Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Ìmìtìtì ilẹ̀ Nepal tí ó ti pa ó kéré tán ènìyàn 2,500 jẹ 'àlá àlá tí ó ń dúró láti ṣẹlẹ̀,' àwọn ògbógi nínú ìjábá sọ lálẹ́ ọjọ́ àná. Ní ọ̀sẹ̀ kan péré sẹ́yìn, àádọ́ta àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ nípa ìmìtìtì ilẹ̀ láti gbogbo orílẹ̀-èdè kárí ayé pàdé pọ̀ ní Kathmandu tó jẹ́ olú ìlú orílẹ̀-èdè náà láti jíròrò bí àgbègbè náà ṣe máa kojú irú àjálù bẹ́ẹ̀. Níwọ̀n bó ti jẹ́ pé orí àwọn òkìtì ilẹ̀ tó ń dojú kọra wọn ni Nepal wà, ìmìtìtì ilẹ̀ tàbí àjálù lè ṣẹlẹ̀ sí i. Ṣùgbọ́n àwọn ògbógi sọ pé àwọn ohun èlò ìkọ́lé tí kò dára tó wà ní orílẹ̀-èdè náà àti àwọn ilé tí kò dára tó wà níbẹ̀ kò jẹ́ kí orílẹ̀-èdè náà lè kojú àwọn àbájáde àwọn jàǹbá ńláńlá. Tẹle si isalẹ fun fidio. Àjọ Ìwádìí Ìṣẹ̀dá ní Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà sọ pé ìmìtìtì ilẹ̀ náà wáyé ní kìlómítà 81 (50 miles) ní àríwá ìwọ̀ oòrùn Kathmandu ní aago 06.11 GMT, pẹ̀lú àwọn ògiri tó ń wó àti àwọn ìdílé tí wọ́n ń sáré lọ sí ìta ilé wọn. Nígbà tó fi máa di ìrọ̀lẹ́ Sunday, iye àwọn tó ti kú ti lé ní ẹgbẹ̀rún méjì ààbọ̀ èèyàn jákèjádò orílẹ̀-èdè mẹ́rin, ọgọ́rọ̀ọ̀rún èèyàn ni wọn ò sì tíì rí. Nígbà tí ògbóǹkangí kan ń sọ̀rọ̀ nípa olú ìlú Nepal níbi tí wọ́n ti ṣe ìpàdé onímọ̀ sáyẹ́ǹsì náà, ó sọ pé ìparun náà jẹ́ 'ìṣẹ̀lẹ̀ kan tó ń retí láti ṣẹlẹ̀.' James Jackson, tó jẹ́ onímọ̀ nípa ìsẹ̀lẹ̀, tó sì tún jẹ́ olórí ẹ̀ka tó ń ṣèwádìí nípa ilẹ̀ ní Yunifásítì Cambridge, sọ pé: 'Lọ́nà ti ara àti nípa ilẹ̀, ohun tó ṣẹlẹ̀ gan-an ni ohun tá a rò pé ó lè ṣẹlẹ̀.' 'Mo ń rìn ní àgbègbè ibi tí ìmìtìtì ilẹ̀ náà ti wáyé, mo sì rò ó ní àkókò náà pé àgbègbè náà ti ń lọ sí wàhálà,' ni Ọ̀gbẹ́ni Jackson, tó jẹ́ olórí onímọ̀ sáyẹ́ǹsì fún Earthquakes Without Frontiers, ìyẹn ẹgbẹ́ kan tó ń gbìyànjú láti ran àwọn ìlú ńláńlá ní Éṣíà lọ́wọ́ láti múra sílẹ̀ fún àjálù sọ. Àwọn ará àdúgbò gba àwọn ọkùnrin méjì mìíràn tí eruku bò mọ́lẹ̀, tí wọ́n fà wọ́n sókè lójú pópó bí wọ́n ṣe ń ṣiṣẹ́ láti wá àwọn tí ó yè nínú àjálù náà. Àwọn ìmìtìtì ilẹ̀ tó lágbára bíi ti ìmìtìtì ilẹ̀ yìí lè nípa tó pọ̀ gan-an lórí onírúurú apá ibi tó wà láyé nítorí bí wọ́n ṣe ń kọ́ àwọn ilé àti bí àwọn èèyàn ṣe pọ̀ tó. Ìmìtìtì ilẹ̀ tó lágbára tó 7.8 lè pa èèyàn mẹ́wàá sí ọgbọ̀n nínú mílíọ̀nù kan tó ń gbé ní California, àmọ́ ó kéré tán, ó ti pa ẹgbẹ̀rún kan ó lé ọgọ́rùn-ún mẹ́sàn-án [1,900] èèyàn ní Nepal, ó sì lè pa tó ẹgbẹ̀rún mẹ́wàá [10,000] èèyàn ní àwọn apá ibì kan ní Pakistan, India, Iran àti China, gẹ́gẹ́ bí David Wald tó jẹ́ onímọ̀ nípa ìmìtìtì ilẹ̀ ní U.S. Geological Survey ṣe sọ. Bí iye àwọn tó ń kú ṣe ń pọ̀ sí i...
Àwọn ògbógi nípa ìṣẹ̀lẹ̀ ìmìtìtì ilẹ̀ pàdé ní Kathmandu lọ́sẹ̀ tó kọjá láti gbèrò bí irú àjálù bẹ́ẹ̀ ṣe lè wáyé. àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì ń jíròrò bí àgbègbè tí wọ́n ti ṣe dáadáa yìí ṣe máa kojú wàhálà. ó kéré tán, ẹgbẹ̀rún méjì ààbọ̀ èèyàn ní orílẹ̀ - èdè mẹ́rin ló ti kú nínú ìmìtìtì ilẹ̀ náà. Ọgọ́rọ̀ọ̀rún ló ṣì ń sọnù lẹ́yìn tí àwọn yìnyín bàjẹ́ tí wọ́n sì sin àgọ́ orí òkè Everest. ìmìtìtì ilẹ̀ náà wáyé ní kìlómítà mọ́kànlá péré lábẹ́ ilẹ̀, èyí sì mú kí ìmìtìtì ilẹ̀ náà túbọ̀ lágbára sí i.