W ciągu następnych kilku lat relacje Iwana Katza z partią pogorszyły się. Jego szczery podejście bez wątpienia przypomniało Walterowi Ulbrichowi i innym wiernym członkom partii z tego samego pokolenia, co przywódca, dlaczego Katz został wykluczony z partii w 1926 roku. Otwarcie krytykował
dwunastomiesięczną blokadę Berlina, rozpoczętą w czerwcu 1948 roku, podzielał swoją opinię z kolegami delegatami na regionalnej konferencji partii w Zehlendorf pod koniec roku, wykorzystując także okazję do zaatakowania najnowszego "dwuletniego planu" rządu. W tym czasie, w wyniku nowo odkrytego apetytu na opozycję, Katz był "pod śledztwem partyjnym". W dniu 21 grudnia 1948 roku człowiek, który został zwolniony z urzędu publicznego przez rząd Hitlera w marcu 1933 roku został zwolniony z urzędu po raz drugi, tym razem przez rząd Ulbrichta, nowego rodzaju dyktatury jednej partii. Komentatorzy dostrzegają tę ironię. Około jedenaście tygodni później, 14 marca 1949 roku, Iwan Katz zrezygnował z członkostwa w partii. Dwa miesiące później, 12 maja 1949 r., ponownie wstąpił do SPD.