Soo koob maqaalka:  (CNN) Kharashka jaamacada si xawli ah ayuu usii kordhay 30kii sano ee la soo dhaafay. Ardayda maanta waxay la kulmaan kharashaadka sanadlaha ah, inta u dhaxaysa waxbarashada iyo nolosha, taas oo si fudud uga badnaan karta $10,000 jaamacadaha bulshada, $18,000 jaamacadaha dadweynaha (ee gobolka), iyo $40,000 dugsiyada gaarka loo leeyahay. La yaab ma laha ardayda maanta dugsiga ku qalinjabiya inay deyn badan ku jiraan. In ka badan saddex meelood laba arday ayaa waxey ku qalinjabiyaan deyn. Celcelis ahaan inta dayn lagu leeyahay waa $30,000. Marka la eego kharashka jaamacada, ardayda iyo qoysaskooda waxay u baahan yihiin inay ogaadaan inay maalgashi wanaagsan samaynayaan. Taasi waa sababta ay tahay inaan u guurnay nidaam aan ku cabirno natiijooyinka waxbarasho, ma ahan oo keliya waqtiga fasalka ku baxa oo aan dhibcaha kusoo aruurinay. Shahaadada jaamacadeed waa wadada kaliya ee lagu helo amaanka heerka dhexe, maxaa yeelay dhalinyarada iyo waalidiintooda way ogyihiin taas, kharashka jaamacada, iyo helitaanka deyn iyo caawimaad kale, waxay noqdeen arin siyaasadeed oo xoogan. Laakiin qiimaha jaamacada ee kor ku xusan, wax badan maba ka fikirno in ardeyda iyo qoysaskooduba helaan lacagtooda. Waxbarashada sare ee Mareykanka ma mudan tahay qiimaha? Ardayda iyo qoysaskoodu ma helaan waxay u baahan yihiin? Waxaa jira cadeymo badan oo sheegaya maya. sanadii 2006 baadhis ay sameeyeen xukuumadu waxay ogaatay in 70% ardayda dhigata jaamacadaha aysan qaban karin shaqooyinka aasaasiga ah sida isbarbardhiga qoraalada madaxa banaan buug la dhaho "Academically Adrift" oo sanadii 2011 la daabacay, cilmi baaris ayaa lagu sameeyay 2 kun oo arday oo ku kala sugan laba iyo toban jaamacadood mudo 4 sano ah, waxayna ogaadeen in 45% aysan ku darin wax tayo ah imtixaanka fekerka naqdiga, fikirka adag, iyo xirfada isgaarsiinta kadib 2 sano oo jaamacad ah. xitaa dhamaadkii 4ta sano, 36% ardayda ma aysan helin xirfadahan. marka la eego cadeymahan, waxaa laga yaabaa inaysan la yaab aheyn in shaqo-bixiyayaashu aysan ka helin kuwa hada qalinjabiyay. Shaqo-bixiyayaashu waxay rabaan xirfadaha ay tababaro sare ku siiso ardayda: awooda fekerka ee saxda ah, isgaarsiinta, la shaqaynta koox, qorista wax ku oolka ah, iyo la qabsiga. Laakiin wax yar uun...
Waxbarashada sare ee Mareykanka ma mudan tahay qiimaha? Ardayda iyo qoysaskoodu ma helaan waxay u baahan yihiin? Amy Laitinen: Dhibaatada ugu weyni waxay tahay inaan waxbarashada ku cabirno waqtiga, maaha wax aan baranay.