Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkọlé: Àkọlé àkọ́kọ́ tí a mọ̀ nípa àìsàn yìí jẹ́ láti ọdún 1700 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, láti inú ìwé òrépèté ará Íjíbítì, èyí tí ó sọ pé: <unk>... Kí o fún wọn ní ohun tí wọn óo fi ṣe oògùn tí ó lè dáàbò bò wọ́n. Oògùn náà ni ewé igi akasia, kí o pa á, kí o sì sè é pa pọ̀. Fẹlẹ a ila ti o dara aṣọ pẹlu awọn ti o ati ki o gbe ni awọn anus, ti o ti gba pada lẹsẹkẹsẹ. " Ní ọdún 460 Ṣ.K., ìwé Hippocratic corpus sọ̀rọ̀ nípa ìtọ́jú kan tó jọ ìtọ́jú tí wọ́n ń ṣe lóde òní, ìyẹn rubber band ligation, ó ní: "Ẹ lè tọ́jú ìfun pẹ̀lú irú ọ̀nà kan náà nípa fífi abẹ́rẹ́ sí wọn lára, kí ẹ sì fi okùn tí wọ́n fi irun ṣe so wọ́n mọ́ra, kí wọ́n lè lò ó, kí ẹ má sì mú kí wọ́n pọ̀ sí i títí wọ́n á fi já bọ́, kí ẹ sì máa fi ọ̀kan sílẹ̀ nígbà gbogbo; nígbà tí aláìsàn náà bá sì rí ìwòsàn, kí wọ́n fi í sídìí ìtọ́jú Hellebore. " Ó ṣeé ṣe kí wọ́n ti ṣàpèjúwe ìfúnpá nínú Bíbélì, pẹ̀lú àwọn ìtumọ̀ èdè Gẹ̀ẹ́sì àtijọ́ tí wọ́n ń lo "emerods" tí ó ti di ògbólógbòó báyìí. Celsus (25 BC <unk> AD 14) ṣàpèjúwe àwọn ìgbésẹ̀ ìfúnpá àti ìkórè, ó sì jíròrò àwọn ìṣòro tó ṣeé ṣe kó wáyé. Galen dábàá pé kí wọ́n gé ìsopọ̣ tó wà láàárín àwọn òpójẹ̀ àti àwọn ẹ̀jẹ̀, ó sọ pé èyí máa ń dín ìrora kù, ó sì máa ń jẹ́ kí àrùn gangrene máa tàn kálẹ̀. Ìwé Susruta Samhita (ọ̀rúndún kẹrin sí ìkarùn-ún sànmánì tiwa) jọ àwọn ọ̀rọ̀ Hippocrates, ṣùgbọ́n ó tẹnu mọ́ ìmọ́tótó ọgbẹ́. Ní ọ̀rúndún kẹtàlá, àwọn oníṣègùn abẹ ní Yúróòpù bíi Lanfranc ti Milan, Guy de Chauliac, Henri de Mondeville, àti John ti Ardene ṣe ìtẹ̀síwájú ńláǹlà àti ìdàgbàsókè àwọn ọ̀nà abẹ. Àkọ́kọ́ ìgbà tí wọ́n lo ọ̀rọ̀ náà "hemorrhoid" ní èdè Gẹ̀ẹ́sì ni ọdún 1398, ó wá láti èdè Faransé Àtijọ́ "emorroides", láti èdè Látìn hæmorrhoida, láti èdè Gíríìkì α<unk>μορροΐς (haimorrhois), "tó lè tú ẹ̀jẹ̀ jáde", láti α<unk>μα (haima), "ẹ̀jẹ̀" àti <unk>όος (rhoos), "ìṣàn omi, ìṣàn omi, ìṣàn omi", òun fúnra rẹ̀ láti <unk>έω (rheo), "to flow, to stream".  Ìbéèrè: Tá a bá lo ọ̀rọ̀ Gíríìkì tá a túmọ̀ rẹ̀ lọ́nà tó ṣe tààràtà, kí ló ṣeé ṣe kí ikọ́ ẹ̀jẹ̀ máa tú jáde?
ẹ̀jẹ̀