Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkọsílẹ̀: Àwọn ará Sumer ìgbàanì gbà gbọ́ pé òrìṣà Nergal, ìyẹn ọlọ́run ogun àti àrùn ni Máàsì. Nígbà ayé àwọn ará Sumer, Nérgálì kì í ṣe ọlọ́run pàtàkì, àmọ́ nígbà tó yá, ìlú Nínéfè ni olórí ibi ìjọsìn rẹ̀. Nínú àwọn ìwé tí wọ́n kọ ní Mesopotámíà, wọ́n pe Máàsì ní "ìràwọ̀ tó ń pinnu ohun tó máa ṣẹlẹ̀ sí àwọn òkú". Àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ nípa sánmà ní Íjíbítì ìgbàanì ṣàkọsílẹ̀ wíwà tí òṣùpá ń rìn kiri lójú ọ̀run lálẹ́, nígbà tó sì fi máa di ọdún 1534 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, wọ́n ti mọ bí òṣùpá ṣe ń yí padà. Nígbà tí Ilẹ̀ Ọba Bábílónì Tuntun ń ṣàkóso, àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ sánmà tó wà ní Bábílónì ti ń ṣàkọsílẹ̀ bí àwọn pílánẹ́ẹ̀tì ṣe wà, wọ́n sì ń ṣàkíyèsí bí wọ́n ṣe ń ṣe. Wọ́n mọ̀ pé òṣùpá Mars máa ń yípo lọ́nà mẹ́tàdínlógójì, tàbí kó yípo lọ́nà méjìlélógójì nínú ìràwọ̀ zodiac, ní gbogbo ọdún mọ́kàndínlọ́gọ́rin. Wọ́n wá àwọn ọ̀nà ìṣirò tí wọ́n fi ń ṣe àtúnṣe kéékèèké sí ibi tí àwọn pílánẹ́ẹ̀tì wà. Ní èdè Gíríìkì ìgbàanì, wọ́n ń pe pílánẹ́ẹ̀tì náà ní Πυρόεις. Ní ọ̀rúndún kẹrin Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, Aristotle sọ pé Mars ti parẹ́ lẹ́yìn Òṣùpá nígbà tí òṣùpá bá ń bo oòrùn, èyí tó fi hàn pé pílánẹ́ẹ̀tì náà jìnnà sí i. Ptolemy, ọmọ ilẹ̀ Gíríìsì kan tó ń gbé ní Alẹkisáńdíríà, gbìyànjú láti yanjú ìṣòro bí òṣùpá ṣe máa ń yí po. Àpẹẹrẹ Ptolemy àti iṣẹ́ tí ó ṣe lórí ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ òfuurufú ni wọ́n fi hàn nínú ìwé Almagest tí ó ní ìdìpọ̀ ọ̀pọ̀ ìwé nínú, èyí tí ó di ìwé tí ó ní àṣẹ lórí ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ òfuurufú ní Ìwọ̀-oòrùn fún ọgọ́rùn-ún ọdún mẹ́rìnlá tó tẹ̀ lé e. Àwọn ìwé tí wọ́n kọ ní Ṣáínà ìgbàanì fi hàn pé àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ nípa sánmà ní Ṣáínà mọ òṣùpá náà ní nǹkan bí ọ̀rúndún kẹrin ṣáájú Sànmánì Kristẹni. Ní ọ̀rúndún karùn-ún Sànmánì Kristẹni, ìwé àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ nípa sánmà tí wọ́n ń pè ní Surya Siddhanta, tó jẹ́ ìwé ilẹ̀ Íńdíà, fojú díwọ̀n gígùn òṣùpá Mars. Ní àwọn àṣà Ìlà Oòrùn Asia, Mars ni wọ́n máa ń pè ní "ìràwọ̀ iná" (Chinese: 火星), ní ìbámu pẹ̀lú àwọn eroja márùn-ún. Ní ọ̀rúndún kẹtàdínlógún, Tycho Brahe díwọ̀n parallax ojoojúmọ́ ti Mars tí Johannes Kepler lò láti ṣe ìṣirò àkọ́kọ́ nípa ìlà tó jìnnà sí pílánẹ́ẹ̀tì náà. Nígbà tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í lo awò awọ̀nàjíjìn, wọ́n tún ṣe àwọn àyẹ̀wò kan nípa bí òṣùpá ṣe máa ń yípo òṣùpá lójoojúmọ́, kí wọ́n lè mọ...  Ìbéèrè: Ọdún wo ni Cassini kọ́kọ́ ṣe é?
ọdún 1672