Sumaryoha ang artikulo:  Ang mga Neanderthal lagmit naghimog ug nagsul-ob sa unang alahas sa kalibotan 130,000 ka tuig kanhi, sumala sa mga siyentipiko. Ang mga tigdukiduki nga nag-usisa sa walo ka mga tikod nga gikuha gikan sa usa ka white-tailed eagle nga nakaplagan sa Krapina sa Croatia nag-ingon nga kini gigamit sa paghimog kuentas o pulseras. Ang mga kuko nagdala ug daghang marka sa pagputol, mga dagum ug mga timailhan nga kini gipolisan sa mga Neanderthal nga kaniadto nagpuyo sa dapit diin sila nakaplagan. Ang mga tiil sa agila nga gipakita sa ibabaw nakaplagan sa usa ka dapit nga gipuy-an sa mga Neanderthal ug mao ang kinagamyang panig-ingnan sa alahas nga nadiskobrehan, sumala sa mga tigdukiduki nga nagsusi pag-usab kanila 100 ka tuig human sila makaplagan. Ang mga nadiskobrehan makadugang sa nagkadaghang ebidensiya nga ang mga Neanderthal dili mao ang hinay-hinay ug primatibong mga linalang nga kasagarang gihulagway nila. Hinunoa, sila nagpadayag nga may sopistikadong kultura, intelihente kaayo ug tingali naglalang pa gani ug arte. Mga 30,000 ka tuig na sukad nga ang mga katigulangan sa modernong-adlaw nga mga tawo gituohan nga nagwagtang sa karaang mga Neanderthal. Apan ang napuo nga mga espisye mahimong magpanimalos kanato gikan sa lubnganan pinaagi sa paghimo kanato nga mas daling maatake sa posibleng makamatay nga mga sakit sama sa kanser ug diabetes. Ang mga Neanderthal ug modernong mga tawo gituohan nga nag-uban sa paglungtad sulod sa linibong katuigan ug nagkasagol, nga nagpasabot nga ang mga taga-Europa karon dunay mga 2 porsiyento sa Neanderthal nga DNA. Kining 'ginapanunod' nga mga gene nalangkit sa mas dakong risgo sa kanser ug diabetes pinaagi sa bag-ong mga pagtuon nga nagtan-aw sa atong ebolusyonaryong kasaysayan. Bisan pa niana, ang pipila ka gene nga atong napanunod makapauswag usab sa atong imyunidad sa ubang mga sakit. Nadiskobrehan sa mga siyentipiko nga ang bahin sa atong sistema sa HLA, nga motabang sa puting mga selula sa dugo sa pag-ila ug paglaglag sa langyaw nga materyal sa lawas, mahimong naggikan sa mga Neanderthal. Ang ubang mga tigdukiduki nagsugyot nga ang mga tawo sa gawas sa Aprika mas daling makasinati ug Type 2 nga Diabetes tungod kay sila nagpakasal sa mga Neanderthal. Ang mga tigdukiduki gikan sa mga unibersidad sa Oxford ug Plymouth nakakaplag usab nga ang mga gene nga gituohan nga maoy mga hinungdan sa risgo sa kanser anaa sa genome sa Neanderthal. Usa ka gene...
Walo ka tiil sa agila ang nakaplagan sa usa ka dapit sa Croatia nga gipuy-an sa mga Neanderthal. Sila may mga marka sa pagkadugmok nga nagsugyot nga sila gihigot uban sa sinew. Ang mga kuko, nga gikuha gikan sa mga tiil sa puting-gugokan nga agila, gipolisan usab. Ang mga antropologo nag-ingon nga kini mao ang labing karaang panig-ingnan sa alahas nga nadiskobrehan. Giingon nila nga kini nagsugyot nga gigamit kini sa mga Neanderthal alang sa simbolikong katuyoan. Ang mga kuko maoy 80,000 ka tuig una pa sa pag-abot sa modernong mga tawo sa Uropa. Kini supak sa tradisyonal nga mga panglantaw sa mga Neanderthal ingong primitibo ug hungog. Ang mga siyentipiko nag-ingon nga sila sa pagkatinuod intelihente ug may sopistikadong kultura.