Sumaryoha ang artikulo:  (CNN) Ang katahom sa Afghanistan - usa ka nasod nga nahugaw sa mga gubat, kagubot ug dili-makatahong pagtratar sa mga babaye sa mga ekstremista - halos nalimtan na sa kalibotan, ug sa daghang mga Afghan mismo. Sa milabayng pipila ka dekada, diyutay ra ang pagtagad nga gihatag ngadto sa laing Afghanistan: ang matam-is nga mga awit, ang maluloton nga mga tawo, ug ang matahom nga yuta nga puno sa karaang kaalam ug nagkasagol nga mga tradisyon. Masabot kini. Mahimong dili-makataronganon ang pag-focus lamang sa maong mga positibo samtang ang mga pamilya nagbulagbulag ug ang kasaba sa gubat nagasinggit sa mga igdulungog sa mga tawo. Ang mga kaliwatan sa mga taga-Afghan gilibutan sa ilang mga balay sa mga gubat ug ang ilang mga kinabuhi nasagmuyo sa kahadlok. Ang Afghanistan mao ang kinadak-ang nasod nga nagpatunghag mga kagiw sulod na sa 32 ka tuig. Usa sa matag upat ka mga kagiw sa tibuok kalibotan maoy taga-Afghanistan, sumala sa Hiniusang Kanasoran. Dili pa dugay, nagtan-aw ako ug usa ka makapaukyab nga reality show sa TV nga may mga mag-aawit sa dihang ang usa ka higala nagtan-aw sa akong abaga ug nangutana bahin sa programa. Akong gipatin-aw nga kini mao ang "Afghan Star", ang tubag sa Afghanistan sa "American Idol". Siya nakurat sa set ug sa sopistikadong entablado sa arena diin ang mga bituon nagbarog. Ang maong entablado mahimong anaa sa New York, Los Angeles, London o Roma. Akong naamgohan, nga kini mao ang Afghanistan nga walay nagtuo nga naglungtad, o sukad nga naglungtad. Ang Afghanistan adunay dato nga tradisyon sa musika, balak, ug mga awit nga nakaimpluwensiya sa mga silingan niini ug sa bisan unsang rehiyon sa kalibotan nga naila sa Silk Road. Hinuon, ang iladong Sufi nga magbabalak nga si Mawlana Jalalideen Rumi taga-Afghanistan karon. Nagdako ako sa tabok sa suba sa Tajikistan, namati sa mga awit sa Afghanistan ug mga sugilanon sa mga parti sa Kabul, ug nakakat-on bahin sa mga mag-aawit sa Afghanistan, nga gihigugma sa tibuok rehiyon. Nagsugod ako sa pagtan-aw sa "Afghan Star" sa miaging tuig human ako makadungog bahin sa kakompetyente nga si Dawood Pazhman gikan sa hilit nga amihanang-sidlakang lalawigan sa Badakhshan sa Afghanistan, kinsa mibiyahe ug 16 ka oras (sa pipila ka higayon nga naglakaw) paingon sa Kabul aron mag-audition alang sa programa. Niining tuiga, ang laing kakompetyente, si Panj Shanbe Maftoon, mibiyahe usab gikan nianang hilit nga rehiyon aron makabaton ug kahigayonan sa pag-audition. Si Panj Shanbe...
Ang "Afghan Star" mao ang tubag sa Afghanistan sa "American Idol" Apan ang programa sa TV labaw pa - kini naghatag sa mga Afghan nga mga kagiw ug sa kalibotan ug usa ka pagtan-aw sa nagakausab nga katilingban.