Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Ìwádìí fi hàn pé, àwọn tó ti fẹ̀yìn tì lẹ́nu iṣẹ́ báyìí ló ṣeé ṣe kí àrùn jẹjẹrẹ awọ ara tó le gan-an kọ lù ní ìlọ́po méje ju ti ọdún ogójì sẹ́yìn lọ. Ọ̀pọ̀ ẹ̀wádún táwọn èèyàn ti ń lọ síbi tí wọ́n ti lè rí àwọn ohun tó pọ̀ rà lọ́dọọdún ti mú kí ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn tó ti fẹ̀yìn tì lẹ́nu iṣẹ́ máa fi ìlera wọn san ìnáwó fún oorun tó jó wọn lára nígbà tí wọ́n wà ní ọ̀dọ́. Gẹ́gẹ́ bí Cancer Research UK ṣe sọ, àwọn ọkùnrin tó ti pé ọmọ ọdún márùndínláàádọ́rin tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ ló ṣeé ṣe kí wọ́n ní àrùn melanoma tó burú jáì ní ìlọ́po mẹ́wàá ju àwọn tó wà ní ìran àwọn òbí wọn lọ. Tẹle si isalẹ fun fidio. Ìwádìí fi hàn pé àwọn tó ti fẹ̀yìn tì lẹ́nu iṣẹ́ ló ṣeé ṣe kí wọ́n ní àrùn jẹjẹrẹ awọ ara tó le gan-an ní ìlọ́po méje ju ti ọdún ogójì sẹ́yìn lọ. Àwọn obìnrin tó dàgbà ló sì ṣeé ṣe kó ní àrùn yìí ní ìlọ́po márùn-ún ju àwọn obìnrin tí ọjọ́ orí wọn bára mu ní àárín ọdún 1970 lọ. Nǹkan bí ẹgbẹ̀rún márùn-ún ó lé ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀rin [5,700] àwọn tó ti fẹ̀yìn tì lọ́dọọdún ni wọ́n ń rí i pé wọ́n ní àrùn mẹ́lénómà nílẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ní ìfiwéra pẹ̀lú nǹkan bí ẹgbẹ̀ta [600] lọ́dún mẹ́rin sẹ́yìn. Ọ̀pọ̀ lára àwọn aláìsàn tí àyẹ̀wò àyẹ̀wò náà ṣe lónìí ló ní àrùn jẹjẹrẹ tí oòrùn ń fà nígbà tí wọ́n wà ní kékeré, àwọn ògbógi sọ ní alẹ́ àná. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọjọ́ orí ni olórí ohun tó ń fa àrùn melanoma, síbẹ̀ àwọn èèyàn sọ pé bọ́jọ́ ṣe ń gorí ọjọ́ táwọn èèyàn bẹ̀rẹ̀ sí í lọ síbi ìgbafẹ́ lọ́dún 1960 ló mú kí àrùn náà pọ̀ sí i. Ní gbogbo gbòò, nínú ọ̀kẹ́ márùnlélọ́gọ́rùn-ún [100,000] èèyàn tí wọ́n ti lé ní ẹni ọdún márùnlélọ́gọ́ta [65], méjìlélọ́gọ́ta [552] ni wọ́n ń rí pé wọ́n ní àrùn jẹjẹrẹ awọ ara lọ́dọọdún. Lọ́dún 1975, iye tó jẹ́ méje péré lára ọ̀kẹ́ márùn-ún [100,000] èèyàn ni wọ́n rí pé wọ́n ní àrùn yìí, ìyẹn sì fi ìlọ́po méje ju ti tẹ́lẹ̀ lọ. Àwọn ìṣirò yìí jẹ́ ara ìbísí tó ń kó ìdààmú báni nínú àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ náà, èyí tó ń kan gbogbo àwùjọ èwe. Bí àwọn èèyàn ṣe máa ń fẹ́ láti ní àwọ̀ dúdú lọ́kàn tó pẹ́ tí wọ́n fi ń ṣe eré ìdárayá yìí ti mú kó dà bíi pé iye àwọn tó máa kú á máa pọ̀ sí i. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì sọ pé tí oòrùn bá ń jó èèyàn lẹ́ẹ̀kan lọ́dún méjì, ó lè mú kí ewu tí ẹni náà ní láti kó àrùn náà pọ̀ sí i ní ìlọ́po mẹ́ta. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì sọ pé tí oòrùn bá ń jó èèyàn lẹ́ẹ̀kan lọ́dún méjì, ó lè mú kí ewu tí ẹni náà ní láti kó àrùn náà pọ̀ sí i ní ìlọ́po mẹ́ta. Àwọn èèyàn tó tó ẹgbàá mẹ́tàlá ó lé ọ̀ọ́dúnrún tí àrùn melanoma ń ṣe lọ́dọọdún nílẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, èyí sì mú kó jẹ́ àrùn jẹjẹrẹ karùn-ún tó wọ́pọ̀ jù lọ nílẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì àti àrùn jẹjẹrẹ kejì tó wọ́pọ̀ jù lọ láàárín àwọn ọ̀dọ́ tó wà láàárín ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún sí mẹ́rìnlélọ́gbọ̀n. Níwọ̀n bó sì ti jẹ́ pé àwọn bẹ́ẹ̀dì tí wọ́n fi ń sun oorun ṣì gbajúmọ̀ gan-an, wọ́n retí pé iye àwọn tí wọ́n máa ń rí pé wọ́n ní àrùn yìí á ti di ẹgbẹ̀rún lọ́nà ogún [20,000] lọ́dún tó fi máa di ọdún 2027. Lọ́dún 1975, iye náà jẹ́ ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀jọ [1,800] péré. Ọ̀jọ̀gbọ́n...
Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún tí wọ́n fi ń lọ síbi ìsinmi tí owó rẹ̀ kò wọlé túmọ̀ sí pé àwọn tó ti fẹ̀yìn tì ló ń sanwó fún oorun tó jó wọn lára nígbà tí wọ́n wà lọ́dọ̀ọ́. Àwọn ọkùnrin tí wọ́n ti lé ní ọdún márùnlélọ́gọ́ta ló ṣeé ṣe kí wọ́n ní àrùn yìí ní ìlọ́po mẹ́wàá ju ìran àwọn òbí wọn. Nǹkan bí ẹgbẹ̀rún márùn-ún ó lé ọgọ́rùn-ún méje àwọn arúgbó ni wọ́n ń ṣe àyẹ̀wò àrùn melanoma lọ́dọọdún ní ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì.