> به طور کلي هر قدر ارتباط و معرفت انسان با خداي متعال عميق تر و گسترده تر باشد، تسلط شيطان بر او کمتر است. چنان چه خداي متعال در اين باره مي فرمايد: شيطان تسلطي بر کساني که مؤمن بوده و بر پروردگارشان توکل مي کنند ندارد) نحل، آيه 99 .(و نيز مي فرمايد: تو (شيطان) بر بندگان خاص من تسلط و نفوذي نداري (اسراء، آيه 65).  آن چه كه مهم است پناه بردن به خداوند تبارك و تعالی‌ است از شر شيطان. أعوذ بالله من الشيطان الرجيم يعني از شر شيطان به خدا پناه مي برم. البته پناه بردن زباني اول راه است و مهم پناه بردن عملي به خداوند و قرار گرفتن تحت ولايت الله است. تا  هنگامي که انسان تحت ولايت شيطان زندگي مي کند و گرفتار هواي نفس است، شيطان بر او چيرگي دارد و راهکار مهم اين است که انسان از ولايت شيطان فرار کند و خود را در پناه ولايت الله قرار دهد. در واقع اين «پناه بردن» كليدِ كار است و اين همان راهکار ياد خدا است.  مشابه اين تعبير در آيات الهي نيز آمده است.  - و قل رب اعوذ بك من همزات الشياطين (المؤمنون/97) و بگو پروردگارا! من از وسوسه هاى شياطين به تو پناه مى برم.  - و اما ينزغنك من الشيطان نزغ فاستعذ بالله انه هو السميع العليم (فصلت/36) و هر گاه وسوسه  هائى از شيطان متوجه تو گردد از خدا پناه طلب كه او شنونده و آگاه است .  - فاذا قراءت القران فاستعذ بالله من الشيطان الرجيم (نحل/98) هنگامى كه قرآن مى خوانى از شر شيطان مطرود شده ، به خدا پناه بر.  با توجه به اين آيات، تكيه اصلي بر پناه بردن به خداوند است حتی‌ شايد ذكرزباني هم در ميان نباشد.  امام علي عليه السلام فرمود: «زياد دعا كن تا از گزند شيطان محفوظ بماني.»( منتخب ميزان الحكمة/ 3265) همان طور كه در روايت اميرالمؤمنين اشاره شده با دعا كردن و از باري تعالی‌ خواستن و بدو پناه بردن است كه مي  توان شيطان را از خود دور كرد.  امام صادق عليه السلام فرمود: ابليس گفت: پنج نفرند كه هيچ چاره اي براي آن ها ندارم اما ديگر مردمان در مشت من هستند: هر كه با نيت درست به خدا پناه برد و در همه كارهايش به او تكيه كند. كسي كه شب و روز بسيار تسبيح خدا گويد. كسي كه براي برادر مؤمنش آن پسندد كه براي خود مي پسندد. كسي كه هر گاه مصيبتي به او مي رسد بي تابي نمي كند و هر كسي كه به آن چه خداوند قسمتش كرده خرسند است و غم روزيش را نمي خورد. ( منتخب ميزان الحكمة/ 3267)  نکته مهمي که درباره ياد خدا بايد مراعات شود  استمرار آن است. شيطان هرگز از تعدي نسبت به انسان صرف نظر نمي کند، ستيز و مجاهده با شيطان کاري مستمر و دايمي است و تا انسان در اين عالم زنده است ادامه دارد. دام هاي شيطان براي انسان هاي با تقوا و داراي کمال و شناخت بيشتر، ظريفتر و پيچيده تر و مخفي تر است.از اين رو به «ذکر کثير» امر شده است. «يا ايها الذين آمنوا اذکروا الله ذکرا کثيرا» احزاب، آيه 41  يکي از مهمترين نمونه هاي ذکر، تلاوت قرآن است. سعي کنيد از هر فرصتي براي اين منظور استفاده کرده، آيات قرآن را با توجه به معاني و مفاهيم آن قرائت نمائيد. مخصوصا  شبها سوره واقعه را بخوانيد. در باره فضيلت تلاوت اين سوره از پيامبر عظيم الشأن اسلام نقل شده که فرمود: کسي که سوره واقعه را بخواند، نوشته مي شود که اين فرد از غافلان نيست.( تفسير مجمع البيان، ج9 ص212، به نقل از تفسير نمونه، ج23 ص)194  به قول حافظ (عليه الرحمه):  زاهد ار رندي حافظ نکند فهم چه باک ديو بگريزد از آن قوم که قرآن خوانند  به طور کلي کار شيطان وسوسه کردن است. با پناه بردن دائمي به خداوند و ارتباط پيوسته با او و توسل و ربط با ائمه معصومين عليهم السلام و اولياي الهي مي توان از اين وسوسه  ها رها شد و يا آن را به حداقل رسانيد و شيطان را تسليم نمود، چنانچه در روايت داريم که پيامبر بزرگ اسلام(ص) فرمودند: شيطان من به دست من مؤمن و رام گرديد. پس بهترين راه حل، توجه کامل و دايمي به خداوند متعال و اوليائش و خود را در قلعه استوار و نفوذ ناپذير او و اولياي پاک او درآوردن و رعايت کامل تقواي الهي کردن است.بهترين روش رسيدن به چنين هدفي، شناخت شيطان و سد كردن راه هاي نفوذ او است.  رعايت نكات زير نيز شما را در اين مسير تعالى يارى خواهد كرد، ان شاءالله:  1- سعى و كوشش در انجام وظايف و واجبات  دينى و ترك گناه.  2- انجام يك سرى مستحبات؛ مثلا هميشه با وضو بودن و زبان را به ذكر مخصوصا «لاحول ولاقوة الا بالله العلى العظيم» عادت دادن  3- خواندن نماز با حضور قلب و در اول وقت،  4- تلاوت قرآن و انديشه در آيات آن  5- حتى المقدور سعى در خواندن نماز شب  6- از تنهايى دورى گزينيد.  7- سحر خيزى  8- تنظيم برنامه براى تمام شبانه روز و پر كردن اوقات فراغت با برنامه‏هاى صحيح و سودمند مانند برنامه منظم مطالعاتى. سعى كنيد فرصت‏هاى خود را با تفكر و مطالعه مناسب پر كنيد.  9- شركت  در ورزش‏هاى فردى و دسته جمعى  10- شركت در فعاليت‏هاى مذهبى و اجتماعى  11- به صله رحم و ارتباطات اجتماعى بسيار بپردازيد و به نزديكان و اقوام خود بيش از پيش اظهار علاقه و محبت نماييد.(البته با رعايت محرم و نا محرمي)  12- كنترل افكار و نينديشيدن به صحنه‏هاى شهوت‏انگيز و پرهيز از نگاه نامشروع. امام صادق عليه السلام فرمود :«نگاه، تيرى از تيرهاى شيطان است، چه بسا نگاهى كه اندوه‏هاى دراز در پى دارد»،) وسائل‏الشيعه ، ج 14 ، ص 139(  13- عدم معاشرت و دوستى با افراد منحرف و فاسد و انتخاب دوستان مؤمن  و سالم  14- همواره خود را نصيحت نموده و بر نفس خويش بانگ زنيد: «اى بيچاره! تا كى گرفتار هواى نفس باشى و سرمايه گران مايه عمر را تباه سازى و به معصيت رب الارباب پردازى؟ چرا براى اندك لذتى پوچ و گذرا خود را گرفتار دوزخ ابدى سازى؟ اگر لحظه‏اى ديگر فرشته مرگ تو را در رسد و جانت به حلقوم رساند، با چه وضعى به ديار برزخ رهسپار مى‏شوى؟ نه!نه! هرگز! بايد عزمى قاطع و استوار داشته باشم و با استمداد از خداى سبحان و پروردگار رحيم و مهربان - كه با اين همه معصيت باز هم مرا مشمول الطاف خود ساخته - پيمان بندم و سربه  بندگى او سپارم و زنجير شيطان نفس بگسلم. اين بار بايد چنان ابليس لعين را از خود دورر سازم كه ديگر در من وسوسه نكند و با دست خالى از من روى برتابد!».  در پايان براي شما آرزوي موفقيت نموده و براي پيروزي شما در برابر اهريمن و شيطان دعا مي كنم.  مطالعه بيشتر:  1- مصاف بي پايان با شيطان،‌ فتح الله نجار زادگان،‌ انتشارات دفتر تبليغات اسلامي  2- گناهان كبيره، شهيد دستغيب  3- معراج السعادة،‌ ملا احمد نراقي  4- به كجا و چگونه،‌ محمد عالم زاده نوري،‌ انتشارات مؤسسه امام خميني(ره)  5-  قيامت،‌ آية‌ الله خرازي  6- از جهنم آگاه شويم،‌ سيد عباس سيد كريمي  7- برزخ در چند قدمي ما