Soo koob maqaalka:  Waa khiyaano qadiimi ah oo ay ardayda aduunka oo dhan isticmaalaan-- si ay habeenkii oo dhan ugu seexdaan si ay ugu diyaar garoobaan imtixaan. Laakiin koox khubaro ah oo ka tirsan jaamacada Brandeis ee Massachusetts ayaa waano ka bixisay ardayda, ayagoo ku boorinaya in ay kafee iska daayaan oo ay seexdaan. Waxay aaminsanyihiin in unugyada neerfaha ee ku shaqeeya bedelka xusuusta ee ku wareega xusuusta gaagaaban xusuusta dheeraadka ah, ay si fiican u shaqeeyaan marka qofku hurdo. Seynis yahanadu waxay ogaayeen in hurdada, xusuusta iyo barashada ay isku xidhan yihiin. Xayawaanada badankeed, laga bilaabo duqsiyada ilaa bina aadamka, waxey ku adkaataa in ay xasuustaan marka ay hurdo yari haysato. Daraasaduhu waxay muujiyeen hurdada inay muhiim u tahay bedelka xasuusta mustaqbalka fog-- geedi socodka xasuusta oo la yiraahdo xoojinta. Koox saynisyahano ah oo ka tirsan jaamacada Brandeis ee Massachusetts ayaa aaminsan in habeenkii oo dhan la isku dayo in la sameeyo ka hor imtixaanka aysan shaqayn doonin sababtoo ah habka loo badalo xusuusta gaaban ee xusuusta muddada-dheer waxaa sida ugu wanaagsan loo sameeyaa marka qofku hurdo. Laakiin sida ay hawshu u socoto weli lama garanayo. Hal koox oo fikirka leh ayaa is waydiinaya in qaabka hurdada uu sidoo kale mas'uul ka yahay xoojinta xusuusta. Halka qof kalena uu is waydiinayo hadii ay labadaa hab ee kala duwan wada shaqeeyaan. Micnaha, xasuusta ma guurto marka aynu seexanay maxaa yeelay maskaxdeena way xasilloon tahay, misna waxay u ogolaaneysaa inay shaqadeeda bilaabaan, mise waxay tahay xasuusta ayaa nagu riixeysa? Ardayda qalin jabisay, Paula Haynes iyo Bethany Christmann, ee jaamacada Griffith Lab, waxay aaminsan yihiin in jawaabta ay tahay tan dambe. Waxay diirada saareen baadhitaankooda Neurons-ka dhexdhexaadka ah, oo ah unugyada isku xidha xasuusta ee shimbiraha. waxay ogaadeen, markii ugu horeysay, in markii unugyada dareemayaasha la hawl geliyo, in dirxiga hurdo dheeri ah uu qaato laakiin markii la damiyo, ay sii wadayaan inay guuxaan. Kuwani waxay xoojiyaan xusuusta, waxay keenaan in dirxiga uu seexdo, markay bilaabaan inay beddelaan xusuusta dhow ee xusuusta dheer. Ms Haynes iyo Ms Christmann waxay yiraahdeen waxaas oo dhami waxay ka dhacaan qaybta maskaxda duqsiga ee loo yaqaano jirka boqoshaada - oo la mid ah hippocampus-ka aadanaha, oo ah halka xusuustayada lagu keydiyo....
Neurons-yada xusuusta ee qarsanaya xusuusta waqtiga gaaban si ay u noqdaan kuwa waqtiga dheer shaqeynaya ayaa si aad ah u shaqeeya marka qofku hurdo, saynisyahannadu waxay aaminsan yihiin. Cilmi-baarayaasha jaamacadda Brandeis waxay aaminsan yihiin in xasuusta dareemayaasha ay na seexiso. U sheeg in aad u baahantahay hurdo si aad u xasuusato waxaad baratay.