Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  (CNN) Àríwá Kòríà tún wà nínú àkọlé ìròyìn. Gẹ́gẹ́ bí ìròyìn kan nínú ìwé ìròyìn Wall Street Journal ní Thursday, àwọn ògbóǹkangí onímọ̀ nípa ohun ìjà runlérùnnà ní China sọ fún Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà pé ó ṣeé ṣe kí Pyongyang ti ní nǹkan bí orí ogun runlérùnnà ogún. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé iye yẹn lè dà bí ohun tó yani lẹ́nu, àmọ́ ó jẹ́ apá kan nínú ìtàn kan tó ń kọni lóminú. Ohun pàtàkì tí a lè rí kọ́ nínú àyẹ̀wò tó ṣẹ̀ṣẹ̀ ṣe nípa agbára òòfà ti Àríwá Kòríà kì í ṣe iye orí ogun tí wọ́n ní, bí kò ṣe irú orí ogun tí wọ́n ní, nítorí èyí máa ń jẹ́ ká mọ bí àwọn ohun ìjà tí orílẹ̀-èdè náà ní ṣe máa lágbára tó lọ́jọ́ iwájú. Òótọ́ ni pé, iye tí wọ́n ròyìn pé àwọn ará Ṣáínà ní tó ogún orí ogun tó pọ̀ débi pé ó lè jẹ́ kí wọ́n ní "ohun ìjà ogun" tó pọ̀ tó. Àmọ́, iye yìí kò pọ̀ ju iye tí wọ́n fojú díwọ̀n pé ó jẹ́ orí ogun mẹ́wàá sí mẹ́ẹ̀ẹ́dógún tí àwọn ògbóǹkangí ará Amẹ́ríkà àti àwọn mìíràn ti sọ tẹ́lẹ̀. Ohun tí ìròyìn náà sọ nípa rẹ̀ ni pé, ó ṣeé ṣe kí North Korea ní agbára láti fi ìdajì àwọn ohun ìjà tí wọ́n ń kó jọ kún un lọ́dún tó ń bọ̀ yìí, kí wọ́n sì fi ìdajì àwọn ohun ìjà tí wọ́n ń kó jọ kún un. Bí àgbéyẹ̀wò náà bá tọ̀nà, tí Pyongyang sì lè mú kí àwọn ohun ìjà runlérùnnà tó wà nípamọ́ rẹ̀ pọ̀ sí i ní òpin ọdún yìí sí nǹkan bí ogójì ohun ìjà runlérùnnà nípa lílo uranium tí wọ́n fi ṣe ohun ìjà runlérùnnà, nígbà náà, ètò plutonium tí àwọn ará Amẹ́ríkà àti àwọn tó wà nínú àjọ tó ń bá àwọn orílẹ̀-èdè mẹ́fà sọ̀rọ̀ tí wọ́n ti ń jíròrò láti ọ̀rúndún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún sẹ́yìn yóò wá dà bí ohun tí kò ṣe pàtàkì. Ó ṣe tán, ó ṣeé ṣe kí ètò ẹ̀rọ tó ń mú èròjà plutonium jáde lè mú kí àwọn ohun ìjà olóró tó lè mú èròjà plutonium jáde pọ̀ lọ jàra lọ́dọọdún. Ìròyìn yìí lè burú ju ìyẹn lọ. Kí nìdí tó fi rí bẹ́ẹ̀? Lákọ̀ọ́kọ́ ná, yóò túmọ̀ sí pé àwọn ìgbòkègbodò Àríwá Kòríà yóò bá ìtumọ̀, bí kò bá tíì ṣe, ti ètò ohun ìjà runlérùnnà tí kò ṣeé yẹ̀ sílẹ̀ mu, tí ó ṣeé ṣe kí ó jẹ́ èyí tí a fi epo rọ̀bì tó pọ̀ rẹpẹtẹ tí a kò rí lò sínú àwọn ìwakùsà Àríwá Kòríà gbé ró. Láfikún sí i, nígbà tí ètò plutonium ní Yongbyon ní àwòkẹ́kọ̀ọ́ tó ṣe kedere tó sì ṣeé rí, ẹgbẹẹgbẹ̀rún àwọn centrifuges tó ń yípo nínú ètò tí ó dá lórí uranium kò ní àmì ooru tàbí àwòkẹ́kọ̀ọ́ tó ṣeé rí, èyí tó túmọ̀ sí pé o lè kó àwọn nǹkan náà pa mọ́ kìkì nínú òkùnkùn àwọn ihò abẹ́ ilẹ̀ ní Àríwá Kòríà, tí a kò lè rí wọn nínú...
Ìròyìn sọ wípé Àríwá Kòríà lè ní nǹkan bí ogún olórí ogun ọ̀gbálẹ̀gbáràwé. Victor Cha: Washington ti fẹ́ láti dín ewu North Korean kù.