Kọ́kọ́ parí gbólóhùn tó wà nísàlẹ̀ yìí: A lè sọ pé àwọn ohun ìjà tí wọ́n fi ọ̀dà ìbọn ṣe ní àgbègbè Nusantara bẹ̀rẹ̀ láti apá ìparí ọ̀rúndún kẹtàlá. Àwọn
Ìkọlù àwọn Mongol ní Java mú àwọn ẹ̀rọ ìbọn wá sí Java ní ọ̀nà ìbọn (Chinese: "Pao"). Èyí ló mú kí àwọn ará Java ṣe ohun ìjà kan tí wọ́n ń pè ní cetbang. Nígbà tó fi máa di ọdún 1300, àwọn ọmọ ogun Majapahit ti bẹ̀rẹ̀ sí í lò wọ́n gẹ́gẹ́ bí ohun ìjà ojú omi. Àwọn ará Java mọ bí wọ́n ṣe ń fi idẹ ṣe bàbà, wọ́n sì mọ bí wọ́n ṣe ń lo àwọn ohun ìjà tí wọ́n ń rí gbà láti inú àwọn ilé iṣẹ́ ńláńlá tó wà lágbègbè náà. Àwọn àkọsílẹ̀ àti àwọn ẹ̀rí tí àwọn awalẹ̀pìtàn rí fi hàn pé àwọn oníṣòwò ará Arébíà ló kó àwọn ohun èlò bí ọṣẹ ìbọn, àwọn ohun èlò ìbọn tí wọ́n ń pè ní gonnes, àwọn ohun èlò ìbọn tí wọ́n ń pè ní muskets, àwọn ohun èlò ìbọn tí wọ́n ń pè ní blunderbusses, àtàwọn ohun èlò ìbọn tí wọ́n ń pè ní cannons wọlé fún àwọn ará Java, àwọn ará Aceh, àtàwọn ará Batak ní àwọn ọ̀nà ọjà tí wọ́n ti ń lò tipẹ́tipẹ́ ní nǹkan bí ìbẹ̀rẹ̀ sí àárín ọ̀rúndún kẹrìnlá.