Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Ọ̀gágun kan tó ti fẹ̀yìn tì wà lára ẹgbẹ̀rún kan àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tó nílò ìtọ́jú ọpọlọ lẹ́yìn tí wọ́n lo oògùn tó ń dènà àrùn ibà tí Ilé Iṣẹ́ Aṣòfin ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì fún wọn. Àkọsílẹ̀ tuntun tí Ilé Iṣẹ́ Ààbò gbé jáde fi hàn pé láti ọdún 2008, àwọn òṣìṣẹ́ 994 ni wọ́n ti tọ́jú fún àwọn ìṣòro ìlera ọpọlọ lẹ́yìn tí wọ́n ti fún wọn ní Lariam. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé Lariam - orúkọ ọjà fún oògùn mefloquine - ni àwọn ológun ilẹ̀ Amẹ́ríkà ti fòfin dè nítorí àwọn ìdààmú nípa àwọn àbájáde tó máa ń wá lẹ́yìn rẹ̀, Ẹ̀ka Ààbò ti kọ etí ikún sí àwọn ìpè láti dáwọ́ lílo oògùn náà dúró nínú ohun tí àwọn alárìíwísí sọ pé ó jẹ́ 'ìwà ìbàjẹ́' tó ń pọ̀ sí i. Major-General Alastair Duncan (àwòrán) wà ní ilé ìwòsàn tí wọ́n ti ń tọ́jú àwọn aláìsàn ọpọlọ lẹ́yìn tí wọ́n ti fún un ní oògùn náà kí wọ́n tó rán an lọ sí Sierra Leone. Gege bi Jonathan Owen ti Independent se so, Ogbeni Alastair Duncan ti o ti jade laye ti wa ni ile iwosan alaragbayida latari isele ibanujẹ ti o waye lẹhin ibanujẹ ti o waye ni oṣu mẹrin sẹyin. Wọ́n fún Ọ̀gágun Duncan ní oògùn Lariam kí wọ́n tó rán an lọ sí Sierra Leone. Ellen ìyàwó rẹ̀ sọ fún ìwé ìròyìn náà pé: 'Bí ẹgbẹ̀rún ọmọ ogun ti ròyìn àwọn àbájáde náà nígbà náà o lè ní ìdánilójú pé àwọn mìíràn wà tí wọn kò ròyìn wọn. Mo mọ̀ nípa díẹ̀ lára wọn, mo sì tún mọ̀ nípa ọ̀pọ̀ mìíràn. Àwọn àbájáde tó máa wà fún àkókò gígùn yìí á túbọ̀ máa hàn kedere láwọn ọdún tó ń bọ̀". Àwọn ọ̀rọ̀ tí Ìyáàfin Duncan sọ tẹ̀lé àwọn ọ̀rọ̀ tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ọmọ ogun tẹ́lẹ̀ tí wọ́n ti kọlu Ilé Iṣẹ́ Ààbò lórí lílo tí wọ́n ń lo Lariam. General Lord Dannatt sọ fun iwe naa pe o jẹ 'iyalẹnu' pe MoD tẹsiwaju lati ṣe ilana Lariam fun iwuwo ẹri nipa awọn ipa ẹgbẹ rẹ, o si rọ ọ lati lo awọn oogun egboogi-malaria miiran. A tún ti fara balẹ̀ ṣàyẹ̀wò bí àwọn ológun Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà ṣe ń lo Lariam. Àwọn aláṣẹ tó ń rí sí ọ̀ràn ìṣègùn lórílẹ̀-èdè náà ti ba oògùn náà lórúkọ jẹ́ gan-an. Àjọ tó ń rí sí oúnjẹ àti oògùn lórílẹ̀ - èdè Amẹ́ríkà kìlọ̀ pé Lariam lè fa àwọn ìṣòro ìlera ọpọlọ tó le koko, kò sì yẹ kí ẹnikẹ́ni tó bá ní ìsoríkọ́ lò ó. Lára wọn ni ìdààmú ọkàn, ìfararora, ìfòòró ẹni, ìró ara ẹni, àti ìsoríkọ́. Ní ọdún 2013, àjọ náà fún un ní 'ìkìlọ̀ tó wà nínú àpótí' - èyí tó burú jùlọ nínú irú rẹ̀ - nítorí...
Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ẹgbẹ̀rún èèyàn tó nílò ìtọ́jú ọpọlọ lẹ́yìn tí wọ́n lo oògùn olóró. Iṣẹ́ Àjọ Aláàbò ni pé kí wọ́n fún wọn ní oògùn Lariam tí wọ́n fi ń dènà àrùn ibà. Lára àwọn àbájáde tí oògùn náà máa ń ní ni àìsàn ọpọlọ àti ìró ara ẹni. Ogbeni alagbada alagbada Alastair Duncan ti o ti jade laye ti wa ni ile iwosan ọpọlọ. Wọ́n fún un ní oògùn náà kí wọ́n tó rán an lọ sí Sierra Leone.