Portugal formou o primeiro imperio colonial europeo en 1415 coa conquista de Ceuta. En 1453, os franceses expulsaron aos ingleses da súa terra e os turcos otománs causaron a caída de Constantinopla, iniciando o ascenso do Imperio otomán en Europa. A finais do século XV, España foi formada tras o matrimonio de Isabel I de Castela e Fernando II de Aragón. Portugal e España, seguidos por Francia e Inglaterra, inauguraron a Era dos Descubrimentos. A principios do século XVI, Francia e os Habsburgo enfrontáronse durante as guerras italianas. En 1519, Carlos V de Habsburgo, xa duque de Borgoña, rei de España e arquiduque de Austria, converteuse en emperador do Sacro Imperio Romano Xermánico e iniciou unha longa rivalidade con Francisco I de Francia e o sultán otomán Suleiman o Magnífico. Ordenou aos conquistadores que anexasen o Imperio Azteca e conquistasen os Incas e fixo uso do ouro e a prata procedentes das Américas para financiar a defensa dos seus territorios alemáns en Austria contra o Imperio Otomán (Sitio de Viena
) e dos seus territorios italianos no Ducado de Milán de Francia (Batalla de Pavía). Declarándose o protector do catolicismo, renunciou debido ao crecemento do protestantismo e dividiu os seus territorios entre un Imperio español liderado por Filipe II de España e un Sacro Imperio Romano da Nación Alemá liderado por Fernando I.