Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Ìwádìí kan tí wọ́n ṣe lẹ́nu àìpẹ́ yìí fi hàn pé lílu ẹni ní àtẹ́lẹsẹ̀, lílu ẹni ní ẹ̀ṣẹ́ àti rírìn káàkiri nígbà téèyàn bá ń sùn lè jẹ́ àmì tó ń fi hàn pé èèyàn ti ní àrùn Parkinson. Rírìn káàkiri nígbà téèyàn bá ń sùn, àti rírí i pé èèyàn ń'ṣe bí ẹni pé òun ń lá' lójú àlá jẹ́ ohun tó máa ń wáyé nígbà téèyàn bá ń sùn, èyí tí wọ́n ń pè ní RBD (rapid eye movement sleep behavior disorder). Àwọn olùṣèwádìí ti ṣàwárí pé nǹkan bí ìdajì lára àwọn tó ní àrùn RBD ló máa ní àrùn Parkinson tàbí àrùn ọpọlọ mìíràn láàárín ọdún mẹ́wàá lẹ́yìn tí wọ́n bá ti ṣàwárí àrùn náà, gẹ́gẹ́ bí ìwé ìròyìn LiveScience ṣe sọ. Àwọn tó ní ìṣòro ìṣesí ojú tó yára nígbà tí wọ́n bá ń sùn (RBD) máa ń rìn káàkiri nígbà tí wọ́n bá ń sùn, wọ́n sì máa ń "ṣe bí ẹni pé àlá ni wọ́n ń lá". Iwadii kan ri wípé ìdá àádọ́rùn-ún nínú ọgọ́rùn-ún àwọn ènìyàn tí ó ní àìsàn náà ni yóò ní àìsàn ọpọlọ. Níkẹyìn, ìdá 81 sí 90 nínú ọgọ́rùn-ún àwọn aláìsàn tí RBG ń bá fínra ni yóò ní àrùn neurodegenerative, ni wọ́n rí i. Ọ̀jọ̀gbọ́n Michael Howell, ti Yunifásítì Minnesota, tóun náà wà lára àwọn tó kọ ìwé ìwádìí náà sọ pé: 'Tó o bá ní àrùn yìí, tó o sì wà láàyè fún àkókò tó pọ̀ tó, ó dájú pé àrùn Parkinson tàbí irú àìsàn kan tó jọ ọ́ máa ṣe ẹ́. Àwọn tó ní àrùn RBD máa ń sọ pé àwọn ń lá àlá tó ṣe kedere, wọ́n sì máa ń ṣe bí ẹni pé àwọn ń rí àlá náà lójú oorun. Wọ́n lè máa bá àwọn ọ̀tá jà, tàbí kí wọ́n máa sá fún ewu, kí wọ́n sì máa fi àwọn àlá wọ̀nyí han ara wọn nínú ibùsùn wọn. Èyí lè bẹ̀rẹ̀ láti fi ọwọ́ ṣe àwọn nǹkan kéékèèké títí dórí fífi ọwọ́ gbá ara, fífi ẹ̀ṣẹ́ lu ara, fífi ẹsẹ̀ gbá ara àti sísọ̀ kalẹ̀ kúrò lórí ibùsùn. Nígbà míì, àwọn tó ní àrùn yìí lè ṣe ara wọn léṣe tàbí kí wọ́n ṣe ẹnikẹ́ni tí wọ́n bá sùn. Ọ̀jọ̀gbọ́n Howell sọ pé, 'ó ṣe pàtàkì gan-an láti mú kí ibi tí wọ́n ti ń sùn jẹ́ ibi tí kò léwu' nípa mímú àwọn nǹkan tí wọ́n lè gbé tàbí tí wọ́n lè lò gẹ́gẹ́ bí ohun ìjà kúrò, irú bí ìbọn. Àwọn tó ní àrùn RBD máa ń rìn káàkiri nígbà tí wọ́n bá ń sùn, ìyẹn ìgbà tí wọ́n máa ń lá àlá gan-an, ṣùgbọ́n tí iṣan ara wọn máa ń di hẹ́gẹhẹ̀gẹ nítorí pé ọpọlọ wọn kò ṣiṣẹ́ dáadáa. A gbà pé àwọn tí àìsàn yìí ń ṣe ní àbùkù kan nínú ọpọlọ wọn, èyí tó ń jẹ́ kí wọ́n lè máa rìn káàkiri nígbà tí wọ́n bá ń sùn REM, tí wọ́n á sì tipa bẹ́ẹ̀ máa ṣe bí wọ́n ṣe ń lá àlá. Lójú ọ̀pọ̀ jù lọ èèyàn, ńṣe ni àlá wulẹ̀ jẹ́ ìgbòkègbodò 'èrò inú' lásán: àlá máa ń wáyé nínú èrò inú nígbà tí ara bá ń sinmi. Àmọ́...
Fífi ìkanra sùn nígbà tó o bá ń sùn jẹ́ àmì pé o ní àrùn 'rapid eye movement behaviour disorder' Ìdajì àwọn tó ní irú àìsàn yìí ló máa ní àrùn Parkinson. Ó tó ìdá àádọ́rùn - ún nínú ọgọ́rùn - ún àwọn èèyàn tó máa ní àìsàn ọpọlọ míì láàárín ọdún mẹ́wàá. Ìṣòro oorun máa ń wáyé nítorí àìṣiṣẹ́ ọpọlọ - èyí tó túmọ̀ sí pé ọpọlọ kì í mú kí àwọn iṣan ara dídàrú lákòókò oorun nígbà tí àwọn èèyàn bá ń lá àlá.