Kọ́kọ́ parí gbólóhùn yìí: Ilẹ̀ Ọba àwọn Aztec wà ní àárín gbùngbùn orílẹ̀-èdè Mẹ́síkò láàárín nǹkan bí ọdún 400 sí ọdún 700 Sànmánì Kristẹni. 1325 ati 1521, ati pe o ṣẹda nipasẹ isopọpọ mẹta ti "tlatoque" (awọn ọrọ Nahuatl fun "olugba", tun tumọ ni Gẹẹsi bi "ọba") ti awọn ilu ilu mẹta: Tlacopan, Texcoco, ati olu-ilu ti ijọba, Tenochtitlan. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé ìlà ìdílé àwọn ọba Tenochtitlan ń bá a lọ lẹ́yìn
nígbà tí ìlú náà ṣubú lọ́wọ́ àwọn ọmọ ilẹ̀ sípéènì ní ọjọ́ kẹtàlá oṣù kẹjọ ọdún 1521, wọ́n jọba gẹ́gẹ́ bí àwọn alákòóso tí wọ́n jẹ́ ọmọọba fún ọba ilẹ̀ sípéènì títí di ìgbà ikú "tlatoani" tó kẹ́yìn nínú ìdílé náà, Luis de Santa María Nanacacipactzin, ní ọjọ́ kẹtàdínlọ́gbọ̀n oṣù kejìlá ọdún 1565.