Outra gran batalla naval ocorreu en 1868; o paso de Humaitá
que foi unha operación de guerra fluvial - a máis letal na historia de América do Sur - na que unha forza de seis buques blindados da Armada brasileira recibiu a orde de pasar baixo os canóns da Fortaleza de Humaitá no río Paraguai. Algúns observadores neutros e competentes consideraron que a fazaña era case imposible. O propósito do exercicio era impedir que os paraguayos reabastecesen a fortaleza por río, e proporcionar aos Aliados unha vitoria de propaganda moi necesaria despois de 4 anos dunha guerra exhaustiva. O intento tivo lugar o 19 de febreiro de 1868 e tivo éxito, restaurando a reputación da armada brasileira e o crédito financeiro do Imperio do Brasil, e causando que os paraguayos evacuasen a súa capital Asunción. Algúns autores consideran que foi o punto de inflexión ou evento culminante da guerra. A fortaleza, entón completamente rodeada por forzas aliadas en terra ou bloqueada por auga, foi capturada o 25 de xullo de 1868.