Jedną z najwcześniejszych wzmianek o wyspach maltańskich można znaleźć na liście darowizn cesarza Konstantyna I na początku IV wieku, która obejmuje dotację do baptisterium lateranańskiego "masy" z przychodami 222 "solidi", która najwyraźniej znajdowała się na wyspie Gozo. Jednak pierwsza właściwa wzmianka o średniowiecznej Malty w kontekście Wschodniego Cesarstwa Rzymskiego znajduje się w "Bellum Vandalicum" Procopiusza, opisującym kampanii bizantyjskiej w Afryce Północnej.
- Co? Bizantyjski generał Belisariusza jest opisany jako "dotykający" Malty w 533 roku, podczas gdy rzymskie siły ekspedycyjne żeglowały z Kaukana do Afryki Północnej. Jednakże grecki czasownik użyty w tym tekście może oznaczać "przybył" lub "przybliżył się". W tym samym fragmencie Prokopiusz opisuje Maltę jako dzielącą Morze Adriatyckie i Morze Tyrreńskie, co wskazuje, że wyspy mogły leżeć na granicy morskiej oddzielającej sfery wandalijskie i bizantyjskie. Przekład nie mówi, że Belisariusz podbił wyspy, ani że wyspy maltańskie były już w rękach Bizancjum. W rzeczywistości Malta nie jest uwzględniona w "Synecdmus" Hieroclesa, który szczegółowo przedstawia listę miast należących do Imperium w 527/8 roku.