Resuméiert den Artikel:  (CNN) Et ass net einfach de Poopst ze sinn. Hie passt net nëmmen bal 1 Milliard kathoulesch Séilen, hien féiert och e klengen, mee moralesch bedeitende Staat mat Envoyë an Interessen an bal all Land. Wéi d'Wëssenschaftler et gär soen, ass de Vatikan zënter Joerhonnerte op der Grenz tëscht geeschtleche a weltleche Suergen. An e puer Fäll, wéi zum Beispill, wéi den hellege Jean-Paul II. sech dem kommunistesche Polen entgegen gestallt huet, huet de moraleschen an de politeschen Afloss vun der Kierch zesumme staark géint si gekämpft. Anerersäits mussen d'Päiper eng schwéier Entscheedung treffen: Eng scharf Zong wéi e Prophéit oder d'Diskretioun vun engem Diplomat unhuelen? Dëse Sonndeg zu Roum huet de Poopst Franziskus mat esou engem Dilemma konfrontéiert. Als éischt, d'Hintergrundgeschicht: Virun honnert Joer sinn méi wéi 1 Millioun Armenier (no e puer Schätzunge bis zu 1,5 Milliounen) duerch d'Hänn vun den Türken gestuerwen. Vill vun den Affer gehéieren zu engem Zweig vum Chrëschtentum, deen eng enk Verbindung mam Katholizismus huet. Eng Rei Historiker an op d'mannst 20 Länner nennen d'Mord "Genozid". (Eng US-Resolutioun fir datselwecht ze maachen, ass am Kongress verluer gaangen.) Déi tierkesch Beamten sinn net averstanen, an argumentéieren, datt d'Doudesfäll, obwuel se bedauerlech sinn, Deel vun engem laange Krich waren, deen Opfäll op alle Säiten erlieft huet. Virdrun haten d'Päpste vun hirer Säit d'Fro vum Vëlkermord ausgeschnidden. De Jean-Paul II. huet d'Wuert mat "g" am Joer 2001 benotzt, awer huet et net gewaart et haart auszedrécken. Amplaz, gouf et an engem Dokument gespaart, dat vum fréiere Poopst an dem Chef vun der armenescher Kierch ënnerschriwwe gouf, nodeems si zesumme Messe gefeiert haten. De Poopst Benedikt XVI. huet d'Morde 2006 an enger Ried "e grousst Béisen" a "schrecklech Verfollegung" genannt, huet awer vermieden, se als Genozid ze bezeechnen. (De Benedikt huet aner Weeër fonnt, fir d'Türken auszeschalten, an huet sech am Ufank géint hiren Entrée an d'Europäesch Unioun ausgesat.) Wéi de Poopst Francis sech virbereet huet, eng speziell Messe um Sonndeg ze feieren, fir de Joerhonnert zënter dem Schluechtmaart ze gedenken, waren d'Vatican-Observateuren ënnerschiddlech, ob hien d'Wuert "Genozid" géif benotzen. Hien huet dat gemaach, awer op eng ëmgedréinte Manéier, andeems hien dem John Paul säi Dokument zitéiert huet. "Am leschte Joerhonnert huet eis mënschlech Famill dräi massiv an ongewéinlech...
Virdrun haten d'Päiper d'Fro gestallt, ob de Mord vun 1,5 Millioune Armenier Genozid war. Well hien oft esou e laachen Gesiicht op d'Welt weist, kann et einfach sinn d'Bluntness ze vergiessen, déi de Francis heiansdo op d'Bullist Pulpit bréngt.