Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  (CNN) Ní May 28, 2014, nǹkan bí èèyàn 7,000 kóra jọ sí pápá ìṣeré kan ní àgbègbè Xinjiang tó wà ní àríwá ìwọ̀ oòrùn China. Àmọ́, kì í ṣe pé wọ́n wá wo bọ́ọ̀lù àfẹsẹ̀gbá tàbí eré ìdárayá mìíràn tó gbayì ni. Kàkà bẹ́ẹ̀, ńṣe làwọn aláṣẹ ń gbé ọ̀pọ̀lọpọ̀ ẹlẹ́wọ̀n tí wọ́n wọ aṣọ aláwọ̀ osan jáde. Àwọn sójà tó dìhámọ́ra ń ṣọ́ àwọn ibi tí wọ́n ti ń jáde. Nínú ìgbẹ́jọ́ tí kò tọ̀nà, tí ó wáyé ní gbangba, àwọn ènìyàn márùndínláàádóje ni wọ́n dá lẹ́bi fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìwà ọ̀daràn tí ó ní í ṣe pẹ̀lú ìwà ipá ní agbègbè náà tí wọ́n sì fi wọ́n sẹ́wọ̀n. Wọ́n dájọ́ ikú fún mẹ́ta lára wọn. Ìdájọ́ tí wọ́n ṣe fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn jẹ́ apá kan ìpolongo "Strike Hard" ti China lòdì sí rúkèrúdò ní Xinjiang, ìpolongo tí ìjọba sọ pé wọ́n ṣe láti gbógun ti "apániláyà" àti "ìyapa". ṣùgbọ́n ó tún jẹ́ àfihàn àṣà kan tó fara hàn kedere lọ́dún tó kọjá káàkiri àgbáyé -- àwọn ìjọba ń lo ìyà ikú nínú àṣìṣe, àti ní àsìkò tí kò tọ́, láti gbógun ti ìwà ọ̀daràn àti ìpániláyà. Lónìí, àjọ Amnesty International ń gbé àgbéyẹ̀wò ọdọọdún rẹ̀ jáde nípa ìdájọ́ ikú jákèjádò ayé. Èyí tó pọ̀ jù lọ nínú rẹ̀ ló jẹ́ ìwé tó ń bani nínú jẹ́. Ní Pakistan, ìjọba gbé òfin tí wọ́n fi pa àwọn aráàlú fún ọdún mẹ́fà kúrò lẹ́yìn ìkọlù burúkú tí àwọn Taliban ṣe sí iléèwé kan ní Peshawar ní December. Ó lé ní ọgọ́ta èèyàn tí wọ́n ti pa látìgbà yẹn, ìjọba sì ti halẹ̀ mọ́ ọn pé àwọn á pa ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ẹlẹ́wọ̀n míì tí wọ́n ti dájọ́ ikú fún. Orílẹ̀-èdè Iran àti Iraq pa àwọn èèyàn nítorí "ìpániláyà", àwọn orílẹ̀-èdè míì sì ti mú kí àwọn òfin tí wọ́n fi ń fìyà jẹ àwọn ọ̀daràn túbọ̀ gbòòrò sí i. Ní ọdún kan tí àwọn ẹgbẹ́ jàǹdùkú ń pa àwọn èèyàn nípakúpa lọ́nà tó burú jáì, èyí tí kò tíì ṣẹlẹ̀ rí rí, àwọn ìjọba fúnra wọn ti ń pa àwọn èèyàn púpọ̀ sí i nítorí ìwà ìpániláyà. Àwọn orílẹ̀-èdè míràn lo ìpa àṣẹ ikú nínú ìdánwò tí kò dára bíi tiwọn láti yanjú -- tàbí láti dàbí ẹni pé ó yanjú -- àwọn ìpẹ̀yìndà. Orílẹ̀-èdè Jordan f'òpin sí òfin tí wọ́n fi pa àwọn ọ̀daràn mọ́kànlá ní oṣù December, ìjọba sọ pé ìgbésẹ̀ yìí jẹ́ láti fòpin sí ìwà ọ̀daràn tó ń pọ̀ sí i. Ní Indonesia, àwọn aláṣẹ kéde àwọn ètò láti pa àwọn tó ń ta oògùn olóró ní pàtàkì láti kojú ìṣòro ààbò ìlú...
Àjọ Amnesty International ń gbé àgbéyẹ̀wò rẹ̀ lọ́dọọdún nípa ìyà ikú káàkiri àgbáyé jáde; ọ̀pọ̀ nínú rẹ̀ ló ń mú kí ìwé kíkà má dùn mọ́ni. Salil Shetty: Àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n ń lo ìgbẹ́jọ́ ikú láti yanjú àwọn ìṣòro wọn wà ní apá ibi tí kò tọ́ nínú ìtàn.