Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkòrí: Louis Pasteur kò rí ohun tó ń fa àrùn ibà, ó sì ronú pé kòkòrò àrùn kan wà tó kéré débi pé kò ṣeé fi awò-awọ̀nàjíjìn ṣàwárí. Lọ́dún 1884, Charles Chamberland, ọmọ ilẹ̀ Faransé tó jẹ́ onímọ̀ nípa ohun alààyè tín-tìn-tín, ṣe ohun kan tí wọ́n ń pè ní àwọ̀n Chamberland tàbí àwọ̀n Pasteur-Chamberland. Èyí á jẹ́ kó lè fi omi tó ní kòkòrò bakitéríà gba inú ìdọ̀tí náà kọjá, á sì mú wọn kúrò pátápátá. Lọ́dún 1892, onímọ̀ nípa ohun alààyè ọmọ ilẹ̀ Rọ́ṣíà nì, Dmitri Ivanovsky, lo ohun tí wọ́n ń pè ní àbùdá yìí láti ṣèwádìí nípa ohun tí wọ́n ń pè ní kòkòrò tó ń fa àrùn tó ń ran àwọn tó ń mu sìgá. Ìdánwò tó ṣe fi hàn pé èèpo ẹ̀yìn tábà tí wọ́n ti fọ́ ṣì lè ran èèyàn lẹ́yìn tí wọ́n bá ti yọ́ ọ. Ivanovsky sọ pé kòkòrò àrùn kan tó ń jẹ́ toxin ló ń fa àrùn náà, àmọ́ kò tẹ̀ lé èrò náà. Ní àkókò náà, a rò wípé gbogbo àwọn kòkòrò tó ń fa àrùn ni a lè fi ààrò pa mọ́, kí a sì gbìn wọ́n sórí àyíká tí ó ní èròjà aṣaralóore - èyí jẹ́ apá kan ti ẹ̀kọ́ nípa àwọn kòkòrò àrùn. Lọ́dún 1898, Martinus Beijerinck, onímọ̀ nípa ohun alààyè tín-tìn-tín tó jẹ́ ọmọ ilẹ̀ Netherlands, tún àwọn àyẹ̀wò náà ṣe, ó sì wá rí i dájú pé èròjà tí wọ́n ti yó náà ní oríṣi kòkòrò àrùn tuntun kan nínú. Ó ṣàkíyèsí pé inú àwọn sẹ́ẹ̀lì tó ń pín ara wọn nìkan ni kòkòrò náà ti ń pọ̀ sí i, ṣùgbọ́n nítorí pé àwọn àyẹ̀wò tó ṣe kò fi hàn pé àwọn èròjà kéékèèké ló para pọ̀ di kòkòrò náà, ó pè é ní contagium vivum fluidum (ẹ̀dá alààyè tó lè tètè dà) ó sì tún lo ọ̀rọ̀ náà virus. Beijerinck sọ pé àwọn kòkòrò àrùn jẹ́ olómi, èrò yìí ni Wendell Stanley wá sọ di òdì nígbà tó fi hàn pé àwọn kòkòrò àrùn jẹ́ èròjà kéékèèké. Ni ọdun kanna Friedrich Loeffler ati Paul Frosch kọja ọlọjẹ ẹranko akọkọ - aṣoju ti aisan ẹnu ati ẹnu (aphthovirus) -nipasẹ asẹ ti o jọra. Ni ibẹrẹ ọdun 20th, oniwosan kokoro arun Gẹẹsi Frederick Twort ṣe awari ẹgbẹ kan ti awọn ọlọjẹ ti o kọlu awọn kokoro arun, ti a pe ni bacteriophages (tabi awọn phages), ati onimọ-jinlẹ French-Canadian Félix d'Herelle ṣe apejuwe awọn ọlọjẹ ti, nigbati o ba fi kun si awọn kokoro arun lori awo agar, yoo ṣe awọn agbegbe ti awọn kokoro arun ti o ku. Ó ṣe àdàpọ̀ àwọn kòkòrò àrùn yìí dáadáa, ó sì rí i pé àdàpọ̀ tó ga jù lọ...  Ìbéèrè: Kí ni orúkọ ẹni tó jẹ́ kí Beijerinck mọ̀ pé kò tọ̀nà?
Wendell Stanley