تنها معيار در شناخت امور همان علم اولي ضروري يا علم بديهي است و آنچه به اين علم منتهي شود. اين علم بديهي تنها از طريق عقل شناسايي مي شود و حس و تجربه يا نقل و روايت در شناخت آن نقش ندارد. بنابراين معرفت حقيقي در گرو عقل خالصي است که ازآشوب جدال و دسيسه خيال پيراسته است. در اين خصوص ابن السکيت از حضرت رضا عليه السلام پرسيد: امروز حجت خداوند  بر خلق چيست؛ حضرت عليه السلام فرمود: العقل؛ يعرف به الصادق علي الله فيصدقه والکاذب علي الله فيکذبه؛ عقل است که با آن انسان رستگو شناسايي شده، راستي او گواهي مي شود و نيز دروغگو شناخته شده، دروغ او گواهي مي شود. ابن السکيت مي گويد: به خدا سوگند که اين پاسخ تمام است. زيرا تنها در سايه شناخت خداوند و اسماي حسناي او همچون ربوبيت و هدايت و... مي توان پيامبر صادق را از مدعي دروغين پيامبري تميز داد، اما شناخت خداوند تنها به برکت عقل خالص و پاک و برهان محض است. چون حس، توانايي شناخت خداوند را ندارد. زيرا او موجودي  است که ديدگان توان درک او را ندارند، با اينکه او همه ديدگان را مي بيند و خداوند لطيف و خبير است.