Wo àyọkà tó wà nísàlẹ̀ yìí, kó o sì dáhùn ìbéèrè tó wà lẹ́yìn náà ní èdè kan náà tí àyọkà náà wà:  Àkọlé: Lákọ̀ọ́kọ́, àwọ̀ bàbà tí kò fani mọ́ra ni ère náà ní, àmọ́ kò pẹ́ lẹ́yìn ọdún 1900 tí àwọ̀ ewé tí wọ́n ń pè ní verdigris, èyí tó jẹ́ pé ara bàbà tó wà lára ère náà ti yọ́, bẹ̀rẹ̀ sí tàn kálẹ̀. Nígbà tó fi máa di ọdún 1902, wọ́n ti mẹ́nu kàn án nínú ìwé ìròyìn; nígbà tó fi máa di ọdún 1906, ó ti bo ère náà pátápátá. Ní ìgbàgbọ́ wípé patina náà jẹ́ ẹ̀rí ti ìjẹ, Ilé-ìgbìmọ̀ Aṣòfin fọwọ́ sí US$62,800 (ó dọ́gba pẹ̀lú $1,751,000 ní 2018) fún àwọn àtúnṣe ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, àti láti ya ère náà ní inú àti ní ìta. Àtakò ńláǹlà wáyé láàárín àwọn aráàlú nítorí àwòrán tí wọ́n fẹ́ yà sára ògiri náà. Ẹgbẹ́ Àwọn Onímọ̀ Ẹ̀rọ Ogun ti ṣàyẹ̀wò bí ara ère náà ṣe rí, wọ́n sì rí i pé ó ń dáàbò bo awọ ara, ó "ń mú kí àwòrán ère náà túbọ̀ lẹ́wà sí i, ó sì tún jẹ́ kó lẹ́wà sí i". Àárín nìkan ni wọ́n ya ère náà sí. Àwọn Ẹ̀ṣọ́ Ẹ̀rọ náà tún fi ààrò kan sí ibẹ̀ láti gbé àwọn àlejò láti ìsàlẹ̀ lọ sí òkè orí ìjókòó náà. Ní July 30, 1916, nígbà Ogun Àgbáyé Kìíní, àwọn ọmọ ogun Jámánì dá ìbúgbàù ńlá kan sílẹ̀ ní Black Tom Peninsula ní Jersey City, New Jersey, ní ibi tí ó jẹ́ apá kan Liberty State Park báyìí, nítòsí Erékùṣù Bedloe. Àwọn ọkọ̀ ayọ́kẹ́lẹ́ tí wọ́n kó àwọn ohun abúgbàù àtàwọn ohun abúgbàù mìíràn sí tí wọ́n ń kó lọ sí ilẹ̀ Gẹ̀ẹ́sì àti ilẹ̀ Faransé fún ogun tí wọ́n ń jà ni wọ́n fọ́, àwọn méje ló sì kú. Àwòrán náà ṣèṣe díẹ̀, èyí tó pọ̀ jù lọ nínú apá ọ̀tún tó gbé ọ̀pá fìtílà náà, wọ́n sì tì í pa fún ọjọ́ mẹ́wàá. Iye owo lati ṣe atunṣe ère ati awọn ile lori erekusu jẹ to US $ 100,000 (o dọgba si to $ 2,300,000 ni ọdun 2018). A ti pa ọ̀nà díẹ̀ tí ó lọ sí ọ̀dọ̀ iná náà nítorí ààbò aráàlú, ó sì ti wà ní títì láti ìgbà náà wá. Ọdún kan náà náà, Ralph Pulitzer, tí ó rọ́pò bàbá rẹ̀ Joseph gẹ́gẹ́ bí olùṣèwé ìwé ìròyìn The World, bẹ̀rẹ̀ ètò láti kó 30,000 US$ (èyí tó dọ́là 691,000 ní 2018) jọ fún ètò ìmọ́lẹ̀ ìta láti tan ìmọ́lẹ̀ sí ère náà ní òru. Ó sọ pé ó lé ní 80,000 àwọn olùkópa, ṣùgbọ́n ó kùnà láti dé góńgó náà. Ẹ̀bùn kan látọ̀dọ̀ olówó kan ni wọ́n fi bù kún ìyàtọ̀ tó wà láàárín owó tí wọ́n fi ń ṣètọrẹ àti iye tí wọ́n fi ń ṣètọrẹ - ìyẹn sì jẹ́ ohun kan tí wọn ò sọ di ọdún 1936. Òpó iná tó wà lábẹ́ omi ló ń mú iná wá láti ilẹ̀, àwọn iná tó ń tàn sára òkun sì...  Ìbéèrè: Ta ló ṣe ìwádìí nípa àwọn nǹkan tó wà lára àpáta náà?
Ẹgbẹ́ Àwọn Onímọ̀ Ẹ̀rọ