Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Ìwé ọ̀sẹ̀. àwọn onímọ̀ nípa àwọn ohun alààyè nínú párádísè: ẹyẹ wallace, bates àti spruce tó wà ní ilẹ̀ amazon. Àkọlé àwòrán John Hemming. (Thames & Hudson £19.95) Nígbà yẹn lọ́hùn-ún ní ọdún 1961, àwọn ọ̀dọ́ mẹ́ta kan tó kẹ́kọ̀ọ́ yege ní ilé ẹ̀kọ́ gíga Oxford gbéra láti lọ ṣèwádìí nípa odò Iriri tó wà ní apá ibi àdádó kan ní Amazon. Ọ̀kan lára wọn, Richard Mason, ló di ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tó gbẹ̀yìn tí àwọn ẹ̀yà kan tí wọn ò tíì bá pàdé pàdé pa, nígbà tí wọ́n fi ọfà àti ọfà pa á. Kit Lambert tó jẹ́ ẹni kejì, ló wá di ọ̀gá àwọn olórin The Who. ṣùgbọ́n fún ẹni kẹta, john heming, ìrìn àjò náà ni ìbẹ̀rẹ̀ ìfẹ́ tó ní fún àgbègbè náà jálẹ̀ gbogbo ìgbésí ayé rẹ̀, àti iṣẹ́ tó tayọ tó ń kọ nípa rẹ̀. Ẹyẹ ọ̀run: Òṣèré tó ń kọrin. Ó lé ní àádọ́ta ọdún lẹ́yìn ìgbà yẹn, síbẹ̀ ìṣesí tó fani mọ́ra yẹn ṣì wà nínú ìwé náà, Naturalists In Paradise, ìyẹn ìtàn tó ń múni ronú jinlẹ̀ nípa àwọn ọ̀dọ́ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì mẹ́ta kan tí wọ́n ṣèwádìí ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Téèyàn bá kọ́kọ́ gbọ́ ọ̀rọ̀ náà "párádísè" lẹ́ẹ̀kan, ó lè dà bíi pé kì í ṣe ọ̀rọ̀ tó bá a mu wẹ́kú láti fi ṣàpèjúwe àfonífojì Amazon ní àárín ọ̀rúndún kọkàndínlógún. Ìdìtẹ̀ ńláǹlà kan tí wọ́n ń ṣe sí ìjọba ti ba ọ̀pọ̀ lára àwọn ohun èlò ìkọ́lé tó wà níbẹ̀ jẹ́. Ọkọ̀ ojú omi tí wọ́n máa ń lò ní etí odò nìkan ni wọ́n ń lò, àwọn ará Íńdíà tó wà ládùúgbò ni wọ́n sì ń lò láti fi wọ ọkọ̀ ojú omi náà - tàbí kí wọ́n máa fi gbé ẹrù tó wúwo nígbà tí wọ́n bá dojú kọ àwọn àfonífojì àti ọ̀gbàrá. Àkúnya omi lè mú kí àwọn ilẹ̀ tó tó ẹgbẹ̀rún mẹ́fà ààbọ̀ kìlómítà ṣubú sínú odò, kí wọ́n sì fọ́ gbogbo ohun tó bá wà lójú ọ̀nà wọn túútúú. Ọ̀pọ̀ àwọn kòkòrò tó máa ń gúnni tí wọ́n sì máa ń gúnni wà níbẹ̀, títí kan àwọn ẹ̀fọn tí kò sẹ́ni tó tíì mọ̀ pé wọ́n máa ń fa àrùn ibà. Síbẹ̀síbẹ̀, fún àwọn onímọ̀ ìjìnlẹ̀ nípa àwọn ohun alààyè bí Alfred Russel Wallace, Henry Bates àti Richard Spruce, Párádísè náà gan-an ni Amazon jẹ́. Kódà lẹ́yìn tí ẹ̀fọn burúkú kan ti gbéjà kò ó, Spruce kọ̀wé nípa bó ṣe mọrírì "ìwà ẹwà wọn, ọgbọ́n orí wọn àti bí wọ́n ṣe jẹ́ òǹrorò tó". Lóde òní, àwọn arìnrìn-àjò ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì tó gbé ayé ní ọ̀rúndún kọkàndínlógún lè dà bí àwọn ọmọ ilé ẹ̀kọ́ ìjọba tó ń pàṣẹ fún àwọn ọmọ ìbílẹ̀ ibẹ̀, bóyá tí wọ́n jókòó sórí àga tó dà bí ọkọ̀. Rárá o, kì í ṣe nínú ọ̀ràn yìí o - nítorí pé Wallace, Bates àti Spruce jẹ́ àpẹẹrẹ títayọ nípa bí àwọn èèyàn ṣe lè mú ara wọn sunwọ̀n sí i lákòókò Victoria. Kò sí èyí tó wá látinú ìdílé ọlọ́rọ̀...
Àwọn Onímọ̀ Ìjìnlẹ̀ Ní Párádísè sọ ìtàn àwọn ọmọ ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì mẹ́ta kan tí wọ́n jẹ́ olùṣàwárí. Ní ọdún 1961 àwọn ọ̀dọ́ tí wọ́n kẹ́kọ̀ọ́ yege ní ilé ẹ̀kọ́ Oxford bẹ̀rẹ̀ sí í ṣàyẹ̀wò odò Iriri. Alfred Russel Wallace, Henry Bates àti Richard Spruce rí Párádísè.