Duba wurin da ke ƙasa sannan ka amsa tambayar daga baya a cikin harshe ɗaya kamar yadda wurin yake:  Fassara: An ce aikin da Newton ya yi "ya sa aka sami ci gaba sosai a dukan fannonin lissafi da aka yi nazari a kansu". Ayyukansa a kan batun da ake kira fluxions ko lissafi, wanda aka gani a cikin rubutun Oktoba na 1666, yanzu an buga shi a cikin takardun lissafi na Newton. Marubucin rubutun De analysi per aequationes numero terminorum infinitas, wanda Isaac Barrow ya aika wa John Collins a watan Yunin 1669, Barrow ya gano a cikin wata wasika da aka aika wa Collins a watan Agusta na wannan shekarar a matsayin "[...] na baiwa mai ban mamaki da ƙwarewa a cikin waɗannan abubuwa". Newton daga baya ya shiga cikin takaddama da Leibniz kan fifiko a ci gaban lissafi (takaddamar lissafin Leibniz<unk>Newton). Yawancin masana tarihi na zamani sun yi imanin cewa Newton da Leibniz sun haɓaka lissafi da kansu, kodayake tare da alamun lissafi daban-daban. Wani lokaci ana ba da shawarar cewa Newton bai buga komai ba game da shi har zuwa 1693, kuma bai ba da cikakken bayani ba har zuwa 1704, yayin da Leibniz ya fara buga cikakken bayani game da hanyoyinsa a cikin 1684. Alamar Leibniz da "Hanyar Bambanci", a yau an yarda da su a matsayin alamomi masu dacewa, sun karɓa daga masana lissafin Turai na nahiyar, kuma bayan 1820 ko haka, har ma da masana lissafin Ingila. Irin wannan shawarar ba ta ba da lissafin lissafi a Littafin 1 na Newton ta Principia kanta da kuma a cikin rubuce-rubucensa na farko, kamar De motu corporum a gyrum na 1684; wannan abun da ke ciki ya nuna cewa masu sukar Newton da zamani na zamani.Aikinsa yana amfani da lissafi a cikin nau'i na geometric bisa ga iyakance dabi'u na ratios na ƙananan ƙananan ƙididdiga: a cikin Principia kanta, Newton ya ba da nuni na wannan a ƙarƙashin sunan "hanyar farko da na ƙarshe ratios" kuma me ya sa ya sanya bayaninsa a cikin wannan nau'i, kuma yana mai cewa "a nan abu ɗaya ne da aka yi ta hanyar hanyar hanyoyin zamani".  Tambaya: Waɗanne mutane ne aka ce su ne suka ƙirƙiri ilimin lissafi da ake kira calculus?
Newton da Leibniz