Równoległe powstanie Aten jako znaczącej potęgi w Grecji doprowadziło do tarć między nią a Spartą i dwóch konfliktów na dużą skalę (pierwsza i druga wojna peloponeska), które spustoszyły Grecję. Sparta poniosła kilka porażek podczas tych wojen, w tym po raz pierwszy kapitulację całej jednostki spartańskiej w Sfakterii w 425 r. p.n.e. Ostatecznie jednak zwyciężyła, głównie dzięki pomocy Persów. Pod dowództwem swego admirała Lysandra, sfinansowana przez Persów flota peloponeska zdobyła miasta ateńskich sojuszników, a decydujące zwycięstwo morskie w bitwie pod Aegospotami
zmusił Ateny do kapitulacji. Porażka ateńska sprawiła, że Sparta i jej siły wojskowe zajęły dominującą pozycję w Grecji.