Ṣẹ́ ọ̀rọ̀ tó wà nísàlẹ̀ yìí dópin: Láti ọdún 1954 lọ, àwọn ológun apàṣẹwàá tí Amẹ́ríkà ń tì lẹ́yìn ló ń ṣàkóso Guatemala, èyí sì yọrí sí ìparun Guatemala.
Ogun abẹ́lé Guatemala tó wà títí di ọdún 1996. O to 200,000 awọn ara ilu ni a pa ninu ogun naa, ati ọpọlọpọ awọn ilokulo ẹtọ eniyan ti a ṣe, pẹlu ipaniyan ti awọn olugbe ilu, ifipabanilopo, bombu afẹfẹ, ati pipadanu agbara. Lára àwọn ìwà ọ̀daràn wọ̀nyí, ìdá mẹ́tàléláàádọ́rùn-ún nínú ọgọ́rùn-ún ni àwọn ológun tí orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ń tì lẹ́yìn dá sílẹ̀, èyí tó kan ìwà ìpànìyàn tí wọ́n hù sí àwọn ará Maya tó jẹ́ ọmọ ìbílẹ̀ ní àwọn ọdún 1980.