Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Ìsọfúnni: Ní Orílẹ̀-èdè Olómìnira Romu ní ọ̀rúndún kìíní Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, àwọn eré ìdárayá oníjàgídíjàgan jẹ́ ọ̀kan lára àwọn eré ìdárayá tó gbajúmọ̀ jù lọ. Kí wọ́n lè rí àwọn ògbóǹkangí òṣèré tí wọ́n á máa bá wọ̀yá ìjà, wọ́n dá àwọn ilé ẹ̀kọ́ tí wọ́n ń pè ní ludi sílẹ̀ jákèjádò ilẹ̀ Ítálì. Ní àwọn ilé ẹ̀kọ́ yìí, wọ́n máa ń kọ́ àwọn ẹlẹ́wọ̀n ogun àtàwọn ọ̀daràn tí wọ́n ti dájọ́ ikú fún - tí wọ́n kà sí ẹrú - ní àwọn ohun tí wọ́n gbọ́dọ̀ mọ̀ kí wọ́n tó lè ja ìjà kọnfú. Ní ọdún 73 Ṣáájú Sànmánì Kristẹni, ẹgbẹ́ kan tí ó tó igba òṣèré nínú ilé-ẹ̀kọ́ Capuan tí Lentulus Batiatus ní ṣètò láti sá lọ. Nígbà tí wọ́n tú àṣírí ọ̀rọ̀ wọn, àwọn ọkùnrin àádọ́rin kan kó àwọn ohun èlò ìgbọ́únjẹ ("choppers and spits"), wọ́n jà láti gba ilé ìwé náà sílẹ̀, wọ́n sì tún kó àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ tí wọ́n fi ń kó àwọn ohun ìjà àti ìhámọ́ra àwọn oníjàgídíjàgan. Nígbà tí àwọn oníjàgídíjàgan tí wọ́n sá kúrò ní àhámọ́ra wọn, wọ́n yan àwọn olórí láàárín wọn, wọ́n yan àwọn ẹrú méjì tí wọ́n jẹ́ ará Gálì - ìyẹn Crixus àti Oenomaus - àti Spartacus, tí wọ́n sọ pé ó jẹ́ olùrànlọ́wọ́ ọmọ ilẹ̀ Thrace kan tó wà lára àwọn ọmọ ogun Róòmù tí wọ́n wá sọ di ẹrú nígbà tó yá, tàbí kí àwọn ọmọ ogun náà kó nígbèkùn. Àwọn kan ń ṣiyèméjì nípa orílẹ̀-èdè tí Spartacus ti wá. A Thraex je iru gladiator ni Romu, nitorina "Thracian" le wulẹ tọka si aṣa ti ija gladiator ninu eyiti o ti kọ ẹkọ. Awọn ẹrú ti o sa kuro ni o ni anfani lati ṣẹgun agbara kekere ti awọn ọmọ-ogun ti a firanṣẹ lẹhin wọn lati Capua, ati lati fi ara wọn pẹlu awọn ohun elo ologun ti o gba bii awọn ohun ija gladiator wọn. Àwọn ìsọfúnni kan kò bára mu rárá nípa bí àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tó wáyé lẹ́yìn tí wọ́n sá kúrò nílùú náà ṣe wáyé, àmọ́ gbogbo wọn ló gbà pé àwọn oníjàgídíjàgan tí wọ́n sá kúrò nílùú yìí kó àwọn nǹkan tó wà láyìíká ìlú Capua, wọ́n kó ọ̀pọ̀ àwọn ẹrú míì sínú ẹgbẹ́ wọn, wọ́n sì pa dà síbi tí wọ́n ti lè dáàbò bo ara wọn lórí Òkè Vesuvius.  Ìbéèrè: Ibo ni àgbègbè tó ṣe pàtàkì tí wọ́n lè gbèjà ara wọn wà?
Òkè Vesuvius