Ṣẹ̀kúnrẹ́rẹ́ gbólóhùn tó wà nísàlẹ̀ yìí: "Ìtàn" Polybius bẹ̀rẹ̀ ní ọdún 264 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, ó sì parí ní ọdún 146 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni (Polybius ni wọ́n bí ní nǹkan bí ọdún 200 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, ó sì kú ní nǹkan bí ọdún 117 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni). Ohun tó gbà á lọ́kàn jù lọ ni ọdún mẹ́tàléláàádọ́ta tí Róòmù Àtijọ́ fi di agbára ayé tó lágbára jù lọ. Àkókò yìí, láti ọdún 220 sí 167 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, ni Romu fi Carthage sábẹ́ àkóso rẹ̀, tí ó sì gba àkóso lórí ilẹ̀ Gíríìsì ti àwọn ará Hellenistic. Àwọn ìwé I sí V sọ nípa àwọn ìjọba pàtàkì tó wà nígbà yẹn (Íjíbítì ìgbà ayé Ptolemaic, Gíríìsì ìgbà Hellenistic, Makedóníà) wọ́n sì jíròrò nípa Ogun Punic Àkọ́kọ́ àti Ìkejì. Nínú Ìwé kẹfà, ó ṣàpèjúwe Àṣẹ-òfin Romu, ó sì ṣàpèjúwe agbára àwọn kọnsùlù, Sénátì àti Àwọn Èèyàn. Awọn iyatọ laarin ẹgbẹ akọkọ ti awọn ipinlẹ, eyini ni, Athens ati Thebes, ati ẹgbẹ keji eyiti o ni awọn ti Sparta, Crete, Mantinea ati Carthage o jẹrisi, lori aaye pe awọn ipinlẹ ti Athens ati Thebes tẹle idagba "aiṣedeede". Ohun tí Pọ́líbù ní lọ́kàn nígbà tó pè é ní "ìwà àìdáa" ni pé àwọn nǹkan wọ̀nyí ló ń mú kí agbára wọn pọ̀ sí i, tí wọ́n sì tún ń mú kí ọ̀pọ̀lọpọ̀ nǹkan tó ń ṣẹlẹ̀ lákòókò kan mú kí wọ́n ṣubú. Nítorí pé àwọn ará Áténì ní àwọn olórí bíi Themistocles, àti àwọn ará Thebes Pelopidas àti Epaminondas, ni àwọn ìjọba méjèèjì yìí fi rí ojú rere ọlá fún àkókò kan. Ó dùn mọ́ni láti mọ̀ pé èrò tí Pọ́líbíọ̀sì ní nípa àkókò tí Pẹ́ríkélì gbé láyé lè yàtọ̀ sí ohun tí ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn òpìtàn òde òní gbà pé ó jẹ́ Ọjọ́ Ọ̀làjú ilẹ̀ Gíríìsì. Lẹ́yìn náà ló wá fi ètò ìṣèlú ti ilẹ̀ Róòmù wé ti àwọn ará Kírétè àti ti àwọn ará Sípárátà, ó sì fi hàn pé àwọn òfin Róòmù ga ju ti àwọn ará Kártàgé lọ. Ó parí èrò sí pé àṣeyọrí ìjọba Róòmù dá lórí òfin tí wọ́n ṣe, èyí tó jẹ́ pé ìjọba tiwa-n-tiwa, ìjọba ọlọ́lá, àti ìjọba ọba ló wà nínú rẹ̀. Ìyókù "Ìtàn" náà sọ nípa àkókò tí Romu wá ń ṣàkóso Mẹditaréníà, láti ìgbà tí wọ́n ṣẹ́gun Hannibal ní ọdún 201 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni sí ìgbà tí wọ́n pa ìlú
Carthage ati ilu-ilu Giriki ti Korinti ni 146 BC.