Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  (CNN) Ìròyìn kan láti Amnesty International ń ké sí àwọn aláṣẹ láti yanjú ọ̀pọ̀lọpọ̀ ìkọlù sí àwọn òṣìṣẹ́ tó ń jà fún ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin ní Afghanistan. Ìròyìn náà, tí a pe àkọlé rẹ̀ ní "Ìgbésí ayé wọn wà nínú ewu", ṣàyẹ̀wò inúnibíni tí àwọn ọmọ ogun Taliban àti àwọn olórí ẹ̀yà ń ṣe sí àwọn òṣèlú àti àwọn mìíràn tó ń jà fún ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin, àti èyí tí àwọn òṣìṣẹ́ ìjọba ń ṣe sí wọn. Ó bọ́ sákòókò gan-an. Ìpakúpa rírorò tí wọ́n pa ọ̀dọ́bìnrin kan tó ń jẹ́ Farkhunda ní Afghanistan, tí wọ́n sun òkú rẹ̀, tí wọ́n sì jù ú sínú odò kan nílùú Kabul, kó jìnnìjìnnì bá gbogbo ayé. Ọ̀pọ̀ èèyàn ló sọ pé ẹni ọdún mẹ́tàdínlọ́gbọ̀n yìí ò jẹ̀bi ẹ̀sùn tí wọ́n fi kàn án pé ó dáná sun àwọn ojú ìwé inú ìwé mímọ́ àwọn Mùsùlùmí, ìyẹn Kùránì. Àmọ́ ohun tó tún wá di àkòrí ìròyìn àgbáyé ni pé fún ìgbà àkọ́kọ́ nínú ìtàn, àwọn obìnrin ní Afghanistan di àwọn tó ń gbé ààfin òkú, tí wọ́n gbé àpótí òkú àwọn tí wọ́n pa sórí èjìká wọn, tí wọ́n fi ìbòjú bo orí wọn, lábẹ́ àfiyèsí àwọn ọkùnrin; tí wọ́n ń sunkún láìkù síbì kan, tí wọ́n sì ń pariwo àwọn ọ̀rọ̀ ìṣọ̀kan àwọn obìnrin bí wọ́n ṣe ń rìn ní ojú pópó. Ní orílẹ̀-èdè kan tí ìwádìí tí àjọ Thomson Reuters Foundation ṣe ní ọdún 2011 kà sí ibi tó léwu jùlọ lágbàáyé fún àwọn obìnrin, ìgbésẹ̀ ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn yìí dà bí èyí tó léwu. Àwọn ìsọfúnni tó jáde lẹ́nu àìpẹ́ yìí fi hàn pé ńṣe ni wọ́n ń fi ẹ̀mí wọn wewu kí wọ́n lè gbọ́rọ̀ wọn. Ní ọdún 2013, àjọ UN Assistance Mission in Afghanistan (UNAMA) gbé ìsọfúnni jáde tí ó fi hàn pé iye àwọn obìnrin tí wọ́n pa ní orílẹ̀-èdè náà ti pọ̀ sí 20% láti ọdún tó ṣáájú, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé iye àwọn ará ìlú tí wọ́n pa ti dín kù, Amnesty sọ nínú ìròyìn náà. Aṣojú Àkànṣe ti Akọ̀wé Àgbà Àjọ Ìparapọ̀ Àwọn Orílẹ̀-èdè ní Afghanistan nígbà náà, Jan Kubis, sọ fún Ìgbìmọ̀ Ààbò Àjọ Ìparapọ̀ Àwọn Orílẹ̀-èdè pé "ọ̀pọ̀lọpọ̀ (àwọn obìnrin tí wọ́n pa) ló ní í ṣe pẹ̀lú ìwà ipá inú ilé, àṣà, àṣà ìbílẹ̀ orílẹ̀-èdè náà. "Àwọn obìnrin tó ń jà fún ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn ni wọ́n ń dìídì dìídì dìídì dìídì". Gẹ́gẹ́ bí àwùjọ tó ń jà fún ẹ̀tọ́ ọmọnìyàn náà sì ṣe sọ, àwọn tó wà nípò agbára kò fi bẹ́ẹ̀ tì wọ́n lẹ́yìn. "Ijọba Afghanistan kò ṣe ohun tó pọ̀ láti dáàbò bò wọ́n", Horia Mosadiq tó jẹ́ olùṣèwádìí fún àjọ Amnesty lórílẹ̀-èdè Afghanistan sọ fún CNN. "Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo ìgbà làwọn ọ̀daràn máa ń bọ́ lọ́wọ́ àwọn ọ̀daràn, àwọn èèyàn kì í sì í gbọ́ ti àwọn tó ń gbèjà ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin. "Ọ̀pọ̀...
Ìròyìn kan tí àjọ Amnesty International gbé jáde ní kí wọ́n ṣe ìwádìí lórí àwọn ìkọlù tí wọ́n ṣe sí àwọn òṣìṣẹ́ tó ń jà fún ẹ̀tọ́ àwọn obìnrin ní Afghanistan. Iroyin naa ṣe ayẹwo inunibini ti awọn onigbọwọ kii ṣe nipasẹ awọn Taliban ati awọn olori ogun ẹya nikan, ṣugbọn tun nipasẹ awọn oṣiṣẹ ijọba. Àwọn ajàfẹ́tọ̀ọ́ ọmọnìyàn kan tẹ̀síwájú nínú iṣẹ́ wọn bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ẹ̀mí wọn wà nínú ewu.