Bitwa w Morzu Koralowym u wybrzeży Nowej Gwinei w maju 1942 roku była pierwszym zaangażowaniem morskim, w którym udaremniono operację ofensywną IJN. W bitwie pod Midway w czerwcu zablokowano inną planowaną japońską inwazję. IJN stracił cztery lotniskowce w Midway, w wyniku czego IJN nigdy więcej nie podjął udanej dużej inicjatywy. Kampania IJN na Wyspach Aleuckich, również w czerwcu, była taktycznie udana, ale niewielka. W lipcu IJA rozpoczęła kampanię na szlaku Kokoda
/Japońskie wojska zostały zatrzymane /i odwrócone we wrześniu /przez australijskie wojska. Bitwa nad zatoką Milne w sierpniu była pierwszym razem, gdy wojska aliantów skutecznie odparły japoński atak pływający, zmuszając żołnierzy japońskich, którzy wylądowali, do wycofania się. Bitwa o Guadalcanal trwała od sierpnia 1942 do lutego 1943 roku i była pierwszą udaną ofensywą aliantów na Pacyfiku. Alianci zajęli Buna i Gona na północnym wybrzeżu Nowej Gwinei między listopadem 1944 a styczniem 1945 roku. Tak więc w ciągu roku od ataku na Pearl Harbor, inicjatywa strategiczna przeszła z Japonii do aliantów. Zmiana ta została w dużej mierze osiągnięta przez strategiczne rywalizacje marynarki wojennej aliantów z przeważającą japońską marynarką wojenną przed rozpoczęciem ogromnego amerykańskiego programu budowy okrętów.