Kọ́kọ́ parí gbólóhùn yìí: Nígbà tó fi máa di ọdún 500 ṣáájú Sànmánì Kristẹni, Ilẹ̀ Ọba Páṣíà ti ń ṣàkóso àwọn ìlú tó jẹ́ ti àwọn Gíríìkì ní Éṣíà Kékeré àti Makedóníà. Ìdánwò tí àwọn ìlú-ìpínlẹ̀ Gíríìkì kan ní Asia Kékeré ṣe láti da ìṣàkóso Páṣíà ṣubú, àti pé Páṣíà gbógun ti àwọn ìpínlẹ̀ ilẹ̀ Gíríìsì ní ọdún 492 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, ṣùgbọ́n wọ́n ní láti fà sẹ́yìn lẹ́yìn tí wọ́n ṣẹ́gun wọn ní Ogun Marathon ní ọdún 490 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni. Ní ìdáhùn, àwọn ìlú-ìpínlẹ̀ Gíríìkì dá ẹgbẹ́ Hellenic League sílẹ̀ ní ọdún 481 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, èyí tí Sparta darí, èyí tí ó jẹ́ àjọ àkọsílẹ̀ àkọ́kọ́ nínú ìtàn ti àwọn orílẹ̀-èdè Gíríìkì láti ìgbà àjọ tí ó jẹ́ ìtàn àròsọ nínú Ogun Trojan. Ìkọlù kejì látọ̀dọ̀ àwọn ará Páṣíà tẹ̀lé e ní ọdún 480 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni. Lẹ́yìn àwọn ìṣẹ́gun tí àwọn Gíríìkì ṣe ní ọdún 480 àti 479 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni ní Salamis, Plataea, àti
Mycale, àwọn ará Páṣíà ní láti fi ìlú náà sílẹ̀ fún ìgbà kejì, èyí tó jẹ́ àmì pé wọ́n ti fi gbogbo ilẹ̀ wọn sílẹ̀ ní Yúróòpù. Lábẹ́ ìdarí àwọn ìlú Áténì àti Sparta, àwọn ará Gíríìsì ṣẹ́gun nínú àwọn Ogun Gíríìkì àti Páṣíà, èyí tí wọ́n kà sí àkókò pàtàkì kan nínú ìtàn ayé, nítorí pé àádọ́ta ọdún àlàáfíà tó tẹ̀ lé e ni a mọ̀ sí Ọdún Wúrà Áténì, ìyẹn àkókò tí àwọn ará Gíríìsì ìgbàanì gbèrú tó sì fi ìpìlẹ̀ ọ̀pọ̀lọpọ̀ ohun tó jẹ mọ́ àṣà ìbílẹ̀ àwọn ará Ìwọ̀ Oòrùn ayé lélẹ̀.