Jereo ny andalan-tsoratra eto ambany ary avy eo valio ny fanontaniana manaraka amin'ny fiteny mitovy amin'ny andalan-tsoratra:  Tantara: Tamin'ny 637, fotoana fohy taorian'ny nahazoan'ny tafika silamo an'i Jerosalema, dia nampanantena i 'Umar ibn al-Khattāb, kalifa faharoa, fa hotehirizina ho an'ny Kristianina ny Fiangonan'ny Fahaterahana. Trano fivavahana iray natokana ho an'i Umar no naorina teo amin'ny toerana tao an-tanàna izay nivavahany, teo akaikin'ny fiangonana. Nandalo teo ambany fifehezan'ny kalifaty silamo avy amin'ny Omeyyads tamin'ny taonjato faha-8 i Betlehema, avy eo ny Abbasids tamin'ny taonjato faha-9. Nanoratra ny mpahay jeografia persianina iray, tamin'ny tapaky ny taonjato faha-9, fa nisy fiangonana voatahiry tsara sy hajaina be tao an-tanàna. Tamin'ny taona 985, nitsidika an'i Betlehema ilay Arabo mpahay jeografia al-Muqaddasi, ary niresaka ny fiangonana tao hoe "Basilika Constantin, izay tsy misy mitovy amin'izany na aiza na aiza manerana ny firenena". Tamin'ny taona 1009, nandritra ny fitondran'ny kalifa Fatimita fahenina, al-Hakim bi-Amr Allah, dia nasaina noravana ny Fiangonan'ny nahaterahan'i Jesosy, saingy navelan'ny Silamo teo an-toerana izy ireo, satria navela hivavaka tao amin'ny transept atsimo. Tamin'ny taona 1099, i Betlehema dia nalain'ny Crusaders, izay nanamafy azy io ary nanangana monasitera vaovao sy cloister teo amin'ny ilany avaratry ny Fiangonan'ny nahaterahan'i Jesosy. Nesorina tao amin'ny seza fiandrianany ny mpitondra fivavahana ortodoksa grika, ary nosoloina mpitondra fivavahana latinina. Ny Fivavahana Ortodoksa Grika no fivavahana kristianina ofisialy tao amin'io faritra io hatramin'izay. Tamin'ny andron'ny Krismasy 1100, Baldwin I, mpanjaka voalohany tao amin'ny Fanjakana Franka tao Jerosalema, no satro-boninahitra tao Betlehema, ary tamin'io taona io ihany koa dia nisy episkopà latinina natsangana tao an-tanàna. Tamin'ny 1187, Saladin, ny Sultan of Egypt sy Syria izay nitarika ny silamo Ayyubids, dia naka an'i Betlehema tamin'ny Croisades. Voatery niala ny mpitondra fivavahana latinina, ka afaka niverina ny mpitondra fivavahana ortodoksa grika. Nanaiky ny fiverenan'ny pretra roa sy diakona roa i Saladin tamin'ny 1192. Nihena be anefa ny mpivahiny avy any Eoropa, ka tsy nisy intsony ny mpivahiny nankany Betlehema. Nampanantena ireo eveka kristiana tao Betlehema i William IV, Kaonty Nevers fa raha latsaka eo ambany fifehezan'ny Miozolomana i Betlehema, dia handray azy ireo ao amin'ny...  Fanontaniana: Iza no nandimby ny mpitondra fivavahana ortodoksa grika?
Mpivavaka latina