Parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ̀ yìí: Láàárín ogún ọdún tó kọjá, àyípadà tó hàn gbangba ti wáyé nínú ìlànà tí àwọn ìjọba orílẹ̀-èdè Mẹ́síkò àti Amẹ́ríkà ń tẹ̀ lé lórí àwọn èdè ìbílẹ̀. Wọ́n ti gbà pé ó lẹ́tọ̀ọ́ láti wà láàyè, wọ́n sì ti rí ìrànlọ́wọ́ gbà látọ̀dọ̀ ìjọba, débi pé wọ́n ti gbà pé èdè orílẹ̀-èdè ni wọ́n. Ètò ìkọ́nilẹ́kọ̀ọ́ tí wọ́n ń fi èdè méjì kọ (kò ṣe èdè Spanish tí wọ́n ń fi èdè kan kọ) ti di ohun tó dára gan-an, bó tilẹ̀ jẹ́ pé kì í ṣe gbogbo ìgbà ni wọ́n máa ń ṣe é. Ní Guatemala, ìfọwọ́sí àwọn èdè ìbílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí èdè ìjọba àti apá pàtàkì nínú ìdánimọ̀ orílẹ̀-èdè náà wáyé lẹ́yìn tí ìjọba ti ṣe àtúnṣe sí àwọn èdè ìbílẹ̀.
Ogun Abẹ́lé tó parí lọ́dún 1996. Ní Mexico, àwọn ìjọba tó ń yípadà ti sọ̀rọ̀ nípa ìníyelórí ogún ìbílẹ̀ orílẹ̀-èdè náà ṣùgbọ́n kò sí àfi ọdún 2003 tí "Ley General de Derechos Lingüísticos de los Pueblos Indígenas" fi àlàfo kan kalẹ̀ fún ààbò, ìdàgbàsókè àti ìdàgbàsókè àwọn èdè ìbílẹ̀.