انديشمندان مصرى به خاطر مجاورت با اروپا كه كشورشان دروازه غرب به شمار مى رود، زودتر از بخش شرق اسلامى با اين پديده آشنا شدند، و  به علاج آن پرداختند، بالأخص با هشدارهاى سيد جمال الدين اسد آبادى كه توانست مغزها راتكان دهد و «جامع ازهر» را از خواب گران چند قرن بيدار سازد، از اين جهت در آغاز و اواسط اين قرن تفاسيرى نگارش يافت كه كاملاً جنبه دفاعى داشت، بالأخص تفسير «المنار» تقرير درس شيخ عبده مصرى (1323) و تفسير «محاسن التأويل» جمال الدين دمشقى (1283 ـ 1333) و تفسير مصطفى مراغى، (1) كه در همگى، حالت ديده بانى در آنها مشاهده