Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Ìlà: Àwọn èèyàn ti ń gbé ní Ratanakiri láti ìgbà ayé òkúta tàbí ìgbà ayé bàbà, òwò láàárín àwọn tó ń gbé orí òkè àti àwọn ìlú tó wà ní etíkun Gulf of Thailand sì ti bẹ̀rẹ̀ láti nǹkan bí ọ̀rúndún kẹrin Sànmánì Kristẹni. Àwọn Annamites, àwọn Cham, àwọn Khmer, àtàwọn Thai gbógun ti àgbègbè yìí nígbà tó ṣì kéré, àmọ́ kò sí ìjọba kan tó ṣàkóso àgbègbè náà lábẹ́ àkóso kan ṣoṣo. Láti ọ̀rúndún kẹtàlá tàbí ṣáájú ìgbà yẹn títí di ọ̀rúndún kọkàndínlógún, àwọn oníṣòwò ẹrú tí wọ́n jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Khmer, Lao, àti Thai máa ń gbógun ti àwọn abúlé tó wà láwọn òkè ńlá. Àwọn alákòóso Laotian tó wà ládùúgbò náà ló ṣẹ́gun àgbègbè náà ní ọ̀rúndún kejìdínlógún, àwọn ará Thailand sì ṣẹ́gun àgbègbè náà ní ọ̀rúndún kọkàndínlógún. Ilẹ̀ náà di ara ilẹ̀ French Indochina lọ́dún 1893, ìjọba ìbílẹ̀ sì wá rọ́pò òwò ẹrú. Àwọn ọmọ ilẹ̀ Faransé kọ́ àwọn oko ńláńlá tí wọ́n ti ń gbin ọ̀dà gúúsù, pàápàá ní Labansiek (ìlú Banlung òde òní); wọ́n lo àwọn ọmọ ìbílẹ̀ láti fi kọ́lé àti láti fi kórè ọ̀dà gúúsù. Nígbà tí ilẹ̀ tí Ratanakiri wà lónìí wà lábẹ́ ìjọba ilẹ̀ Faransé, wọ́n kó ilẹ̀ náà kúrò ní orílẹ̀-èdè Siam (Thailand) lọ sí orílẹ̀-èdè Laos, lẹ́yìn náà wọ́n kó o lọ sí orílẹ̀-èdè Cambodia. Botilẹjẹpe awọn ẹgbẹ oke-nla kọkọ tako awọn alákòóso ileto wọn, nipasẹ opin akoko ileto ni ọdun 1953 wọn ti tẹriba. Agbegbe Ratanakiri ni a ṣẹda ni ọdun 1959 lati inu ilẹ ti o jẹ agbegbe ila-oorun ti Agbegbe Stung Treng. Orukọ Ratanakiri (រតនគិរី) ni a ṣẹda lati awọn ọrọ Khmer រតនៈ (ratana "gem" lati Sanskrit ratna) ati គិរី (kiri "òkè" lati Sanskrit giri), ti o ṣe apejuwe awọn ẹya meji fun eyiti a mọ igberiko naa. Láàárín ọdún 1950 àti 1960, Norodom Sihanouk dá ètò ìdàgbàsókè àti ìpolongo Khmerisation sílẹ̀ ní àríwá ìlà oòrùn Cambodia tí wọ́n ṣe láti mú àwọn abúlé wá sábẹ́ àkóso ìjọba, láti dín ipa àwọn ọ̀tẹ̀múyẹ́ ní àgbègbè náà kù, àti láti "mú àwọn àwùjọ abínibí ṣe". A fi ipá kó àwọn kan lára àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Khmer Loeu lọ sí àwọn àfonífojì kí wọ́n lè kọ́ wọn ní èdè àti àṣà Khmer, a kó àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Khmer láti àwọn ibòmíràn ní Cambodia wá sí àgbègbè náà, a sì tún kọ àwọn ojú ọ̀nà àti àwọn oko ńlá tí wọ́n ti ń gbin òwú. Lẹ́yìn tí wọ́n ti dojú kọ ipò iṣẹ́ tó le gan-an àti iṣẹ́ tí wọ́n ń fi tipátipá ṣe láwọn ọgbà àjàrà, ọ̀pọ̀ àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Khmer Loeu ló fi ìlú ìbílẹ̀ wọn sílẹ̀...  Ìbéèrè: Èdè wo ni ọ̀rọ̀ náà Ratanakiri túmọ̀ sí "òkúta iyebíye"?
Èdè Khmer