Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  (CNN) Ní ọdún 2001, àwọn Taliban fọ ìtàn 1700 ọdún kúrò ní ìṣẹ́jú àáyá kan, nípa fífa àwọn ère Búdà ìgbàanì ní àárín gbùngbùn Áfíríkà lọ́rùn pẹ̀lú ohun abúgbàù. Wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí ṣe bẹ́ẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n ti gbìyànjú láti fi àwọn ohun abúgbàù tó ń dènà ọkọ̀ òfuurufú wọ́ àwọn ère náà lulẹ̀, àmọ́ pàbó ni gbogbo ìsapá wọn já sí. Ó ṣeni láàánú pé, ìṣẹ̀lẹ̀ yìí wulẹ̀ jẹ́ àkọ́kọ́ nínú ọ̀wọ́ àwọn ìwà ìkà tó ti sọ àwọn nǹkan ṣíṣeyebíye jù lọ tó jẹ́ ti àṣà ìbílẹ̀ di ohun ìfiṣèjẹ. Àmọ́ àwọn àjálù tó lè kọjá agbára wa, irú bí ìmìtìtì ilẹ̀ àti àyípadà ojú ọjọ́, tún lè ṣàkóbá fún àwọn ilé tó ti wà tipẹ́tipẹ́. Ìrònú pé a lè pàdánù apá kan nínú ìtàn wa kò dùn mọ́ni nínú rárá. Àmọ́, tí kò bá ṣeé ṣe láti yẹra fún àdánù, ìmọ̀ iṣẹ́ ẹ̀rọ lè ṣèrànwọ́. Ní báyìí, CyArk, ilé-iṣẹ́ tí kì í ṣe ti èrè tí onímọ̀ ẹ̀rọ kan tí wọ́n bí ní Iraq dá sílẹ̀, ti ń lo ìmúdàgba ìmúdàgba láser láti rí i dájú pé -- ní àfikún -- àwọn ẹ̀dà dígídíjítà tí ó pé pérépéré nípa àwọn ìṣúra ayé yóò wà pẹ̀lú wa títí láé. Wọ́n bí Ben Kacyra ní ìlú Mosul, lórílẹ̀-èdè Iraq lọ́dún 1940. Ó ṣí lọ sí Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ní ọdún 1964, ní ọdún 1990 ó sì kópa pàtàkì nínú ìpilẹ̀ṣẹ̀ ẹ̀rọ ayárabíàṣá alágbèéká àkọ́kọ́. Ó dá CyArk sílẹ̀, ilé-iṣẹ́ kan tí ó dáńgájíá nínú ìpamọ́ orí ẹ̀rọ-ayárabíàṣá ti àwọn ilé-iṣẹ́ àtayébáyé àti ìtàn-ìtàn tí ó wà nínú ewu, ní 2003. Ó sọ fún Nick Glass ti CNN pé, "Ìṣẹ̀lẹ̀ méjì ló ṣẹlẹ̀ tí ó ní ipa lórí èmi àti ìyàwó mi gan-an, àwọn Taliban búdà náà ló bú gbàù tí ìmìtìtì ilẹ̀ sì wáyé ní Bam, ní Iran. Ó wó gbogbo ìlú kan tó jẹ́ amọ̀. Nítorí náà, a wo ara wa, a sì sọ pé, ẹ mọ̀, nígbà míì, ẹ ò lè dènà ìmìtìtì ilẹ̀, ó ṣe kedere, ó sì máa ń náni lówó gan-an láti padà lọ kó o sì tún un kọ́, ṣùgbọ́n bí wọ́n bá ti ṣàyẹ̀wò rẹ̀, àwọn ọmọ wa àtàwọn ọmọ ọmọ wa yóò láǹfààní láti padà wá kí wọ́n sì mọ ìtàn ibẹ̀". Látìgbà náà, ohun tí Kacyra ti ń ṣe gan-an nìyẹn: nínú àsọyé TED kan ní ọdún 2011 ó ṣàlàyé ìlépa rẹ̀ láti dáàbò bo "ìṣura àpapọ̀" wa, ó sì ní ètò láti ṣàyẹ̀wò àwọn ibi àjogúnbá àgbáyé 500 ní ọdún márùn-ún. Lákòókò yìí, àwọn àyẹ̀wò tí wọ́n ti ṣe tán ní àwọn ìlú bíi, Ancient Thebes, Chichen Itza, Fort Laramie, Mesa Verde, Mount Rushmore, Petra, Pompeii, Rapa...
Ile-iṣẹ kan ti a npe ni CyArk ṣe amọja ni idaduro oni-nọmba ti awọn ile-iṣẹ atijọ ati itan ti o ni irokeke. Olùgbéeṣẹ́ kan tí wọ́n bí ní Iraq ló dá ẹ̀ka yìí sílẹ̀, ó sì ń gbèrò láti dáàbò bo àwọn ibi àjogúnbá àgbáyé tó jẹ́ 500 láàárín ọdún márùn-ún.