bó tilẹ̀ jẹ́ wípé ilẹ̀ gẹ̀ẹ́sì gba ilẹ̀ náà, àti àwọn ọmọ ilẹ̀ afrika (tàbí boer) rẹ̀ lọ́pọ̀lọpọ̀ lọ́dún 1806, lẹ́yìn tí wọ́n ti gbà á ní ọdún 1795 láti má ṣe jẹ́ kí ó ṣubú sí ọwọ́ ilẹ̀ faransé nígbà ogun flanders. ilẹ̀ gẹ̀ẹ́sì bẹ̀rẹ̀ sí í ṣípò padà lẹ́yìn ọdún 1820, ó sì sún ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn ọmọ ilẹ̀ boer, tí wọ́n ń bínú sí ìjọba ilẹ̀ gẹ̀ẹ́sì, lọ sí àríwá láti dá àwọn orílẹ̀-èdè olómìnira tiwọn, tí wọn kò gùn, sílẹ̀, nígbà tí wọ́n ń ṣe àgbékalẹ̀ ńlá ní òpin àwọn ọdún 1830 àti ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1840. ní ìgbésẹ̀ náà, àwọn ọmọ ilẹ̀ voortrekk ṣì ń bá àwọn ọmọ ilẹ̀ gẹ̀ẹ́sì jà léraléra, tí wọ́n ní àwọn àgbékalẹ̀ wọn lọ́tọ̀ ní ti ilẹ̀ gúúsù áfíríkà
àwọn ọmọ ilẹ̀ gẹ̀ẹ́sì