Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Àjálù ìmìtìtì ilẹ̀ tó wáyé ní Nepal ti jẹ́ ká rí bí ilẹ̀ ayé ṣe ti wà nínú ìgbésẹ̀ láti di ọ̀kan lára àwọn ilẹ̀ tó tóbi jù lọ. Ohun tí olùṣèwádìí kan tó lọ sí orílẹ̀-èdè náà láti ṣèwádìí nípa bí àwo ilẹ̀ Íńdíà àti ti Eurasia ṣe ń yára rìn pọ̀ nìyẹn. Báwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì sì ṣe ń lo àwọn ọ̀nà tuntun yìí, wọ́n ti wá lè bẹ̀rẹ̀ sí í ṣàyẹ̀wò àwọn ìyípadà tó máa wáyé láàárín ọ̀pọ̀ mílíọ̀nù ọdún tó ń bọ̀ yìí lọ́nà tí wọn kò tíì rí irú rẹ̀ rí. Àwọn erékùṣù tó wà lórí ilẹ̀ ayé ń sún mọ́ra wọn díẹ̀díẹ̀ (lápá òsì), ó sì ṣeé ṣe kí wọ́n di erékùṣù ńlá kan tí wọ́n ń pè ní Amasia (lápá ọ̀tún) láàárín àádọ́ta sí igba mílíọ̀nù ọdún. Lọ́dún 2012, ìwádìí kan fi hàn pé ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé apá Àríwá Pólù ni wọ́n ti ń rí i. ẹ̀rí tó ṣẹ̀ṣẹ̀ jáde fi hàn bí èyí ṣe máa dàbí àwọn ilẹ̀-ìrí ńlá ìgbàanì tí wọ́n ń pè ní rodinia àti pangaea. Èrò náà pé ayé ti fẹ́ di ọ̀kan lára àwọn ilẹ̀ tó tóbi jù lọ tí wọ́n ń pè ní Amasia kì í ṣe tuntun. Àmọ́, gẹ́gẹ́ bí Peter Spinks tó wà nínú ìwé ìròyìn Sydney Morning Herald ṣe sọ, onímọ̀ nípa ilẹ̀ ayé ní Yunifásítì Curtin, ìyẹn Dókítà Zheng-Xiang Li, rìnrìn àjò lọ sí orílẹ̀-èdè Nepal láti lọ ṣèwádìí nípa bí àwo ilẹ̀ Íńdíà àti Eurasia ṣe ń kọlu ara wọn. Èrò náà pé ayé ti fẹ́ di ọ̀kan lára àwọn ilẹ̀ tó tóbi jù lọ tí wọ́n ń pè ní Amasia kì í ṣe tuntun. Àmọ́, àwọn ọ̀nà tuntun táwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ń lò ti jẹ́ kí wọ́n lè ṣèwádìí nípa àwọn ìyípadà tó ń ṣẹlẹ̀ yìí lọ́nà tí kò tíì ṣẹlẹ̀ rí. Àmọ́ ṣá o, àwọn èèyàn ti ń jiyàn lórí ibi tí ilẹ̀ tó tóbi lọ́lá yìí máa wà. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn kan rò pé ilẹ̀ Áfíríkà ló máa wà ní àárín, ìwádìí kan tí Yunifásítì Yale ṣe lọ́dún 2012 fi hàn pé Pólù Àríwá ló máa wà ní àárín. Gẹ́gẹ́ bí ìwádìí náà ṣe fi hàn, Àríwá àti Gúúsù Amẹ́ríkà yóò di ara wọn, Òkun Caribbean àti Òkun Arctic yóò sì pòórá, nígbà tí Éṣíà yóò dara pọ̀ mọ́ Amẹ́ríkà. Wọ́n sọ pé àwọn ìyípadà náà yóò wáyé láàárín àádọ́ta sí igba mílíọ̀nù ọdún. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó ti so mọ́ Yúróòpù, síbẹ̀, àwo ilẹ̀ Íńdíà ṣì ń lọ síhà àríwá ní nǹkan bíi sẹ̀ǹtímítà mélòó kan lọ́dọọdún - èyí ló ń fa ìgbòkègbodò àgbáyé. Àmọ́ àwọn ilẹ̀ ayé mìíràn náà ń sún mọ́ ara wọn. Òkun Pàsífíìkì ń dín kù ní ìwọ̀n sèǹtímítà díẹ̀ lọ́dọọdún, èyí tí yóò mú kí Amẹ́ríkà kọlu Eurasia níkẹyìn, nígbà tí Ọsirélíà náà ń sún mọ́ Asia ní ìwọ̀n 2.8 inches...
Peter Spinks láti ìwé ìròyìn Sydney Morning Herald kọ ìròyìn nípa Amasia. Ó sọ pé láàárín igba mílíọ̀nù ọdún sígbà tá a wà yìí, àgbáálá ayé tuntun kan á ti wà. Ọ̀kan lára àwọn olùṣèwádìí náà rìnrìn àjò lọ sí Nepal láìpẹ́ yìí láti kó ìsọfúnni síwájú sí i jọ. Ó rí i pé Íńdíà, Yúrásíà àti àwọn àwo mìíràn ń rọra sún mọ́ra wọn.