Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Bí wọ́n ṣe ń kọjá: Gbogbo ohun alààyè ló máa ń wà lábẹ́ àwọn èròjà tí wọn ò lè lò gẹ́gẹ́ bí oúnjẹ, tí wọ́n sì lè ṣàkóbá fún ara wọn bí wọ́n bá kó wọn jọ sínú sẹ́ẹ̀lì, nítorí pé wọn ò ní agbára láti yí èròjà po. Àwọn èròjà tó lè ṣàkóbá yìí la ń pè ní xenobiotics. Àwọn èròjà xenobiotic bí àwọn oògùn àdàkọ, àwọn májèlé àbínibí àti àwọn oògùn apakòkòrò àrùn ni a máa ń yọ lára wọn nípa lílo àwọn èròjà enzymu tó máa ń mú kí èròjà xenobiotic dà. Ní ti ènìyàn, àwọn èyí ni cytochrome P450 oxidases, UDP- glucuronosyltransferases, àti glutathione S-transferases. Ẹ̀rọ enzymu yìí máa ń ṣiṣẹ́ ní ìpele mẹ́ta láti kọ́kọ́ ṣe oxidizing xenobiotic (ìpele I) kí ó sì wá so àwọn ẹgbẹ́ tí ó ṣeé dà sínú omi pọ̀ mọ́ èròjà náà (ìpele II). A lè fi omi ṣàn ksenobíọ́ọ̀tì tí a yí padà náà jáde nínú àwọn sẹ́ẹ̀lì àti nínú àwọn ohun alààyè tí ó ní ọ̀pọ̀ sẹ́ẹ̀lì kí a tó tú u jáde (ìpele kẹta). Nínú ẹ̀ka ẹ̀dá, àwọn ìgbésẹ̀ yìí ṣe pàtàkì gan-an nínú ìdàkudà tí àwọn kòkòrò tíntìntín máa ń ṣe sí àwọn nǹkan tó ń ba àyíká jẹ́ àti nínú àtúnṣe àwọn ilẹ̀ tó ti di eléèérí àti àwọn ibi tí epo rọ̀. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú àwọn ìgbésẹ̀ tí àwọn kòkòrò tín-tìn-tìn-tín ń ṣe yìí ni wọ́n ń ṣe pẹ̀lú àwọn ohun alààyè tó ní ọ̀pọ̀ ẹ̀yà ara, ṣùgbọ́n nítorí ìyàtọ̀ tí kò ṣeé gbà gbọ́ nínú àwọn oríṣi àwọn kòkòrò tín-tìn-tín, àwọn ohun alààyè wọ̀nyí lè kojú àwọn èròjà xenobiotics tó pọ̀ ju àwọn ohun alààyè tó ní ọ̀pọ̀ ẹ̀yà ara lọ, wọ́n sì lè sọ àwọn ohun àmúṣọrọ̀ tó ń ba àyíká jẹ́ bí àwọn èròjà organochloride dì. Ìṣòro kan tó jẹ mọ́ èyí fún àwọn ohun alààyè tó ní èròjà aerobic ni ìdààmú tí ó máa ń fa ìdàrọ́pò. Níbí yìí, àwọn ìgbésẹ̀ tí ó ní í ṣe pẹ̀lú oxidative phosphorylation àti dídá àwọn ìdè disulfide nígbà tí protein bá ń dì máa ń mú àwọn ẹ̀yà afẹ́fẹ́ tí ó ń ṣiṣẹ bí hydrogen peroxide jáde. Àwọn èròjà oxidants tó ń ba nǹkan jẹ́ yìí ni àwọn èròjà antioxidant tí wọ́n ń mú kúrò, irú bí glutathione àti àwọn èròjà enzymes bí catalases àti peroxidases.  Ìbéèrè: Irú nǹkan wo ló máa ń ṣẹlẹ̀ nínú ohun alààyè?
àwọn ènìyàn