Soo koob maqaalka:  Dadkii ugu horeeyay waxaa loo yaqaanay ugaadhsadeyaal xamaasad badan cunto badana ka cunay taas oo sababtay dabar goynta xayawaanadaas waaweyn ee dhulka ku noolaa. Hase yeeshee, baadhitaan cusub oo ay sameeyeen aqoonyahanada cilmiga dhulka ayaa soo jeedinaya in awoowayaasheen aadanaha laga yaabo inay bilaabeen inay noqdaan kuwa wax cuna halkii ay ka ahaan lahaayeen mashiino wax dila oo tayo leh sida badanaa lagu tilmaamo. helitaankaasi waxay inaga caawin kartaa inaan fahano sida dadku u badaleen cuntadooda ayagoo isticmaalayay hilibka ayagoo noqday xoolo ugaarsada aduunka ugu badan Hoos u rog fiidiyowga. Homo erectus, oo sawirkiisa kor ku xusan, wuxuu u baahnaa qiyaastii 2200 oo kalori maalin kasta si uu u noolaado wuxuuna si sahal ah u heli karaa tan isagoo cunaya hilibka ku haray meydadka bisadaha waaweyn ee Afrikaanka ah ee xilligaas. Dr. Briana Pobiner, oo ah khabiir ku xeel dheer cilmiga biniaadamka ee matxafka qaranka ee taariikhda dabiiciga ah ee Smithsonian, ayaa daraasad ku samaysay hilibka ku haray libaaxyada maanta la dilo si ay u ogaato in dadki hore ay awoodeen in ay naftooda ku maareeyaan iyagoo soo ururinaya lafaha ay ka tageen ugaarsadayaasha. Waxay qiyaastay in bini'aadamkii hore sida Homo erectus ay heli karaan hilib ku filan si ay u bixiyaan tamar maalmeed dhan laga bilaabo haraadiga ay ka tageen ugaarsadayaasha taariikhda ka hor. Waxay u sheegtay Mail Online: 'Dadka hore waxay cuni lahaayeen meydadka xayawaanka oo u dhexeeya xayawaanka dhexdhexaadka ah sida xayawaanka xayawaanka ah ee loo yaqaan 'gnu' oo dhan ilaa maroodiga weyn ee la baabi'iyay, iyo xayawaanka ku noolaa deegaanno kala duwan oo kala duwan laga bilaabo cagaarka furan ilaa kaymaha xiran. 'Waxaa laga yaabaa in waxkasta oo aan aad u xumeyn ay ahaayeen ciyaar caddaalad ah.' Libaaxyada, sida labadaan cunay ee zebra ee kor ku xusan, waxay ka tagaan tiro badan oo ka mid ah hilibkooda aan la taaban, taasoo la micno ah inay jiri laheyd hilib fara badan oo bini'aadamka hore ay ka soo cuni lahaayeen maydadka ay ka tageen ugaarsadayaasha bisadaha ee taariikhda hore. Waxay intaas ku dartay in dadka hore ay u badan tahay in ay badbaadeen iyagoo isku darsanaya ugaarsiga iyo cunista qashinka. Waxay tiri: 'Waxaan u maleynayaa inay labaduba ahayd <unk> malaha isku darka cunista xayawaanka waaweyn iyo ugaarsiga xayawaanka yaryar. 'Faa'iidada ugu weyn ee tamarta ah ee raadinta qashinka waa...
Khubarada cilmiga duugta ayaa daraasad ku sameeyay hilibka ay ka tageen bisadaha waawayn ee la dilo ee casriga ah ee Afrika. saynisyahannadu waxay ogaadeen in hilibka ku hadhay meydadka ay siin karaan aadanaha hore sida Homo erectus oo leh kalooriyo ku filan maalin dhan. Xayawaanada waaweyn ee lafaha jeexjeexa sida hiyannadu ma ahayn wax caadi ah waqtigaas. Tani waxay tusineysaa in dadka hore ay cuni jireen hilibka meydadka. Cilmi baadhayaashu waxay yiraahdaan waxay noqon kartaa talaabo muhiim ah oo lagu noqdo ugaadhsade.