Schreift eng Fortsetzung fir dëse Paragraph - D'Existenz vun de Yalain gouf fir d'éischt vum Grant D. Jones virgeschloen. De Jones huet virgeschloen datt hir Territoire ronderëm d'Stad mam selwechten Numm um Ufer vum Lake Macanché baséiert war an sech op Osten an d'Drainage vun den Yaxhá an Sacnab Séi verlängert huet. Dëst Gebitt war fréier Kowoj Territoire a gouf aggressiv vun den Itza an den 1630er Joren besat. Don a Prudence Rice hunn d'Locatioun vun der Yalain Haaptstad esou wäit am Osten bestridden op der Basis datt et ze wäit wier fir d'Awunner vu Nojpetén hir Felder ze këmmeren. Si proposéieren eng alternativ Plaz um klengen südlechen Arm vum Lake Petén Itza selwer. De Jones huet spéider d'onofhängeg Existenz vun de Yalain a Fro gestallt an huet se als entweder Alliéierten oder Vasallen vun der Itza ugesinn, an am beschten als Deel vun der Itza Politik beschriwwen. D'Yalain-Regierung war ënnert der Kontroll vun den Itza, wéi d'Spuenier op Petén agefaangen hunn
am Joer 1697, zu där Zäit gouf et vum Aj Chan regéiert, dem Jong vun der Schwëster vum Kinnek vun der Itza. Don a Prudence Rice hunn argumentéiert datt et genuch Beweiser ass datt d'Yalain net als identesch mat der Itza ugesi solle ginn an datt déi zukünfteg Yalain Politik plausibel bleift.