Ilham Tohti (; ; nado o 25 de outubro de 1969) é un economista uigur que cumpre unha condena a perpetua en China, por cargos relacionados co separatismo. É un vocal defensor da implementación de leis de autonomía rexional en China, foi o anfitrión de "Uyghur Online", un sitio web fundado en 2006 que discute temas uigures, e é coñecido polas súas investigacións sobre as relacións entre uigures e han. Ilham foi convocado da súa casa de Pequín e detido pouco despois dos disturbios de Ürümqi de xullo de 2009
polas autoridades debido ás súas críticas ás políticas do goberno chinés cara aos uigures en Xinjiang. Ilham foi liberado o 23 de agosto tras a presión e condena internacional. Foi detido de novo en xaneiro de 2014 e encarcerado despois dun xuízo de dous días. Pola súa labor fronte á adversidade foi galardoado co Premio á Liberdade de Escrever de PEN/Barbara Goldsmith (2014), o Premio Martin Ennals (2016), o Premio Václav Havel de Dereitos Humanos (2019) e o Premio Sájarov (2019). Ilham é visto como un moderado e cre que Xinjiang debe ser outorgada autonomía de acordo cos principios democráticos.