Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  (CNN) Oríṣun àwòrán, Getty Images Àkọlé àwòrán, Oríṣun àwòrán, Getty Images Àkọlé àwòrán, Oríṣun àwòrán, Getty Images Àkọlé àwòrán, Oríṣun àwòrán, Getty Images Àkọlé àwòrán, Oríṣun àwòrán, Getty Images Àkọlé àwòrán, Oríṣun àwòrán, Getty Images Àkọlé àwòrán, Oríṣun àwòrán, Getty Images Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn olùwá-ibi-ìsádi ló ń wá ọ̀nà láti dé ilẹ̀ Yúróòpù lọ́dún yìí, àwọn tó sábà máa ń gbé wọn wá ni àwọn tó ń ṣòwò ẹ̀dá tó máa ń gbé wọn wá nínú àwọn ọkọ̀ òkun tó kún fọ́fọ́, wọ́n sì máa ń wá ọ̀nà láti gba etíkun Libya kọjá. Ọkọ̀ ojú omi tí ó kún fún àwọn aṣíwọ̀n tí ó wọlé láti Libya tí iye wọn jẹ́ 900 ni a bẹ̀rù pé ó ti kú nínú ọkọ̀ ojú omi tí ó rì yìí. Ó lé ní ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá èèyàn tí wọ́n gba ẹ̀mí wọn là ní etíkun Ítálì lọ́sẹ̀ tó kọjá nìkan. Àwọn aṣáájú ilẹ̀ Yúróòpù ti ń forí ṣe fọrùn ṣe kí wọ́n lè yanjú ìṣòro yìí. Ìtàn kan wà tó yẹ ká gbé yẹ̀ wò, ó sì ní í ṣe pẹ̀lú bí ilẹ̀ Ítálì ṣe jẹ́ ilẹ̀ táwọn ará Ítálì ń ṣàkóso. Ọ̀pọ̀ lára àwọn olùwá-ibi-ìsádi tó kópa nínú àwọn àjálù tó wáyé lẹ́nu àìpẹ́ yìí ló wá láti àwọn kan lára àwọn ilẹ̀ tí Ítálì ti ń ṣàkóso tẹ́lẹ̀ rí ní Àríwá àti Ìlà Oòrùn Áfíríkà, ìyẹn Eritrea (tó wà lábẹ́ àkóso láti ọdún 1890 sí 1941) àti Somalia (1908 sí 1941). Bi awọn aṣikiri, Libyan kere si ni nọmba, ṣugbọn Libya (1912-1941) ṣe ipa pataki ninu idaamu lọwọlọwọ bi aaye ibẹrẹ akọkọ fun Italia. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ilẹ̀ Ítálì kò tíì gbòòrò tó ti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì àti ilẹ̀ Faransé, bẹ́ẹ̀ ni kò sì pẹ́ tó fi gbòòrò tó bẹ́ẹ̀, síbẹ̀ àwọn tó ń gbé lábẹ́ ilẹ̀ Ítálì náà kò fi bẹ́ẹ̀ níṣòro. Ní tòótọ́, àwọn olùwá-ibi-ìsádi tó ń gba Òkun Mẹditaréníà kọjá lóde òní jẹ́ ara ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìgbòkègbodò tí wọ́n ti ń ṣe láti ọgọ́rùn-ún ọdún sẹ́yìn, ìyẹn àwọn ìgbòkègbodò tó ní í ṣe pẹ̀lú ṣíṣí kúrò nílùú, fífi àwọn èèyàn léni kúrò nílùú àti ṣíṣí wọn lọ sí ìgbèkùn, èyí tí ìfẹ́ láti di olú ọba ilẹ̀ Ítálì àti ìfẹ́ láti máa ṣòwò, ìbínú àwọn aṣáájú ilẹ̀ Áfíríkà lẹ́yìn tí wọ́n ti gba ilẹ̀ náà gẹ́gẹ́ bí ilẹ̀ ìbílẹ̀ wọn, àti ìdààmú tó ń bá ètò ọrọ̀ ajé àti rògbòdìyàn òṣèlú lákòókò tá a wà yìí fà. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún lẹ́yìn tí ìjọba ìbílẹ̀ Ítálì fòpin sí ìṣàkóso rẹ̀, àwọn ará Eritrea, Sòmálíà, àtàwọn ará Libya yìí ti jogún ìtàn nípa bí àwọn èèyàn ṣe máa ń ṣàkóso àti bí wọ́n ṣe máa ń kó àwọn èèyàn nífà, èyí tó mọ àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n ti wá. Ó tún nípa lórí ọ̀nà tí wọ́n gbà ń bá àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà tó ń gbé ní Ítálì lò. Líbíà ni àpẹẹrẹ ibi tí ìjọba òṣèlú Ítálì dé. Fún sáà kúkúrú kan, Libya jẹ́ ẹkùn-ìpínlẹ̀ kan tí ó wà lábẹ́ àṣẹ Italy, ní àfarawé Algeria ti ilẹ̀ Faransé, àwọn ìdílé Libya sì ṣì ń rí àwọn àbájáde tí ń ba nǹkan jẹ́ ti inúnibíni tí ìjọba aláṣẹ oníkùmọ̀ ṣe sí àwọn tí ó tako ìṣàkóso Italy. Ó lé ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún [100,000] ọkùnrin, obìnrin, àtàwọn ọmọdé tí wọ́n kó lọ sí àgọ́ ìṣẹ́niníṣẹ̀ẹ́ tó jìnnà gan-an...
Ruth Ben-Ghiat: Ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀. O ni awọn aṣikiri lati ilẹ Afirika ṣi ni ibatan si itan-akọọlẹ ti ilokulo ti o ṣe apẹrẹ awọn orilẹ-ede wọn lẹhin pipẹ lẹhin opin ijọba Itali.