Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Ìrìn Àjò: Orílẹ̀-èdè Papua New Guinea ní ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ohun àmúṣọrọ̀, títí kan àwọn ohun àmúṣọrọ̀ inú ilẹ̀ àti àwọn ohun àmúṣọrọ̀ tí wọ́n lè sọ di tuntun, irú bí igbó, òkun (tó fi mọ́ ọ̀pọ̀ jù lọ lára àwọn ẹja tuna tó wà láyé), àti iṣẹ́ àgbẹ̀ láwọn apá ibì kan. Ilẹ̀ tó rí gbágungbàgun - tó ní àwọn òkè gíga àti àwọn àfonífojì, àwọn ibi ìsàlẹ̀ àti àwọn erékùṣù - àti owó gọbọi tó ń náni láti gbé àwọn ohun àmúṣọrọ̀ kalẹ̀, pa pọ̀ pẹ̀lú àwọn nǹkan mìíràn (tó fi mọ́ àwọn ìṣòro ńláǹlà tó jẹ mọ́ òfin àti ètò ní àwọn ibì kan àti ètò àwọn orúkọ ilẹ̀ tó jẹ mọ́ àṣà ìbílẹ̀) ń mú kó ṣòro fún àwọn tó ń gbé àwọn ohun àmúṣọrọ̀ kalẹ̀ láti òkèèrè. Àwọn olùdásílẹ̀ àdúgbò ní àléébù nítorí àìdásílẹ̀ owó fún ọ̀pọ̀lọpọ̀ ọdún nínú ètò ẹ̀kọ́, ìlera, ICT àti wíwọlé sí owó. Iṣẹ́ àgbẹ̀, fún gbígbin àwọn ohun ọ̀gbìn àti àwọn ohun ọ̀gbìn tí wọ́n ń tà, ń pèsè ohun ìgbé ayé fún ìdá márùndínláàádọ́rin nínú ọgọ́rùn-ún àwọn aráàlú, ó sì ń bá a lọ láti pèsè nǹkan bí ìdá ọgbọ̀n nínú ọgọ́rùn-ún ti GDP. Àwọn ohun àmúṣọrọ̀, títí kan wúrà, epo, àti bàbà, ló ń mú ìdá méjìléláàádọ́rin nínú ọgọ́rùn-ún owó tó ń wọlé látinú òwò àtajà. Iṣẹ́ ìkórè ólífì ti ń pọ̀ sí i láìdáwọ́dúró láwọn ọdún àìpẹ́ yìí (ní pàtàkì láti inú oko àti pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn tó ń gbìn ín), ólífì sì wá di ohun tí wọ́n ń tà jáde láti oko. Ní àwọn ilé tó ń kópa, kọfí ni ohun ọ̀gbìn tí wọ́n máa ń tà jù lọ (tí wọ́n máa ń mú jáde ní àwọn ẹkùn Highlands), kòkó àti epo kòkó/copra láti àwọn agbègbè etíkun sì wà ní ipò kejì, àwọn àgbẹ̀ kékeré ló sì máa ń mú èyí kọ̀ọ̀kan jáde. A ṣe awari Iagifu/Hedinia Field ni ọdun 1986 ni papua fold and thrust belt. Alakoso Alakoso tẹlẹ Sir Mekere Morauta gbiyanju lati mu iduroṣinṣin pada si awọn ile-iṣẹ ipinle, ṣe iduroṣinṣin kina, mu iduroṣinṣin pada si isuna orilẹ-ede, ṣe ikọkọ awọn ile-iṣẹ ilu nibiti o ba yẹ, ati rii daju pe alaafia ti nlọ lọwọ ni Bougainville lẹhin adehun 1997 eyiti o pari awọn rudurudu ipinya ti Bougainville. Ijọba Morauta ṣe aṣeyọri pupọ ni ifamọra atilẹyin kariaye, ni pataki gbigba atilẹyin ti International Monetary Fund (IMF) ati Banki Agbaye ni idaniloju awọn awin iranlọwọ idagbasoke. Àwọn ìpèníjà tó ṣe kókó ló dojú kọ Olórí Ìjọba Sir Michael Somare, tó fi mọ́ gbígba ìgbẹ́kẹ̀lé àwọn oníṣòwò síwájú sí i, ìsapá tí ó tẹ̀síwájú láti sọ di ti àdáni...  Ìbéèrè: Irú àwọn ohun àmúṣọrọ̀ wo ni wọ́n ń kó jáde láti orílẹ̀-èdè New Guinea?
wúrà, epo àti bàbà