Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkọlé: Àjàkálẹ̀ àrùn bubonic tó kọ́kọ́ jà nílẹ̀ Yúróòpù wáyé ní àárín ọ̀rúndún kẹfà, wọ́n sì pè é ní Àjàkálẹ̀ àrùn Justinian. Àjàkálẹ̀ àrùn tó burú jù lọ ni àrùn Black Death tó jà nílẹ̀ Yúróòpù ní ọ̀rúndún kẹrìnlá. Nígbà ayé àtijọ́, àwọn èèyàn máa ń kú gan-an (nítorí àjàkálẹ̀ àrùn bubonic) ní ìlú kan, èyí sì máa ń fa ìparun ọrọ̀ ajé. Awọn onisegun ajakalẹ arun ti agbegbe jẹ ohun ti o niyelori pupọ ati pe a fun ni awọn anfani pataki; fun apẹẹrẹ, awọn onisegun ajakalẹ arun ni a gba laaye ni ọfẹ lati ṣe awọn isinku, eyiti o jẹ eewọ ni gbogbogbo ni Yuroopu igba atijọ, lati ṣe iwadii itọju fun ajakalẹ arun naa. Ni awọn ọran kan, awọn onisegun ajakalẹ arun jẹ ohun ti o niyelori pe nigbati Barcelona firanṣẹ meji si Tortosa ni ọdun 1650, awọn alafofin mu wọn ni ọna ati beere fun ẹsan. Ìlú Barcelona ló sanwó ìdáǹdè wọn. Ìlú Orvieto gba Matteo fu Angelo ní ọdún 1348 fún ìlọ́po mẹ́rin iye owó tí dókítà kan ń gbà, ìyẹn àádọ́ta florins l'ọdún. Póòpù Clement Kẹfà gba àwọn oníṣègùn àrùn wọ̀nyí síṣẹ́ nígbà tí àjàkálẹ̀ àrùn Black Death jà. Wọ́n ní kí wọ́n máa tọ́jú àwọn aláìsàn tó wà nílùú Avignon. Lára àwọn dókítà méjìdínlógún tó wà ní Venice, ẹnì kan ṣoṣo ló ṣẹ́ kù nígbà tó fi máa di ọdún 1348: márùn-ún ló ti kú látàrí àjàkálẹ̀ àrùn náà, méjìlá sì ti sọ nù, ó sì ṣeé ṣe kí wọ́n ti sá lọ.  Ìbéèrè: Àwọn dókítà mélòó ló kù ní ọdún 1348?
ọ̀kan