Sekretny protokół zawarty w pakcie Molotowa-Ribbentropa z 1939 r. między Niemcami a Związkiem Radzieckim sprowadził Estonię, Łotwę i Litwę do radzieckiej sfery wpływów. Pod koniec 1939 i na początku 1940 roku Związek Radziecki wydał szereg ultimatum dla rządów bałtyckich, które ostatecznie doprowadziły do nielegalnej aneksji państw. (W tym samym czasie Związek Radziecki wywierał podobną presję na
w sprawie Finlandii). W czerwcu 1940 roku około 30 tys. sowieckich żołnierzy wkroczyło do państw bałtyckich, a następnie aresztowano ich przywódców i obywateli.