Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àlàfo: Ẹ̀kọ́ tí ó ń yọjú ti ẹ̀kọ́-ìmọ̀-ayé tún mú ìtàn-ayé àti ìmọ̀-ìmọ̀-ayé sún mọ́ra; ìdásílẹ̀ ọ̀pá-òpó stratigraphic so ìpínlẹ̀ àyè àwọn ohun alààyè pọ̀ mọ́ ìpínlẹ̀ àkókò wọn, èyí tí ó jẹ́ olórí ohun tó ṣáájú àwọn èrò orí ẹ̀dá. Georges Cuvier àti àwọn mìíràn ṣe àwọn ìlọsíwájú ńláǹlà nínú ìfiwéra ara àti ìṣẹ̀dá ìgbàanì ní ìparí àwọn ọdún 1790 àti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún kọkàndínlógún. Nínú ọ̀wọ́ àwọn àsọyé àti àwọn ìwé tí Cuvier ṣe, tó fi àwọn ẹranko tó ń ríran tí wọ́n ṣì wà láàyè wé àwọn fọ́sílì tó ṣẹ́ kù, ó rí i pé àwọn fọ́sílì náà jẹ́ àṣẹ́kù àwọn ẹranko tó ti kú tán dípò kí wọ́n jẹ́ àṣẹ́kù àwọn ẹranko tó ṣì wà láàyè láwọn ibòmíì láyé, bí àwọn èèyàn ṣe gbà gbọ́. Àwọn fọ́sílì tí Gideon Mantell, William Buckland, Mary Anning, àti Richard Owen ṣàwárí, tí wọ́n sì ṣàpèjúwe rẹ̀ láàárín àwọn mìíràn, ràn wá lọ́wọ́ láti fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé 'ọjọ́ àwọn ẹranko afọ́mọlọ́mú' kan ti wà ṣáájú àwọn ẹranko tó ń fúnni lọ́mú nígbà àtijọ́ pàápàá. Àwọn ohun tí wọ́n ṣàwárí yìí mú kí ọ̀pọ̀ èèyàn nífẹ̀ẹ́ sí ọ̀rọ̀ nípa bí ìwàláàyè ṣe bẹ̀rẹ̀ lórí ilẹ̀ ayé. Ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn onímọ̀ nípa ilẹ̀ ayé yìí ló fara mọ́ èròǹgbà catastrophism, ṣùgbọ́n ìwé tí Charles Lyell kọ tó ní ipa lórí ọ̀ràn ilẹ̀ ayé (1830) sọ èròǹgbà Hutton di èyí tó gbajúmọ̀, ìyẹn èròǹgbà kan tó ṣàlàyé bí ilẹ̀ ayé ṣe rí àti bó ṣe rí lóde òní.  Ìbéèrè: kí ni ohun tí a mọ Georges Cuvier sí?
àfiwé ara àti ẹ̀kọ́ àtúpalẹ̀