Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àlàfo: Ní 1 January 1901, àjọṣepọ̀ àwọn ilẹ̀ náà ni wọ́n ṣe lẹ́yìn ọdún mẹ́wàá tí wọ́n ti ń gbèrò, tí wọ́n ti ń jíròrò, tí wọ́n sì ti ń dìbò. Èyí ló mú kí Àjọ Ìparapọ̀ Orílẹ̀-èdè Ọsirélíà di apá kan Ilẹ̀ Ọba Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì. Àgbègbè Ìlú Àpapọ̀ (tí wọ́n wá yí orúkọ rẹ̀ padà sí Àgbègbè Ìlú Àpapọ̀ Ọsirélíà) ni wọ́n dá sílẹ̀ ní ọdún 1911 gẹ́gẹ́ bí ibùdó fún olú-ìlú àpapọ̀ tó ń bọ̀, ìyẹn Canberra. Melbourne ni ibùjókòó ìjọba fún ìgbà díẹ̀ láti ọdún 1901 sí 1927 nígbà tí wọ́n ń kọ́ ìlú Canberra. Ilẹ̀ Àríwá ni wọ́n gbé kúrò lábẹ́ àkóso ìjọba Gúúsù Ọsirélíà lọ sí ilé ìgbìmọ̀ ìjọba àpapọ̀ ní ọdún 1911. Ní ọdún 1914, Ọsirélíà darapọ̀ mọ́ Ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì láti ja Ogun Àgbáyé Kìíní, pẹ̀lú ìtìlẹ́yìn láti ọ̀dọ̀ ẹgbẹ́ Òṣèlú Òṣèlú ti Commonwealth àti Ẹgbẹ́ Òṣèlú Aṣiṣẹ́ ti Ọsirélíà. Àwọn ọmọ ilẹ̀ Ọsirélíà ló kópa nínú ọ̀pọ̀ lára àwọn ogun ńlá tí wọ́n jà ní Ìhà Ìwọ̀ Oòrùn. Lára nǹkan bí ọ̀kẹ́ mẹ́rin ó lé ẹgbàá mẹ́fà [416,000] tó ṣiṣẹ́ ológun, nǹkan bí ọ̀kẹ́ mẹ́fà [60,000] ló kú, ẹgbẹ̀rún lọ́nà igba ó lé méjì [152,000] ni wọ́n sì fara pa. Ọ̀pọ̀ àwọn ará Ọsirélíà ló ka ìṣẹ́gun tí wọ́n ṣẹ́gun àwọn ọmọ ogun Ọsirélíà àti New Zealand (ANZACs) ní ìlú Gallipoli sí ìgbà ìbí orílẹ̀-èdè náà <unk> ìgbésẹ̀ ológun pàtàkì àkọ́kọ́ rẹ̀. Ikọlu Kokoda Track ni ọpọlọpọ awọn eniyan ka si bi iṣẹlẹ ti o ṣe apejuwe orilẹ-ede kanna lakoko Ogun Agbaye Keji. Ofin Westminster ti Ilu Gẹẹsi ti 1931 pari ni ifowosi ọpọlọpọ awọn asopọ ofin laarin Australia ati UK. Ọdún 1942 ni orílẹ̀-èdè Ọsirélíà gbé òfin yìí kalẹ̀, àmọ́ wọ́n yí i pa dà sí ọdún 1939 kí wọ́n lè fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé òfin tí Ilé Ìgbìmọ̀ Aṣòfin ilẹ̀ Ọsirélíà gbé kalẹ̀ nígbà Ogun Àgbáyé Kejì bọ́gbọ́n mu. Ìyàlẹ́nu tí ìṣẹ́gun tí wọ́n ṣẹ́gun ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì nílẹ̀ Éṣíà ní ọdún 1942 àti ìbẹ̀rù pé àwọn ará Japan lè gbógun ti ilẹ̀ Ọsirélíà mú kí orílẹ̀-èdè Ọsirélíà yíjú sí orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà gẹ́gẹ́ bí alátìlẹyìn àti olùdáàbòbò tuntun. Lati 1951, Australia ti jẹ alabaṣiṣẹpọ ologun ti US, labẹ adehun ANZUS. Lẹhin Ogun Agbaye Keji Australia ṣe iwuri fun aṣilọ lati ilẹ nla Yuroopu. Lati ọdun 1970 ati lẹhin ifagile ti eto imulo White Australia, gbigbe lati Asia ati ibomiiran tun ni igbega. Nípa bẹ́ẹ̀, àyípadà dé bá ọ̀nà táwọn èèyàn ń gbà gbé ìgbé ayé wọn, àṣà ìbílẹ̀ wọn àti ojú tí wọ́n fi ń wo ara wọn nílẹ̀ Ọsirélíà. Ìfilọ̀ Òfin Ọsirélíà ti ọdún 1986 ló fòpin sí gbogbo...  Ìbéèrè: Ibo làwọn ará Ọsirélíà ti jagun?
Ìlà Oòrùn