Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  (CNN) Ṣé ẹ rántí ìwádìí nípa àìsàn sífilísì tí wọ́n ṣe ní Tuskegee ní àwọn ọdún 1930? Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ṣe ìwádìí nípa àwọn ọmọ Áfíríkà-Amẹ́ríkà tí wọn ò lówó lọ́wọ́ ní Alabama tí wọ́n ti kó àrùn yìí, àmọ́ wọn ò sọ fún wọn pé àwọn ní àrùn náà tàbí kí wọ́n ṣe ohunkóhun láti wo àwọn sàn. Ẹjọ́ kan tí wọ́n fi sílé ẹjọ́ lọ́sẹ̀ yìí sọ pé Yunifásítì Johns Hopkins àti Rockefeller Foundation ló ran àwọn lọ́wọ́ láti ṣe irú ìwádìí kan náà ní Guatemala láti ọdún 1945 sí 1956. Àwọn ọmọ aláìlóbìí, àwọn ẹlẹ́wọ̀n, àwọn aláìsàn ọpọlọ àtàwọn aṣẹ́wó ni wọ́n mọ̀ọ́mọ̀ fi àrùn tí ń ranni nípasẹ̀ ìbálòpọ̀ kó lè mọ àwọn oògùn wo, títí kan penicillin, tó ṣiṣẹ́ jù lọ láti dènà àwọn àrùn náà, gẹ́gẹ́ bí ẹjọ́ náà ṣe sọ. Àwọn tí wọ́n ń ṣe àyẹ̀wò náà kò sọ fún wọn pé àwọn ti kó àrùn náà, bí ẹjọ́ náà ṣe sọ, èyí sì mú kí àwọn kan kú, àwọn míì sì kó àrùn náà ran àwọn ọkọ tàbí aya wọn, àwọn tí wọ́n jọ ń bára wọn lò pọ̀ àti àwọn ọmọ wọn. Ó lé ní bílíọ̀nù kan dọ́là tí wọ́n fi ń béèrè owó ìtanràn, àwọn 774 ni wọ́n sì fi ẹjọ́ náà sùn, títí kan àwọn tí wọ́n fi ṣe àyẹ̀wò náà àtàwọn àtọmọdọ́mọ wọn. Ìgbìyànjú kejì rèé láti gba owó ìtanràn. Lọ́dún 2012, wọ́n gbé ẹjọ́ ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn ẹ̀sùn Adájọ́ kan kọ̀ ọ́, ó sọ pé àwọn ará Guatemala kò lè pe ẹjọ́ sí Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà nítorí àríyànjiyàn tó wáyé nílẹ̀ òkèèrè. Ilé Ẹjọ́ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀ Ìgbìmọ̀. Johns Hopkins àti Rockefeller Foundation fi àwọn àtẹ̀jáde sí orí ìkànnì wọn tí wọ́n fi ń dá àwọn àyẹ̀wò náà lẹ́bi, ṣùgbọ́n tí wọ́n kọ̀ láti jẹ̀bi. "Ìdánilójú pàtàkì àwọn olùpè nínú ọ̀ràn yìí ni pé kíkópa àwọn ọmọ ẹgbẹ́ olùkọ́ Johns Hopkins tó gbajúgbajà nínú ìgbìmọ̀ ìjọba tó ń ṣàyẹ̀wò àwọn ohun èlò ìfúnnilókun jẹ́ bíi ṣíṣe ìwádìí náà fúnra rẹ̀ àti pé nítorí náà, ó yẹ kí Johns Hopkins jẹ̀bi", Ìkéde Johns Hopkins sọ. "Kò sí òótọ́ kankan nínú méjèèjì". Ẹjọ́ náà sọ wípé Rockefeller Foundation ti ṣe owó ìwádìí Johns Hopkins lórí àwọn ọ̀ràn ìlera aráàlú, títí kan àrùn tí ń ranni lọ́wọ́, ó sì gba àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì tí ó ṣe àyẹ̀wò àwọn ìdánwò Guatemala síṣẹ́. Ìpolongo àjọ Rockefeller sọ pé ẹjọ́ náà...
Ìgbẹ́jọ́ náà sọ pé àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ti fi àrùn ìbálòpọ̀ kọlu ọgọ́rọ̀ọ̀rún àwọn ará Guatemala. wọ́n tún gbé ẹjọ́ kan tó jọ èyí tí wọ́n fi kan ìjọba orílẹ̀ - èdè amẹ́ríkà lọ sílé ẹjọ́.