Warkii Xuduudaha ee Mexico, ama ololihii Xuduudaha, waxaa loola jeedaa isku dhacyadii milatari ee ka dhacay gobolka xadka ee Mexico iyo Mareykanka ee Waqooyiga Ameerika intii lagu jiray Kacaanka Mexico. Waqtigii dagaalka waxaa ku jiray Dagaalkii Koowaad ee Adduunka, kaas oo Jarmalku isku dayay inuu Mexico ku weeraro Mareykanka oo uu dagaal kula galo ciidamada Mareykanka halkaas. Dagaalkii Xuduudaha wuxuu ahaa dagaalkii shanaad ee ugu dambeeyay ee ka dhacay dhulka Mareykanka, halka kuwii ka horreeyay ay ahaayeen Dagaalkii Kacaanka Mareykanka, Dagaalkii 1812, Dagaalkii Mexico iyo Mareykanka (1846-1848) iyo Dagaalkii Sokeeye ee Mareykanka. Dhamaadkii Kacaanka Mexico ee 1dii Diseembar 1920, wuxuu calaamadeeyay xiritaanka Xadka Mareykanka. Dagaalkii Burcad badeeda ee Texas wuxuu qeyb ka ahaa Dagaalkii Xuduudaha. Laga soo bilaabo bilowgii Kacaanka Mexico ee 1910, Ciidanka Mareykanka waxay ku sugnaayeen xoog xadka waxayna dhowr jeer la dagaalameen mucaaradka Mexico ama federaalka. Dagaalkii ugu xumaa wuxuu dhacay sanadkii 1916 markii kacaankii Pancho Villa uu weeraray magaalada Columbus ee gobolka New Mexico ee xadka Mareykanka. Jawaabta, ciidamada Mareykanka, oo uu hogaaminayo Jeneral John J. Pershing, ayaa bilaabay duulaan
waqooyiga Mexico, si loo helo loona qabto Villa. In kasta oo Villa aan la qabsan, haddana ciidanka Mareykanka waxay heleen oo ay la dagaallameen mucaaradka Villista, iyagoo dilay Villa laba taliye sare. kacaankii laftiisu wuu baxsaday ciidanki ameerikanka ayaana kusoo laabtay mareykanka bishii january 1917 Si kastaba ha noqotee, khilaafka xadka ayaa sii socday, Mareykanka wuxuu bilaabay dhowr hawlgal oo dheeri ah, inkasta oo hawlgallo yaryar ay ka fuliyeen dhulka Mexico illaa ka dib guushii Mareykanka ee Dagaalkii Ambos Nogales bishii Ogosto 1918, taasoo keentay in la dhiso darbi xuduud joogto ah. Khilaafku kuma koobnayn oo keliya Villistas iyo Mareykanka; "Maderistas", "Carrancistas", "Constitutionalistas" iyo Jarmalka ayaa sidoo kale ku lug lahaa dagaalka ciidamada Mareykanka inta lagu gudajiray muddadan.