Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Passage: A yan Matane gẹgẹbi Gomina Gbogbogbo nipasẹ Ile-igbimọ aṣofin ni ọjọ 27 Oṣu Karun ọdun 2004, ti o gba awọn ibo 50, lakoko ti alatako rẹ, Sir Pato Kakeraya gba awọn ibo 46. Awọn igbiyanju lati yan Gómìnà-Gbogbogbo ti kuna ni ọpọlọpọ igba fun osu mẹfa ṣaaju ki o to dibo Matane nitori awọn aiṣedede ofin ni ilana ipinnu. Lẹ́yìn ìdìbò Matane, Kakaraya gbé ẹ̀bẹ̀ kan lọ sí Ilé Ẹjọ́ Gíga Jù Lọ ti Papua New Guinea, láti wá àyè láti sọ ìdìbò náà di aláìdánilójú. Matane búra ní ọjọ́ 29 oṣù kẹfà ọdún 2004, bí ó tilẹ̀ jẹ́ wípé ẹjọ́ ìdìbò rẹ̀ ṣì ń lọ lọ. O di gomina gbogbogbo nipasẹ Queen Elizabeth II ni ọjọ 13 Oṣu Kẹwa ọdun 2004. Wọ́n tún yàn án sípò fún ìgbà kejì ní oṣù kẹfà ọdún 2010, lábẹ́ ohun tí ìwé ìròyìn The National pè ní "àwọn ipò tí ó fa awuyewuye púpọ̀ [...], nínú ìgbésẹ̀ tí ó ṣeé ṣe kí wọ́n kọjú ìjà sí ní ilé ẹjọ́". Ní pàtó, The National ròyìn pé "ìmọ̀ràn tó tako ara wọn wà láti ọ̀dọ̀ olùbánisọ̀rọ̀ àti ààrẹ ìjọba" nípa ètò tí ó tọ́ fún ìyànsípò náà, àti pé ìjọba tún yan Matane padà nípa "lórí lílo abala 87 ((5) ti Òfin-òfin, ní wípé ọ̀pọ̀lọpọ̀ tí ó dájú fún Sir Paulias túmọ̀ sí pé ìdìbò àṣírí tí ó kúnjú ìwọ̀n kò pọn dandan". Ilé Ẹjọ́ Gíga Jù Lọ ti Papua New Guinea sọ wípé ìdìbò Matane kò bá òfin mu ní December 2010.  Ìbéèrè: Ta ló yàn án gẹ́gẹ́ bí Gómìnà Àgbà?
Ọbabìnrin Elizabeth Kejì