Fëllt de folgende Saz aus: De Qʼumarkaj war eng vun de mächtegste Maya-Staden, wéi d'Spuenier am Ufank vum 16. Et war d'Haaptstad vun de Kʼicheʼ Maya an der spéider Postklassescher Period. Zu der Zäit vun der
D'Q'umarkaj war eng relativ nei Haaptstad, mat der Haaptstad vum K'iche' Kinnekräich, déi ursprénglech zu Jakawitz (identifizéiert mat der archäologescher Site Chitinamit) an duerno zu Pismachi' läit. De Q'umarkaj gouf während der Herrschaft vum Kinnek Q'uq'umatz ("Feathered Serpent" op K'icheʼ) am fréien 15th Joerhonnert gegrënnt, direkt am Norde vu Pismachiʼ. Am Joer 1470 gouf d'Stad staark geschwächt duerch eng Rebellioun ënnert dem Adel, déi zum Verloscht vu Schlësselverbündeten vun de Kʼicheʼ gefouert huet.