Kọ́kọ́ parí gbólóhùn yìí: Iṣẹ́ ìwakùsà ní Rhondda ń bá a lọ láti gbòòrò sí i ní ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún ogún, bó tilẹ̀ jẹ́ pé kò tún sí àwọn ibi ìwakùsà mìíràn tí wọ́n rì sí nílùú Porth. Iye àwọn èèyàn náà ń pọ̀ sí i, àmọ́ nǹkan ò rọgbọ fún wọn lẹ́yìn Ìlọsílẹ̀ Gíga Jù Lọ, nígbà tó sì fi máa di ìdajì àwọn ọdún 1920, iye àwọn òṣìṣẹ́ tó ń wa kùsà ti ń pọ̀ sí i. Àwọn nǹkan tún wá burú sí i lẹ́yìn àjálù tó wáyé
ìwọ́de gbogbo gbòò tó wáyé lọ́dún 1926 ló mú kí ọ̀pọ̀ àwọn awakùsà pàdánù iṣẹ́ fún ọ̀pọ̀ oṣù. Níwọ̀n ìgbà tí lílo ẹ̀rọ ṣe mú kí àwọn àgbègbè ìwakùsà mìíràn túbọ̀ máa mówó wọlé, àwọn ilé ìwakùsà Rhondda tí kò wúlò mọ́ tí wọ́n rì ní nǹkan bí ọdún márùndínlógójì sẹ́yìn kò lè mú ara wọn dọ̀tun, wọ́n sì bẹ̀rẹ̀ sí í pa ọ̀kan-ò-jọ̀kan. Bíi tàwọn ìlú yòókù ní Rhondda, ìlú Porth wà nídìí iṣẹ́ ìwakùsà nìkan, nígbà tó sì wó lulẹ̀, ọ̀pọ̀ èèyàn ni kò níṣẹ́ lọ́wọ́, èyí sì mú kí àwọn èèyàn ṣí lọ síbòmíì láti lọ ṣiṣẹ́. Nígbà tí Ogun Àgbáyé Kejì ń lọ lọ́wọ́, nǹkan rọlẹ̀ fúngbà díẹ̀, nígbà tó sì di pé iṣẹ́ pọ̀ sí i. Eyi jẹ apakan nitori iwulo fun okuta epo Rhondda, ṣugbọn tun nitori awọn ile-iṣẹ iṣọn nla ti a kọ ni Bridgend, Hirwaun ati Treforest si eyiti awọn oṣiṣẹ nlọ. Nígbà tí ogun parí, ó hàn gbangba pé àìríṣẹ́ṣe yóò padà wá, ṣùgbọ́n láti rí i dájú pé àwọn òṣìṣẹ́ tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ rí ní ilé-iṣẹ́ tí wọ́n ti jèrè láti ọdún mẹ́fà sẹ́yìn kò sọ nù, ìjọba ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì gbé òfin nípa pínpín àwọn òṣìṣẹ́ jáde ní ọdún 1945. Eyi ri awọn ile-iṣẹ tuntun 25 wa si Rhondda, mẹfa ninu wọn ti o da ni Porth. Wọn wa lati ile-iṣẹ iṣelọpọ apoti Messrs. Jacob Beatus, ile-iṣẹ iṣere irin ati ẹka ti Remploy ti o ni ifọkansi si awọn oṣiṣẹ alaabo.