Parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ̀ yìí: Nítorí bí àwọn ará Jámánì àtàwọn ará Soviet ṣe gbógun ti ilẹ̀ Poland, èyí tó mú kí Ogun Àgbáyé Kejì bẹ̀rẹ̀ ní oṣù September ọdún 1939, wọ́n fi ìlú náà sílẹ̀
ìjọba jámánì ló ń ṣàkóso. Kíá làwọn ará Jámánì pa àwọn ará Poland àtàwọn Júù bíi mélòó kan, wọ́n sì jí àwọn míì gbé. Nígbà tó yá, ìjọba Násì kó ìlú Wieruszów jọ. Àwọn ará Jámánì ba òkúta ìrántí àwọn akọni Ìdìtẹ̀ Poland Ńlá jẹ́. Láàárín ọdún méjì tó tẹ̀ lé e, àwọn ará Jámánì jí àwọn Júù gbé fún iṣẹ́ àṣekúdórógbó, wọ́n ní kí wọ́n máa gbé inú ghetto kan ní apá ibi tí àwọn tálákà pọ̀ sí jù lọ ní ìlú náà, wọ́n fún àwọn ará Poland ní ibi tí wọ́n ti ń gbé tẹ́lẹ̀, wọ́n sì rán àwọn ọkùnrin àti obìnrin lọ sí àwọn àgọ́ tí wọ́n ti ń ṣiṣẹ́ àṣekúdórógbó nítòsí Poznań. Ní August 1942, wọ́n kó àwọn Júù tó ṣẹ́ kù jọ, wọ́n sì fi wọ́n sẹ́wọ̀n fún ọjọ́ mélòó kan nínú ilé àwọn ajẹ́jẹ̀ẹ́ ìnìkàngbé tó wà ládùúgbò náà. Ọ̀pọ̀ àwọn Júù ni wọ́n pa níbẹ̀. Wọ́n rán àwọn mìíràn lọ sí Ghetto ti Łódź, wọ́n sì fi ọkọ̀ ojú irin gbé àwọn tó kù, tí wọ́n tó nǹkan bí ẹgbẹ̀rin [800] sí ẹgbẹ̀rún mẹ́sàn-án [900], lọ sí àgọ́ ìṣẹ́niníṣẹ̀ẹ́ ti Chełmno níbi tí wọ́n ti fi gáàsì pa wọ́n lójú ẹsẹ̀. Lẹ́yìn ìyẹn, wọ́n fipá mú àwọn ará Poland tó wà ládùúgbò náà láti kó lọ sínú àwọn ilé táwọn Júù tó wà nílùú náà ti fi sílẹ̀. Lẹ́yìn ogun náà, àwọn Júù díẹ̀ tó la ogun náà já padà sí ìlú Wieruszów, àmọ́ wọ́n fi ibẹ̀ sílẹ̀ nígbà tí wọ́n pa àwọn Júù bíi mélòó kan. A ò mọ iye àwọn tó yè bọ́.