Kọ́kọ́ parí gbólóhùn yìí: Nígbà tó fi máa di ọdún 500 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, Ilẹ̀ Ọba Páṣíà ti ń ṣàkóso àwọn ìlú tó jẹ́ ti àwọn Gíríìkì ní Éṣíà Kékeré àti Makedóníà. Awọn igbiyanju nipasẹ diẹ ninu awọn ilu ilu ilu Giriki ti Asia Minor lati ṣubu ijọba Persia kuna, ati Persia lu awọn ipinlẹ ti ilẹ nla Greece ni 492 BC, ṣugbọn o fi agbara mu lati yọkuro lẹhin ikuna ni
Ogun Marathon ní ọdún 490 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni. Ní ìdáhùn, àwọn ìlú-ìpínlẹ̀ Gíríìkì dá ẹgbẹ́ Hellenic League sílẹ̀ ní ọdún 481 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, èyí tí Sparta darí, èyí tí ó jẹ́ àjọ àkọsílẹ̀ àkọ́kọ́ nínú ìtàn ti àwọn orílẹ̀-èdè Gíríìkì láti ìgbà àjọ tí ó jẹ́ ìtàn àròsọ ti Ogun Trojan. Ìkọlù kejì látọ̀dọ̀ àwọn ará Páṣíà tẹ̀lé e ní ọdún 480 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni. Lẹ́yìn ìgbà tí àwọn ará Griki ṣẹ́gun àwọn ọmọ ogun wọn lọ́dún 480 àti 479 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni ní Salamis, Plataea, àti Mycale, àwọn ará Páṣíà ní láti fi ìlú náà sílẹ̀ lẹ́ẹ̀kejì, èyí sì jẹ́ kí wọ́n fi gbogbo ilẹ̀ tí wọ́n ní ní Yúróòpù sílẹ̀. Lábẹ́ ìdarí àwọn ìlú Áténì àti Sparta, àwọn ará Gíríìsì ṣẹ́gun nínú àwọn Ogun Gíríìkì àti Páṣíà, èyí tí wọ́n kà sí àkókò pàtàkì kan nínú ìtàn ayé, nítorí pé àádọ́ta ọdún àlàáfíà tó tẹ̀ lé e ni a mọ̀ sí Ọdún Wúrà Áténì, ìyẹn àkókò tí àwọn ará Gíríìsì ìgbàanì gbèrú tó sì fi ìpìlẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun tó jẹ mọ́ àṣà ìbílẹ̀ àwọn ará Ìwọ̀ Oòrùn ayé lélẹ̀.