Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkòrí rẹ̀: Àwọn dókítà kọ́kọ́ kíyè sí àìsàn ìgbẹ́ òòfà nígbà tí Ọba Henry keje bẹ̀rẹ̀ sí í ṣàkóso lọ́dún 1485. Kò sí àlàyé kankan tó dájú pé àrùn náà wà lára àwọn ọmọ ogun tó dé sí Milford Haven. Henry dé London ní 28 August láìpẹ́ lẹ́yìn Ogun Bosworth, àrùn náà sì bẹ̀rẹ̀ ní 19 September 1485; ó ti pa ẹgbẹẹgbẹ̀rún ènìyàn nígbà tí ó parí ní òpin oṣù October ọdún náà. Lára àwọn tí wọ́n pa ni àwọn alákòóso ìlú méjì, àwọn ọmọ ìgbìmọ̀ mẹ́fà, àti àwọn agbófinró mẹ́ta. Wọ́n kà á sí èyí tó yàtọ̀ pátápátá sí Ikú Dúdú, ibà àjàkálẹ̀ àrùn, tàbí àwọn àjàkálẹ̀ àrùn mìíràn tí wọ́n mọ̀ tẹ́lẹ̀ nítorí pé ara èèyàn máa ń gbọ̀n tó sì máa ń yára kánkán gan-an tó sì máa ń ṣekú pani. Ó dé Ireland ní ọdún 1492, nígbà tí àwọn ìwé Ìtàn ti Ulster ṣàkọsílẹ̀ ikú James Fleming, 7th Baron Slane láti àgbègbè plaigh allais, tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ dé Ireland. Àwọn ìwé ìtàn Connacht tún ṣàkọsílẹ̀ nípa ikú yìí, àwọn ìwé ìtàn àwọn Ọ̀gá Mẹ́rin náà sì ṣàkọsílẹ̀ nípa "ìbànújẹ́ tí kò wọ́pọ̀ ní Meath" tó wà fún wákàtí mẹ́rìnlélógún; àwọn èèyàn máa ń rí ìwòsàn tí wọ́n bá yè é kọjá wákàtí mẹ́rìnlélógún náà. Kò kọ lu àwọn ọmọ ọwọ́ tàbí àwọn ọmọ kéékèèké. Àmọ́, Freeman kò gbà pé "àrùn àjàkálẹ̀ àrùn" yìí ni àrùn tó máa ń mú kí èèyàn máa gbọ̀n rìrì, bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn orúkọ náà jọra. Ó rò ó pé "Relapsing or Famine Fever" ni, ó sì ṣeé ṣe kó jẹ́ àìsàn tífúsì.  Ìbéèrè: Irú àìsàn wo ló yàtọ̀ sí àìsàn ìgbẹ́ òòfà?
Ikú Dúdú