Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Ọ̀gágun àtijọ́ ti Star Trek Enterprise, William Shatner, ti dá àbá kan tó lágbára láti yanjú ìṣòro òjò tó ń ba California jẹ́. Ó ń gbèrò láti ṣe ìpolongo Kickstarter kan, ó sì ń retí láti kó $30 bílíọ̀nù (£20 bílíọ̀nù) jọ láti fi kọ́ ìsun omi láti Seattle láti mú omi wá sí ìpínlẹ̀ náà. Ṣùgbọ́n àwọn ògbógi kan sọ pé 'ohun tí kò bọ́gbọ́n mu rárá' ni pé kí wọ́n ṣe ọ̀nà ẹ̀rọ kan tó gùn tó ọgọ́rọ̀ọ̀rún kìlómítà. Tẹle si isalẹ fun fidio. Àgbà òsìsẹ́ ọkọ̀ ojú omi Star Trek Enterprise, William Shatner (àwòrán) ti fi àwọn àbá tó lágbára hàn nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan pẹ̀lú Yahoo News. Ó fẹ́ kọ́ ẹ̀rọ-odò kan tó ní ìlàjì ẹsẹ̀ mẹ́rin láti Seattle lọ sí California láti gbé omi lọ sí ibòmíràn kí ó sì yanjú ìṣòro òjò tó ń gbẹ ní ìpínlẹ̀ náà. Ó fi ìpolongo ìpolówó ọ̀pọ̀ ènìyàn hàn nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò pẹ̀lú David Pogue láti Yahoo News. Ọ̀gbẹ́ni Shatner fi iṣẹ́ rẹ̀ wé irú òpópónà kan tó wà ní Alaska - nínú ọ̀ràn yìí, òpópónà náà ń lọ láti Seattle sí California ní ojú ọ̀nà I-5. Láti ọdún 2000, àwọn ìpínlẹ̀ méje tó wà ní apá ìwọ̀ oòrùn Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ni òjò kò ti rọ̀ fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún: Arizona, California, Colorado, Nevada, New Mexico, Utah àti Wyoming. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ní ìpínlẹ̀ California sì ti kìlọ̀ pé ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé ọ̀rúndún kan gbáko ni 'ọ̀dá ńlá' máa wà ní àgbègbè náà. Àwọn ìkìlọ̀ wọ̀nyí wá lẹ́yìn tí àwọn ìwádìí tí wọ́n ṣe nípa àwọn ìdọ̀tí fi hàn pé California ti wà ní ipò òjò tó gbẹ jù lọ láti ọdún 1580, àti pé òjò tó ń rọ̀ déédéé ní ọ̀rúndún tó kọjá yìí ṣeé ṣe kó jẹ́ àyípadà fúngbà díẹ̀ nínú òjò tó rọ̀ déédéé àti òjò tó máa ń rọ̀ déédéé láti nǹkan bí ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta ọdún sẹ́yìn. Lọ́dún 2013, òjò tó rọ̀ ní ìpínlẹ̀ California kéré gan-an ju ti ọdún èyíkéyìí tó tíì rọ̀ látìgbà tí wọ́n ti dá a sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ìpínlẹ̀ kan ní ọdún 1850. Ọdún mẹ́rin tó kọjá sì ni ipò òjò ti burú jù lọ, ní báyìí tí gbogbo ìpínlẹ̀ California ti kéde pé òjò ò rọ̀. Wọ́n ní wọ́n fẹ́ lo páìpù náà láti fi kún omi inú ọ̀kan lára àwọn adágún tó ń gbẹ táútáú ní ìpínlẹ̀ California. Ó ní Seattle jẹ́ "ibi tí omi pọ̀ sí" - bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìpínlẹ̀ rẹ̀, Washington, tún ń ní ìṣòro òjò gbígbóná janjan. Láìsí pé ó ń sọ kúlẹ̀kúlẹ̀, Ọ̀gbẹ́ni Shatner fi kún un pé...
Ọ̀gbẹ́ni Shatner fi àbá rẹ̀ tí ó le hàn nínú ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan pẹ̀lú Yahoo News. Ó fẹ́ kọ́ ẹ̀rọ-odò kan tó ní ìbúgbàù ẹsẹ̀ mẹ́rin láti Seattle títí dé California. èyí á mú omi wá láti dín ìṣòro ọ̀dá kù. Ṣùgbọ́n àwọn ògbógi kan sọ pé èrò tó gbé kalẹ̀ tó tó bílíọ̀nù lọ́nà ọgbọ̀n dọ́là yìí 'kò bọ́gbọ́n mu rárá'