Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àlàfo: Àpẹẹrẹ tí ó wà fún ìpilẹ̀ṣẹ̀ ètò oòrùn (pẹ̀lú ayé) ni àbá nípa òòfà oòrùn. Nínú àwòkọ́ṣe yìí, àwọsánmà ńlá kan tó ń yí po tó ní eruku àti gáàsì láàárín àwọn ìràwọ̀ tí wọ́n ń pè ní àwọsánmà oòrùn ni wọ́n fi dá Oòrùn àti àgbájọ ìràwọ̀ tó wà nínú rẹ̀. Ó ní hydrogen àti helium tí a dá ní kété lẹ́yìn Big Bang 13.8 Ga (ọ̀pọ̀ bílíọ̀nù ọdún sẹ́yìn) àti àwọn èròjà tí ó wúwo tí àwọn supernovae tú jáde. Ní nǹkan bí 4.5 Ga, àwọsánmà náà bẹ̀rẹ̀ sí í dín kù tí ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé ìgbì tí ó fa ìṣẹ̀lẹ̀ náà láti inú supernova tí ó wà nítòsí ló fa èyí. Ìgbóná ìmìtìtì ì bá tún mú kí ìmọ́lẹ̀ náà máa yípo. Bí àwọsánmà náà ṣe bẹ̀rẹ̀ sí í yára sí i, agbára ìlọ́po rẹ̀, àti àìlèṣe rẹ̀ mú kí ó di àwo pẹlẹbẹ kan tí ó dúró sán - án sí àlàfo ìyípadà rẹ̀. Àwọn ìdààmú kéékèèké tí ó jẹ́ àbájáde ìkọlù àti ìyí ìyí ti àwọn ìdọ̀tí ńláńlá mìíràn dá ọ̀nà tí àwọn pílánẹ́ẹ̀tì tí ó tóbi bíi kìlómítà bẹ̀rẹ̀ sí dá, tí wọ́n ń yípo àárín àárín ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ìyípo ì Lẹ́yìn tí ìfọwọ́sowọ́pọ̀ náà bá wáyé, ìràwọ̀ T Tauri kan bẹ̀rẹ̀ sí í jó, ó sì di Oòrùn. Àmọ́ ní apá ìta ìkùukùu náà, agbára òòfà mú kí àwọn ohun tó wà nínú rẹ̀ pọ̀ sí i ní àyíká àwọn ohun tó ń fa ìdàrúdàpọ̀ àti eruku, àwọn ohun tó kù lára àwo pẹlẹbẹ àwọn pílánẹ́ẹ̀tì sì bẹ̀rẹ̀ sí pín sí àwọn ìrùka. Bí àwọn pílánẹ́ẹ̀tì ṣe ń pọ̀ sí i lọ́nà tó kàmàmà, ńṣe ni àwọn nǹkan tó túbọ̀ ń tóbi sí i, ìyẹn eruku àti ìdọ̀tí, ń kóra jọ pọ̀ láti di àwọn pílánẹ́ẹ̀tì. Ilẹ̀ ayé dá ní ọ̀nà yìí ní nǹkan bí bílíọ̀nù 4.54 ọdún sẹ́yìn (pẹ̀lú ìdánilójú 1%) ó sì parí ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún láàárín 10<unk>20 mílíọ̀nù ọdún. Afẹ́fẹ́ oòrùn tí ìràwọ̀ T Tauri tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣẹ̀ṣẹ̀ dá mú èyí tó pọ̀ jù lọ lára àwọn nǹkan tó wà nínú àlàfo náà kúrò, ìyẹn àwọn nǹkan tí kò tíì di ara tó tóbi. Ìgbésẹ̀ kan náà ni a retí láti mú àwọn àwo n àfikún jáde ní àyíká gbogbo àwọn ìràwọ̀ tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ ń dá nínú àgbáyé, àwọn kan nínú wọn sì ń mú àwọn pílánẹ́ẹ̀tì jáde. Ilẹ̀-ayé àkọ́kọ́ dàgbà nípa àfikún títí tí àárín rẹ̀ fi gbóná tó láti yó àwọn irin líle, siderophile. Àwọn irin wọ̀nyí máa ń pọ̀ gan-an ju àwọn èròjà tí wọ́n ń pè ní silicates lọ, torí náà wọ́n máa ń rì. Ohun tí...  Ìbéèrè: kí ló yára?
ìkùukùu