Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  (CNN) Bí àwọn arìnrìn-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò-àjò Òkè ńlá kan tó tóbi gan-an ló wà nínú ọgbà náà, èyí sì ti jẹ́ kí àwọn onímọ̀ nípa ilẹ̀ ayé àtàwọn ohun tó wà nínú rẹ̀ máa ṣe kàyéfì fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún, àmọ́ ní báyìí, àwùjọ àwọn olùṣèwádìí kan, tí wọ́n ń lo ìmọ̀ iṣẹ́ ẹ̀rọ tó ń mọ bí ìsẹ̀lẹ̀ ṣe ń wáyé láti fi ṣàyẹ̀wò ibi tó jìnnà jù lọ nínú ọgbà náà, ti ṣe àwárí kan tó yani lẹ́nu. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì láti Yunifásítì Utah sọ pé, àwọn ibi tí ìmọ́lẹ̀ olóró wà ní Yellowstone pọ̀ gan-an ju bí wọ́n ṣe rò tẹ́lẹ̀ lọ. Àwọn òkúta gbígbóná tó lè kún Grand Canyon ní ìlọ́po mẹ́rìnlá ló wà lábẹ́ àwọn ibi tó fani mọ́ra tó wà nínú ọgbà náà àtàwọn òpópónà tí wọ́n lè gbà rìnrìn àjò. Ọ̀pọ̀ jù lọ nínú rẹ̀ ló wà nínú ibi tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣàwárí kan tí wọ́n ti ń kó ìmọ́lẹ̀ jáde látinú ilẹ̀, èyí táwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì mẹ́nu kàn nínú ìwádìí kan tí wọ́n gbé jáde lọ́jọ́ Thursday nínú ìwé ìròyìn Science. Ó lè ran àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì lọ́wọ́ láti mọ ìdí tí àwọn ìbúgbàù tó wáyé ní Yellowstone nígbà àtijọ́ fi jẹ́ àwọn ìbúgbàù tó lágbára jù lọ tó wáyé lórí Ilẹ̀ Ayé ní àràádọ́ta ọ̀kẹ́ ọdún tó kọjá. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì tó wà ní ìpínlẹ̀ Utah náà tún ṣe àwòrán onípín mẹ́ta àkọ́kọ́ nípa bí ilẹ̀ ṣe máa ń gbóná lábẹ́ Yellowstone, èyí tó ní apá mẹ́ta nínú. Orísun ooru tó ga jù lọ ní Yellowstone jìn tó nǹkan bíi 440 sí 1,800 mílíọ̀nù lábẹ́ ilẹ̀ ayé, ó sì ṣeé ṣe kó wá láti inú ìmọ́lẹ̀ tó ti yó. Òun ló ń pèsè epo fún ibi tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ rí tó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀. Àpótí magma, tí àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ti mọ̀ nípa rẹ̀, wà ní orí omi náà, ó sì ń fa magma jáde. Ó wà ní nǹkan bíi kìlómítà mẹ́ta sí mẹ́sàn-án lábẹ́ ilẹ̀ ayé, òun ló sì ń fún àwọn ìsun omi tó ń jó, àwọn ìkùukùu tó ń rú jáde àti àwọn nǹkan amóríyá míì tó gbóná lókun. Ìwọ̀nba omi tó wà níbẹ̀ nìkan jẹ́ ìlọ́po méjì ààbọ̀ ti ibi tí wọ́n ń pè ní Grand Canyon. Àmọ́, àwọn ibi gíga tí òkìtì òkìtì òkìtì òkìtì náà wà kò túmọ̀ sí pé àwọn ihò abàmì méjèèjì yìí lè fi àpáta tó ti yọ́ kún àfonífojì Grand Canyon. Èyí tó pọ̀ jù lọ nínú àwọn ihò magma wọn ló jẹ́ àpáta gbígbóná - àmọ́ tó lágbára, èyí tó ní ihò, bíi ti ìpẹ́, tí ó sì kún fún àwọn àpáta olómi. Bákan náà, àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì náà sọ pé àwárí yìí kò túmọ̀ sí pé ìmọ́lẹ̀ tó ń rọ̀ mọ́ ilẹ̀ ti pọ̀ ju ti tẹ́lẹ̀ lọ. Wọn kì í sì í ṣe...
Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì wọn ẹgbẹẹgbẹ̀rún ìmìtìtì ilẹ̀ kéékèèké ní Yellowstone láti ṣàyẹ̀wò ilẹ̀ lábẹ́ rẹ̀. Wọ́n ṣàwárí ìkùdu omi ńlá kan tí àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ti mọ̀ nípa rẹ̀ tẹ́lẹ̀. Ìbúgbàù tó wáyé nígbà àtijọ́ nínú òkè ńlá Yellowstone ni àwọn ìbúgbàù tó tóbi jù lọ láyé.