز وجود داشت، منافقين همين بهانه ها را مى آوردند و مى خواستند، مردم را از جنگ بازدارند، دور پيامبر را خالى كنند.