Kọ́kọ́ parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ̀ yìí: Ogun Punic Kejì bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 218 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni
wọ́n sọdá àwọn òkè Alps, wọ́n sì gbógun ti ilẹ̀ Ítálì. Ìrìn àjò náà kọ́kọ́ yọrí sí rere, àmọ́ lẹ́yìn ọdún mẹ́rìnlá, àwọn tó ṣẹ́ kù fi ibẹ̀ sílẹ̀. Wọ́n tún jà gan-an ní Iberia (ìyẹn ilẹ̀ Sípéènì àti ilẹ̀ Potogí òde òní); ní Sicily; ní Sardinia; àti ní Àríwá Áfíríkà. Bí àwọn ará Róòmù ṣe ṣẹ́gun ilẹ̀ àwọn ará Carthage nílẹ̀ Áfíríkà lọ́dún 204 ṣáájú Sànmánì Kristẹni mú kí wọ́n dá Hannibal padà. Wọ́n ṣẹ́gun rẹ̀ nínú Ogun Zama ní 202K.S.K. Carthage sì fi ẹjọ́ wá àlàáfíà. Àdéhùn kan tí wọ́n ṣe ní ọdún 201 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni gba àwọn àgbègbè tó wà nílẹ̀ òkèèrè àti àwọn kan tó wà ní Áfíríkà lọ́wọ́ Carthage; ó ní kí wọ́n san owó ìtanràn tó pọ̀ gan-an, èyí tí wọ́n máa san fún àádọ́ta ọdún; ó ní kí wọ́n dín àwọn ọmọ ogun wọn kù gan-an; ó sì tún sọ fún wọn pé wọn ò gbọ́dọ̀ jagun láìjẹ́ pé Róòmù fún wọn láṣẹ. Kátágọ́sì kò jẹ́ ohun ìjà mọ́.