Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Ẹ̀rí ti wá hàn kedere pé àṣìṣe kan wáyé nígbà ogun tó mú kí ẹgbẹẹgbẹ̀rún owó ògidì góòlù ilẹ̀ Rọ́ṣíà, tí wọ́n rò pé wọ́n fẹ́ kó lọ sí Amẹ́ríkà, ṣòfò nínú Odò Clyde. Wọ́n kó àwọn ọ̀rá wúrà àti fàdákà náà sínú ọkọ̀ ojú omi kan tí wọ́n ń pè ní Irish Sea nígbà kan rí nílùú Murmansk, wọ́n sì yí ọkọ̀ náà pa dà di ọkọ̀ ogun, wọ́n sì tún bọ́ ọ kúrò lára ọkọ̀ náà kí ó lè máa bá àwọn tó ń rìnrìn àjò lọ síbi tó léwu ní Àríwá Òkun Àríwá. Owó náà ni wọ́n fi sanwó fún àwọn ará Amẹ́ríkà fún àwọn ohun ìjà tí wọ́n kó lọ sí Rọ́ṣíà nígbà kan lára àwọn àkókò tó le jù lọ nínú Ogun Àgbáyé Kejì. Tẹle si isalẹ fun fidio. wọ́n kó àwọn nǹkan iyebíye náà sínú ọkọ̀ òkun kan tó ń jẹ́ hms ulster queen (tó wà nínú àwòrán yìí) lọ́dún 1942, wọ́n sì fẹ́ kó wọn lọ sí orílẹ̀ - èdè amẹ́ríkà kí wọ́n lè san owó àwọn ohun ìjà tí wọ́n rà nígbà tí ọkọ̀ òkun náà gbé àwọn ohun iyebíye náà sọ nù. Ọkọ̀ ojú omi tí wọ́n ń pè ní HMS Ulster Queen, dé ìlú Greenock ní oṣù November ọdún 1942, lẹ́yìn ọjọ́ mẹ́tàlá tí wọ́n ti wà lójú òkun, tí àwọn ọkọ̀ ojú omi U-boat ti ilẹ̀ Jámánì sì rì ọkọ̀ ojú omi méjì. Àmọ́ nígbà tí wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí gbé àwọn àpótí ìṣúra náà sínú ọkọ̀ ojú omi kan tó ti ń dúró de wọn, ọkọ̀ ojú omi kan yẹ̀, ó sì ṣubú sínú omi tó kún fún ẹrẹ̀ náà. Irú ìbòjú àṣírí bẹ́ẹ̀ ló wà ní gbogbo iṣẹ́ náà, a kò mọ̀ bóyá wọ́n rí i. Kódà, ìwé àṣírí kan tí ọ̀kan lára àwọn onímọ̀ ẹ̀rọ tó wà nínú ọkọ̀ ojú omi náà ń kọ ló jẹ́ ká mọ ohun tó ṣẹlẹ̀ yìí, ọmọbìnrin rẹ̀ sì ti fi ìwé náà hàn wá fún ìgbà àkọ́kọ́. Ọkùnrin kan tó ń jẹ́ Leonard H. Thomas tó wá láti ìlú Edinburgh wà nínú ọkọ̀ ojú omi kan tó ń jẹ́ Ulster Queen, ó wà nínú ọkọ̀ ojú omi mẹ́rin tó ń lọ sí Murmansk àti Archangel tó wà ní apá àríwá ìwọ̀ oòrùn ilẹ̀ Rọ́ṣíà. Ọ̀gbẹ́ni Thomas ti di àṣà rẹ̀ láti máa kọ ọ̀pọ̀lọpọ̀ àkọsílẹ̀ àti àwòrán nígbà tó ń ṣiṣẹ́ gẹ́gẹ́ bí ọmọ ẹgbẹ́ awakọ̀ ní ọkọ̀ òkun ìwádìí RRS Discovery II ní Òkun Gúúsù. Ọmọ ọdún mẹ́tàdínlógún ni nígbà tó wọ ọkọ̀ òkun Discovery ní ìlú Portsmouth tí wọ́n ti bí i. Ó ń bá àwọn ìwé rẹ̀ lọ lórí àwọn ọkọ̀ ojú omi náà - ṣùgbọ́n ó mọ̀ pé bí ẹnikẹ́ni bá rí èyíkéyìí lára àwọn ìwé àkọsílẹ̀ rẹ̀, ó máa wà nínú wàhálà ńlá, ó fi kọ́ọ̀dù kọ àwọn ìwé náà, ó sì pa á mọ́ láṣìírí. Kó tó kú lọ́dún 2000, lẹ́ni ọdún méjìdínláàádọ́rùn-ún [88] ó kọ díẹ̀ lára àwọn ìwé náà sínú ìwé ìròyìn alábala mẹ́rin, èyí tí ọmọbìnrin rẹ̀, Leona Thomas, ti ṣe àtúnṣe rẹ̀ sí ìwé kan báyìí. Ọkùnrin kan tó ń jẹ́ Leonard H. Thomas tó wá láti ìlú Edinburgh wà nínú ọkọ̀ ojú omi kan tó ń jẹ́ Ulster Queen, ó sì kó àwọn èèyàn lọ sí apá àríwá ìwọ̀ oòrùn ilẹ̀ Rọ́ṣíà, ó sì tún kó wọn padà....
Onímọ̀ ẹ̀rọ ní Edinburgh ṣàlàyé bí wọ́n ṣe pàdánù owó náà lásìkò iṣẹ́ àṣírí kan. Leonard H. Thomas sìn lórí ọkọ̀ òkun HMS Ulster Queen nígbà tí wọ́n ń rìnrìn àjò lọ sí Àríwá Òkun Arctic. Àwọn ìwé àkọọ́lẹ̀ àṣírí rẹ̀ fi hàn pé àpò kan tí wọ́n fi ń kó àwọn ohun èèlò olówó iyebíye sọnù nígbà tí wọ́n ń gbé e lọ. ọ̀gbẹ́ni thomas kọ̀wé pé ó ṣubú sínú odò clyde nígbà tí wọ́n ń gbé e lọ sí ọkọ̀ òkun mìíràn. Ìṣẹ́ náà jẹ́ àṣírí tó bẹ́ẹ̀ tí a kò fi mọ̀ bóyá wọ́n rí àwọn ògidì náà.