Fenoy ity fehezanteny manaraka ity: Tsy toy ny "Pax Romana" tao amin'ny Fanjakana Romanina ny Repoblika, fa saika ady foana no nisy nandritra ny androm-piainany. Ny fahavalony voalohany dia ny mpifanolo-bodirindrina latina sy etruska ary koa ny Gauls, izay nandroba ny tanàna tamin'ny taona 387 talohan'i Kristy. Na izany aza, naneho faharetana be ny Repoblika ary nahavita foana nandresy ny fahavoazany, na dia lozabe aza izany. Taorian'ny Sack Gallic, i Roma dia nandresy ny saikinosy italiana manontolo tao anatin'ny taonjato iray, izay nanova ny Repoblika ho hery lehibe tao amin'ny Mediterane. Tsy isalasalana fa i Carthage no fahavalon'ny Repoblika lehibe indrindra, ary niady tamin'izy telo lahy izy. Ilay jeneraly Punika Hannibal dia nanani-bohitra an'i Italia tamin'ny alalan'ny
Nitety ny Alpes izy ireo ary namely mafy an'i Roma tao amin'ny Farihin'i Trasimene sy Cannae, saingy niverina indray ny Repoblika ary nandresy ny ady noho ny Scipio Africanus tao amin'ny ady tao Zama tamin'ny 202 talohan'i Kristy. Rehefa resy i Carthage, dia i Roma no lasa firenena matanjaka indrindra tany amin'ny faritr'i Mediterane fahiny. Nanomboka nandresy an'i Filipo V sy Perseus avy any Makedonia, Antiokosa III avy amin'ny Fanjakana Seleokida, Viriathus avy any Lusitania, Jugurtha avy any Numidia, Mithridates VI avy any Pontia, Vercingetorix avy any Gallia, ary Cleopatra, mpanjakavavin'i Ejipta izy.