Kọ itẹsiwaju fun paragirafi yii - Lati igba ti a ti da Orilẹ-ede Romu ni 509 BC si aarin ọrundun keji BC, Romu ti gbooro lati ilu ilu kekere kan si agbara agbaye. Lẹ́yìn tí wọ́n ṣẹ́gun àwọn ará Makedóníà, tí wọ́n sì pa ìlú Carthage run,
ní ọdún 146 ṣáájú sànmánì tiwa, àti nípa fífi ìparun bá ìlú kọ́ríńtì lọ́dún kan náà, róòmù di agbára tó lágbára jù lọ ní àgbègbè mẹditaréníà. Yàtọ̀ sí pé wọ́n ń ṣàkóso Ilẹ̀ Òkun Ítálì, wọ́n tún gba àwọn àgbègbè ní Iberia, Gíríìsì, Corsica, Sardinia, Sicily, àti Àríwá Áfíríkà, yàtọ̀ sí ọ̀pọ̀ àwọn orílẹ̀-èdè tí wọ́n ń ṣàkóso lé lórí àtàwọn orílẹ̀-èdè tó jẹ́ alátìlẹyìn wọn.