Jereo ny andalan-tsoratra eto ambany ary avy eo valio ny fanontaniana manaraka amin'ny fiteny mitovy amin'ny andalan-tsoratra:  Fandehanana: Vokatry ny fipoahan'ny volkano sy ny famoahana gazy ny habakabaka sy ny ranomasimbe. Ny etona rano avy amin'ireo loharano ireo dia niforona ho lasa ranomasina, ary nampiana rano sy ranomandry avy amin'ny asteroida, protoplaneta, ary kometa. Ao amin'io modely io, ny "gazy entona" ao amin'ny habakabaka dia mitazona ny ranomasimbe tsy ho mangatsiaka rehefa ny Masoandro vao niforona dia 70% monja amin'ny famirapiratany ankehitriny. Tamin'ny 3,5 By, niorina ny sahan'andriambin'ny Tany, izay nanampy tamin'ny fisorohana ny atmosfera tsy ho voan'ny rivotra avy amin'ny masoandro. Ireo maodely roa manazava ny velaran-tany dia manolotra fitomboana tsy miovaova amin'ny endrika ankehitriny na, azo inoana kokoa, fitomboana haingana tany am-piandohan'ny tantaran'ny Tany arahin'ny faritra kontinanta maharitra maharitra. Ireo kaontinanta dia noforonin'ny tektonika takelaka, dingana iray izay nateraky ny fahaverezan'ny hafanana tsy tapaka avy amin'ny atin'ny Tany. Nandritra ny an-jatony tapitrisa taona maro, niangona sy nizarazara ireo kaontinanta lehibe. Tokony ho 750 tapitrisa taona lasa izay (Mya), nanomboka nizarazara i Rodinia, iray amin'ireo kaontinanta lehibe fantatra voalohany indrindra. Ireo kaontinanta taty aoriana dia niara-niforona indray ka namorona an'i Pannotia 600<unk>540 Mya, avy eo farany Pangea, izay nizara 180 Mya ihany koa. Ny lamina ankehitriny amin'ny vanim-potoanan'ny ranomandry dia nanomboka tamin'ny 40 Mya ary avy eo nihamafy nandritra ny Pleistocene tokony ho 3 Mya. Ny faritra avo lenta dia efa nandalo tsingerin'ny glaciation sy ny fihenan'ny ranomandry, miverimberina isaky ny 40,000-100,000 taona. Ny vanim-potoanan'ny ranomandry farany dia nifarana 10.000 taona lasa izay.  Fanontaniana: Inona no faritry ny faran'ny taona farany indrindra ahafahan'ny faritra miaina glace sy mangatsiaka?
100 000 taona