Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  A mú àwọn tó ń ṣe àtakò sí ìkọ́lé télẹ́síkò tí owó rẹ̀ tó bílíọ̀nù mẹ́rìnlá lórí òkè kan ní Hawaii tí wọ́n kà sí mímọ́ lẹ́yìn tí wọ́n ti dí ojú ọ̀nà tó lọ síbi ìkọ́lé náà. Àwọn ọlọ́pàá mú àwọn tó ń ṣe àtakò méjìlá lọ́jọ́ Àbámẹ́ta nígbà tí wọ́n gbìyànjú láti dí àwọn ọkọ̀ akẹ́rù tí wọ́n ń lọ sí òkè Mauna Kea níbi tí wọ́n ti ń kọ́ ọ̀kan lára àwọn ẹ̀rọ-ìwòye tó tóbi jù lọ lágbàáyé. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Hawaii kò ta ko ẹ̀rọ atọ́ka gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-gíga-g Àwọn èèyàn tó tó 300 ló kópa nínú ìfihàn náà, àwọn tí wọ́n sì mú ni wọ́n dá sílẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n san owó ìdógò $250 fún ẹnìkọ̀ọ̀kan. Tẹle si isalẹ fun fidio. Àwọn òṣìṣẹ́ Ẹ̀ka Ilẹ̀ àti Ìpèsè Ìbílẹ̀ fàṣẹ ọba mú ẹnìkan tí ó ń ṣe àtakò sí Ẹ̀rọ Ìwòran Òkè Ọ̀gbọ̀n Mìtà ní ibi tí wọ́n ti ń kọ́ ẹ̀rọ Ìwòran Òkè ní òkè Mauna Kea ní Hilo, Hawaii ní Ọjọ́bọ̀. Àwọn tó ń ṣe àtakò sí Ẹ̀rọ-ìwòràwọ̀ Ọ̀ọ́dúnrún Mita ń pariwo lẹ́yìn tí wọ́n mú wọn láti ibi tí wọ́n ti ń kọ́ ẹ̀rọ-ìwòràwọ̀ náà ní orí òkè Mauna Kea. Kealoha Pisciotta, tó jẹ́ alátakò ẹ̀rọ náà sọ pé, àwọn ọmọ ìbílẹ̀ Hawaii gbà gbọ́ pé ibi tí wọ́n ti ń kó ẹ̀rọ náà jọ jẹ́ ibi mímọ́ nítorí pé ibẹ̀ ni ìtàn ìṣẹ̀dá wọn ti bẹ̀rẹ̀. Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì sì gbà gbọ́ pé ibi tó dára jù lọ láti kó ọ̀kan lára àwọn awò awọ̀nàjíjìn tó tóbi jù lọ lágbàáyé sí ni, nítorí pé ibi tó jìnnà réré tó sì ní ààbò ni, ó sì wà nínú ihò àpáta tí òkè ayọnáyèéfín kan wà. Ó ní, 'Ibi tí a sin àwọn kan lára àwọn baba ńlá wa tí a bọ̀wọ̀ fún tí a sì kà sí mímọ́ jù lọ nìyí.' 'Ibi tá a ti ń wá ààbò àti ìtura kúrò lọ́wọ́ ayé tó yí wa ká ni, ibẹ̀ sì tún ni ilé ọlọ́run wa.' Gẹ́gẹ́ bí ohun tí Pisciotta sọ, gbogbo ibi tó ga jù lọ ní erékùṣù náà ni wọ́n kà sí ilé àwọn ọlọ́run. 'Mi ò ní kà á sí àìgbọràn láwùjọ. A kà á sí ìrànlọ́wọ́ fún aráàlú,' ni Kahookahi Kanuha tó jẹ́ ọ̀kan lára àwọn tó ń ṣe àtakò náà sọ, gẹ́gẹ́ bí ìwé ìròyìn Hawaii News Now ṣe sọ. 'Ati awọn ti o ti wa ni disobedient si awọn ofin ni o wa awon pẹlu TMT, ti o ti wa ni tesiwaju lati ru awọn ilana ti sese lori conservational...
A mu awọn alariwisi 12 lẹhin ti wọn ti pa ọna ti o lọ si aaye ikole ti ọkan ninu awọn telescopes ti o tobi julọ ni agbaye, Mita Mita Ọgbọn. Àwọn alárìíwísí gbàgbọ́ wípé ibi tí ó wà ní Mauna Kea, ibi tí ó ga jùlọ ní ìpínlẹ̀ náà, ni a kà sí ilé àwọn òrìṣà. A tú àwọn tó ń ṣe àtakò tí wọ́n mú sílẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n san owó ìdádúró $ 250.