Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkókò: Ìgbà òtútù ni àrùn gágá máa ń gbilẹ̀ jù lọ, nítorí pé ìgbà òtútù máa ń yàtọ̀ síra láàárín ọdún ní apá Àríwá àti Gúúsù ayé, ìgbà méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ló máa ń wáyé lọ́dọọdún. Ìdí nìyí tí Àjọ Ìlera Àgbáyé (tí àwọn Ibùdó Àrùn Gídígbò Orílẹ̀-èdè ń ràn lọ́wọ́) fi ń ṣe àbá fún oríṣi àjẹsára méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ lọ́dọọdún; ọ̀kan fún Àríwá ayé, àti ọ̀kan fún Gúúsù ayé. Ìbéèrè tó ti wà tipẹ́tipẹ́ ni pé kí ló dé tí àrùn gígùn fi máa ń wáyé ní ìgbà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ dípò kó máa wáyé ní gbogbo ìgbà jálẹ̀ ọdún. Àlàyé kan tó ṣeé ṣe ni pé, nítorí pé àwọn èèyàn sábà máa ń wà nínú ilé nígbà òtútù, wọ́n sábà máa ń wà ní ìsopọ̀ pẹ̀lú ara wọn, èyí sì máa ń jẹ́ kí àrùn náà máa tàn kálẹ̀ láti ara ẹnì kan sí òmíràn. Ó tún ṣeé ṣe kí ìrìn àjò pọ̀ sí i nítorí àkókò ìsinmi ìgbà òtútù ní apá àríwá ayé. Ohun mìíràn tó tún ń fà á ni pé, bí ojú ọjọ́ bá tutù jù, ńṣe ni afẹ́fẹ́ á máa gbẹ, èyí sì lè mú kí ẹ̀dọ̀fóró mucus gbẹ. Àwọn èròjà tó gbẹ máa ń fúyẹ́, èyí sì lè jẹ́ kí wọ́n wà nínú afẹ́fẹ́ fún àkókò gígùn. Kòkòrò náà tún máa ń wà láàyè fún àkókò gígùn lórí ilẹ̀ níbi tí òtútù bá ti pọ̀ sí i, tí aerosol tí wọ́n fi ń tan kòkòrò náà jẹ́ èyí tó pọ̀ jù lọ ní àyíká tí òtútù ti pọ̀ (tó kéré ju 5 °C lọ) tí ọ̀rinrin díẹ̀ bá wà. Ó dà bíi pé òjò tó máa ń rọ̀ gan-an nígbà òtútù ni olórí ohun tó máa ń fa àrùn gágá tó máa ń wáyé lásìkò kan ní àwọn àgbègbè tí òtútù ti máa ń mú gan-an. Àwọn àyípadà tó máa ń wáyé látìgbàdégbà nínú iye àwọn tó máa ń bá àwọn ọmọdé pàdé ní iléèwé, èyí tó máa ń fa àwọn àrùn mìíràn tó máa ń bá àwọn ọmọdé pàdé, irú bí ibà àti ikọ́ èébì, tún lè kópa nínú àrùn gágá. Àjọpọ̀ àwọn ipa ìgbà tí ó kéré yìí lè di èyí tí ó lágbára sí i nípa ìyípadà ìyípadà tí ó bá àyíká àìsàn inú ara mu. H5N1 máa ń fara hàn nínú àwọn èèyàn àti àwọn ẹyẹ. Àbá mìíràn tí wọ́n fi ń ṣàlàyé bí àrùn gágá ṣe máa ń fara hàn ni ipa tí ìwọ̀n fítámì D máa ń ní lórí agbára ìdènà àrùn náà. Ọ̀gbẹ́ni Robert Edgar Hope-Simpson ló kọ́kọ́ dá èrò yìí sílẹ̀ lọ́dún 1965. Ó sọ pé ohun tó ń fa àjàkálẹ̀ àrùn gágá nígbà...  Ìbéèrè: Ìgbà wo ni àrùn gágá máa ń wọ́pọ̀ jù lọ?
ìgbà òtútù