28 تراثنا, ش 21العدد الخاصّ بالغدير)(عربى , چاپى ) جمعى از محققين .  مؤسسهء آل البيت (ع ) لاحياء التراث , قم سال 1410ق .  وزيرى , 454ص .  اين كتاب شمارهء بيست و يكم از مجلهء علمى و فصلى <تراثنا>است كه مطابق شماره چهارم از سال پنجم آن است ,و مخصوص غدير سال 1410قمرى در خارج از وقت صدور مجله تدوين و به چاپ رسيده است .  اين شماره شامل ده مقاله و كتاب است كه شرح موضوعات آنها به اين مضمون است :  1 الغدير عبرالتاريخ و التراث , كلام هيئت تحريريه .  2 الغدير فى حديث العترة الطاهرة, سيد محمد  جواد شبيرى :  ];ك ك فصل اول : واقعه غدير. فصل دوم : معرفى مواضع نزول آيه هاى اكمال و تبليغ . فصل سوم : حد گذارى روز غدير.فصل چهارم : غدير در بحار معصومين (ع ). فصل پنجم : روز غدير بزرگترين عيد در اسلام .  3 حديث الغدير التبليغ الاخير لامامة الامير, سيد على ميلانى .  امر امامت با خداست , بين حديث نور و حديث دار, بين حديث دار و حديث غدير, حديث غدير, خصايص غدير و اهميت آن , عنايت به حديث غدير, شواهد حديث غدير, موقفهاى متضاد, علما در غدير, مفاد حديث غدير,تشكيك در دلالت , بين غدير و حوض .  4  الغدير فى ظل التهديدات الالهية للمعارضة, سيد جعفر مرتضى عاملى :  به كتاب <الغدير و المعارضون >در همين كتابنامه مراجعه شود.  5 الغدير فى التراث الاسلامى , سيد عبدالعزيز طباطبائى :  به همين نام در اين كتابنامه مراجعه شود.  6 تعريف بمصادر الامامة فى التراث الشيعى , عبدالجبار رفاعى :  معرفى آنچه در امامت نگاشته شده , كه در چند شمارهء تراثنا چاپ مى شود.  7 تحقيق حول كتاب حديث الشورى , أحد مصادر الغدير, سيد محمد جواد شبيرى :  مبحث اول : نسبت كتاب به عمر و بن ثابت , مبحث  دوم : وجود مردى به اسم عمر و بن ميمون و بن ابى المقدام ,مبحث سوم : اعتقاد شيخ در يكى بودن عمرو بن ميمون با عمرو بن ابى المقدام ثابت , مبحث چهارم : نسبت كتاب حديث شورى به عمر و بن ميمون اودى , مبحث پنجم : بيان مختار در مسئله .  8 غديريّة للحرالعاملى , تحقيق اسد مولوى :  غديريه اى از ديوان شيخ حر عاملى كه پس از انتخاب و تحقيق در اين مجله چاپ شده است .  9 الاعلام بحقيقة اسلام اميرالمؤمنين (ع ), محمد بن على كراجكى , تحقيق : على موسى كعبى .  تمام مطالب زير به عنوان فصل آمده است : اسلام  اميرالمؤمنين (ع ), اميرالمؤمنين (ع ) اولين كسى بود كه بعد ازحضرت خديجه ايمان آورده , اسلام اميرالمؤمنين از روى بصيرت و استدلال بود. مسئلهء بلوغ .  10 دليل النص بخبر الغدير على امامة أميرالمؤمنين (ع ), محمد بن على كراجكى , تحقيق : اسامه آل جعفر:  به همين نام در اين كتابنامه مراجعه شود. نكته قابل توجه :  در <الغدير فى التراث الاسلامى >ص 219ش 142از اين كتاب با نام <العدد الخاص بالغدير من مجلة تراثنا>ياد];ّّنموده است .   29 ترجمهء چهل حديث از جلد دهم كتاب الغدير(فارسى , چاپى ) سيد حسن موسوى (اصفهانى ).  تهران , سال 1977م .  چاپ سوم : ناشر: مؤلف , تهران , سال 1413ق , 1371ش .  جيبى , 39ق .  كتاب ترجمهء چهل حديث از جلد دهم كتاب <الغدير>علامهء امينى به فارسى است .    رجمهء خطبهء غدير خم = خطبهء غدير خم (فارسى , چاپى )   30 ترجمهء خطبهء غديريّه (فارسى , خطى ) محمود بن محمد تقى كلباسى , م 1365ق .  ماشين نويسى , سال 1360ق .  فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء جامع گوهر شاد ج 2ص 555ش 452  اين كتاب ترجمهء خطبهء مفصل و طولانى غدير است كه با اشراف حجةالاسلام حسن على مرواريد در سال 1360مرى انجام شده و مقدارى از اواخر ترجمه از  ايشان است .  در آخر كتاب مخمسى فارسى از صامت اميرالمؤمنين (ع ) آورده شده است .   31 ترجمهء الغدير(اردو, خطى ) عبدالحسين بن احمد امينى (تبريزى , نجفى ) م 1390 .  مترجم : مصطفى جوهر هندى (بيهارى ).  اين كتاب ترجمهء جلد اول كتاب <الغدير فى الكتاب و السنة و الادب >علامهء امينى  به زبان اردو است . نكتهء قابل توجه :   ] ;ّّ اين كتاب قبل از اينكه به چاپ برسد در چاپخانه از بين رفته است ...!!   32 ترجمة الغدير(اردو, چاپى ) عبدالحسين ابن احمد امينى (تبريزى , نجفى ) م 1390ق .  مترجم : سيد على اختر هندى (گوپال پورى ).  چاپ : بمبئى (هند).  اين كتاب ترجمهء جلد اول كتاب  <الغدير>علامهء امينى به اردو است .   33 ترجمهء الغدير, 22ج (فارسى , چاپى ) عبدالحسين بن احمد امينى (تبريزى , نجفى ) م 1390ق .  از آنجا كه ترجمهء <الغدير>توسط چند نفر انجام شده اند نام مترجم و مشخصات چاپى و كتابشناسى هر جلد راجداگانه مى آوريم . ابتدا كتابشناسى كل كتاب بيان مى شود.  اين كتاب ترجمهء تمام جلدهاى يازده گانهء <الغدير فى الكتاب و السنة و الادب >علامهء امينى به فارسى است كه توسط مترجمان متعددى در بيست و دو جلد انجام گرفته و از نظر تنظيم جلدها با <الغدير>متفاوت و گاهى جلدى ازترجمه تا اواسط جلدى از الغدير رسيده و جلد بعدى از آنجا به بعد است .  1  مترجم : سيد محمد تقى واحدى .  تصحيح و مقابله : سيد هادى سينا.  چاپ اول : جامعهء تبليغات اسلامى , سال 1381ق , 1340ش .  چاپ دوم : كتابخانهء بزرگ اسلامى , انتشارات غدير, تهران .  چاپ چهارم :  كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال 1365ش .  چاپ پنجم : همان ناشر, سال 1369ش .  وزيرى : 174+ 244ص .  اين جلد شامل مقدمه اى مفصل در صد و هفتاد و چهار صفحه است . در اين مقدمه ابتدا مطالبى دربارهء ولايت ];ّّاميرالمؤمنين (ع ) آمده سپس نامه هاى تفريظ از سلاطين و علما بر الغدير ترجمه شده و اشعارى از شعراى عرب وفارسى در مدح الغدير ذكر گشته , و نهايتاً اقداماتى كه به عنوان تشكيل مكتبهاى الغدير براى تدريس آن در ايران وخارج از ايران انجام شده ذكر شده است .  براى آنك يك دور كامل مندرجات الغدير براى  خواننده روشن باشد فهرستى از تصحيح : محمد باقر بهبودى .  سپس به كتبى كه دربارهء حديث غدير تأليف شده اشاره نموده و بعد از آن مطالبى در شرح حال علامه امينى آورده شده است . بعد از آن اهميت و خصوصيات كتاب الغدير مطرح شده در خاتمه ترجمهء الغدير توضيح داده شده ومتذكر شده كه <جامعهء تعليمات اسلامى >به اين مهم اقدام نموده است و ذيل آنرا آقاى واحدى به تاريخ ماه صفر سال 1381قمرى امضا كرده است .  پس از پايان مقدمه ترجمهء جلد اول الغدير آغاز شده و تا پايان اين جلد راويان حديث غدير از علما 360نفر ذكرشده است .  2:  مترجم : سيد محمد تقى واحدى .  تحصيح و مقابله : سيد هادى سينا.  كتابخانهء بزرگ اسلامى , انتشارات الغدير, تهران .  وزيرى , 408ص .  چاپ پنجم : كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال 1369ش .  اين جلد از اول مناشده و احتجاج با حديث غدير آغاز شده و سپس بحث غدير در قرآن و عيد غدير در اسلام وسخنى چند پيرامون حديث غدير آورده شده است . بعد از آن دربارهء مفاد حديث غدير مطالبى آمده و تا بحث انتقاد ازابن كثير, جلد دوم پايان يافته است .  3  مترجم : سيد محمد تقى واحدى .  تصحيح : محمد باقر بهبودى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , انتشارات غدير, تهران .  وزيرى : 328ص .  ] ;ّّ چاپ دوم : سال 1362ش .  در اين جلد بخش شعراى غدير آغاز مى شود و از شعراى قرن اول تا محمد حميرى ذكر مى شود.  4:  مترجم : على شيخ الاسلامى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران .  وزيرى , 304ص .  چاپ  : سوم : سال 1362ش .  اين جلد از شعراى قرن دوم آغاز مى شود و به شعراى قرن سوم مى رسد و تا دعبل در اين جلد ذكر شده است .  5:  مترجم : جمال موسوى .  تصحيح : محمد باقر بهبودى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , انتشارات غدير, تهران .  چاپ دوم : سال 1362ق .  وزيرى : 364ص .  اين جلد بقيهء شعراى قرن سوم را از ابواسماعيل علوى آغاز كرده و تا پايان شعراى اين قرن آورده , و سپس قسمتى از شعراى قرن چهارم را ذكر كرده است . در اين جلد مباحث بسيارى دربارهء منكرين فضايل اهل بيت (ع ) و نمونه  هايى از موارد انكارشان ذكر شده است . و تا انكار حديث ولايت و پاسخ آن مطلب پيش رفته است .  6:  مترجمه : جمال موسوى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران سال 1353ش .  وزيرى , 222ص .  چاپ دوم : سال 1362ش .  چاپ سوم : بنياد بعثت , تهران , سال 1370ش .  وزيرى , 322ص .  ] ;ّّ چاپ ششم : كتابخانهء بزرگ اسلامى ,  تهران , سال 1369 .  وزيرى , 363ص .  در اين جلد ابتدا مقدمه اى در نقش الغدير در شناخت منابع اصيل فكر اسلامى آمده و سپس بقيهء شعراى قرن چهارم از بحث انتقادى دربارهء كتاب <البداية و النهاية>آغاز شده و تا ابو فراس حمدانى ذكر شده است .  7:  مترجم : محمد باقر بهبودى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال 1354ش . 1976م .  چاپ دوم : سال 1362ش .  چاپ سوم : بنياد بعثت , سال 1370ش .  وزيرى , 352ص .  اين جلد بقيهء شعراى قرن چهارم از كشاجم شروع شده و پس از پايان شعراى  قرن چهارم , قرن پنجم را ذكر كرده و تاشريف رضى در اين جلد ذكر شده است .  8:  مترجم : محمد باقر بهبودى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال 1356ش . 1988م .  چاپ دوم : سال 1363ش .  چاپ سوم : بنياد بعثت , سال 1370ش .  وزيرى , 288ص .  اين جلد بقيهء شعراى قرن پنجم از ابو محمد صورى شروع شده , و پس از اتمام قرن پنجم شعراى قرن ششم تاعمارهء يمنى ذكر شده است .  9:  مترجم : زين العابدين قربانى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , انتشارات غدير, تهران , سا ل 1353ش .  وزيرى  : 346ص .  ] ;ّّ چاپ سوم : كتابخانهء بزرگ اسلامى , سال 1360ش .  چاپ چهارم : بنياد بعثت , سال 1370ش .  وزيرى , 346ص .  اين جلد بقيهء شعراى قرن ششم از سيد محمد اقساسى شروع شده و قسمت اعظم آن دربارهء علم غيبت ائمه (ع ) وزيارت قبور است .  10:  مترجم : زين العادبدين قربانى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران  , سال 1354ش .  چاپ سوم : همان ناشر, سال 1363ش .  چاپ چهارم : بنياد بعثت , سال 1370ش .  وزيرى , 360ص .  اين جلد در معرفى جاعلين احاديث و بحث دربارهء جعل و تحريف است . در اواخر اين جلد شعراى قرن هفتم آغازمى شود و تا بهاءالدين اربلى پايان مى يابد.  11:  مترجم : محمد شريف رازى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , بنياد بعثت , تهران , چاپ اول , سال 1403ق , 1361ش .  وزيرى : 404ص .  در اين جلد ابتدا چند تفريظ ترجمه شده و سپس شعراى غدير در قرن هشتم ذكر شده است . در اين جلد عجايب  بى پايه از نمونه هاى اظهار علم عمر بيان شده است .  12  مترجم : محمد شريف رازى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , بنياد بعثت , تهران , سال 1403ق , 1361 .  وزيرى , 410ص .  اين جلد كه ترجمهء بخش دوم از جلد ششم متن عربى است از بحث متعه آغاز شده و سپس قسمت <نوادر الاثر فى ] ;ّّ علم عمر>كه بيش از صد نمونه از جهل عمر به  مسائل دينى است آمده , و سپس تا ذكر قصايد علاءالدين حلى در اين جلد آمده است .  13:  مترجم : اكبر ثبوت .  چاپ سوم : سال 1363ش .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال 1356 .  وزيرى , 362ص .  اين جلد بقيهء شعراى غدير در قرن نهم آغاز شده تا بحث دربارهء خالدبن وليد خاتمه يافته . و در پايان هفده صفحه دربارهء كتاب الغدير و اهميت آن سخن گفته است .  14:  مترجم : اكبر ثبوت .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال 1356 .  چاپ سوم : سال 1363ش .  چاپ چهارم : بنياد بعثت  , تهران , سال 1369ش .  وزيرى , 392ص .  در اين جلد ابتدا مقدعه اى با عنوان <آنچه هنگام خواندن الغدير بايد به ياد داشت آمده و سپس مباحث مربوط به ابوبكر مطرح شده و اواخر اين جلد دربارهء ايمان حضرت ابوطالب (ع ) است .>  15:  مترجم : اكبر ثبوت .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال 1356 .  چاپ سوم : سال 1361ش .  چاپ چهارم : بنياد بعثت , تهران , سال 1370ش .  وزيرى , 376ص .  اين جلد پس از ادامهء بحث درباره فضايل حضرت ابوطالب (ع ) به فضايل ساختگى درباره ابوبكر و  عمر و عثمان و];ّّنيز بدعتهاى آنان پرداخته است .  16:  مترجم : اكبر ثبوت .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال 1357 .  چاپ سوم : سال 1363ش .  وزيرى : 261ص .  چاپ چهارم : بنياد بعثت , تهران , سال 1370ش .  وزيرى , 284ص .  اين جلد ادامهء بدعتهاى عثمان است , و در خاتمه چند تقريظ دربارهء كتاب الغدير به فارسى ترجمه شده است .  17:  مترجم : جلال الدين فارسى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , دارالكتب الاسلامية, تهران , سال 1354 .  وزيرى : 343ص .  چاپ سوم : سال  1363ش .  چاپ چهارم : بنياد بعثت , تهران , سال 1370ش .  در آغاز اين جلد پس از آوردن چند تقريظ, بقيهء بدعتهاى عثمان را آورده است .  18:  مترجم : جلال الدين فارسى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , داراكتب الاسلامية, تهران , سال 1354 .  چاپ چهارم : بنياد بعثت , تهران , سال 1370ش .  وزيرى : 327ص .  در اين جلد ابتدا دربارهء عثمان سخن به ميان آمده و سپس فضايل جعلى او مطرح شده و در خاتمه فضايل جعلى ابوبكر و عمر نيز مورد بحث قرار گرفته است .  19:  ] ;ّّ مترجم : جلال الدين فارسى .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , تهران , سال 1356 .  چاپ سوم : سال 1363ش .  چاپ چهارم : بنياد بعثت , تهران , سال 1370ش .  وزيرى , 312ص .  در آغاز اين جلد چند تفريظ ترجمه شده , و سپس ادامه بحث جلد قبلى دربارهء فضايل جعلى ابوبكر و عمر وعثمان مطرح شده است . در اين زمينه بحث دربارهء فضيلت سازى براى معاويه مطرح شده  , و سپس دوران زندگى سياهش تبيين گرديده است .  20:  مترجم : جلال الدين فارسى .  چاپ سوم : كتابخانهء بزرگ اسلامى , بنياد بعثت , تهران , سال 1363ش .  وزيرى , 280ص .  اين جلد دربارهء بدعتهاى و جنايات معاويه است و در خاتمه فضايل جعلى او مورد بحث قرار گرفته است .  21:  مترجم : جليل تجليل .  چاپ اول : كتابخانهء بزرگ اسلامى , بنياد بعثت تهران , سال 1365 .  چاپ سوم : بنياد بعثت , تهران , سال 1373ش .  وزيرى , 320ص .  اين جلد ادامه فضايل ساختگى معاويه است , و در  نيمهء دوم اين جلد به فضايل ساختگى دربارهء افراد ديگرى كه جعالين ساخته اند صحبت شده است .  22:  مترجم : جليل تجليل .  كتابخانهء بزرگ اسلامى , بنياد بعثت تهران , چاپ اول , سال 1365 .  وزيرى , 352ص .  ] ;ّّ اين جلد دنبالهء شاعران قرن نهم است كه از ضياءالدين هادى آغاز مى شود, سپس شاعران قرن دهم , يازدهم ودوازدهم  ذكر شده و با ذكر سيد بدر الدين از شعراى قرن دوازدهم پايان يافته است , كه منطبق بر پايان جلد يازدهم الغدير است , و با اين جلد ترجمه نيز پايان مى يابد. نكات قابل توجه : 1 در كتاب <سيرى در الغدير>از  فرزند مؤلف دانشمند مرحوم محمد امينى ص 157 دو صفحه دربارهء اين كتاب (ترجمهء الغدير) صحبت نموده , كه مراجعهء به آن لازم است !  2 چنانچه ملاحظه شد, اين كتاب در طى چند سال و به طور غير منظم توسط افراد مختلف ترجمه و چاپ شده است .  3 براى ترجمه هاى ديگر <الغدير>به فارسى و اردو, به خود كتاب <الغدير>مراجعه شود.  4 جلد اول اين كتاب (ترجمهء الغدير) در چاپ اول با نام <عناية الامير فى ترجمة الغدير>چاپ شده ولى اين نام درچاپهاى ديگر و نيز هيچ چاپى از جلدهاى ديگر نيامده است .  5 در  تراثنا شماره 28(عبدالجبار رفاعى ) ص 148ش 1802 و نيز معجم ماكتب عن الرسول و اهل البيت (ع ) ج 6ص 190ش 15160 جلد هشتم را از ترجمهء <فرهاد جلالى >دانسته است ! در حاليكه در چاپى آن نام <محمد باقربهبودى >آمده است .  6 براى توضيح بيشتر كتابشناسى به كتاب <الغدير>مراجعه شود.   34 ترجمهء الغدير (ناتمام )(فارسى , خطى ) عبدالحسين بن احمد امينى (تبريزى , نجفى ) م 1390ق .  مترجم : محمد امينى , رضا امينى , احمد امينى (فرزندان مؤلف ) .  اين كتاب ترجمهء كتاب <الغدير فى الكتاب و السنة و الادب >علامهء امينى است كه توسط فرزندان مؤلف تا جلدسوم ترجمه شده و در راه تكميل است .    رجمة كتاب الغدير, 2ج (موسوى ) = الغدير, 2ج (اردو, چاپى )  رجمهء (منظوم ) خطبهء غدير خم (جبروتى ) = خطبهء غدير خم (فارسى , چاپى )  ];   ّّ35 تصحيح أسانيد الغدير, ج 1(ناتمام ) (عربى , خطى ) حسين بن عبدالله معتوقى (قطيفى , كويتى ).  كتاب در اسانيد غدير است كه در آن حودد ششصد سند تا بيش از صدو بيست صحابى براى حديث و واقعهء غديرجمع آورى شده است . در اين كتاب بر حسب حروف الفبا نام  يكايك صحابه برده شده و سندهايى از حديث غدير راكه به او منتهى مى شود ياد آور شده , و نيز اگر هر سندى از چند طريق است بيان نموده است .  پس از طرح هر سلسله اسناد به بحث و بررسى در آن پرداخته و از نظر علمى و رجالى بحث را تمام كرده , به اين صورت كه فرد فرد افراد را مطرح نموده , و در هر كدام ابتدا مدح هاى در او, سپس ذم هاى نسبت به او آورده شده و درآخر نتيجه گيرى نموده است .  افرادى كه يكبار توضيحات درباره شان گفته شده تكرار نمى شوند و در هر دفعه كه نامشان مى آيد به مورد اول ارجاع داده شده اند. كتاب همراه  با پاورقى هاى مفصل و تحقيقى است .  جلد اول كتاب شامل سيزده نفر از صحابه است : 1 ابوهريره : كه حدود يازده تابعى از او نقل كرده اند. 2 اسعد بن زرارة: يك صحابى و يك تابعى از او .3 انس بن مالك : سه تابعى از او. 4 ابوليلى انصارى : يك تابعى از او. 5 ابوزينب نصارى : يك تابعى از او. 6 ابوفضالهء انصارى , يك تابعى از او. 7 ابوقدامهء انصارى : يك صحابى و دو تابعى از او. 8ابوالهيثم بن التيهان . 9 ابو رافع قبطى . 10 اسامة بن زيد.11 ابى بن كعب . 12 برء بن عازب : چهر تابعى از او. 13بريدة بن حصيب : يك صحابى و دو تابعى  از او.  در اينجا جلد اول كه در خطى مؤلف پانصد و سى و دو صفحه همراه با پنجاه صفحه مقدمه است تمام مى شود.  باقى جلدها نيز در راه تدوين و تكميل است , و اين كتاب پس از اتمام تحقيقى بسيار مهم و ارزشمند خواهد بود. نكتهء قابل توجه : اين كتاب توسط مؤلف خلاصه گرديده و به نام <شرح أسانيد الغدير>است .   36 تعريب عبقات الانوار(عربى , خطى ) سيدهاشم عامل , م 1412ق .  اين كتاب ترجمه حديث غدير از كتاب <عبقات الانوار فى اثبات امامة الائمة الاطهار (ع )>ميرحامد حسين به عربى بدون  هيچ تلخيص يا شرحى است .  ] ;ّّ 37 تفسير آية تبليغ الاية(عربى , چاپى )  محمد على بن عناية الله تبريزى (شيخ الاسلام ) م قرن 11ق , چاپ قم , سال 1415ق .  فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء دانشگاه تهران ج 9ص 819مجموعهء شمارهء 2144 نكته قابل توجه :   اين كتاب در جلد دوم كتاب <ميراث اسلامى ايران >(قم ) سال 1415ق , صفحهء 161به چاپ رسيده است .  فسير التكميل = التكميل (اردو, چاپى )