A pesar de que Metternich estaba cansado, os memorandos seguían saindo da súa cancillería. A pesar diso, non previu a crise da construción. O novo papa Pío IX estaba gañando unha reputación como un nacionalista liberal, contrabalanceando a Metternich e Austria; ao mesmo tempo, o Imperio experimentou desemprego e aumento dos prezos como resultado de malas colleitas. Metternich quedou desconcertado coa protesta dos italianos, o Papa e Palmerston cando ordenou a ocupación de Ferrara, controlada polo Papa, no verán de 1847. A pesar de asegurar o acordo francés por primeira vez en anos de François Guizot sobre a Guerra Civil Suíza, Francia e Austria foron forzados a apoiar os cantóns separatistas. Os dous propuxeron unha conferencia, pero o goberno esmagou a revolta. Foi un duro golpe para o prestixio de Metternich, e os seus opositores en Viena chamaronlle evidencia da súa incompetencia. En xaneiro de 1848, Metternich predixo problemas en Italia durante o ano seguinte. Actuou sobre isto enviando un enviado, Karl Ludwig von Ficquelmont a Italia; resucitando os seus plans de 1817 para unha cancillería italiana; e organizando varios plans de contingencia cos franceses. A finais de febreiro, o mariscal de campo austríaco Joseph Radetsky colocou a Italia austríaca (Lombardia-Venecia) baixo lei marcial a medida que se estendían os disturbios. A pesar diso e escoitar da revolución renovada en Francia
Metternich era cauteloso, aínda pensando que a revolución doméstica era pouco probable. Foi descrito por un diplomático saxón como, nas palabras do biógrafo Musulin, "que se reduciu a unha sombra do seu antigo eu".