Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkọlé: Ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ìmọ́lẹ̀ tẹ̀ síwájú ní àárín ọ̀rúndún kẹtàdínlógún pẹ̀lú àwọn ìwé tí onímọ̀ ọgbọ́n orí René Descartes kọ, èyí tó ṣàlàyé oríṣiríṣi àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ ìmọ̀ ìmọ́lẹ̀ títí kan àgbéyọ àti àtúnṣe nípa gbígbé pé àwọn ohun tó mú kí ìmọ̀ náà jáde ni ó ń mú ìmọ̀ náà jáde. Èyí yàtọ̀ gan-an sí ẹ̀kọ́ tí àwọn ará Gíríìkì ìgbàanì fi ń kọ́ni nípa bí nǹkan ṣe máa ń jáde. Ní ìparí àwọn ọdún 1660 àti ìbẹ̀rẹ̀ àwọn ọdún 1670, Isaac Newton mú àwọn èrò Descartes gbòòrò sí ẹ̀kọ́ corpuscle nípa ìmọ́lẹ̀, tí ó fi hàn pé ìmọ́lẹ̀ funfun jẹ́ àdàpọ̀ àwọ̀ tí a lè pín sí àwọn apá rẹ̀ pẹ̀lú prism. Lọ́dún 1690, Christiaan Huygens dá àbá kan nípa ìmọ́lẹ̀ tó dá lórí àwọn àbá tí Robert Hooke dá lọ́dún 1664. Hooke fúnra rẹ̀ bẹnu àtẹ́ lu àwọn èrò Newton nípa ìmọ́lẹ̀, ìjà tó sì wà láàárín àwọn méjèèjì sì wà títí Hooke fi kú. Ní ọdún 1704, Newton tẹ ìwé Opticks jáde, ní àkókò náà, nítorí àṣeyọrí rẹ̀ ní àwọn agbègbè mìíràn nínú ìmọ̀-ìjìnlẹ̀, wọ́n kà á sí ẹni tó borí nínú àríyànjiyàn nípa bí ìmọ́lẹ̀ ṣe rí. Àwọn èèyàn gba ìmọ́lẹ̀-ìjìnlẹ̀ Newton títí di ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún nígbà tí Thomas Young àti Augustin-Jean Fresnel ṣe àwọn ìdánwò nípa bí ìmọ́lẹ̀ ṣe ń da nǹkan rú, èyí tó fi hàn pé ìmọ́lẹ̀ jẹ́ ìgbì. Ìdánwò àlàfo méjì tí ọ̀gbẹ́ni Young ṣe fi hàn pé ìmọ́lẹ̀ ń tẹ̀ lé òfin superposition, èyí tó jẹ́ ohun kan tó dà bí ìgbì tí ọ̀gbẹ́ni Newton sọ tẹ́lẹ̀ nípa èròǹgbà corpuscle. Iṣẹ́ yìí ló mú kí wọ́n ní èròǹgbà kan nípa bí ìmọ́lẹ̀ ṣe máa ń tàn káàkiri, ó sì ṣí ọ̀nà sílẹ̀ fún kíkẹ́kọ̀ọ́ nípa àwọn ohun tó ń ríran kedere. Àwòrán-ìwòye ìgbì ni James Clerk Maxwell fi ṣaṣeyọri papọ̀ pẹ̀lú ẹ̀kọ́-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀-ìmọ̀- Lọ́dún 1905, Albert Einstein gbé èrò rẹ̀ jáde nípa ipa tó ń mú kí ìmọ́lẹ̀ ṣiṣẹ́ lọ́nà tó ń mú kí ìmọ́lẹ̀ fúnra rẹ̀ di òṣùwọ̀n. Ní ọdún 1913, Niels Bohr fi hàn pé àwọn átọ́ọ̀mù lè máa mú agbára jáde ní ìwọ̀n tí ó ṣe pàtó, nípa bẹ́ẹ̀ ó ṣàlàyé àwọn ìlà tí a rí...  Ìbéèrè: Kí la lè fi ya àwọn àwọ̀ sọ́tọ̀ kúrò lára ìmọ́lẹ̀ funfun?
àlàfo