Kiedy walki między Szwecją a Polską ustały, na Karolu XII pozostało zadaniem zabezpieczenie nowego porządku przed próbami zamachu stanu ze strony Sasów i sojusznika Augusta, cara Piotra. Przez cały czas wojny Piotr rozpaczliwie próbował zmodernizować swoją przestarzałą armię po klęsce pod Narwą, mimo że wojsko rosyjskie było wystarczające do operacji przeciwko słabo obronnym miastom w szwedzkich prowincjach bałtyckich. Po porażkach Wolmara von Schlippenbacha w bitwach pod Erastferem
Rosjanie podbili Nöteborg i Nyenskans, a także rozpoczęli budowę Petersburga, która stała się ich pierwszą bazą morską na Morzu Bałtyckim. W 1704 roku Dorpat i Narva również zostały utracone. Jednak Rosjanom nie udało się wypędzić Szwedów z Kurlandii, a więc Szwedzi pozostali w kontroli wschodniej części Morza Bałtyckiego i byli w stanie utrzymać stały zapas zasobów dla armii w Polsce. To zostało przypisane Adamowi Ludwigowi Lewenhaupowi za jego zwycięstwa w Jakobstadt i Gemauerthof.