Cando Wilson anunciou repentinamente a súa retirada en marzo de 1976, Callaghan derrotou a outros cinco candidatos para ser elixido líder do Partido Laborista; foi nomeado primeiro ministro o 5 de abril de 1976. A pesar de gañar unha estreita maioría na Cámara dos Comunes nas eleccións de 1974, o Partido Laborista perdera esta no momento en que Callaghan se converteu en primeiro ministro, e varias derrotas e desercións nas eleccións parciais nos seus primeiros meses forzaron a Callaghan a chegar a un acordo de confianza e subministración co Partido Liberal. Aínda que inicialmente se mostrou estable, na esteira de importantes disputas laborais e folgas xeneralizadas no "Inverno do descontento" de 1978-1979 e a derrota do referendo sobre a descentralización para Escocia, o goberno do Reino Unido decidiu que a reforma do sistema de pensións era necesaria.
, levou a que os partidos menores se unisen aos conservadores para aprobar unha moción de censura en Callaghan o 28 de marzo de 1979. Aínda que permaneceu popular nas enquisas de opinión, Callaghan levou ao Partido Laborista á derrota nas eleccións de 1979 e foi substituído por Margaret Thatcher.