Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkọlé: Ìgbéyàwó tí Màríà ṣe pẹ̀lú olórí ìjọ Kátólíìkì mú kí àbúrò Màríà, ìyẹn Earl of Moray, dara pọ̀ mọ́ àwọn ọmọ ọba mìíràn tó jẹ́ ọmọ ìjọ Pùròtẹ́sítáǹtì, títí kan àwọn ọmọ ọba Argyll àti Glencairn, láti ṣọ̀tẹ̀. Màríà gbéra láti ìlú Edinburgh ní ọjọ́ kẹrìndínlọ́gbọ̀n oṣù kẹjọ ọdún 1565 láti kojú wọn, nígbà tó sì di ọjọ́ kẹta, Moray wọ ìlú Edinburgh, ṣùgbọ́n kò pẹ́ tó fi ibẹ̀ sílẹ̀ lẹ́yìn tí ó ti kùnà láti gba ilé ọba náà. Ní oṣù tó tẹ̀ lé e, Màríà padà sí ìlú Edinburgh láti lọ kó àwọn ọmọ ogun sí i. Nínú ohun tí wọ́n wá mọ̀ sí Chaseabout Raid, Mary àti àwọn ọmọ ogun rẹ̀ àti Moray àti àwọn ọmọ aládé ọlọ̀tẹ̀ náà ń rìn káàkiri Scotland láìsí pé wọ́n bá ara wọn jà. Àwọn ènìyàn tí wọ́n wà ní Mary pọ̀ sí i nígbà tí wọ́n dá ọmọkùnrin Lord Huntly sílẹ̀, tí wọ́n sì dá a padà sí ipò rẹ̀, àti nígbà tí James Hepburn, 4th Earl of Bothwell, padà dé láti ìgbèkùn ní France. Níwọ̀n bí kò ti lè rí ìtìlẹyìn tó pọ̀ tó, Moray fi Scotland sílẹ̀ ní oṣù October láti wá ibi ìsádi ní England. Màríà gbòòrò ìgbìmọ̀ aládé rẹ̀, tí ó mú àwọn Kátólíìkì (Bíṣọ́ọ̀bù Ross John Lesley àti olùdarí ìlú Edinburgh Simon Preston ti Craigmillar) àti àwọn Pùròtẹ́sítáǹtì (ọ̀gá tuntun Huntly, Bíṣọ́ọ̀bù Galloway Alexander Gordon, John Maxwell ti Terregles àti Sir James Balfour). Nítorí pé ipò ọba tó wà kò tẹ́ ẹ lọ́rùn, ó ní kí ọba fún òun ní ìwé tí wọ́n pè ní Crown Matrimonial, èyí tí ì bá sọ ọ́ di alákòóso-ìdílé fún Scotland, tí yóò sì ní ẹ̀tọ́ láti jọba lórí ilẹ̀ Scotland fún ara rẹ̀ bí ó bá kú. Màríà kọ̀ jálẹ̀, ìgbéyàwó wọn sì di èyí tó nira gan-an, bó tilẹ̀ jẹ́ pé wọ́n lóyún lóṣù October ọdún 1565. Ó ń jowú ìbádọ́rẹ̀ẹ́ tó ní pẹ̀lú David Rizzio tó jẹ́ akọ̀wé òun tó jẹ́ Kátólíìkì, tí wọ́n ń sọ pé òun ni bàbá ọmọ náà. Ní oṣù Kẹta ọdún 1566, Darnley ti wọ inú àgbékalẹ̀ ìkọ̀kọ̀ pẹ̀lú àwọn Olóyè Pùròtẹ́sítáǹtì, títí kan àwọn ọlọ́lá tí wọ́n ṣọ̀tẹ̀ sí Màríà nínú Ìkọlù Chaseabout. Ní ọjọ́ kẹsàn-án oṣù kẹta, àwùjọ àwọn alátakò, tí Darnley bá wọn lọ, pa Rizzio níwájú Mary tó lóyún níbi àpèjẹ kan ní Holyrood Palace. Láàárín ọjọ́ méjì tó tẹ̀ lé e, Darnley tó ní ìjákulẹ̀ yí ọ̀ràn náà padà, Mary sì gba Moray sí Holyrood. Ní òru ọjọ́ 11 sí 12 oṣù Kẹta, Darnley àti...  Ìbéèrè: Ta ni àbúrò Màríà?
Earl ti Moray