Kọ ọ̀rọ̀ tó wà nísàlẹ̀ yìí sí i: Africa Vetus ("Áfíríkà Àtijọ́"), ìyẹn ilẹ̀ tí Kátágì tó jẹ́ ará Fòníṣíà ń ṣàkóso lé lórí (ìyẹn nǹkan bí àríwá ìlà oòrùn Túnísì òde òní), bọ́ sí ọwọ́ àwọn ará Róòmù lẹ́yìn tí wọ́n ṣẹ́gun Kátágì níkẹyìn tí wọ́n sì pa á run ní òpin Ọdún Kẹtàdínlógún Sànmánì Kristẹni
Ogun Punic Kẹta (146 BC). Àwọn ará Róòmù mọyì bí ilẹ̀ ibẹ̀ ṣe máa ń méso jáde gan-an, ó sì pọ̀ gan-an ju ti òde òní lọ. Ìpínlẹ̀ náà kún fún àwọn èèyàn (c. 1.5 milionu olugbe, to fẹrẹ jẹ kanna bi Ilu Gẹẹsi ti ode oni) ati pe, nipasẹ 50 BC, orisun pataki julọ ti ipese ọkà ti Ilu Rome. Wọ́n sọ pé ilẹ̀ Áfíríkà ló ń pèsè oúnjẹ fún àwọn ará Róòmù fún oṣù mẹ́jọ lọ́dún, Íjíbítì ló sì ń pèsè oúnjẹ fún oṣù mẹ́rin tó kù. Ilẹ̀ náà jẹ́ ilẹ̀ tí àwọn onílé tó ń gbé níbi tí kò sí nílẹ̀ ti ní àwọn ilẹ̀ ńláńlá ("latifundia"). Ọ̀gbẹ́ni Pliny Àgbà sọ pé nígbà ayé olú ọba Nero (tó ṣàkóso ní ọdún 54 sí 68 Sànmánì Kristẹni), kìkì àwọn ọ̀gágun mẹ́fà tó jẹ́ ará Róòmù ló ni ìdajì ilẹ̀ tí wọ́n lè fi dáko ní àgbègbè náà. Títí di ọdún 45 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, ìyókù àríwá ìwọ̀ oòrùn Áfíríkà ni wọ́n ṣètò gẹ́gẹ́ bí àwọn orílẹ̀-èdè alágbèéká Róòmù méjì, Numidia (Tripolitania, ìwọ̀ oòrùn Tunisia/ìlà oòrùn Algeria) àti Mauretania (àárín gbùngbùn/ìwọ̀ oòrùn Algeria àti Morocco).