Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Ìsọfúnni: Èdè Mongol jẹ́ ọ̀kan lára àwọn èdè Mongol. Àlàfo èdè Mongolì nínú èdè Mongolì jẹ́ àríyànjiyàn tí ó pọ̀ lórí ọ̀ràn ìmọ̀ ẹ̀kọ́, èyí tí àtúnṣe rẹ̀ jẹ́ ìdènà nítorí wípé àwọn ìsọfúnni tó wà fún àwọn oríṣi pàtàkì kò rọrùn láti ṣètò ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ìlànà èdè tí ó wọ́pọ̀. Irú àwọn ìsọfúnni bẹ́ẹ̀ lè jẹ́ àlàyé nípa ìdàgbàsókè ìtàn èdè Mongolian, àti nípa àwọn ànímọ́ tó ní nínú ọ̀ràn ẹ̀kọ́ èdè. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ìwádìí nípa ọ̀rọ̀-ìmọ̀ àti àwọn ọ̀rọ̀-ìmọ̀ èdè ti fẹ́rẹ̀ẹ́ gbilẹ̀ dáadáa, síbẹ̀ a kò tíì fi ìpìlẹ̀ sílẹ̀ fún ìwádìí nípa ìfiwéra, fún àpẹẹrẹ láàárín àwọn èdè tó yàtọ̀ síra gan-an bíi Khalkha àti Khorchin. Ó kéré tán, oríṣi mẹ́ta ló wà: Oirat (tó fi mọ́ oríṣi Kalmyk) àti Buryat, tí wọ́n ń sọ ní Rọ́ṣíà, Mongolia, àti China; àti Ordos, tí wọ́n ń sọ ní àyíká ìlú Ordos ní Mongolia Àárín. Kò sí iyèméjì pé èdè ìbílẹ̀ Khalkha ti orílẹ̀-èdè Mongolia ni èdè Mongolian. Àmọ́ tó bá ti kọjá kókó yìí, a ò ní fohùn ṣọ̀kan mọ́. Bí àpẹẹrẹ, ìwé tí Sanžeev ṣe lọ́dún 1953 sọ pé "èdè Mòǹgólíà" jẹ́ èdè mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, ìyẹn Khalkha, Chakhar, àti Ordos. Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, Luvsanvandan (1959) dá àbá "èdè Mongol" tó gbòòrò gan-an, tó ní àwọn èdè ìbílẹ̀ Àárín Gbùngbùn (Khalkha, Chakhar, Ordos), èdè ìbílẹ̀ Ìlà Oòrùn (Kharchin, Khorchin), èdè ìbílẹ̀ Ìwọ̀ Oòrùn (Oirat, Kalmyk), àti èdè ìbílẹ̀ Àríwá (tó ní oríṣi Buryat méjì). Àwọn ọ̀mọ̀wé akẹ́kọ̀ọ́jinlẹ̀ kan ní Ìwọ̀ Oòrùn ayé sọ pé èdè Ordos tí wọ́n ti ṣèwádìí nípa rẹ̀ dáadáa jẹ́ èdè tó dá dúró nítorí ọ̀nà tí wọ́n gbà kọ àwọn sílébẹ́ẹ̀tì àti bí wọ́n ṣe ń kọ àwọn ọ̀rọ̀ tí wọ́n ń sọ. Lakoko ti gbigbe ti orisirisi bi Alasha, eyiti o wa labẹ ipa aṣa ti Inner Mongolia ṣugbọn itan-akọọlẹ ti o sopọ mọ Oirat, ati ti awọn orisirisi aala miiran bii Darkhad yoo jasi jẹ iṣoro ni eyikeyi...  Ìbéèrè: Ibo làwọn Mòǹgólíà wà?
Àwọn èdè Mongol