- Kraje na zachód od rzeki Iskar pozostały wolne i Bułgarowie byli w stanie się regrupować na czele z czterema braćmi Cometopuli. W 976 roku najmłodszy z nich, Samuel, skoncentrował całą władzę w swoich rękach po śmierci starszych rodzeństwa. Kiedy w 976 roku prawowity spadkobierca tronu, brat Borys II Roman (r.971<unk>997), uciekł z niewoli w Konstantynopolu, został uznany za cesarza przez Samuela, który pozostał głównym dowódcą armii bułgarskiej. Pokój był niemożliwy; w wyniku symbolicznego zakończenia Cesarstwa Bułgarskiego po abdykacji Borys II, Roman, a później Samuel, byli postrzegani jako buntownicy, a cesarz bizantyjski musiał egzekwować nad nimi suwerenność cesarską. Doprowadziło to do ponad czterdziestu lat coraz gorzkich walk. Jako zdolny generał i dobry polityk, Samuel zdołał odwrócić losy Bułgarów. Nowy cesarz bizantyjski Bazyli II został ostatecznie pokonany w bitwie pod Bramami Trajana
w 986 roku i ledwo przeżył. Bizantyjski poeta John Geometres napisał o klęsce: