Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Ó jẹ́ oògùn tí kò bófin mu tí wọ́n ń lò jù lọ lágbàáyé, àmọ́ ṣé ó yẹ kí wọ́n máa pè é ní oògùn tí kò léwu jù lọ? Kò rí bẹ́ẹ̀ bí ẹ bá wo South Africa, tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó ń pèsè igbó tó lágbára jù lọ ní UK, níbi tí irúgbìn tó lágbára kan tí wọ́n pè ní 'Swazi gold' ti ń ba àwọn ọ̀dọ́ tó ń gbé ibẹ̀ jẹ. Bí a ṣe rí i nínú ètò Stacey Dooley Investigates ti BBC, èyí tí a gbé jáde lálẹ́ àná, àwọn ìyá àgbà tí òṣì ń bá fínra ló ń gbìn ín, àwọn tó ń ta oògùn olóró ń fi ẹ̀mí ara wọn wewu láti kó o jáde kúrò lórílẹ̀-èdè náà, ohun tí ó sì kù ni bíbá àwọn ọ̀dọ́langba tí oògùn olóró ti di bárakú ní Gúúsù Áfíríkà jẹ. Tẹle si isalẹ fun fidio. A ti gba: Akọroyin Stacey Dooley (apá òsì) gbé àwòrán pẹ̀lú àwọn ìdìpò̀ ìgbó tí wọ́n kó jọ tí àwọn òṣìṣẹ́ (àárín àti ọ̀tún) ti gbà ní pápákọ̀ òfurufú O R Tambo International ní Gúúsù Áfíríkà. Orílẹ̀-èdè kékeré kan ní Gúúsù Áfíríkà tí wọ́n ń pè ní Swaziland ni wọ́n ti ń gbin góòlù Swazi, níbi tí ojú ọjọ́ àti ilẹ̀ tó ní èròjà aṣaralóore ti dára gan-an fún gbígbin igbó. Àwọn àgbẹ̀ - tí ọ̀pọ̀ lára wọn jẹ́ "ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìyá àgbà" tí àwọn ọmọ wọn ti kú, tí wọ́n sì ti di ẹni tó ń gbọ́ bùkátà àwọn ọmọ-ọmọ wọn báyìí - ló ti mú irúgbìn tó lágbára yìí jáde nípasẹ̀ ìfèròwérò tó máa ń wáyé láàárín àwọn ọ̀rẹ́, wọ́n sì ti wá lè mú èso tó pọ̀ sí i ní ìlọ́po méjì iye tí wọ́n máa ń mú jáde lọ́dọọdún. Ìyọrísí rèé oògùn olóró cannabis tí ó ní èròjà THC tí ó ga lọ́nà tí kò ṣeé fẹnu sọ, èròjà tí ó máa ń mú kí ara èèyàn jí pépé, èyí tí ó máa ń dé òpópónà UK, tàbí òpópónà Johannesburg àti àwọn ibòmíràn. Ọ̀kan lára àwọn àgbẹ̀ náà sọ fún akọ̀ròyìn kan tó ń jẹ́ Stacey Dooley pé: 'A ò bìkítà nípa ibi tí wọ́n ti lọ. Wúrà swazi tí wọ́n ń lò ní Gúúsù Áfíríkà báyìí ni wọ́n sábà máa ń dà pọ̀ mọ́ oògùn olóró heroin láti fi ṣe ọtí tuntun kan tó máa ń di bárakú, tí wọ́n ń pè ní nyope. Nope ní èròjà heroin tó wà ní nǹkan bí ìdá mẹ́wàá nínú ọgọ́rùn-ún, ó sì sábà máa ń ní àwọn èròjà tí wọ́n ń fi kún un, títí kan májèlé tí wọ́n fi ń pa eku àti àwọn oògùn tó ń ṣèdíwọ́ fún àrùn éèdì. Àwọn ọ̀dọ́ ọmọ ọdún mẹ́rìnlá ní Gúúsù Áfíríkà ti ń da góòlù swazi pọ̀ pẹ̀lú heroin láti fi ṣe nyope, oògùn tó máa ń di bárakú gan-an tó sì máa ń fa àwọn ìṣòro ọpọlọ tó máa ń wà pẹ́ títí (Àwòrán láti inú àpamọ́) 'Mo máa ń mu sìgá títí tí mo fi máa kú,' ni ọ̀dọ́langba kan tó ti di bárakú tó ń gbé ní Ivory Park ní Johannesburg sọ fún Ms Dooley. Ọkàn mi máa ń dà rú...
Orílẹ̀-èdè Swaziland, tí í ṣe ọ̀kan lára àwọn ìpínlẹ̀ tó tálákà jù lọ ní Gúúsù Áfíríkà ni wọ́n ti ń gbin irúgbìn yìí. Ó ní èròjà THC tó pọ̀ gan - an. àwọn ọ̀dọ́langba ní gúúsù áfíríkà máa ń dà á pọ̀ mọ́ heroin láti ṣe ọtí líle tó lágbára.