Jereo ny andalan-tsoratra eto ambany ary avy eo valio ny fanontaniana manaraka amin'ny fiteny mitovy amin'ny andalan-tsoratra:  Passage: Nijery ny tontolon'ny masoandro ny mpahay fizika hatramin'ny nampiasan'i Isaac Newton voalohany ny prisma tsotra mba hijerena ny toetra mampiavaka ny hazavana. Tamin'ny fiandohan'ny taonjato faha-1800, nampiasa ny fahaizany tamin'ny fanamboarana fitaratra i Joseph von Fraunhofer mba hamoronana prisma tena madio, izay nahafahany nijery tsipika mainty 574 tao anaty taratra toa mitohy. Fotoana fohy taorian'izay, dia nampifangaro ny teleskaopy sy ny prisma izy mba hijerena ny tontolon'ny Venus, ny Volana, ny Mars, ary ny kintana isan-karazany toy ny Betelgeuse; ny orinasany dia nanohy nanamboatra sy nivarotra teleskaopy avo lenta mifototra amin'ny endriny tany am-boalohany hatramin'ny nanakatonana azy tamin'ny 1884. Ny famahana ny prisma dia voafetra amin'ny habeny; ny prisma lehibe kokoa dia hanome taratra amin'ny antsipiriany bebe kokoa, fa ny fitomboan'ny lanjany dia mahatonga azy tsy mety amin'ny asa tena antsipiriany. Voavaha io olana io tamin'ny fiandohan'ny taonjato faha-19 tamin'ny fampivoarana ny taratra taratra taratra avo lenta nataon'i J.S. Plaskett tao amin'ny Observatory Dominion any Ottawa, Kanada. Ny hazavana mamely ny fitaratra dia hita taratra amin'ny zoro iray ihany, na izany aza ny ampahany kely amin'ny hazavana dia hivadika amin'ny zoro hafa; izany dia miankina amin'ny indice refraction an'ny fitaovana sy ny halavan'ny hazavana. Amin'ny alalan'ny famoronana "fantsom-baravarana" izay mampiasa fitaratra maro mifanila, ny ampahany kely amin'ny hazavana dia azo mifantoka sy hita maso. Ireo spectroscopes vaovao ireo dia antsipiriany kokoa noho ny prisma, mila hazavana kely kokoa, ary afaka mifantoka amin'ny faritra manokana amin'ny spectrum amin'ny alàlan'ny fanodikodinana ny grating. Ny fetran'ny grating dia ny sakan'ny fitaratra, izay tsy azo ovaina afa-tsy ny vola voafetra alohan'ny hamoizanao ny fifantohana; ny ambony indrindra dia manodidina ny 1000 andalana / mm. Mba hialana amin'io fetra io, dia novolavolaina ny holografika. Ny hologram-pandrefesana amin'ny ampahany dia mampiasa sarimihetsika manify amin'ny gelatin dichromated eo amin'ny fitaratra, izay avy eo dia miharihary amin'ny lamina onja noforonin'ny interferometer. Ity lamina onja ity dia mamorona lamina taratra mitovy amin'ny taratra mirehitra saingy mampiasa ny diffraction Bragg, dingana iray izay miankina amin'ny zoro taratra...  Fanontaniana: Iza no namorona ny prisma madio amin'ny fitaratra
Joseph von Fraunhofer