Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ti lo àwọn ìtànṣán tó ń wá láti ọ̀run láti kẹ́kọ̀ọ́ nípa mànàmáná àti àwọsánmà tó ń sán ààrá lọ́nà tó ṣe kedere gan-an. Àwọn ìtànṣán òfuurufú máa ń rọ̀jò sí afẹ́fẹ́ ayé, àwọn kan tiẹ̀ sọ pé àwọn ìtànṣán yìí lè mú kí mànàmáná rọ̀. Àmọ́, nínú ìdánwò yìí, wọ́n ṣàkíyèsí bí mànàmáná ṣe máa ń nípa lórí ìtànṣán ojú sánmà nígbà tó bá ń gba inú rẹ̀ kọjá, èyí sì jẹ́ kí wọ́n mọ bí ìjì kan ṣe máa ń lágbára tó. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ní Netherlands ń lo ẹ̀rọ atọ́jú-ìmọ-ọ̀nà alátagbà tí wọ́n pè ní Lofar. Wọ́n rí i pé ó lè díwọ̀n ìyípadà nínú mànàmáná tí ìtànṣán àgbáyé ń fà (àwòrán). Ìjì kan lè ní àràádọ́ta ọ̀kẹ́ ọ̀kẹ́ òpópónà lórí ọ̀pọ̀ kìlómítà. Ọ̀nà yìí lè jẹ́ ọ̀nà tuntun láti lóye àwọsánmà ààrá. Wọ́n ṣe ìdánwò náà nípa lílo ẹ̀rọ atọ́jú-fún-ohun-mímọ́-fún-ohun-mímọ́-fún-ohun-mímọ́-fún-ohun-mímọ́-fún-ohun-mímọ́-fún-ohun-mímọ́ tí wọ́n ń pè ní Lofar (Low-Frequency Array) ní Netherlands. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé ńṣe làwọn olùṣèwádìí kàn ṣàdédé rí i pé àwọn ìtànṣán tó ń jáde látinú òfuurufú jẹ́ ohun èlò tó dára gan-an láti fi ṣàyẹ̀wò ibi tí iná mànàmáná wà nínú àwọsánmà tó ń sán ààrá. Nígbà tí wọ́n bá wà lókè nínú afẹ́fẹ́, àwọn ìtànṣán náà máa ń kọ lu àwọn ohun tín-tìn-tín inú afẹ́fẹ́, wọ́n á sì dá "òjò" àwọn èròjà kéékèèké - èyí tó kéré jù lọ nínú àwọn èròjà kéékèèké tá a mọ̀. Àdììtú tó ti wà tipẹ́tipẹ́ nínú ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ nípa sánmà ni orísun àwọn èròjà alágbára gíga tó wá láti òfuurufú tí wọ́n sì kọlu ayé. Àwọn nǹkan yìí ni wọ́n ń pè ní ìtànṣán cosmic, wọ́n sì lágbára ju àwọn èròjà tó wà nínú ẹ̀rọ tó ń fi àwọn èròjà atọ́ka ṣe pàdé ara wọn ní CERN lọ ní ìlọ́po bílíọ̀nù kan. Wọ́n máa ń kọ lu afẹ́fẹ́ ayé, wọ́n á sì mú kí òjò ńláǹlà àwọn èròjà kéékèèké míì, èyí tó pọ̀ jù lọ nínú wọn ni àwọn èròjà muon, àwọn èròjà elẹ́kítà àti fọ́tọ́ọ̀nù, rọ̀ sórí àgbègbè tó fẹ̀ lọ salalu. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀ ẹ̀wádún sẹ́yìn ni wọ́n ti ṣàwárí wọn, síbẹ̀ àwọn ìtànṣán tó lágbára tó bẹ́ẹ̀ kì í wọ́pọ̀, èyí sì mú kó ṣòro láti mọ ibi tí wọ́n ti wá. A gbà pé àwọn kan wá láti inú àwọn ìràwọ̀ àràmàǹdà, ṣùgbọ́n ó ṣeé ṣe kí àwọn orísun mìíràn ti ìtànṣán àgbáyé wà nínú àgbáyé náà. A lè fi òṣùwọ̀n àwọn òjò wọ̀nyí ṣe àyẹ̀wò àwọn ìtànṣán rédíò tí wọ́n máa ń mú jáde nígbà tí wọ́n bá bá àgbègbè agbára òòfà ilẹ̀ ayé lò pọ̀. Bí àwọn olùṣèwádìí náà ṣe ń díwọ̀n èyí lákòókò ìjì ààrá, wọ́n rí i pé àwọn lè rí ìsọfúnni nípa bí iná mànàmáná tó wà nínú àwọsánmà ààrá ṣe máa ń nípa lórí ohun tí wọ́n ń gbọ́ lórí rédíò. Wọ́n rí i pé ó tó...
àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ní netherlands ń lo ẹ̀rọ atójútó rédíò tí wọ́n ń pè ní lofar. wọ́n rí i pé ó lè díwọ̀n ìyípadà nínú mànàmáná tí ìtànṣán àgbáyé ń fà. Ìjì kan lè ní ọgọ́rọ̀ọ̀rún mílíọ̀nù ìlọ́pútà lórí ọ̀pọ̀ kìlómítà. Ọ̀nà yìí lè jẹ́ ọ̀nà tuntun láti lóye àwọsánmà ààrá.