Pfupisa nyaya yacho:  Kunoonekwa sokusava nomutsa zvikuru munzanga zhinjisa dzavanhu, asi kunoratidzika kuti tsoko dzinoshandisawo guhwa kupfuudza mashoko idzo dzisingadi kuti vamwe vanzwe. Mabhiboni - anozivikanwa zvikuru nenziyo dzawo dzinoshamisa dzinonzwika mumasango azvinogara - akawanikwa achigara achishandisa nzira iyi yokutaurirana muchivande. Tsoko, dzinowanikwa mumasango eAsia yokumaodzanyemba kwakadziva kumabvazuva, dzinobudisa marudzi akasiyana-siyana enzwi rakapfava, rinozivikanwa se'hoos,' iro rinenge risinganzwiki nenzeve yomunhu. Dzorera pasi kuti uone vhidhiyo. Lars gibbons yakaita seiyi iri muKhao Yai National Park muThailand inoshandisa inzwi rakapfava rokuti'hoo'rakafanana nokuzevezera. Asi masayendisiti akawana kuti mhuka idzi dzinoshandisa kutaura uku kuti dzitaurirane mashoko chaiwo pamusoro pezvinodya, kutsvaka zvokudya uye kusangana nevavakidzani. Vatsvakurudzi vakawana kuti'mhashu' dzinodya nyama zvikurukuru dzaibudiswa pamwero wakaderera zvikuru kupfuura unonzwisiswa negondo nedzimwe shiri dzinodya nyama. Masayendisiti ari kugadzira duramazwi rinotsanangura inzwi remabhonzo. Vatsvakurudzi vepaUniversity of Wisconsin muMadison vave vachishandisa makombiyuta kuti vaongorore kurira nenziyo dzinoridzwa nemakudo. Kuimba kwegibhoni kazhinji kazhinji kunosanganisira nziyo dzinotambanuka-tambanuka, zvikurukuru mukupindura mhuka dzinodya dzimwe. Izvi zvinowanzotanga nokurira kwe'hoo' kwakapfava kunongonzwika pedyo asi nokukurumidza kunowedzera kuva kwakasimba zvikuru. Muzviitiko zvizhinji zvakadzidzwa idzi nziyo dzinobudiswa mukupindura kuvapambi asi dzinopindirana pamwe chete murwiyo rwemagariro. Izvi zvinoratidza kuti kudanidzira kwacho kwakanga kwakanyarara kwakagadzirirwa kunyevera mamwe makonye aiva pedyo pasina kunyevera makonye. Nenzira yakafanana nyanzvi dzoupenyu dzakanga dzichidzidza lar gibbons dzakawana kuti dzaishandisa kudanidzira kwakasiyana apo ingwe kana kuti mbada yakanga iri munharaunda yacho. Dr Esther Clarke, avo vakatungamirira kutsvakurudza paUniversity of Durham, vakati zvakawanwa izvi zvinogonawo kubatsira kupa mashoko anokosha pamusoro pokushanduka kwakaita mutauro wevanhu uye zvichida kunyange kuti nei vanhu vakatanga kutaura vachishevedzera. Akaudza Mail Online kuti: 'Kufona kwaHoo kwave kuchiregeredzwa mukutsigira kunonyanya kuoneka...
Nyanzvi dzezvinhu zvipenyu paDurham University dzakapedza mwedzi mina dzichinyora inzwi remabhiboni. Vakarekodha maGibbon achiita mhere-mhere 450 dzokuti'hoo'kubva kumhuka 25 dzakanga dzisingakwanisi kusiyaniswa nenzeve yomunhu uye dzaiwanzonzwika. Kudanidzira kwose kwakawanwa kuti kune chokuita nemigariro yakasiana-siana yakadai sokutsvaka zvokudya, kusangana navavakidzani, kuimba kushamwari kana kuti kunyevera vamwe pamusoro pemhuka inodya nyama iri pedyo. Nziyo dzaitaura nezveshiri dzinodya dzimwe dzaiva dzakanyanya kunyarara kuitira kuti dzisavhundutse zvikara.