Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Ìsọfúnni: Wọ́n bí Ali sínú ilé mímọ́ Kaaba ní Mekka, ibi mímọ́ jùlọ nínú ẹ̀sìn Ìsìláàmù, fún Abu Talib àti Fatimah bint Asad. Òun ni ọkùnrin àkọ́kọ́ tó gba ẹ̀sìn Mùsùlùmí, àwọn òǹkọ̀wé kan sì sọ pé òun ni Mùsùlùmí àkọ́kọ́. Láti kékeré ni Ali ti ń dáàbò bo Muhammad, ó sì kópa nínú èyí tó fẹ́rẹ̀ẹ́ tó gbogbo ogun tí àwọn Mùsùlùmí tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ń bẹ̀rẹ̀ ń jà. Lẹ́yìn tí ó ṣí lọ sí Medina, ó gbé Fatimah ọmọ Muhammad níyàwó. Àwọn alábàákẹ́gbẹ́ Muhammad yàn án gẹ́gẹ́ bí kálífá ní ọdún 656, lẹ́yìn tí kálífá Uthman ibn Affan ti pa. Ijọba Ali ri ogun abẹle ati ni 661, o ti kọlu ati pa nipasẹ Kharijite kan lakoko ti o n gbadura ni Mossalassi nla ti Kufa, ti o jẹ martyred ni ọjọ meji lẹhinna. Ali jẹ pataki si awọn Shias ati Sunnis, ni iṣelu ati ni ẹmi. Àwọn orísun ìtàn ìgbésí ayé tí ó pọ̀ nípa Ali ni wọ́n sábà máa ń ṣojúsàájú ní ìbámu pẹ̀lú àwọn ẹ̀ka ìsìn, ṣùgbọ́n wọ́n gbà pé Mùsùlùmí onífẹ̀ẹ́ Ọlọ́run ni, tí ó fi ara rẹ̀ fún Ìsìn Ìsìláàmù àti alákòóso òdodo ní ìbámu pẹ̀lú Kùránì àti Súnnáà. Lakoko ti awọn Sunni ṣe akiyesi Ali ni kẹrin ati ikẹhin ti awọn Rashidun (awọn itọsọna ti o tọ) awọn caliphs, awọn Musulumi Shia ṣe akiyesi Ali bi Imam akọkọ lẹhin Muhammad nitori itumọ wọn ti awọn iṣẹlẹ ni Ghadir Khumm. Àwọn Mùsùlùmí Ṣíà tún gbàgbọ́ wípé Ali àti àwọn Imams Ṣíà yòókù (gbogbo wọn jẹ́ láti Ahl al-Bayt, ilé Muhammad) ni àwọn tí ó tọ́ sí ipò Muhammad. Ali tun ti gba idanimọ lati ọdọ ọpọlọpọ awọn ajo ti kii ṣe Musulumi, gẹgẹbi United Nations ati Ajo Agbaye fun Awọn ẹtọ Eniyan, fun iṣakoso rẹ ati idajọ awujọ.  Ìbéèrè: Àwọn Sunni gbà pé àwọn kálífá mélòó ló wà?
mẹ́rin