Despois dun devastador avance inicial, a Wehrmacht sufriu a súa primeira derrota na guerra en Moscova. Os alemáns e os seus aliados intentaron en 1942 avanzar cara ao sur, ao Cáucaso. Despois de seis meses de loitas, en Stalingrado sufriron unha derrota decisiva. A finais de 1943, tras a batalla de Kursk
, o Exército Vermello soviético gañou a iniciativa cunha serie de vitorias importantes, que culminaron no avance final das forzas soviéticas en Europa Oriental durante 1944 e sobre Alemaña en 1945, concluída coa Batalla de Berlín. A guerra contra a URSS infligiu perdas de vidas (tanto civís como militares), nunha escala maior que calquera país na guerra. Tras o fin da guerra en Europa e o bombardeo atómico estadounidense de Hiroshima, a URSS uniuse á guerra contra o Xapón. A Unión Soviética, como un dos principais vencedores, gañou un dos asentos permanentes no Consello de Seguridade das Nacións Unidas. Despois da guerra, a esfera de influencia soviética foi ampliada para cubrir a maior parte de Europa Oriental, formalizada no Pacto de Varsovia. A Unión Soviética chegou a ser considerada unha das dúas superpotencias da Guerra Fría.