Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Hong Kong (CNN) Kì í ṣe Asia nìkan. Jákèjádò ayé, gbogbo wa la ti ń di ẹni tó ń rí nǹkan lójúkojú. Àìrí nǹkan wò dáadáa tàbí kíkéré wò dáadáa, túmọ̀ sí pé àwọn nǹkan tó wà nítòsí máa ń hàn kedere, àmọ́ àwọn tó jìnnà sí i máa ń fọ́. Àwọn olùṣèwádìí sọ pé, iye àwọn tí kò ríran dáadáa ti di ìlọ́po méjì tàbí ìlọ́po mẹ́ta ní èyí tó pọ̀ jù lọ lára àwọn orílẹ̀-èdè Ìlà Oòrùn Éṣíà láàárín ogójì ọdún sẹ́yìn. Àwọn ibìkan bíi Hong Kong, Singapore àti Taiwan ní iye tí ó tó ìdá ọgọ́rin nínú ọgọ́rùn. Ní orílẹ̀-èdè South Korea, àwọn ọmọ ogún ọdún tí wọ́n jẹ́ arúgbó tí wọ́n máa ń ní ìfọ́jú lọ́dún 1955 jẹ́ ìdá méjìdínlógún nínú ọgọ́rùn-ún, àmọ́ lọ́dún 2011, wọ́n ti lé ní ìdá mẹ́rìndínláàádọ́rùn-ún nínú ọgọ́rùn-ún. Ó sì jẹ́ ìṣòro àgbáyé -- iye àwọn tí kò ríran dáadáa ń pọ̀ sí i ní àwọn orílẹ̀-èdè Ìwọ̀ Oòrùn bí Jámánì àti Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Dókítà Michael Chiang, tó jẹ́ agbọ̀rọ̀sọ fún Ẹgbẹ́ Oníṣègùn Ojú ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà sọ pé: "Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó ìdá ogójì nínú ọgọ́rùn-ún àwọn tó ní àrùn yìí ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, nígbà tó jẹ́ pé ìdá mẹ́rin nínú ọgọ́rùn-ún ni wọ́n ní lọ́dún 1970". Ṣùgbọ́n àwọn olùṣèwádìí sọ pé ohun kan tó rọrùn láti ṣe láti dín ewu kíkojúkúrò kù, èyí tí kò gba owó kankan, tó sì wà lárọ̀ọ́wọ́tó ni pé kéèyàn máa gba ìmọ́lẹ̀ oòrùn. Àmọ́, nígbà míì, àwọn ohun tó rọrùn jù lọ láti yanjú ni èyí tó ṣòro jù lọ láti ṣe. Àrùn kíkúrú wo nǹkan láàárín àwọn ará Ìlà Oòrùn Éṣíà ti dá àwọn ìbéèrè nípa àṣà ìbílẹ̀ sílẹ̀ nípa ìdí tí ọ̀pọ̀ àwọn ọ̀dọ́ fi ń ní ìṣòro ojú. Ọ̀pọ̀ èèyàn ló ti gbà tipẹ́tipẹ́ pé kíka ìwé, kíkẹ́kọ̀ọ́ tàbí wíwo tẹlifóònù alágbèéká máa ń fa kíkúrú wo nǹkan. Àwọn kan sì tún ń kùn pé àwọn ọ̀dọ́ máa ń lo àkókò tó pọ̀ gan-an lórí tẹlifíṣọ̀n. Àmọ́ ohun tó fa ìṣòro yìí yàtọ̀ pátápátá sí ohun táwọn olùṣèwádìí ń sọ. "Bí àwọn ọmọ bá ń jáde nílé déédéé, kò sí bí wọ́n ṣe máa kẹ́kọ̀ọ́ tó. Wọ́n kì í kúkú di afọ́jú", gẹ́gẹ́ bí Ian Morgan tó jẹ́ olùṣèwádìí ní Yunifásítì Orílẹ̀-èdè Ọsirélíà ṣe sọ. Àwọn olùṣèwádìí sọ pé ó yẹ kí àwọn ọmọdé àtàwọn ọ̀dọ́langba máa rí oòrùn nígbà tí wọ́n bá ń dàgbà, ìyẹn nígbà tí ojú wọn ṣì ń dàgbà. A ò tíì mọ bí oòrùn ṣe ń dáàbò bo ojú wọn. Ẹ̀kọ́ kan sọ pé oòrùn ló máa ń mú kí èròjà dopamine jáde nínú awọ ara; ẹ̀kọ́ míì sọ pé ńṣe ni ìtànṣán oòrùn máa ń dáàbò bo èèyàn lọ́wọ́ àrùn yìí. Ìdáhùn náà kò ṣòro rárá. Seang Mei Saw, tó jẹ́ ọ̀jọ̀gbọ́n nínú ìmọ̀ nípa àrùn tó ń ràn káàkiri ní Ilé Ẹ̀kọ́ Ìjọba Àpapọ̀, sọ pé kí àwọn ọmọdé "máa lo àkókò púpọ̀ sí i níta, kí wọ́n dín ohun tí iléèwé ń béèrè lọ́wọ́ wọn kù, kí wọ́n sì máa sinmi díẹ̀".
Ìlà-Oòrùn Asia ń rí iye tí ó ń pọ̀ sí i ti myopia, pẹ̀lú 80-90% àwọn ọ̀dọ́ tí ó ti dàgbà tí ó ní àrùn yìí. Ẹ̀rí tó fi hàn pé àwọn tí kò ríran dáadáa ń pọ̀ sí i nílẹ̀ Yúróòpù àti nílẹ̀ Amẹ́ríkà ìmọ̀ràn àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì fún àwọn ọmọdé ni pé: lọ síta kí o sì ṣeré.