Soo koob maqaalka:  sidee ayuu birta ugu faaftey dhulkaasi 3200km qaro weyn in ka badan 4 bilyan oo sano kahor? Tani waa su'aal walwal gelisay cilmiga saynisyahannada badankoodna waxay ku fekerayeen in burburka asteroid uu ahaa sababta, laakin iminka waxaa la soo bandhigay aragti cusub-- roob bir ah. Marka la falanqeeyo dhibicda uumiga ee birta, daraasad ayaa lagu ogaaday in xaaladaha dhulka hore ay sababi lahaayeen birta inay dhulka ku da'do. saynisyahano ku sugan New Mexico ayaa leh aragti cusub oo ku saabsan asalka birta dhulka. Cilmi baadhis ayaa muujineysa in birta ay u badali laheyd uumiga markii meteorites ay ku dhufteen dhulka da'da yar, sida ka muuqata sawirka kor ku xusan. Uumiga ayaa markaa kor ugu kacay jawiga korkiisa, kadibna wuxuu noqday mid cufan kadibna roob ayaa ka da'ay dhulka. Baadhitaanka waxaa lagu sameeyay mashiinka Z ee Sandia National Laboratories ee Albuquerque, New Mexico. Mashiinkaasi waa qaybta ugu awooda badan ee soo saarta tamarta korontada aduunka. Markii ay baaritaan ku sameeyeen cadaadiska shoogga ee looga baahan yahay in birta uumiga laga dhigo, waxay ogaadeen in qiimahaasi uu 40% ka hooseeyo sidii hore loo maleeyay. Cilmi-baadhayaasha cilmiga xiddigaha ayaa sheegaya in cadaadiska hoos u dhaca - 507 gigapascals (GPa) marka la barbar dhigo 887 GPa - si fudud loo gaaray inta lagu gudajiray marxaladihii ugu dambeeyay ee dhismaha dhulka. 'Sababtoo ah saynisyahannada ku xeel dheer cilmiga meerayaasha ayaa marwalba ku fekeray in ay adagtahay in birta laga soo saaro uumiga, marnaba kuma fekerin uumiga inuu yahay geedi socod muhiim ah inta lagu gudajiray sameynta dhulka iyo nuxurkiisa,' ayuu yiri Dr. Rick Kraus oo ah madaxa cilmi baarista. Cilmi baarayaashu waxay abuureen bartilmaameed - oo ka kooban saxan bir ah oo 0.008in (5mm) laba jibbaaran oo dhumucdiisuna tahay 200 microns - taas oo ay ku soo tuureen saxanno aluminium ah oo duulaya illaa 16 mayl (25km) ilbidhiqsi kasta. Cadaadiskaas oo kale, hirarka xoogga leh ee birta ku dhaca waxay keenaan in birta la cadaadiyo, la kululeeyo oo ay uumi baxdo. Natiijooyinku waxay muujiyeen in xaddiga uumiga ee birta uu 40% ka hooseeyo sidii hore loo maleeyay. Laakiin tijaabooyinkeena, waxaan soo bandhignay in ay aad u fududahay in birta la jabiyo. Taasi waxay keentay in goosin bir ah oo adag ay dhulka ku dhacdo--
saynisyahano ku sugan New Mexico ayaa leh aragti cusub oo ku saabsan asalka birta dhulka. Horay looma ogayn sida birta ay ugu kala firdhisan tahay gudaha. Laakiin cilmi baaris ayaa muujineysa in heerka uumiga birta uu ka hooseeyo sidii la filayay. Taas macnaheedu waa in ay u badashay uumi markii dhagaxyada ay ku dhaceen dhulka hore. Waxay ku soo korortay daruuro, kadibna dhulka ayay ku soo rogmatay.