Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkọlé: Ọ̀pọ̀ jùlọ àwọn Yao ni àwọn àgbẹ̀ àti apẹja. Nígbà táwọn ará Arébíà dé etíkun gúúsù ìlà oòrùn Áfíríkà, wọ́n bẹ̀rẹ̀ sí í bá àwọn Yao ṣòwò, àgàgà àwọn tó ń ta eyín erin, ọkà, àtàwọn èèyàn tí wọ́n fipá mú láti di ẹrú nítorí aṣọ àti ìbọn. Nítorí pé wọ́n ń ṣe òwò yìí ní etíkun, wọ́n di ọ̀kan lára àwọn ẹ̀yà tó lọ́rọ̀ jù lọ tó sì ní agbára jù lọ ní Gúúsù Áfíríkà. Àwọn ìjọba Yao tó tóbi bẹ̀rẹ̀ nígbà táwọn olórí Yao gba àgbègbè Niassa ní Mòsáńbíìkì ní ọ̀rúndún kọkàndínlógún. Láàárín àkókò yẹn, àwọn Yao bẹ̀rẹ̀ sí ṣí kúrò ní ìlú ìbílẹ̀ wọn lọ sí orílẹ̀-èdè Malawi àti Tanzania òde òní, èyí sì mú kí àwọn Yao pọ̀ tó bí wọ́n ṣe pọ̀ tó báyìí. Àbájáde tó ṣe pàtàkì jù lọ tí àwọn olórí wọ̀nyí mú wá ni pé gbogbo orílẹ̀-èdè náà di ẹlẹ́sìn Ìsìláàmù ní nǹkan bí ọdún 1900 sí ọdún 1919 àti lẹ́yìn Ogun Àgbáyé Kìíní. Nítorí òwò tí wọ́n ń ṣe pẹ̀lú àwọn ará Arébíà àti àwọn ará Swahili, àwọn olórí (sultans) Yao nílò àwọn akọ̀wé tó mọ̀ọ́kọ mọ̀ọ́kà. Àwọn olùkọ́ Islam tí wọ́n ń ṣiṣẹ́ tí wọ́n sì ń gbé ní àwọn abúlé Yao ní ipa tó lágbára lórí àwọn Yao nítorí pé wọ́n lè fún wọn ní ìwé kíkọ́, ìwé mímọ́, aṣọ ìsìn, àti ilé tó rí fìríìjìrí dípò tí yóò fi rí fìríìjì. Yàtọ̀ síyẹn, àwọn olú ọba Yao ta ko ìjọba ilẹ̀ Potogí, ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì àti ilẹ̀ Jámánì, èyí tí wọ́n kà sí ewu ńlá fún àṣà ìṣẹ̀dálẹ̀ àti ọrọ̀ ajé wọn. Àwọn ará ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì gbìyànjú láti dá òwò erin àti ti ẹrú dúró nípa bíbá àwọn kan lára àwọn ọkọ̀ ọ̀nà Yao tí wọ́n ti ń ṣòwò ní etíkun jà. Olori Yao Mataka kọ Kristiẹniti, bi Islam ṣe fun wọn ni eto awujọ kan ti yoo ṣepọ aṣa aṣa wọn. Nítorí pé àwọn olórí orílẹ̀-èdè náà ní agbára lórí ọ̀ràn ìṣèlú àti àṣà ìbílẹ̀, bí wọ́n ṣe di ẹlẹ́sìn Ìsìláàmù mú káwọn ọmọ abẹ́ wọn náà ṣe bẹ́ẹ̀. Ìsìn Ìsìláàmù tí àwọn ènìyàn Yao ti gbà ni ó wà ní ìbámu pẹ̀lú ètò ìgbàgbọ́ ẹ̀mí wọn.  Ìbéèrè: Lẹ́yìn tí ìdílé Yao fi ilé wọn sílẹ̀, ibo ni wọ́n lọ?
Malawi àti Tanzania