Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Ọ̀nà: Ọgọ́rùn-ún ọdún kọkàndínlógún ni àwọn awalẹ̀pìtàn bẹ̀rẹ̀ sí í ṣèwádìí nípa ọ̀nà abẹ́lẹ̀ tó wà ní Eifel. C.A. Eick ni ẹni tó ṣàwárí orísun tó jìnnà jù lọ sí Cologne ní Grüner Pütz nítòsí Nettersheim (ní 1867). Iwadii ti o ni imọran ti omi omi ni a ṣe lati 1940 si 1970 nipasẹ Waldemar Haberey (de). Ìwé tó kọ lọ́dún 1971 ṣì wúlò gan-an fún wa bá a ṣe ń ṣe iṣẹ́ ìkọ́lé náà. Ní ọdún 1980, archaeologist Klaus Grewe (de) ṣàwárí gbogbo àlàfo ibi tí ó wà, ó sì fi kún àwòrán ilẹ̀ Jámánì. Ìwé Atlas der römischen Wasserleitungen nach Köln (Atlas of Roman Aqueducts to Cologne, 1986) tó ṣe jẹ́ ìwé tó gbajúmọ̀ gan-an láàárín àwọn tó ń ṣèwádìí nípa àwọn ilé àti ilé gbígbé àwọn ará Róòmù.  Ìbéèrè: Ọdún wo ni awalẹ̀pìtàn náà ṣe àwòrán ibi tí wọ́n ti rí i?
Ọdún 1980