ابو الحسن على بن اسماعيل اشعرى (260ـ324) شاگرد ابو على جُبّائى(303 هـ) پس از چهل سال زندگى در آغوش منطق، ناگهان انقلاب روحى پيدا كرد و در مسجد جامع بصره بر فراز منبر رفت و گفت: مردم! من از پيروى مكتب معتزله توبه مى كنم و به ياران احمد بن  حنبل مى پيوندم، ولى آن گاه كه خواست بر عقيده اهل حديث درباره رؤيت و مخلوق بودن افعال بشر از طريق عقل استدلال كند، آنان نپذيرفتند و گفتند: به جاى برهان بايد از آيه و حديث بهره بگيرى.