Kompletoha ang mosunod nga mga pulong: Kining dakong pag-agaw sa yuta sa ikanapulo ug siyam nga siglo sa wala madugay misulbong sa usa ka serye sa mga pagsulong sa mga mag-uuma sa tibuok Mexico "gikan sa katuigang 1840 hangtod sa
Rebolusyon sa Mexico sa 1910". Ang eskolar nga si Florencia Mallon misugyot nga, sa pagtubag, ang mga lumad nga mga komunidad miugmad ug "ilang kaugalingong popular nga Liberalismo, usa nga nag-ila sa mga institusyon ug kabtangan sa komunidad, ug nga naghubit sa pagkamamamayan sa mga termino nga wala mag-ikyas sa lainlaing mga grupo sa kultura". Sa ulahing katunga sa ikanapulo ug siyam nga siglo ug sayong bahin sa ikanapulo ug duha nga siglo, uban sa nagkadaghang kalamboan sa nasodnong kapitalistang ekonomiya ug industriyalisasyon, "ang mga lumad nga mga komunidad napugos sa pagbalhin ngadto sa mga siyudad" ug "dagkong mga umahan". Ingong resulta sa maong proseso, daghan ang nawad-an sa ilang mga tribo samtang "gipili nila ang Kinatsila ingong ilang pangunang pinulongan ug gibiyaan ang ilang tradisyonal nga pagbati sa etnikong pagkatawo, nga gibalhin ang ilang pagkamaunongon ngadto sa nasyunal nga pagkatawo nga gitukod sa [Mexicanong] estado". Niini nga proseso nga "ang tibuok [Indigenous] nga mga komunidad usab nagbag-o sa ilang pinulongan, ug sa ilang etniko nga pag-ila sa kaugalingon, gikan sa Indian ngadto sa Mestizo". Kini makita diha sa mga estadistika sa maong panahon. Samtang sa 1808, ang mga Indian ug mga Mestizo gibanabana nga naglangkob sa 60% ug 23% sa populasyon, sa 1885 kini maoy 38% ug 43%, ug sa 1921 kini maoy 29% ug 59%. Gikan sa 1808 hangtod 1921, gibanabana nga mga 3 ka milyong tawo ang nakasinati niining kultural ug etnikong kausaban gikan sa Indian ngadto sa Mestizo, nga maoy mga 1/3rd o 1/4th sa tibuok populasyon sa nasod niadtong panahona.