àlàyé: láàárín ọdún kan lẹ́yìn tí wọ́n ti kọ́kọ́ ń ta ìbọn, àwọn ọmọ ilẹ̀ japan tí wọ́n jẹ́ oníṣẹ́ ọ̀bẹ àti oníṣẹ́ irin ṣàṣeyọrí láti ṣe àtúnṣe sí ọ̀nà tí wọ́n ń gbà ṣe ọ̀bẹ tí wọ́n ń pè ní matchlock kí wọ́n sì ṣe ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìbọn ilẹ̀ potogí. ní nǹkan bí àádọ́ta ọdún lẹ́yìn náà, "ní ìparí ọ̀rúndún kẹrìndínlógún, àwọn ìbọn wọ́pọ̀ ní japan ju ní orílẹ̀-èdè yòókù ní àgbáyé lọ", àwọn ọmọ ogun ilẹ̀ japan ní àwọn ìbọn tó pọ̀ ju tàwọn ọmọ ogun ilẹ̀ yúróòpù lọ. àwọn ìbọn náà kó ipa tó lágbára nínú ìṣọ̀kan ilẹ̀ japan lábẹ́ toyotomi hideyoshi àti tokugawa ieyasu, àti nínú àwọn ìkọlù ilẹ̀ korea lọ́dún 1592 àti 1597. daimyo tó bẹ̀rẹ̀ ìṣọ̀kan ilẹ̀ japan, oda nobunaga, lo ìbọn (quebar
àwọn ìbọn