Soo koob maqaalka:  Julius Caesar waxa uu ku dhintay dagaalkii Thapsus sanadkii 46BC waxaana loo qaaday meel aamin ah. Taariikhyahannadu waxay muddo dheer aaminsanaayeen in tani ay sabab u tahay weerar suuxdin ah, taasoo muujineysa astaamo kale sida shuban biyood, shuban biyood iyo daciifnimo xubnihiisa. laakiin cilmi baaris cusub ayaa muujineysa in Jeneralkii Roman uu runtii u xanuunsanaa istaroogyo yar yar oo saameeyey maskaxdiisa iyo jirkiisaba Julius Caesar ayaa si weyn looga yaqaanay in uu ku dhintay dagaalkii Thapsus ee 46BC waxaana loo baahday in loo qaado meel amaan ah. Taariikhyahannadu waxay muddo dheer aaminsanaayeen in tani ay ka dhalatay weerar suuxdin ah, laakiin cilmi baaris cusub ayaa soo jeedinaysa wax ka duwan. Sawirka Ciaran Hinds Julius Caesar ee taxanaha taxanaha ah ee 'Rome' Dhakhaatiirta ka tirsan Imperial College London waxay gaareen gabagabada ka dib markii ay fiiriyeen calaamadaha Caesar ee lagu sharxay dukumiintiyada Giriigga iyo Roomaanka, sida lagu sheegay warbixin uu qoray Ian Sample oo ku jirta The Guardian. 'Faahfaahinta wadnaha iyo xididdada dhiigga ayaa had iyo jeer laga saaray sababo la xiriira in ilaa uu geeriyooday uu si kale u fiicnaa inta lagu guda jiray arrimaha gaarka loo leeyahay iyo kuwa qaaliga ah,' cilmi baarayaashu waxay ku qoreen daraasadooda. Francesco Galassi, oo ah dhakhtar ka tirsan Imperial oo baadhitaan ku sameeyay Hutan Ashrafian, oo ah dhakhtarka qalliinka ee jaamacadda, ayaa sheegay in ay jiraan dhowr calaamadood oo ay istaroogyada yaryar ay si ka fiican u sharxi karaan cudurka suuxdinta. Cilmi baaris cusub ayaa soo jeedinaysa in Jeneraalka Roomaanka uu runtii la ildaran yahay dhowr jeer oo isku xigxigay oo saameyn ku yeeshay xaaladiisa maskaxeed iyo jir ahaaneed. Dhakhaatiirta ka tirsan Imperial College London ayaa soo gaaray go'aankan ka dib markii ay fiiriyeen calaamadaha Caesar ee lagu sharaxay dukumiintiyada Giriigga iyo Roomaanka. Tusaale ahaan, waxaa la ogaa in Caesar uu la ildaran yahay niyad jabka dhamaadkii noloshiisa, taasoo laga yaabo inay sabab u ahayd dhaawaca maskaxdiisa ee istaroogga. waxaa laga yaaba in ay jireen sababo bulsho oo keentay in hogaamiyaha militariga iyo asiga oo la doortay dhaxal sugahiisa Octavian in ay aaminsanaayeen in ay qabaan cudurka Shuban biyoodka Waqtiyadii hore, cudurka shuban biyoodka waxaa loogu yeeri jiray 'cudurka xurmada leh' ee Giriigga. Waxay caadi ahaan u arkeen kuwaan wax baran ee cilmiga caafimaadka ama...
Jeneraalkii Roomaanka wuxuu la il darnaa shuban biyood, madax xanuun iyo daciifnimo dhanka lugaha ah. Taariikhyahannadu waxay muddo dheer aaminsanaayeen in tani ay sabab u ahayd xanuunka suuxdinta ee goor dambe soo baxay. Cudurka dabaysha waxaa badanaa loo yaqaanay 'cudurkii qoduuska ahaa' ee Roomaanka qadiimiga ahaa. Baaritaan cusub oo lagu sameeyay calaamadaha cudurka ayaa muujinaya inay la mid yihiin istaroogga.