Fenoy ity fehezanteny manaraka ity: Vitsy ny loharanom-baovao momba an'i Kreta tamin'ny taonjato fahefatra ka hatramin'ny nandresen'ny silamo azy tamin'ny 820 tany ho any. Tamin'izany fotoana izany, dia mbola tany ambanivohitra milamina tao amin'ny faritry ny tontolo grika-romanina ilay nosy. Tsy nanatrika ny Konsily Voalohany tao Nicée tamin'ny 325 akory aza ny evekany, tsy toy ny nosy manodidina toa an'i Rhodes na Kos. Afa-tsy ny fanafihan'ny Vandaly tamin'ny taona 457 sy ny horohorontany lehibe tamin'ny
9 Jolay 365, 415 448 ary 531, izay nandrava tanàna maro, nijanona ho milamina sy mandroso ny nosy, araka ny porofoin'ireo tsangambato marobe, lehibe ary tsara natsangana tamin'ny vanim-potoana sisa tavela tao amin'ny nosy. Ao amin'ny "Synecdemus" tamin'ny taonjato faha-6 dia voamarika i Kreta fa fehezin'ny "consularis", miaraka amin'ny renivohitra ao Gortyn, ary tanàna 22 no betsaka. Ny isam-ponina tamin'io vanim-potoana io dia tombanana ho 250 000, ary saika Kristiana irery ihany, afa-tsy ny Jiosy sasany monina any amin'ireo ivon-tanàna lehibe.