Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  Ṣé o máa ń fẹ́ jẹ sáǹtíwèé tí wọ́n fi kẹ́míkà ṣe, tí wọ́n sì fi kẹ́míkà ṣe? Àwọn olówó nìkan ló máa ń jẹ ẹ́ tẹ́lẹ̀, àmọ́ ní báyìí, ó ti di oúnjẹ tó ń ṣara lóore, tó sì lówó pọ́ọ́kú, tó wà láwọn ilé ìtajà ńláńlá, àwọn ilé ìjẹun àtàwọn ilé oúnjẹ káàkiri àgbáyé. Àmọ́, ǹjẹ́ o ti ronú nípa ibi tí àwọn oúnjẹ tó ò ń jẹ ti wá? Má ṣe ronú nípa àwọn òkun tí oòrùn ń mú mọ́ àti àwọn apẹja tó ń dá wà tí wọ́n ń ju àwọ̀n wọn sínú Òkun Íńdíà kí wọ́n lè rí ẹja pa. Ìròyìn kan tí wọ́n ṣẹ̀ṣẹ̀ gbé jáde fi hàn pé òótọ́ pọ́ńbélé lọ̀rọ̀ yìí. Ìwádìí tuntun kan tí àwọn ògbóǹkangí ní ilé iṣẹ́ Consumer Reports ní orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà ṣe fi hàn pé ìdá 60 nínú ọgọ́rùn-ún àwọn ẹja prawn tí wọ́n ti dán wò ni wọ́n rí i pé ó ní àwọn kòkòrò bakitéríà tó léwu nínú. Àwọn ògbógi ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà rí i pé èyí tó pọ̀ jù lọ nínú àwọn ẹja àgbọn tí wọ́n ń tà lórí pákó àwọn ilé ìtajà ńláńlá ni wọ́n máa ń dé ibẹ̀ lẹ́yìn tí wọ́n ti bẹ̀rẹ̀ ìgbésí ayé wọn nínú àwọn oko ẹja àgbọn ńláńlá tó wà ní gúúsù ìlà oòrùn Éṣíà. Ọ̀pọ̀ ẹja prawn tí wọ́n ń tà nílẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì ló wá láti àwọn ibi bíi Thailand àti Indonesia. Wọ́n ṣe àyẹ̀wò àwọn páálí ẹja àgbọn tí ó ti dì - 284 tí a kò tíì sè àti 58 tí a ti sè - láti àwọn ilé ìtajà ńlá àti àwọn ilé ìtajà oúnjẹ àbínibí ní àwọn ìlú 27 jákèjádò Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà. Ìwádìí wọn sì fi hàn pé ìdá ọgọ́ta nínú ọgọ́rùn-ún àwọn ẹja náà ní àwọn kòkòrò àrùn tó lè ṣekú pani, títí kan kòkòrò àrùn E. coli, tó lè fa àrùn jẹjẹrẹ. Yàtọ̀ síyẹn, àwọn olùṣèwádìí tún rí oògùn apakòkòrò àrùn nínú àwọn àwọ̀n mọ́kànlá tí wọ́n rí, wọ́n sì rí MRSA nínú méje lára àwọn àwọ̀n náà. Àwọn kòkòrò bakitéríà mìíràn ni salmonella àti vibrio, àwọn méjèèjì ló sì lè fa ìfúnpá tó burú jáì látinú oúnjẹ. Dókítà Urvashi Rangan, olùdarí àgbà ti Consumer Reports Food Safety and Sustainability Centre, kìlọ̀ pé: 'Bàkítà àti ewéko algae lè bẹ̀rẹ̀ sí dàgbà, àrùn sì lè bẹ̀rẹ̀, èyí tó ń mú kí àwọn àgbẹ̀ lo oògùn àti àwọn kẹ́míkà mìíràn tó lè wà lára ẹja àgbọn, tí yóò sì yọ́ wọnú àyíká tó yí wọn ká. 'Ìdí tí kòkòrò kòkòrò Vibrio fi sábà máa ń fa àrùn jẹjẹrẹ tó máa ń wáyé nígbà téèyàn bá jẹ oyster tí kò tíì sè ni kòkòrò kòkòrò yìí. 'Bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé èyí tó pọ̀ jù lọ nínú àwọn kòkòrò àrùn tó wà lára àgbọn ni wọ́n máa ń pa nígbà tí wọ́n bá ń se oúnjẹ náà, àwọn àbájáde àyẹ̀wò wa gbé àwọn ìbéèrè pàtàkì dìde nípa bí wọ́n ṣe ń tọ́jú àgbọn, bí wọ́n ṣe ń ṣe é, àti bí wọ́n ṣe ń tọ́jú rẹ̀.' Àwọn onímọ̀ sáyẹ́ǹsì...
ìwádìí fi hàn pé ìpín ọgọ́ta nínú ọgọ́rùn - ún àwọn ẹja tí wọ́n dán wò ló ní àwọn kòkòrò àrùn tó léwu. Lára wọn ni E.coli, MRSA tí kò gbóògùn, salmonella àti vibrio. A kìlọ̀ fún àwọn ẹja tí wọ́n ń sin ní oko pé ó ṣeé ṣe kí wọ́n fa ìfúnpá tí wọ́n fi oúnjẹ ṣe. Ọ̀pọ̀lọpọ̀ àwọn ẹja àjẹsára tí wọ́n ń tà ní ilé ìtajà ńláńlá ni wọ́n ń rà láti àwọn oko tí wọ́n ti ń sin ẹran ní India, Thailand àti Indonesia.