Soo koob maqaalka:  Rome (CNN) Sicily oo ah meel loogu tala galay dadka saboolka ah, Sicily waa "dalkii loo ballanqaaday" kumanaan muhaajiriin iyo qaxooti ah oo ka socda safarka quusta leh ee Waqooyiga Afrika ilaa xeebta Mediterranean ee Yurub. In ka badan 10,000 oo qof ayaa ka yimid Liibiya tan iyo usbuucii la soo dhaafay oo keliya, sida laga soo xigtay Ilaalada Xeebaha Talyaaniga. Sheekooyinka dhimashada badaha iyo dhibaatada aan la qiyaasi karin ma ahan wax cusub oo ka dhaca biyaha u dhexeeya Waqooyiga Afrika iyo Talyaaniga; dad doonyaha ku safra ayaa imaanaya jasiiradaha Talyaaniga in ka badan toban sano. laakiin waxa keenay qulqulka hada ee dadka kala duwan korodhka tirada iyo la'aanta xakameynta dekedaha dadka soo galaya gaar ahaan kuwa ku yaalo Liibiya maxa yelay marki Muammar Gaddafi uu xakameynayay wuxuu xakameyn jiray maraakiibta muhaajiriinta. Sanadkii 2008, ra'iisul wasaarihii xilligaas ee Talyaaniga Silvio Berlusconi iyo Qadaafi waxay saxiixeen heshiis saaxiibtinimo oo taariikhi ah kaas oo Talyaanigu ballanqaaday inuu 5 bilyan oo doolar ku maalgelin doono kaabayaasha Liibiya iyo Qadaafi wuxuu ballanqaaday inuu xirayo waxa uu ku tilmaamay "qofka" muhaajiriinta. Intii lagu guda jiray booqasho saddex maalmood ah oo uu ku tagay Talyaaniga bishii Agoosto 2010, wuxuu si caan ah ugu hanjabay inuu "madow ka dhigi doono Yurub" haddii Liibiya aysan xiriir wanaagsan la yeelan Midowga Yurub. Heshiiska kadib, Qadaafi wuu fuliyay balanqaadkiisi tirada dadka imaanaya si aad ah ayaana hoos ugu dhacday. Waqtigaas, soogalootiga intiisa badan waxay ka imaan jireen Tunisia, oo kaliya 110 km u jirta jasiirada Talyaaniga ee Lampedusa. Talyaanigu wuxuu dib ugu celiyay Tunisia inta badan muhaajiriintaas aan u qalmin magangalyo siyaasadeed, ugu dambeyntii qulqulka ayaa yaraaday. Markii la dhisay xukuumadii Tunisia ka dib kacdoonkii Carabta Talyaanigu wuxuu la saxiixday heshiis ay ku balan qaadeen in ay ilaaliyaan dekedaha dalkaasi Laakiin kaddib markii Qadaafi laga tuuray, qulqulka muhaajiriinta ka yimid Liibiya ayaa mar kale qarxay: Ururka Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM) ee Rome ayaa u sheegay CNN in in ka badan 140,000 oo muhaajiriin ah ay ka yimaadeen xeebaha Waqooyiga Afrika sanadkii 2011. Bishii Oktoobar 2013, ka dib markii ay dhacday shil dooni oo masiibo ah oo ka dhacay meel u dhow xeebta Lampedusa oo 349 qof ay ku dhinteen, kaasoo ay ku jiraan cunug yar oo weli ku xiran hooyadiis...
Tobaneeyo kun oo muhaajiriin iyo qaxooti ayaa sanad kasta halis galiya safarka khatarta ah ee ay ku maraan badda Mediterranean-ka. Dad badan ayaa ku safra doomo halis ah oo ay leeyihiin dad tahriibayaal ah; kumanaan ayaa ku dhintay wadada sanadihii la soo dhaafay.