Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Odò Náílì: Odò Náílì (Arabic: النيل, tí a kọ gẹ́gẹ́ bíi al-Nīl; tí a ńpè gẹ́gẹ́ bíi an-Nīl) jẹ́ odò ńlá tí ó ń ṣàn lọ sí àríwá ní àríwá ìlà oòrùn Áfíríkà, ó sì jẹ́ odò tó gùn jùlọ ní Áfíríkà àti odò tó gùn jùlọ tí a ń jiyàn nípa rẹ̀ ní àgbáyé (ìjọba Brazil sọ pé Odò Amazon gùn ju Odò Náílì lọ). Odò Nilu, tí ó gùn tó 6,650 km (4,130 mi), jẹ odò "ayélujára" nítorí pé agbègbè ìsun omi rẹ̀ bo orílẹ̀-èdè mọ́kànlá, ìyẹn, Tanzania, Uganda, Rwanda, Burundi, Orílẹ̀-èdè Olómìnira ti Congo, Kenya, Ethiopia, Eritrea, South Sudan, Orílẹ̀-èdè olómìnira ti Sudan àti Egypt. Ní pàtàkì, Odò Náílì ni orísun omi àkọ́kọ́ ní Íjíbítì àti Sudan. Odò Náílì ní àwọn odò ńlá méjì, Odò Náílì funfun àti Odò Náílì bulu. Àwọn èèyàn gbà pé Odò Náílì funfun ni orí odò Náílì fúnra rẹ̀. Àmọ́, odò Blue Nile ló ń pèsè èyí tó pọ̀ jù lọ nínú omi àti ẹrẹ̀ tó wà níbẹ̀. Odò Náílì funfun gùn ju odò Náílì lọ, ó sì ń ṣàn jáde ní àgbègbè àwọn Adágún Ńlá ní àárín gbùngbùn Áfíríkà. Ó ń ṣàn lọ sí ìhà àríwá ní Tanzania, Adágún Victoria, Uganda àti Gúúsù Sudan. Odò Blue Nile bẹ̀rẹ̀ ní Adágún Tana ní Etiópíà, ó sì ń ṣàn lọ sí Sudan láti apá gúúsù ìlà oòrùn. Àwọn odò méjèèjì pàdé ní àríwá Khartoum olú ìlú Sudan. Ìpínlẹ̀ àríwá odò náà ń ṣàn lọ sí àríwá ní gbogbo rẹ̀ nípasẹ̀ aṣálẹ̀ Sudan lọ sí Egypt, lẹ́yìn náà ó parí ní àfonífojì ńlá kan tí ó sì ṣàn sínú Òkun Mẹditaréníà. Àṣà ìbílẹ̀ Íjíbítì àti àwọn ìjọba Sudan ti gbára lé odò náà láti ìgbà àtijọ́. Èyí tó pọ̀ jù lọ nínú àwọn èèyàn àti àwọn ìlú ní Íjíbítì wà ní àwọn apá ibì kan nínú àfonífojì odò Náílì ní àríwá Aswan, ó sì fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo àwọn ibi tí àṣà àti ìtàn ti wà ní Íjíbítì ìgbàanì ló wà ní etí odò náà.  Ìbéèrè: Apá wo nínú Odò Náílì ló ń ṣàn láti Etiópíà lọ sí Sudan?
Odò Nàìjíríà