Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Bí àwọn èèyàn Neanderthal ṣe kú ṣì jẹ́ ohun àdììtú fún àwọn òpìtàn. Ọ̀kan lára àwọn èròǹgbà náà ni pé àwọn ẹ̀dá èèyàn òde òní 'hùwà ìkà sí' àwọn èèyàn Neanderthal tí wọ́n jọ jẹ́ ẹbí wọn débi tí wọ́n fi pòórá nítorí pé wọ́n ní àwọn ohun èlò tó dára jù láti dáàbò bo ara wọn. Àmọ́ ìwádìí tuntun kan tí wọ́n ṣe nípa àwọn irinṣẹ́ òkúta ayé àtijọ́ ta ko èrò yìí nípa sísọ pé àwọn ohun ìjà tí ẹ̀dá èèyàn ń lò kò dára ju àwọn tí àwọn èèyàn Neanderthal ṣe lọ. Àwọn olùṣèwádìí náà kẹ́kọ̀ọ́ àwọn irinṣẹ́ òkúta tí àwọn èèyàn ń lò ní àṣà Ahmarian àti àṣà Protoaurignacian, tí wọ́n ń gbé ní gúúsù àti ìwọ̀ oòrùn Yúróòpù àti ìwọ̀ oòrùn Éṣíà ní nǹkan bí ogójì ẹgbẹ̀rún ọdún sẹ́yìn. Wọ́n rí i pé àwọn irinṣẹ́ tí ènìyàn ń lò (ní àwòrán) kò dára ju àwọn irinṣẹ́ tí Neanderthal ṣe ní àkókò kan náà. Àwọn olùṣèwádìí sọ pé àwárí yìí túmọ̀ sí pé ó lè pọn dandan fún wa láti tún ronú lórí ìdí táwọn èèyàn fi la àwọn Neanderthal já - àti pé ó ṣeé ṣe kí ìwà wa má fi bẹ́ẹ̀ yàtọ̀ sí bí a ṣe rò. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì gbà gbọ́ pé àwọn ohun ìjà tí wọ́n ṣe ló jẹ́ káwọn èèyàn lè tàn kálẹ̀ láti ilẹ̀ Áfíríkà lọ sí ilẹ̀ Yúróòpù. Àmọ́ ìwádìí tuntun tí Yunifásítì Nagoya àti Yunifásítì Tokyo ní Japan ṣe fi hàn pé àwọn Neanderthal náà ní ohun èlò bíi tàwọn èèyàn wọn. Dókítà Seiji Kadowaki, tó kọ àkọ́kọ́ nínú ìwádìí náà láti Yunifásítì Nagoya, ní Japan sọ pé: 'Kò sí ohun tó ṣàrà ọ̀tọ̀ nínú àwa èèyàn, mi ò rò pé nítorí ìmọ̀ ẹ̀rọ nìkan la fi lè la àwọn Neanderthal já.' Ní apá òsì ni àwòrán ilẹ̀ Levant tí ó fi àwọn ibi tí àwọn ojúlé tí ó ní í ṣe pẹ̀lú Ahmarian tí a ṣàyẹ̀wò nínú ìwádìí yìí. Ìwádìí náà sọ pé ó ṣeé ṣe kí àwọn èèyàn Neanderthal (tí wọ́n tún ṣe lápá ọ̀tún) máà jẹ́ òmùgọ̀ bí àwọn kan ṣe rò tẹ́lẹ̀. Àṣà Ahmarian Àkọ́kọ́ lo òkúta kéékèèké gẹ́gẹ́ bí ọ̀nà láti fi ṣe àwọn ohun ìjà ọdẹ bíi lílé ọ̀kọ́. Àwọn olùṣèwádìí ti rí èyí gẹ́gẹ́ bí àtúnṣe pàtàkì - èyí tí ó ran àwọn ènìyàn lọ́wọ́ láti ṣí láti ìwọ̀ oòrùn Asia lọ sí Yúróòpù, níbi tí àwọn Neanderthal ń gbé. Àwọn ènìyàn òde òní tí wọ́n kọ́kọ́ gbé gbòòrò àgbègbè tí wọ́n ń gbé kúrò ní Áfíríkà ní àkókò kan ní 55,000 sí 40,000 ọdún sẹ́yìn. Àwọn olùṣèwádìí náà ṣàyẹ̀wò àwọn irinṣẹ́ òkúta tí àwọn èèyàn máa ń lò nígbà ayé Ahmarian àti ìgbà ayé Protoaurignacian, tí wọ́n ń gbé ní...
Àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ ilẹ̀ Japan kẹ́kọ̀ọ́ nípa àwọn ohun ìjà òkúta àtijọ́ tí àwọn ènìyàn ṣe. Wọn kò sàn ju àwọn irinṣẹ́ tí àwọn Neanderthal ṣe ní àkókò kan náà. Ó fi hàn pé àwọn èèyàn àti Neanderthals kò lè ní ìwà tó yàtọ̀ síra bẹ́ẹ̀. ó ta ko ẹ̀kọ́ náà pé ìfipábánilòpọ̀ àwọn èèyàn ló fa ikú àwọn ènìyàn neanderthal.