Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Ní àárín gbùngbùn Ọgbà Ìtura ti Yellowstone, òkè ayọnáyèéfín ńlá kan máa ń tú nǹkan bí ọ̀kẹ́ mẹ́rin ó lé ẹgbàajì tọ́ọ̀nù afẹ́fẹ́ carbon dioxide jáde lójoojúmọ́. Àmọ́, wọn ò gbà pé ibi tí ìmọ́lẹ̀ náà wà lábẹ́ ilẹ̀ náà tóbi tó láti mú irú omi bẹ́ẹ̀ jáde, nítorí náà, ọ̀pọ̀ ọdún làwọn olùṣèwádìí ti fi ń wá ibòmíràn tó ti lè mú irú omi bẹ́ẹ̀ jáde. Ní báyìí, nípa wíwo àwọn ìgbì tí ìmìtìtì ilẹ̀ máa ń fà, àwùjọ àwọn onímọ̀ nípa àyíká ti ṣàwárí àyè kejì kan tó tóbi gan-an lábẹ́ ilẹ̀ tó tóbi débi pé àpáta tó ti yọ́ tán lè kún Grand Canyon ní ìlọ́po mọ́kànlá. Tẹle si isalẹ fun fidio. Òkè ńlá kan tó ń rú yọ nínú Ọgbà Ìtura ti Yellowstone (tó wà nínú àwòrán yìí) ń tú nǹkan bí ọ̀kẹ́ mẹ́rin ó lé ẹgbẹ̀rún mẹ́ẹ̀ẹ́dọ́gbọ̀n tọ́ọ̀nù afẹ́fẹ́ carbon dioxide jáde lójoojúmọ́. A kò ka iyàrá magma tí ó wà lábẹ́ ilẹ̀ sí èyí tí ó tóbi láti mú àwọn ìpele wọ̀nyí jáde àti pé àwọn olùṣèwádìí ti rí orísun rẹ̀ ní iyàrá magma kejì tí ó wà lábẹ́ ilẹ̀. Òkè ńlá Yellowstone jẹ́ ọ̀kan lára àwọn òkè ayọnáyèéfín tó tóbi jù lọ lágbàáyé. Silicic ni a lo lati ṣe apejuwe magma tabi okuta igneous ti o ni ọlọrọ silica. Ó wà nínú Ọgbà Ìtura Orílẹ̀-Èdè Yellowstone - tó wà ní àárín gbùngbùn ìwọ̀ oòrùn ìpínlẹ̀ Wyoming, Idaho àti Montana ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà - ó sì bú gbàù kẹ́yìn ní nǹkan bí ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́ta [640,000] ọdún sẹ́yìn. Òkè ńlá Yellowstone jẹ́ ọ̀kan lára àwọn òkè ayọnáyèéfín tó tóbi jù lọ lágbàáyé. Ó wà nínú Ọgbà Ìtura Orílẹ̀-Èdè Yellowstone - tó wà ní àárín gbùngbùn ìwọ̀ oòrùn ìpínlẹ̀ Wyoming, Idaho àti Montana ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà - ó sì bú gbàù kẹ́yìn ní nǹkan bí ẹgbẹ̀rún mẹ́rìnlélọ́gọ́ta [640,000] ọdún sẹ́yìn. Àwọn olùṣèwádìí náà sọ pé bó tilẹ̀ jẹ́ pé àádọ́rin [70] ẹgbẹ̀rún ọdún sẹ́yìn ni yìnyín ti ń ṣàn ní àgbègbè náà. Àwọn ògbógi sọ pé nǹkan bí ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún méje ló ṣeé ṣe kí òkè ayọnáyèéfín bú gbàù lọ́dọọdún ní àgbègbè náà. Ìwádìí tí wọ́n ṣe tẹ́lẹ̀ rí i pé àyè kékeré kan wà lábẹ́ òkun, tí wọ́n ń pè ní àyè magma tó wà lábẹ́ òkun, èyí tó wà ní abẹ́ òkun ní ọdún 2013 tó jẹ́ kìlómítà mẹ́wàá ó lé ogún. Kí Hsin-Hua Huang tó wà ní Yunifásítì Utah àtàwọn tí wọ́n jọ ń ṣiṣẹ́ lè mọ ibi tí wọ́n ti ń rí àwọn nǹkan tó wà nínú yàrá yìí, wọ́n ṣàyẹ̀wò bí ìmìtìtì ilẹ̀ tó wáyé ní nǹkan bí ẹgbẹ̀rún márùn-ún [5,000] ìgbà ṣe ń ṣẹlẹ̀. Àwọn olùṣèwádìí sọ pé nǹkan bí ìdá méjìdínlọ́gọ́rùn-ún nínú ọgọ́rùn-ún òkúta gbígbóná ló wà nínú adágún náà. Ìdá méjì tó ṣẹ́ kù sì ti yọ́...
Àwọn olùṣèwádìí lo àwọn ìsọfúnni nípa ìmìtìtì ilẹ̀ láti ṣàwárí ibi tó wà lábẹ́ Yellowstone. Òkúta tí wọ́n ti yọ́ díẹ̀ lára rẹ̀ pọ̀ tó ẹgbẹ̀rún mẹ́rìndínláàádọ́ta kìlómítà Ó wà ní ìsàlẹ̀ òkè ayọnáyèéfín tí ó wà nínú ọgbà náà ní ìlàjì kìlómítà méjìlá sí méjìdínlọ́gbọ̀n. Àwòrán náà fi hàn wípé yàrá náà tóbi ní ìlọ́po mẹ́rin ju yàrá magma tó wà lókè rẹ̀ lọ - ṣùgbọ́n ìwádìí fi hàn wípé kò ṣe ewu kankan sí i ju bó ṣe wà tẹ́lẹ̀ lọ.