Po śmierci papieża Jana Pawła II 2 kwietnia 2005 roku, Bergoglio uczestniczył w jego pogrzebie i był uważany za jednego z "papili" na sukcesję papiestwa. Uczestniczył jako kardynał elektor w konklawie papieskim w 2005 roku
który wybrał papieża Benedykta XVI. W "National Catholic Reporter" John L. Allen Jr. poinformował, że Bergoglio był jednym z głównych kandydatów na konklawe w 2005 roku. We wrześniu 2005 r. włoski czasopismo "Limes" opublikowało twierdzenia, że Bergoglio był drugim i głównym rywalem kardynała Ratzingera na tym konklawie i że otrzymał 40 głosów w trzecim głosowaniu, ale spadł do 26 w czwartym i decydującym głosowaniu. Twierdzenia te opierały się na dzienniku rzekomo należącym do anonimowego kardynała, który był obecny na konklawie. Według włoskiego dziennikarza Andrea Tornielli, taka liczba głosów nie miała precedensu w przypadku latynoskomerykańskiego "papabile". "La Stampa" donosiła, że Bergoglio ściśle zwalczał Ratzingera podczas wyborów, dopóki nie złożył emocjonalnej prośby, by kardynałowie na niego nie głosowali. Według Tornielliego Bergoglio złożył tę prośbę, aby uniknąć zbyt długiego opóźnienia w wyborze papieża.