Os bizantinos do século XIII tamén fixeron paralelos entre a situación do imperio despois de 1204 e a dos gregos clásicos. Esta evidencia axudou a fortalecer a visión dalgúns eruditos, como A. E. Vacalopoulos, que ven estas referencias, combinadas cunha reevaluación do pasado clásico de Bizancio, como a xenesis do nacionalismo grego. Coa perda de Constantinopla, esta comparación xogou coa idea de "helenos" rodeados por bárbaros; Coniates igualaba o sultán selxúcida morto por Teodoro I con Xerxes, e o patriarca Germanos II lembrou a vitoria de Xoán III Vatatzes como outra batalla de Maratón
ou Salamina. Do mesmo xeito, Teodoro II Laskaris comparou as vitorias do seu pai coas de Alexandre o Grande e elogiou os valores marciais dos "helenos" contemporáneos.