عبادت داراي مراتبي است که بالاترين مرتبه آن تفکر در مبدأ حقايق اشيا و علت پديدآورنده و مدبر آنهاست. چنان که حضرت  رضا عليه السلام مي فرمايد: ليس العباده کثره الصلاه والصوم، إنما العباده التفکر في أمر الله عزوجل؛ (2) عبادت به فراواني نماز و روزه نيست، بلکه عبادت تفکر در امر خداي والاست. زيرا تفکر درباره معبود قهرا عبادت عملي را به همراه مي آورد؛ ولي اين علم وآن عملي که به دنبال آن مي آيد، در يک درجه ارزش نيستند. زيرا علم اصل است و عمل فرع آن؛ علم درخت طوبي است و عبادت بدني، ميوه ي آن. چنان که حضرت رضا عليه السلام مي فرمايد: إن العلم حياه القلوب من الجهل و ضياء الأبصار من الظلمه و قوه الابدان من الضعف. يبلغ بالعبد منازل  الأخيار و مجالس الأبرار و الدرجات العلي في الدّنيا والآخره. الذکر فيه يعدل بالصيام و مدارسته بالقيام، به يطاع الرب ويعبد و به توصل الأرحام و يعرف الحلال من الحرام، العلم أمام العمل والعمل تابعه يلهم به السعداء و يحرمه الأشقياء، فطوبي لمن لم يحرمه الله منه حظه؛ علم قلبها را از جهل بيرون مي سازد و به آنها حيات مي بخشد و ديدگان را از تاريکي بيرون مي آورد و به آنها نور مي دمد. علم، بدنها را از ضعف و ناتواني مي رهاند و به آن نيرو مي بخشد. علم، بنده را به جايگاه شايستگان و مجالس نيکان و درجات عالي دنيا و آخرت مي  رساند. مذاکره علمي، معادل روزه داري است و تدريس علم، همسان نماز است. به واسطه علم، پروردگار اطاعت و عبادت مي شود و به واسطه علم صله رحم محقق، و حلال و حرام شناخته مي شود. علم، پيشگام عمل است و عمل پيرو آن، سعادتمندان از علم بهره مي گيرند و شقاوتمندان از آن محرومند، خوشا به حال کسي که خداوند بهره علم را بر او حرام نکرده است. اين امور در بيان محاسن علم، بدان دليل است که اصل وجود هر انساني خرد اوست و علم سبب مي شود انسان خردمندتر شود. بنابراين اصل انسان همان علم است، اصلي که انسان بايد به آن برسد. چنان که  حضرت رضا عليه السلام مي فرمايد: ضاله المؤمن ؛ علم گمشده ي مؤمن است که در باغ ولايت پنهان گشته است. از اين رو مؤمن بايد درآن باغ رود تا گمشده اش را بيابد. چنان که حضرت رضا عليه السلام مي فرمايد: رحم الله امرء أحيي أمرنا؛ خداوند رحمت کند کسي را که امر ما را زنده کند. به ايشان عرض شد: چگونه امر شما را زنده مي کند؛ حضرت رضا عليه السلام در پاسخ فرمود: يتعلم علومنا و يعلمها الناس، فإن الناس لو علموا محاسن کلامنا لاتبعونا ؛ کسي که علوم ما را فراگيرد وآن را به مردم بياموزد، امر ما را زنده کرده است، چون اگر مردم از  سخنان زيباي ما آگاه گردند، قطعا از ما پيروي خواهندکرد.