Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkókò: Ìgbìmọ̀ Onídàájọ́ Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tó ń jẹ́ Privy Council ṣì ń sìn gẹ́gẹ́ bí ilé ẹjọ́ gíga jù lọ fún àwọn ẹjọ́ kòtẹ́milọ́rùn fún àwọn ilẹ̀ kan tí wọ́n ti ń ṣàkóso tẹ́lẹ̀ rí ní Caribbean àti Pacific. Àwọn míṣọ́nnárì ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tí wọ́n ń rìnrìn àjò káàkiri ayé, tí wọ́n sì máa ń ṣáájú àwọn sójà àtàwọn òṣìṣẹ́ ìjọba, ló tan ẹ̀sìn Pùròtẹ́sítáǹtì (títí kan ẹ̀sìn Áńgílíkà) kálẹ̀ sí gbogbo ilẹ̀ ayé. Ọgọ́rọ̀ọ̀rún ọdún ni Ilẹ̀ Ọba Gẹ̀ẹ́sì fi jẹ́ ibi ààbò fáwọn ará ilẹ̀ Yúróòpù tí wọ́n ń ṣe inúnibíni sí nítorí ẹ̀sìn. A lè rí àwọn ilé-ìṣọ́ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, bíi nínú àwọn ṣọ́ọ̀ṣì, àwọn ibùdó ọkọ̀ ojú irin àti àwọn ilé ìjọba, ní ọ̀pọ̀ ìlú tí ó jẹ́ apá kan Ilẹ̀ Ọba Gẹ̀ẹ́sì nígbà kan rí. Àwọn eré ìdárayá ẹnìkan àti ti ẹgbẹ́ tí a dá sílẹ̀ ní Gẹ̀ẹ́sì - ní pàtàkì gòlfù, bọ́ọ̀lù afẹ́sẹ̀, kíríkì, rugby, netball, lawn bowls, hockey àti lawn tennis - ni wọ́n tún ń kó jáde. Àwọn orílẹ̀-èdè kan ṣì ń lo ọ̀nà ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ tí ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì gbà ń lo ọ̀pá ìdiwọ̀n, ìyẹn ọ̀pá ìdiwọ̀n ilẹ̀ ọba. Ìlànà wíwakọ̀ ní apá òsì ọ̀nà ti wà títí di àkókò yìí ní ọ̀pọ̀ ibi tó jẹ́ ti ilẹ̀ ọba àtijọ́ náà. Àwọn ààlà ìṣèlú tí àwọn ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì gbé kalẹ̀ kì í fìgbà gbogbo fi ẹ̀yà tàbí ẹ̀sìn tó bára mu hàn, èyí ló sì ń fa rògbòdìyàn láwọn àgbègbè tí wọ́n ti ń ṣàkóso tẹ́lẹ̀. Ilẹ̀ Ọba Gẹ̀ẹ́sì náà ló mú kí ọ̀pọ̀lọpọ̀ èèyàn ṣí lọ sí ilẹ̀ òkèèrè. Àràádọ́ta ọ̀kẹ́ ló fi àwọn Erékùṣù Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì sílẹ̀, àwọn tó kọ́kọ́ lọ ń gbé ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, Kánádà, Ọsirélíà àti New Zealand wá látinú ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì àti Ireland. Ìdààmú ṣì wà láàrin àwọn ọmọ ìbílẹ̀ aláwọ̀ funfun ní àwọn orílẹ̀-èdè wọ̀nyí àti àwọn ọmọ ìbílẹ̀ tí wọ́n kéré sí wọn, àti láàrin àwọn ọmọ ìbílẹ̀ aláwọ̀ funfun tí wọ́n kéré sí wọn àti àwọn ọmọ ìbílẹ̀ tí wọ́n pọ̀ jù ní Gúúsù Áfíríkà àti Zimbabwe. Àwọn tó ti ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì wá sí ilẹ̀ Ireland ti fi ẹ̀rí hàn nípa bí wọ́n ṣe pín àwọn èèyàn orílẹ̀-èdè wọn àti àwọn tó ń ṣagbátẹrù ìṣọ̀kan ní Àríwá Ireland. Àràádọ́ta ọ̀kẹ́ èèyàn ló ṣí lọ sí àwọn ilẹ̀ tó wà lábẹ́ àkóso ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, àwọn ará Íńdíà tó pọ̀ lọ sí àwọn ibòmíì lábẹ́ àkóso ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, irú bíi Málásì àti Fíjì, àwọn ará Ṣáínà sì ṣí lọ sí Málásì, Singapore àti àwọn erékùṣù Caribbean. Àkọsílẹ̀ nípa àwọn ènìyàn ní Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì fúnra rẹ̀ yí padà lẹ́yìn Ogun Àgbáyé Kejì nítorí ṣíṣí wá sí Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì láti...  Ìbéèrè: Èèyàn mélòó ló ṣí kúrò ní erékùṣù British Isles?
Àràádọ́ta ọ̀kẹ́