Kọ́kọ́ parí gbólóhùn yìí: Ọdún 814 ṣáájú Sànmánì Kristẹni ni àwọn ará Fòníṣíà tó wá láti ìlú Tírè kọ́ ìlú Carthage, wọ́n sì mú òrìṣà ìlú náà, ìyẹn Melqart, dání. Carthage Àtijọ jẹ́ àkóso tí kò ṣe òfin fún àwọn ìlú-ìpínlẹ̀ Fòníṣíà ní gbogbo Àríwá Áfíríkà àti Sípéènì òde òní láti ọdún 575 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni títí di ọdún 146 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé ìlú tí wọ́n ń pè ní Carthage ló ń ṣàkóso rẹ̀ lẹ́yìn tí àwọn ọmọ ogun Bábílónì ṣẹ́gun Tírè. Nígbà tí agbára ìlú náà ń gbòòrò sí i, apá tó pọ̀ jù lọ ní ìwọ̀ oòrùn Mẹditaréníà ló wà lábẹ́ àkóso rẹ̀. Gbogbo ìgbà ni ilẹ̀ ọba náà máa ń bá orílẹ̀-èdè olómìnira Róòmù jagun, èyí sì yọrí sí ọ̀wọ́ àwọn ogun tí wọ́n ń pè ní Ogun Punic. Lẹ́yìn kẹta àti
nígbà tí ogun Punic parí, àwọn ọmọ ogun Róòmù pa ìlú Carthage run, wọ́n sì gbà á. Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo ilẹ̀ tí Kátágẹ́sì ní ló bọ́ sí ọwọ́ Róòmù.