Caliak bagian nan di bawah ko, sarato jawab tanyo sasudah tu dalam bahaso nan samo jo bagian tu:  Passage: Jam bayangan Mesir mambagi siang manjadi 12 bagian jo satiok bagian tabagi manjadi bagian nan labiah tapek. Salah satu jenis jam bayangan tadiri dari batang nan panjang jo limo tanda nan dapek diubah-ubah, sarato batang silang nan ditinggikan, nan mambuek bayangan di ateh tanda-tanda tu. Inyo dilatakkan ka arah timur pado pagi hari sahinggo matoari nan sadang mandaki mambuek bayangan di ateh tando-tando, dan dilatakkan ka arah barat pado siang hari sahinggo dapek manjalajah bayangan sore hari. Obelisk bafungsi jo caro nan samo: bayangan nan dibuek pado pananda di sakitarnyo mambuek urang Mesir dapek mangira wakatu. Batu basurek tu juo manunjuakkan apokoh ari tu pagi atau sore, sarato maso solstis musim paneh jo musim dingin. Jam bayangan katigo, dikambangan pado taun c. 1500 SM, bantuaknyo sarupo jo bantuak T-kuadrat nan baliku. Inyo mangukua pajalan wakatu jo bayangan nan dibuek dek palang silangnyo di ateh aturan non-linear. T diorientasikan ka arah timur pado pagi hari, dan baubah arah pado tangah hari, sahinggo dapek manyarang bayangannyo ka arah nan balawanan. Walaupun akurat, jam bayangan bagantuang pado matoari, sahinggo indak baguno pado malam hari jo pado cuaca nan baparu. Dek karano itu, urang-urang Mesir mambuek babarapo instrumen alternatif untuak mancatat wakatu, tamasuak jam aia, jo sabuah sistem untuak manjalajahi garakan bintang. Deskripsi paliang tuo dari jam aia adolah dari prasasti makam Amenemhet, pajabat istana Mesir pado abaik ka-16 SM, nan mangidentifikasi inyo sabagai panamu jam aia. Ado babarapo jinih jam aia, ado nan labiah canggih daripado nan lain. Salah satu jenisnyo tadiri dari mangkuak jo lubang-lubang ketek di bagian bawahnyo, nan diapung di ateh aia jo dibiarkan untuak diisi jo laju nan ampia konstan; tanda-tanda di sisi mangkuak manunjuakan wakatu nan lalu, sahinggo pamukaan aia mancapainyo. Jam aia paliang tuo nan dikatahui ditamukan di makam firaun Amenhotep I (1525-1504 SM), nan manunjuakan baso jam aia ko partamo kali digunoan di Mesir kuno. Metode lain urang Mesir untuak manantukan wakatu di tangah malam adolah manggunoan tali plumbum nan disabuik merkhets. Dipakai sajak saindaknyo 600 SM, duo dari instrumen iko dicaliak jo Polaris, bintang kutub utara, untuak mambuek utara-salatan...  Patanyaan: Apo nan ditunjuakkan dek obelisk tu?
apokoh itu pagi atau sore