Soo koob maqaalka:  Beijing (CNN) xayawaankan yar ee asal ahaan kasoo jeeda gobol ku yaalo Shiinaha, oo loo yaqaano Ili pika, ma yaqaanaan in uu kamid yahay noocyada khatarta kujira-- dad badana ma yaqaanaan. Waxaa jira in ka yar 1,000 oo ka mid ah xayawaankan oo u eg teddy bear oo ku nool buuraha Tianshan ee gobolka Xinjiang ee waqooyi galbeed Shiinaha, sida uu sheegayo ilaaliyaha Li Weidong. Li wuxuu helay Pika, oo si rasmi ah loogu yaqaanay Ochotona iliensis, 1983 wuxuuna ku magacaabay magaaladiisii, Ili. Bishii Luulyo ee la soo dhaafay, Li wuxuu arkay oo sawiray noole aan la garan karin markii ugu horreysay tan iyo horraantii 1990-meeyadii. Wuxuu qiyaasayaa in tirada ay hoos u dhacday 70% tan iyo markii la helay. "Waxaan helay noocyada, waxaanan daawaday sida ay u noqotay mid halis ah", ayuu u sheegay CNN. "Haddii ay iga lunto indhahayga hor, Waxaan dareemi doonaa sida dambi. " Sanadkii 2008, xayawaankan waxaa ku jiray liiska halista ah ee Ururka Caalamiga ah ee Ilaalinta Dabeecadda, laakiin ma jiro urur rasmi ah ama koox u heellan barashada ama ilaalinta, sida uu sheegay Li. Xayawaankan oo dhererkiisu yahay 20 sentimitir, wuxuu ku nool yahay dhagaxyada dhaadheer, wuxuuna cunaa cawska meelaha dhaadheer. Li wuxuu sheegay in deegaanka Pika ay saameyn ku yeelatay kuleylka adduunka. Iyada oo ay sabab u tahay heerkulka sare u kacaya, barafka ayaa hoos u dhacay oo dhererka barafka joogtada ah ayaa kor u kacay buuraha Tianshan, taas oo ku qasbeysa pikas inay si tartiib tartiib ah ugu laabtaan buuraha dushooda, Li ayaa yiri. Ili pikas waxaa asal ahaan laga helay meel u dhaxaysa 3,200 ilaa 3,400 mitir, ayuu yiri. Hadda waxay gaareen meel u jirta 4,100 mitir. "Meel kale oo ay ku cararaan ma heystaan", ayuu raaciyay. Sidoo kale waa xayawaan keli ah mana aha mid cod dheer sida noocyada kale ee pika, sidaa darteed haddii ugaarsadayaasha ay u dhow yihiin, Ili pikas ma awoodaan inay is ogeysiiyaan midba midka kale, ayuu yiri Li. Sidoo kale cudurku wuxuu sababi karaa hoos u dhac. 1983kii, markii ugu horeysay ee uu Li arko xayawaankaan, qofna ma ogayn waxa uu yahay. Laba sano ka dib, Li wuxuu helay laba kale waxaana loo aqoonsaday inay yihiin nooc cusub. Tobankii sano ee xigay, Li iyo asxaabtiisu waxay sameeyeen daraasado badan, oo ay ku jiraan tirakoob lagu sameeyay 14 goobood oo kala duwan....
Waxaa jira in ka yar 1000 Ili pikas oo jira, sida uu sheegayo Li Weidong. Sanadkii la soo dhaafay ayaa la sawiray markii ugu horeysay muddo labaatan sano ah.