با نگاهى دوباره به آن چه در آغاز گفتار گذشت رمز اين تعارض ها و تناقض نماها دانسته خواهد شد و پرده از راز فرو خواهد افتاد. چون پويايى درعين حال پايدارى آموزه ها و گزاره ها و روح زنده و سيال و پوياى تعليمات اسلامى چنين تعارض و تناقض نماهايى را ايجاب مى كند. اين تعارض ها و تناقض ها در واقع آموزش بهره گيرى و به كارگيرى از شرايط و امكانات زمان و  بهترين شيوه پاسخگويى به نيازهاى هر زمان است كه مى توان از آن ها در راستاى تكامل انسان و جامعه انسانى بهره گرفت و از آن سود برد. شهيد مطهرى درباره دو رويكرد متفاوت دو امام صادق و امام حسين عليهم السلام مى فرمايند: امام حسين(ع) بدون پروا, با آن كه قراين و نشانه ها حتى گفته هاى خود آن حضرت حكايت مى كرد كه شهيد خواهد شد, قيام كرد ولى امام صادق(ع) با آن كه به سراغش رفتند, اعتنا ننمود و قيام نكرد, ترجيح داد كه در خانه بنشيند و به كار تعليم و ارشاد بپردازد.