Ṣàkópọ̀ àpilẹ̀kọ náà:  (CNN) Ààrẹ Abraham Lincoln kò fìgbà kan pàdánù ìtara rẹ̀ fún àwọn Orílẹ̀-èdè Amẹ́ríkà láti wà ní ìṣọ̀kan nígbà Ogun Abẹ́lé. Nínú ọ̀rọ̀ ìdìbò kejì rẹ̀, ó gbìyànjú láti fi ìmúra fún orílẹ̀-èdè náà pẹ̀lú àkópọ̀ ọ̀rọ̀ tí ó kún fún òye nípa èròǹgbà rẹ̀ àti ètò rẹ̀ fún fífi í sílò. Ó sọ pé: "Kò sí ẹni tá a lè ṣe ẹ̀tanú sí, a gbọ́dọ̀ nífẹ̀ẹ́ gbogbo èèyàn, a gbọ́dọ̀ dúró lórí ohun tó tọ́ bí Ọlọ́run ṣe ń jẹ́ ká rí i pé ó tọ́, ẹ jẹ́ ká máa sapá láti parí iṣẹ́ tá à ń ṣe, ìyẹn ni pé ká di ojú ọgbẹ́ àwọn orílẹ̀-èdè mú, ká máa bójú tó ẹni tó bá ń jà fún opó rẹ̀ àti ọmọ òrukàn rẹ̀, ká sì máa ṣe gbogbo ohun tá a lè ṣe láti mú kí àlàáfíà tó wà pẹ́ títí wà láàárín àwa àti gbogbo orílẹ̀-èdè, ká sì máa fi í sọ́kàn". Ẹ̀mí ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga ìgbéga Ó lé ní ẹgbẹ̀rún lọ́nà ọgọ́rùn-ún mẹ́fà [600,000] ará Amẹ́ríkà - àwọn ará Àríwá àti àwọn ará Gúúsù - tí wọ́n ti kú nínú Ogun Abẹ́lé tó kún fún ẹ̀jẹ̀ náà. Àmọ́, ìpakúpa náà ti fẹ́rẹ̀ẹ́ dópin báyìí. Ìpàdé mánigbàgbé tó wáyé láàárín Grant àti Lee bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ọ̀rọ̀ dídùn nípa ojú ọjọ́ àti bí wọ́n ṣe ran ara wọn lọ́wọ́ nínú Ogun Mẹ́síkò. Ó hàn gbangba pé wọ́n ní àjọṣe tó dára. Kódà, ńṣe ni Lee ṣàdédé rán Grant tó jẹ́ sọ̀rọ̀sọ̀rọ̀ náà létí pé ọ̀rọ̀ àjùmọ̀sọ̀rọ̀ tó wà nílẹ̀ ni. Ó ṣe tán, ilé ẹjọ́ Appomattox ni wọ́n wà kí wọ́n lè jọ fèrò wérò lórí ọ̀rọ̀ ìtúsílẹ̀. Ó mọ̀ọ́mọ̀ ṣe ọ̀làwọ́ fún àwọn ọmọ ogun Àjùmọ̀ní. Wọ́n á dá wọn sílẹ̀ lábẹ́ òfin, wọn ò ní rán wọn lọ sí àgọ́ ìṣẹ́niníṣẹ̀ẹ́. Wọ́n tiẹ̀ gba àwọn ọ̀gágun ọlọ̀tẹ̀ láyè láti máa mú ìbọn wọn dání. Wọ́n á máa bọ̀wọ̀ fún ohun ìní àwọn ará Gúúsù. Grant tiẹ̀ pèsè oúnjẹ fún àwọn ọmọ ogun Lee tí ebi ń pa. Ọ̀jọ́ Sunday Palm ni, àti nínú ẹ̀mí ìpadàrẹ́ àwọn Kristiẹni, Grant pàṣẹ pé kí wọn má ṣe ṣe ayẹyẹ kankan nínú àwọn ọmọ ogun Union. Grant kọ̀wé pé: "A ti mú àwọn ọmọ ogun tó wà lábẹ́ ìjọba àjùmọ̀ní nígbèkùn báyìí, a ò sì fẹ́ máa yọ ayọ̀ ìṣẹ́gun wọn". Ìtàn nípa Appomattox bẹ̀rẹ̀ látìgbà tí Lee fi ilé ẹjọ́ sílẹ̀ lórí ẹṣin rẹ̀ láti...
Ọgọ́jọ ọdún sẹ́yìn ní April 9, Ọ̀gágun Robert E. Lee fi ara rẹ̀ sílẹ̀ ní ilé ẹjọ́ Appomattox. Douglas Brinkley: Ẹ̀mí ìṣẹ̀lẹ̀ náà jẹ́ ohun tí ó yẹ kí a máa rántí fún Amẹ́ríkà tí a pín sí méjì lónìí.