Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Àwọn olùṣèwádìí ti parí ìwádìí àkọ́kọ́ tó kún rẹ́rẹ́ nípa àwọn kòkòrò àrùn tó ń gbé inú àwọn ẹ̀yà kan tí wọn ò tíì rí rí rí lágbàáyé, tí wọ́n sì ń gbé inú wọn. Wọ́n sọ pé àbájáde ìwádìí náà fi bí ọ̀nà ìgbésí ayé àti oúnjẹ òòjọ́ ṣe yí wa padà tó hàn, àti pé àwọn kòkòrò bakitéríà tí wọ́n rí lè ṣàǹfààní fún àwùjọ òde òní. Àwọn olùṣèwádìí ṣàyẹ̀wò àwọn ohun alààyè kéékèèké tó wà lára àwọn Yanomami tó ń gbé ní abúlé àdádó kan ní Amazon ní Venezuela, tí wọn kò tíì bá àwọn tí kì í ṣe Yanomami pàdé rí. Nǹkan bí ẹgbẹ̀rún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n [26,000] Yanomami ló ń gbé ní Brazil, tí ẹgbẹ̀rún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún [15,000] sì wà ní Venezuela, èyí tó pọ̀ jù lọ nínú wọn ló ń gbé láwọn ibi tí ìjọba àpapọ̀ dáàbò bò, nítòsí àwọn odò àtàwọn òkè tó jìnnà réré. Ẹ̀yà Yanomami jẹ́ ẹ̀yà ìbílẹ̀ kan ní àgbègbè Amazon ní Gúúsù Amẹ́ríkà. Nǹkan bí ẹgbẹ̀rún mẹ́rìndínlọ́gbọ̀n [26,000] Yanomami ló ń gbé ní Brazil àti ẹgbẹ̀rún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún [15,000] ní Venezuela, èyí tó pọ̀ jù lọ nínú wọn ló ń gbé láwọn ibi tí ìjọba àpapọ̀ dáàbò bò nítòsí àwọn odò àtàwọn òkè tó jìnnà réré. Àwọn Yanomami máa ń ṣọdẹ, wọ́n sì máa ń kó àwọn nǹkan jọ. Wọ́n máa ń ṣa ọ̀gẹ̀dẹ̀, èso ìgbà ẹ̀ẹ̀rùn, ẹ̀fọ́ igi ọ̀pẹ, àti ọ̀gẹ̀dẹ̀. Wọ́n máa ń pa àwọn ẹyẹ, àwọn ẹranko tó ń ríran, àwọn kòkòrò, àwọn ìpé, àwọn ẹja kéékèèké àti àwọn ẹyẹ tó ń jẹ ẹja, àwọn ọ̀bọ tàbí tapir. Àwùjọ yìí kì í gbin oúnjẹ tàbí kí wọ́n máa sin ẹran ọ̀sìn. Àwọn olùṣèwádìí náà rí i pé àwọn Yanomami ní àwọn kòkòrò tín-tìn-tín tó ní onírúurú kòkòrò bakitéríà àti apilẹ̀ àbùdá tó pọ̀ jù lọ nínú èyí tí wọ́n tíì rí nínú àwùjọ èèyàn kan rí. Àwọn ògbógi ní Yunifásítì San Diego sọ pé: 'Èyí fi hàn pé oúnjẹ táwọn ará Ìwọ̀ Oòrùn ayé ń jẹ àti ọ̀nà tí wọ́n ń gbà gbé ìgbésí ayé wọn ń nípa tó lágbára lórí àwọn ohun tín-tìn-tín tó wà nínú ara wa.' Ọ̀gbẹ́ni Rob Knight, tóun náà wà lára àwọn tó ṣe ìwádìí náà sọ pé: 'Bí a bá kẹ́kọ̀ọ́ nípa àwọn kòkòrò tó ń gbé inú àwọn èèyàn tó ń gbé láwọn ibi tó jìnnà réré, ó lè jẹ́ ká lóye àwọn kòkòrò tó ń gbé inú àwọn èèyàn tí kòkòrò àrùn ń pa lára nítorí pé wọ́n ń lo oògùn apakòkòrò àrùn, wọ́n ń gbé inú àwọn ilé tí wọ́n ti pa mọ́, wọn kì í sì í jáde níta.' Nínú ìwádìí tuntun tí a tẹ̀ jáde ní April 17 nínú ìwé ìròyìn Science Advances, àwọn olùṣèwádìí ṣe àdàkọ àwọn microbiomes ti àwọn ènìyàn Yanomami tí ń gbé ní abúlé àdádó kan ní Amazon ní Venezuela tí wọn kò tíì ní ìfararora tẹ́lẹ̀ pẹ̀lú àwọn tí kì í ṣe Yanomami. Ìsọfúnni yìí fi hàn, fún ìgbà àkọ́kọ́, àwọn irú kòkòrò bakitéríà tó ń bá àwọn èèyàn gbé tí wọn kò tíì bá àwùjọ oníṣòwò pàdé rí, títí kan oúnjẹ àti oògùn apakòkòrò àrùn ti Ìwọ̀ Oòrùn ayé. 'Àwọn ohun tá a rí fi hàn pé ó pọn dandan kí...
Àwọn olùṣèwádìí ṣe àdàkọ àwọn microbiomes ti àwọn ènìyàn Yanomami ní Amazon. Ìdánwò fi hàn pé wọ́n ní àwọn ohun alààyè inú ara pẹ̀lú oríṣiríṣi kòkòrò àrùn àti iṣẹ́ àbùdá tí a kò rí irú rẹ̀ rí nínú ẹgbẹ́ ènìyàn. Àwọn kòkòrò àrùn tí wọ́n rí lè ṣàǹfààní fún àwùjọ òde òní.