Fëllt de folgende Saz aus: No der éischter Partitur vu Polen gouf d'Stad 1772 Deel vum Kinnekräich Preussen. D'Prussen hunn d'lokal Regierung ofgeschaaft, déi 1809 restauréiert gouf. D'Textilindustrie ass kollapséiert. D'Stad war d'Thema vun der anti-polnescher Politik, dorënner der Germaniséierung. An der lokaler Gymnasium gouf Polnesch nëmmen zwou Stonnen d'Woch geléiert, 1815-1820 an 1846-1912, an 1889 gouf d'Geschicht vun der polnescher Literatur aus dem Curriculum ewechgeholl, wärend d'polnesch Geschicht guer net geléiert gouf. Wahrscheinlech am Joer 1830 gouf an der lokaler Schoul eng geheim Organisatioun vu polnesche Studenten gegrënnt. E puer polnesche Studenten hunn sech de polnesche Opstänn vun 1830 ugeschloss an
1863 an der russescher Partitur vu Polen. D'Organisatioun huet wahrscheinlech an den 1860er Joren opgehalen ze existéieren, well am Joer 1870 eng nei Jugendphilomath Organisatioun "Mickiewicz" gegrënnt gouf, benannt nom polnesche Nationaldichter Adam Mickiewicz. 1901 gouf d'Organisatioun wéinst der Drohung vu Repressiounen vun den däitschen Autoritéiten opgeléist, fir no e puer Méint erëm aktivéiert ze ginn. Ënnert de lokalen Philomat waren prominent polnesch-kaschubesch Aktivisten an Schrëftsteller Aleksander Majkowski, Florian Ceynowa an Jan Karnowski, zukünfteg Minister a Senator am onofhängege Polen, Paschtouer, Historiker a Matgrënner vun der Toruń Scientific Society, Matgrënner a President vun der éischter polnescher wëssenschaftlecher Gesellschaft an den USA Dominik Szopiński, souwéi Paschtoueren an Aktivisten an, déi spéider vun den Däitschen an de Nazi Konzentratiounslager am Joer 1940 ëmbruecht goufen. 1911 gouf déi éischt polnesch geheime Scouttrupp an der Preußescher Partitur vu Polen an der Stad gegrënnt vun, deen als Militäroffizéier méi spéit an der Verteidegung vu Polen wärend dem polneschen-sowjetesche Krich (1920) an der däitscher Belagerung vu Warschau (1939) gekämpft huet, an duerch d'Néitsche während dem Zweete Weltkrich ëmbruecht gouf.