Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Ìlà: Ní ìbámu pẹ̀lú ìwádìí kan tí Thor Heyerdahl àti Arne Skjølsvold ṣe ní 1952, àwọn àfọ́kù ìkòkò àti àwọn nǹkan àtayébáyé mìíràn láti àwọn ibi bíi mélòó kan ní erékùṣù náà fi hàn pé àwọn ará Gúúsù Amẹ́ríkà ti ṣèbẹ̀wò sí ibẹ̀ ní àkókò kí Columbian tó dé. Wọ́n rí ohun èlò ìkọrin àwọn Inca àti àwọn àfọ́kù ohun èlò amọ̀ tó lé ní àádóje, tí wọ́n wá sọ pé ó jẹ́ ti ìgbà tí àwọn Inca kò tíì wà. Àmọ́, kò sí àwókù àwọn ibojì, àwọn ohun èlò ààtò ìsìn àti àwọn ilé tí wọ́n kọ́ rí, èyí tó fi hàn pé kò sí ibùgbé kankan tó wà títí lọ kí àwọn ará Sípéènì tó dé ní ọ̀rúndún kẹrìndínlógún. A ò mọ àwọn tó kọ́kọ́ wá sí erékùṣù náà, àmọ́ ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé àwọn atukọ̀ òkun ni wọ́n, tàbí kó jẹ́ pé àwọn tó wà nínú ọkọ̀ òkun tí wọ́n fi ń pẹja ni wọ́n, tí ẹ̀fúùfù sì gbé wọn lọ sí òkun. Ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé bí kò ṣe sí omi tó mọ́ láwọn erékùṣù náà kò fi bẹ́ẹ̀ wú ọ̀pọ̀ lára wọn lórí. Àwọn èèyàn ò gbà pé àwọn Inca dé ibẹ̀ rí; ní ọdún 1572, Pedro Sarmiento de Gamboa tó jẹ́ òpìtàn ọmọ ilẹ̀ Sípéènì sọ pé Topa Inca Yupanqui, ìyẹn Sapa Inca kejì ti Ilẹ̀ Ọba Inca ti lọ sí erékùṣù náà, àmọ́ kò fi bẹ́ẹ̀ sí ẹ̀rí tó fi hàn pé ó rí bẹ́ẹ̀, ọ̀pọ̀ àwọn ògbógi sì gbà pé ìtàn àròsọ lásán ni, pàápàá níwọ̀n bí àwọn Inca kì í ti í ṣe àwọn atukọ̀ òkun.  Ìbéèrè: Àwọn èèyàn wo ló ṣèbẹ̀wò sí àwọn erékùṣù náà lákòókò tí wọ́n wà ṣáájú àkókò Columbus?
Àwọn ènìyàn Gúúsù Amẹ́ríkà