Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àlàfo: Ọ̀pọ̀ ọ̀rúndún ni Borobudur fi wà lábẹ́ eérú òkè ayọnáyèéfín àti igbó kìjikìji. Àdììtú ṣì ni ohun tó fà á tí wọ́n fi pa á tì. A ò mọ ìgbà tí wọ́n dáwọ́ lílo ohun ìrántí náà dúró àti ìgbà tí àwọn ẹlẹ́sìn Búdà kò lọ síbẹ̀ mọ́. Ni ibikan laarin ọdun 928 ati 1006, Ọba Mpu Sindok gbe olu-ilu ti ijọba Medang lọ si agbegbe ti East Java lẹhin lẹsẹsẹ awọn eruptions volcanic; ko daju boya eyi ni ipa lori fifi silẹ, ṣugbọn ọpọlọpọ awọn orisun mẹnuba eyi bi akoko ti o ṣeeṣe julọ ti fi silẹ. A mẹ́nu kan ilé náà ní pẹrẹu títí di c. 1365, ninu Mpu Prapanca's Nagarakretagama, ti a kọ ni akoko Majapahit ati darukọ "vihara ni Budur". Soekmono (1976) tun mẹnuba igbagbọ ti o gbajumọ pe awọn ile-oriṣa ti parun nigbati awọn olugbe yipada si Islam ni ọrundun 15th. A ko gbagbe iranti naa patapata, botilẹjẹpe awọn itan eniyan ni rọra yipada lati ogo rẹ ti o ti kọja si awọn igbagbọ ẹtan diẹ sii ti o ni nkan ṣe pẹlu orire buburu ati ipọnju. Àwọn àkọsílẹ̀ méjì kan tí wọ́n kọ ní èdè Javanese ní ọ̀rúndún kejìdínlógún (babad) mẹ́nu kan àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ kan tó máa ń yọrí sí àjálù tí wọ́n bá rí òkúta yìí. Gẹ́gẹ́ bí Babad Tanah Jawi (tàbí Ìtàn Java) ṣe sọ, ọ̀pá ìrántí náà jẹ́ ohun tí ó ṣekú pa Mas Dana, ọlọ̀tẹ̀ tí ó ṣọ̀tẹ̀ sí Pakubuwono I, ọba Mataram ní 1709. A sọ pé a ti sàga ti òkè "Redi Borobudur" tí àwọn ọ̀tẹlẹ̀múyẹ́ náà sì ti ṣẹ́gun tí ọba sì ti dájọ́ ikú fún wọn. Ninu Babad Mataram (tabi Itan-akọọlẹ ti Ijọba Mataram), a so ohun iranti naa pọ pẹlu aibanujẹ ti Prince Monconagoro, ọmọ-alade ade ti Yogyakarta Sultanate ni ọdun 1757. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n sọ pé kò yẹ kéèyàn lọ síbi ìrántí náà, "ó mú ohun tí wọ́n kọ pé ó jẹ́ ọ̀gágun tí wọ́n fi sẹ́wọ̀n nínú àhámọ́ kan (ìyẹn ère kan tó wà nínú ọ̀kan lára àwọn ibi ìkóhun-ìṣẹ̀ǹbáyé-sí tí wọ́n gbẹ́ náà)". Nígbà tó pa dà sí ààfin rẹ̀, ó ṣàìsàn, ó sì kú lọ́jọ́ kan lẹ́yìn náà.  Ìbéèrè: Kí ló ṣẹlẹ̀ sí Ọmọ Aládé Monconagoro nígbà tó padà sí ààfin rẹ̀?
ó ṣàìsàn, ó sì kú