Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkọsílẹ̀: Nílẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, Earl of Shaftesbury, tó jẹ́ òjíṣẹ́ ìjọba tẹ́lẹ̀, tó sì ti wá di ọ̀kan lára àwọn tó ń ta ko ẹ̀sìn Kátólíìkì báyìí, gbìyànjú láti mú kí Jákọ́bù kúrò lára àwọn tó máa jọba lẹ́yìn Jékọ́bù. Àwọn kan lára àwọn ọmọ Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin tiẹ̀ dábàá pé kí ọmọkùnrin tí Charles bí láìlọ́kọ, ìyẹn James Scott, tó jẹ́ Dókè Monmouth Kìíní, di ọba. Lọ́dún 1679, pẹ̀lú bí òfin Exclusion Bill ṣe fẹ́ di òfin, Charles Kejì fagi lé Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin. A tun yan awọn ile igbimọ aṣofin meji ni ọdun 1680 ati 1681, ṣugbọn wọn ti fopin si fun idi kanna. Ìjàǹbá tí wọ́n ń pè ní Exclusion Crisis ló mú kí ètò ẹgbẹ́ méjì tó wà nílẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì gbilẹ̀ sí i: àwọn ẹgbẹ́ Whigs ni wọ́n ṣètìlẹ́yìn fún ìwé òfin náà, nígbà tí àwọn ẹgbẹ́ Tories ni wọ́n ta kò ó. Níkẹyìn, a kò yí ipò ọba padà, ṣùgbọ́n a yí James lérò padà láti fi gbogbo àwọn ìgbìmọ̀ tó ń ṣe ìlànà sílẹ̀, kí ó sì gba ipa tí ó kéré nínú ìjọba arakunrin rẹ̀. Lórí àṣẹ Ọba, James fi England sílẹ̀ lọ sí Brussels. Ní ọdún 1680, wọ́n yàn án gẹ́gẹ́ bí Lord High Commissioner of Scotland, ó sì gbé ní ààfin Holyroodhouse ní Edinburgh láti rẹ́yìn ìdìtẹ̀ kan àti láti máa bójú tó ìjọba ọba. James padà sí ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì fúngbà díẹ̀ nígbà tí Charles ń ṣàìsàn tó sì jọ pé ó ti fẹ́rẹ̀ẹ́ kú. Àìmọye àwọn ẹ̀sùn tí wọ́n fi kàn án ló wá rọ́jú níkẹyìn, ṣùgbọ́n àjọṣe James pẹ̀lú ọ̀pọ̀lọpọ̀ nínú Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì, títí kan Earl of Danby, tí ó jẹ́ ọ̀rẹ́ rẹ̀ tẹ́lẹ̀, kò gún mọ́ títí ayé, àwọn kan sì wá lòdì sí i.  Ìbéèrè: Ipò òṣèlú wo ló mú kí ètò ẹgbẹ́ méjì wà nílẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì?
Ìṣòro Àìlọ́wọ́sílẹ̀