Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Borobudur, tabi Barabudur (Indonesian: Candi Borobudur, Javanese: <unk>, romanized: Candhi Barabudhur) ni a 9th-orundun Mahayana Buddhist tẹmpili ni Magelang Regency, ko jina lati ilu ti Muntilan, ni Central Java, Indonesia. Ó jẹ́ tẹ́ńpìlì Búdà tó tóbi jù lọ lágbàáyé. Àwọn pẹpẹ mẹ́sàn-án tí wọ́n tò sórí ara wọn ló wà nínú tẹ́ńpìlì náà. Wọ́n ṣe àwọn àfọ́kù ọ̀ṣọ́ 2,672 àti ère Buddha 504 sí i. Awọn orile-ede 72 ti Buddha ti o wa ni ayika ti wa ni ayika, ọkọọkan ti o joko inu stupa ti o ni iho. Ti a kọ ni ọrundun 9th lakoko ijọba ti Sailendra Dynasty, apẹrẹ tẹmpili tẹle Java Buddhist architecture, eyiti o dapọ ẹsin abinibi Indonesia ti ijọsin awọn baba ati imọran Buddhist ti gbigba Nirvana. Tẹmpili naa ṣe afihan awọn ipa ti aworan Gupta ti o ṣe afihan ipa India lori agbegbe naa, sibẹ o wa awọn oju iṣẹlẹ abinibi to pọ ati awọn eroja ti a ṣafikun lati jẹ ki Borobudur jẹ Indonesian alailẹgbẹ. Ojúbọ fún Ọlọ́run Buddha àti ibi ìsinmi fún àwọn ẹlẹ́sìn Búdà ni ilé ìrántí náà. Ìrìn àjò arìnrìn-àjò náà bẹ̀rẹ̀ ní ìsàlẹ̀ ilé ìrántí náà, ó sì tẹ̀lé ipa ọ̀nà kan yí ilé ìrántí náà ká, ó gòkè lọ sí òkè nípasẹ̀ àwọn ipele mẹ́ta tó jẹ́ àmì ẹ̀kọ́ ẹ̀sìn Búdà: Kāmadhātu (ayé ìfẹ́ ọkàn), Rupadhatu (ayé àwọn fọọmu) àti Arupadhatu (ayé tí kò ní fọọmu). Àmì yìí máa ń darí àwọn arìnrìn-àjò ìsìn láti gba inú ọ̀nà àtẹ̀gùn àti ọ̀nà àbáwọlé tó fẹ̀ lọ salalu kọjá. Borobudur ni o ni ọkan ninu awọn ti o tobi julo ati julọ pipe ensembles ti Buddhist reliefs ni aye. Ẹri fihan pe Borobudur ti a ti kọ ni 9th orundun ati nigbamii ti kọ lẹhin ti 14th orundun idinku ti Hindu ijọba ni Java ati awọn Javanese iyipada si Islam. Ọdún 1814 ni Sir Thomas Stamford Raffles, tó jẹ́ alákòóso ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ní Java nígbà yẹn, sọ ibi tó wà fún gbogbo ayé. Látìgbà náà ni Borobudur ti wà láàyè nípasẹ̀ àwọn àtúnṣe bíi mélòó kan. Àtúnṣe tó tóbi jù lọ...  Ìbéèrè: Ère Buddha mélòó ló wà?
504 ì ì