Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  (CNN) Amy Afalava jẹ́ ọmọ Amẹ́ríkà tí ó jẹ́ adúróṣinṣin tí ó sì ti gba àmì ẹ̀yẹ. Orílẹ̀-èdè Samoa ti Amẹ́ríkà ni wọ́n bí i sí, ó sì ti wà lábẹ́ àkóso orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà láti ọdún 1900. Gbogbo ìgbésí ayé rẹ̀ ló fi wà lábẹ́ òfin Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, ó sì rò pé ó yẹ kóun jẹ́ ọmọ ìlú. Ìlànà náà á gbà pẹ̀lú rẹ. Àtúnṣe kẹrìnlá sọ wípé "Gbogbo ènìyàn tí a bí... ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, tí ó sì wà lábẹ́ àṣẹ rẹ̀, jẹ́ ọmọ-ìbílẹ̀ Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà". Síbẹ̀, wọn ò fún Afalava láṣẹ láti dìbò nítorí pé ìjọba àpapọ̀ sọ pé òun kì í ṣe ọmọ orílẹ̀-èdè náà. Báwo ló ṣe ṣeé ṣe, ní ọ̀rúndún kọkànlélógún yìí, kí àwọn ará Amẹ́ríkà tí a bí lórílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà máà ní ẹ̀tọ́ láti jẹ́ ọmọ ìlú? Ìwà ìrẹ́jẹ yìí ló jẹ́ kí ayẹyẹ ọdún kọkànléláàádọ́fà tí orílẹ̀-èdè American Samoa ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe láti di apá kan orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà di èyí tí kò bóde mu mọ́. Ìwà àìtọ́ ni Afalava àti àwọn ará American Samoa mìíràn ń wá báyìí láti dá padà nínú ẹjọ́ ìjọba àpapọ̀ tí wọ́n ń pè ní D.C. Circuit. Ọjọ́ kan ò lè pẹ́ tí wọ́n á fi ṣèpinnu. Látìgbà tí wọ́n ti dá Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà sílẹ̀ ló ti ń tẹ̀ lé ìlànà tó sọ pé ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ni àwọn tí wọ́n bí ní ilẹ̀ Amẹ́ríkà. Òfin náà kò sọ pé àwọ̀ èèyàn yàtọ̀ sí tiwọn, síbẹ̀ àfikún kan ṣoṣo tí Ilé Ẹjọ́ Gíga Jù Lọ sọ pé kò yàtọ̀ sí tiwọn. Ẹjọ́ tí wọ́n dá fún Dred Scott, tó gbajúmọ̀ gan-an, ló sọ pé ó bófin mu láti máa fi àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà tí wọ́n jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà ṣe ẹrú, nítorí ó sọ pé àwọn ọmọ ilẹ̀ Áfíríkà tí wọ́n jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà "kò ní ẹ̀tọ́ kankan tí wọ́n gbọ́dọ̀ bọ̀wọ̀ fún". Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ọmọ ilẹ̀ Amẹ́ríkà ni wọ́n, wọn kì í ṣe ọmọ orílẹ̀-èdè lábẹ́ Òfin. Ogun Abẹ́lé kan lẹ́yìn náà, Àtúnṣe Òfin Kẹrìnlá yí ìdájọ́ tó wà nínú ẹjọ́ Dred Scott padà. Lónìí, ọ̀ràn Dred Scott ti di èyí tí wọ́n kà sí ọ̀kan lára àwọn ìpinnu tó burú jù lọ nínú ìtàn Ilé Ẹjọ́ Gíga Jù Lọ. Àmọ́ kì í ṣe ibẹ̀ ni ìwà kẹ́lẹ́yàmẹ̀yà parí sí. Lọ́dún 1904, obìnrin ọmọ ilẹ̀ Puerto Rico kan tó ń jẹ́ Isabel Gonzalez wọ ọkọ̀ ojú omi lọ sí ìlú New York. Torí pé ìpínlẹ̀ Puerto Rico jẹ́ ti orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà, ó gbà pé ọmọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà lòun. Àmọ́ àwọn òṣìṣẹ́ tó wà ní erékùṣù Ellis Island sọ pé àjèjì ni, wọn ò sì jẹ́ kó wọ orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Ó gbé ẹjọ́ náà lọ sílé ẹjọ́, ó sì nídìí tó fi ń retí ìdájọ́ tó máa tẹ́ ẹ lọ́rùn. Síbẹ̀, Ilé Ẹjọ́ Gíga Jù Lọ tó gbọ́ ẹjọ́ Gonzalez níkẹyìn ṣì jẹ́ ẹlẹ́tanú. Bí àpẹẹrẹ, ní àwọn ọdún tó ṣáájú ìgbà yẹn, wọ́n ti fàyè gba...
Emy Afalava jẹ ọmọ Amẹrika olóòótọ́ àti ajagunfẹ́yẹ́; ó tún jẹ́ ọmọ Amẹrika Samoa. Sam Erman ati Nathan Perl-Rosenthal: O jẹ ohun ti o buruju pe oun ati awọn miiran bii rẹ ni a kọ ilu-ilu.