Ringkesan artikelnyo:  Ny.Clinton alun juo mangomentari parkaronyo tantang server surel pribadinyo. Hillary Clinton manyusun untuak server surel "homebrew" untuak dibantuak samantaro Sekretaris Nagara di tangah suasana "Apo nan di inginkan Hillary, Hillary akan mandapeknyo". Sabalunnyo surang pajabat IT tinggi di Departemen Luar Negeri manyebutkan ka Dailymail.com baso Mrs. Clinton adolah "manuntut" dan staf harus mangarajoan hal-hal nan indak banyak ditanyokan. Eksistensi server di rumah pribadinyo di Chappaqua, bagian utara New York, mungkin dikatahui hanyo dek kawan-kawan nan dakek karano "ini adolah hal-hal nan indak didiskusikan", keceknyo. Mantan pajabat iko juo mangecek tantang raso frustrasinyo karano tindakan Nyonya Clinton lah maambuik publik dari catatan sajarah nan pantiang. Inyo bakato: "Ambo indak satuju jo itu. Iko adolah sijarah nan awak buang. Mrs. Clinton, nan diharokkan mancalonkan diri untuak Presiden pado taun 2016, alun juo mangomentari parkaronyo tantang server surel pribadinyo, nan inyo pasang pado taun 2009 katiko inyo masuak ka kantor. Undang-undang federal mamarentahkan kasadonyo surek jo surel nan ditulih dek para pejabat pamarintah untuak disimpan untuak komite Kongres, para ahli sijarah jo untuak dapek diakses dek media. Namun, Mrs Clinton indak punyo alamat surel pamarintah samantaro manjabat sabagai diplomat ateh Amerika salamo ampek taun sampai 2013. Tindakan Nyonya Clinton baarti akan labiah sulik untuak mandapek salinan surel malalui undang-undang Kabebasan Informasi - dan mungkin marupoan palanggaran hukum federal. Mantan pajabat iko bakato inyo indak tau pado wakatu itu apo nan dikarajokan dek Mrs. Clinton tapi inyo bakato inyo "indak takajuik" katiko itu manjadi kaba umum. Inyo mangatokan, di bawah pangawasannyo, mantra adolah: "Inilah nan katuju dek Sekretaris, ikolah nan dapek dek Sekretaris". Inyo mangatokan: "Jikok awak pernah basobok jo Sekretaris Nagara, inyo mamintak... itulah rasonyo inyo mamimpin Departemen Nagara. Hillary indak babedo doh. Mantan pajabat iko mangatokan baso aturan dari Arsip Nasional adolah "lah lamo" dan manyatokan baso itu adolah tangguangan individu untuak manyimpan surelnyo untuak tujuan arsip. Ado saketek...
Mantan pajabat IT senior di Departemen Luar Negeri mangatokan adonyo server tu hanyo dikatahui dek kawan-kawan nan dakek sajo. Inyo mangatokan baso di bawah pangawasannyo mantra adolah: "Inilah nan di inginkan dek Sekretaris, ikolah nan di dapat dek Sekretaris"