U fiirso qoraalka hoose ka dibna ka jawaab su'aasha kadib isla luqadda qoraalka:  Qoraal: Inkastoo ereyga "cryptanalysis" uu yahay mid cusub (William Friedman ayaa sameeyay 1920), hababka lagu jabiyo koodhka iyo sirta ayaa aad uga da' weyn. Sharaxaaddii ugu horreysay ee la diiwaan geliyey ee loo yaqaan 'cryptanalysis' waxaa bixiyay aqoonyahan Carabi ah oo noolaa qarnigii 9aad, Al-Kindi (oo sidoo kale loo yaqaan "Alkindus" Yurub), oo ku jira A Manuscript on Deciphering Cryptographic Messages. Buuggan waxaa ku jira sharaxaad ku saabsan habka falanqaynta inta jeer (Ibrahim Al-Kadi, 1992- ref-3). Aqoonyahankii reer Talyaani ee Giambattista della Porta wuxuu ahaa qoraaga shaqadii aasaasiga ahayd ee ku saabsan cryptanalysis "De Furtivis Literarum Notis". Falanqaynta soo noqnoqoshada waa aalad aasaasi ah oo lagu jabiyo inta badan sirta caadiga ah. Luqadaha dabiiciga ah, xarfaha qaar ee alifbeetada waxay u muuqdaan kuwo ka badan kuwa kale; Ingiriisiga, "E" waxay u badan tahay inay tahay xarafka ugu caansan tusaalaha qoraalka caadiga ah. Sidoo kale, xarfaha isku xidhan "TH" waa xarfaha ugu badan ee Ingiriisida ku qoran, iwm. Falanqaynta tirakoobka waxay ku tiirsan tahay sirta oo ku fashilantay in la qariyo tirakoobkan. Tusaale ahaan, marka la isticmaalayo hal xaraf oo hal xaraf lagu badalo xaraf kale, xarafka ugu badan ee ku jira qoraalka xarafka waxaa laga yaabaa inuu noqdo "E". Falanqaynta inta jeer ee sirta noocan oo kale ah waa sidaas awgeed waa mid sahlan, haddii qoraalka sirta ah uu yahay mid dheer oo ku filan si loo siiyo tiro macquul ah oo matalaya xarfaha alifbeetada ee ay ku jirto. Yurub qarniyadii 15aad iyo 16aad, fikradda sirta beddelidda polyalphabetic waxaa lagu horumariyay, iyo kuwo kale oo ay sameeyeen diblomaasi Faransiis ah Blaise de Vigenère (1523<unk>96). Saddex boqol oo sano, Vigenère cipher, oo isticmaala furaha soo noqnoqda si uu u doorto alifbeetooyin kala duwan oo sir ah oo wareegaya, ayaa loo tixgeliyey inuu yahay mid gebi ahaanba amaan ah (le chiffre indéchiffrable<unk>"the indecipherable cipher"). Si kastaba ha ahaatee, Charles Babbage (1791<unk>1871) iyo ka dib, si madax banaan, Friedrich Kasiski (1805<unk>81) waxay ku guuleysteen inay jabiyaan sirtaan. Intii lagu guda jiray dagaalkii koowaad ee aduunka, hal-abuurayaal ku sugan dalal dhowr ah ayaa soo saaray mashiinno wax lagu qoro oo loo yaqaano (Rotor cipher machines) sida Arthur Scherbius' Enigma, isku day ay ku doonayeen inay yareeyaan...  Su'aal: Yaa soo saaray ereyga "cryptanalysis"?
William Friedman