Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àlàfo: Orílẹ̀-èdè New Zealand jẹ́ ọ̀kan lára àwọn ilẹ̀ tó gbẹ̀yìn táwọn èèyàn kọ́ sí. Ìwádìí tí wọ́n ṣe nípa ìtànṣán carbon, àwọn ẹ̀rí tó fi hàn pé igbó ń pa run àti bí DNA mitochondrial ṣe ń yí padà láàárín àwọn èèyàn Māori fi hàn pé àwọn ará Ìlà Oòrùn Polynesia ló kọ́kọ́ tẹ̀dó sí New Zealand láàárín ọdún 1250 sí 1300, tí wọ́n sì parí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìrìn àjò ìrìn àjò láti àwọn erékùṣù tó wà ní gúúsù Òkun Pàsífíìkì. Láàárín ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún tó tẹ̀ lé e, àwọn olùgbé wọ̀nyí bẹ̀rẹ̀ sí ní àṣà ìbílẹ̀ tó yàtọ̀ sí tiwọn, èyí tá a wá mọ̀ sí Māori báyìí. A pín àwọn èèyàn náà sí iwi (àwọn ẹ̀yà) àti hapū (àwọn ẹ̀yà kéékèèké) tí wọ́n máa ń fọwọ́ sowọ́ pọ̀ nígbà mìíràn, tí wọ́n á máa bára wọn díje nígbà mìíràn, tí wọ́n á sì máa bára wọn jà nígbà mìíràn. Nígbà kan, àwùjọ àwọn Maori ṣí lọ sí Rēkohu, tí a mọ̀ sí àwọn Erékùṣù Chatham nísinsìnyí, níbi tí wọ́n ti mú àṣà Moriori wọn tó yàtọ̀ síra jáde. Àwọn Moriori ti fẹ́rẹ̀ẹ́ parun pátápátá láàárín ọdún 1835 àti 1862, èyí tó pọ̀ jùlọ jẹ́ nítorí ìkọlù Taranaki Māori àti ìfiniṣẹrú ní àwọn ọdún 1830, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn àrùn ilẹ̀ Yúróòpù tún kópa. Lọ́dún 1862 kìkì èèyàn mọ́kànlélọ́gọ́rùn-ún [101] ló ṣẹ́ kù, ẹni tó gbẹ̀yìn lára àwọn Moriori tí wọ́n mọ̀ pé wọ́n jẹ́ ọmọ ìbílẹ̀ kú lọ́dún 1933.  Ìbéèrè: Ẹ̀yà méjì wo ni àwọn Maori pín sí?
iwi (àwọn ẹ̀yà) àti hapū (àwọn ẹ̀yà kéékèèké)