Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Ó ṣeé ṣe kí wọ́n ti rí àwọn àmì àkọ́kọ́ tó fi hàn pé agbára tó yàtọ̀ sí ti òòfà ló ń darí àwọn nǹkan òkùnkùn. Títí di ìsinsìnyí, àwọn èèyàn ti gbà pé ohun tó jẹ́ òkùnkùn kì í bá nǹkan mìíràn ṣe nǹkan àyàfi agbára òòfà, èyí ló mú kí wọ́n máa pè é ní "òkùnkùn" tó sì mú kó ṣòro gan-an láti rí i. Àmọ́, bí wọ́n ṣe ṣàwárí "àgbájọ ìràwọ̀" kan tó wà lẹ́yìn ìṣùpọ̀ ìràwọ̀ kan fi hàn pé ó lè má fi bẹ́ẹ̀ mọ nǹkan kan nípa àgbájọ ìràwọ̀ wa bí a ṣe rò tẹ́lẹ̀. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ní yunifásítì Durham ṣèwádìí nípa 'àgbájọ' nǹkan òkùnkùn kan tó dà bíi pé ó ń fi ìṣùpọ̀ ìràwọ̀ rẹ̀ sílẹ̀ - èyí tó fi hàn pé ó ń bá ara rẹ̀ ṣiṣẹ́ pọ̀. Nínú àwòrán tí Hubble yà yìí, a lè rí àgbájọ ìràwọ̀ tó wà ní apá òsì àgbájọ ìràwọ̀ tó wà ní àárín. Ìpínlẹ̀ àwọn ohun òkùnkùn nínú àgbájọ náà ni a fi hàn pẹ̀lú àwọn ìlà àlàfo aláwọ̀. Ohun tó ń mú kí òkùnkùn ṣókùnkùn ni pé kò sí nǹkan tó ń bá a ṣiṣẹ́ pa pọ̀ - títí kan ara rẹ̀. Èyí sì wà bẹ́ẹ̀ bó tilẹ̀ jẹ́ pé ó dà bíi pé nǹkan bí ìdá márùndínláàádọ́rùn-ún nínú ọgọ́rùn-ún tó wà nínú àgbáálá ayé ló wà nínú rẹ̀, ó sì ń nípa lórí àwọn ìṣùpọ̀ ìràwọ̀. Àmọ́ ṣá o, yàtọ̀ sí agbára òòfà, ó dà bíi pé ńṣe ni nǹkan òkùnkùn kàn ń kọjá nínú ayé òun ọ̀run láìsí pé ó ń bá àwọn nǹkan míì rìn, irú bí èèyàn, àwọn pílánẹ́ẹ̀tì tàbí àwọn ìràwọ̀. Àmọ́ ní báyìí, àwùjọ àwọn olùṣèwádìí kan láti Yunifásítì Durham ti rí i pé ibi tí ìṣùpọ̀ ìràwọ̀ náà wà jìnnà sí ìṣùpọ̀ ìràwọ̀ kan tó jẹ́ ẹgbẹ̀rún márùn-ún ọdún ìmọ́lẹ̀, èyí tó fi hàn pé ọ̀rọ̀ ò rí bẹ́ẹ̀. Nígbà táwọn onímọ̀ físíìsì bá ń kẹ́kọ̀ọ́ nípa bí àwọn ìṣùpọ̀ ìràwọ̀ ṣe ń ṣiṣẹ́ àti bí àwọn ìràwọ̀ ṣe ń yí po, wọ́n máa ń rí ohun kan tó jẹ́ àwámárìídìí. Tí wọ́n bá ka ọ̀rọ̀ tó ṣeé fojú rí nìkan sí, a jẹ́ pé àṣìṣe ni wọ́n ń ṣe, torí pé àwọn nǹkan tá a lè fojú rí kò tó láti ṣàlàyé bí àwọn nǹkan ṣe ń yí po àti bí agbára òòfà ṣe ń ṣiṣẹ́. Ohun kan wà tó kù. Látàrí èyí, wọ́n parí èrò sí pé ó ní láti jẹ́ pé àwọn nǹkan kan wà tí a kò lè fojú rí, tí kì í ṣe pé wọ́n máa ń bá ìmọ́lẹ̀ ṣiṣẹ́ pa pọ̀, àmọ́ tí wọ́n máa ń ṣiṣẹ́ pa pọ̀ nípasẹ̀ agbára òòfà. Ohun tí wọ́n ń pè ní 'dark matter' ni wọ́n ń pè é, ó sì dà bíi pé nǹkan bí ìdá mẹ́rin nínú mẹ́wàá gbogbo ohun tó wà láyé lọ́run ló jẹ́ èròjà yìí. Àmọ́ ọ̀rọ̀ ò rí bẹ́ẹ̀ tó bá dọ̀rọ̀ agbára tó wà nínú àgbáyé. Àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ ti ṣàwárí pé gbogbo ohun tó wà nínú...
Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ní yunifásítì Durham kẹ́kọ̀ọ́ nípa'ìdìpọ̀'nǹkan òkùnkùn. Wọ́n rí i pé ó ti pẹ́ ju ìṣùpọ̀ ìràwọ̀ tí wọ́n so mọ́ ọn lọ. èyí fi hàn pé àwọn èròjà òkùnkùn lè ṣe ara wọn lóore, kí wọ́n sì dín ìlọsíwájú kù. Ó túmọ̀ sí pé òkùnkùn ò lè má mọ nǹkan kan nípa àgbáyé wa bí a ṣe rò.