Thoir iomradh air an earrann gu h-ìosal agus an uairsin freagair a 'cheist às deidh sin anns an aon chànan ris an earrann:  Passage: Ann an 1610, lorg an polymath Eadailteach Galileo Galilei na ceithir mìosan as motha de Jupiter (a-nis ris an canar na mìosan Galilean) a 'cleachdadh tele-shealladh; air a bhith mar a' chiad sgrùdadh telescopic de mhìosan a bharrachd air an Talamh. Aon latha às dèidh Galileo, lorg Simon Marius mìosan timcheall air Jupiter gu neo-eisimeileach, ged nach do dh'fhoillsich e a lorg ann an leabhar gu ruige 1614. B' e ainmean Marius airson na ceithir mòraidhean mòra, ge-tà, a dh'fhuirich - Io, Europa, Ganymede agus Callisto. B' e na co-dhùnaidhean sin cuideachd a' chiad lorg air gluasad nèamhaidh nach robh gu follaiseach stèidhichte air an Talamh. Bha an lorg na phrìomh phuing a thaobh teòiridh heliocentric Copernicus mu ghluasad nam planaidean; chuir taic soilleir Galileo don teòiridh Copernican e fo bhagairt an Inquisition. Tron 1660an, chleachd Giovanni Cassini teileascop ùr gus spotan agus bannan dathte a lorg air Jupiter agus choimhead e gun robh am planaid a 'nochdadh oblate; is e sin, air a phlanachadh aig na pòlaichean. Bha e cuideachd comasach dha tuairmse a dhèanamh air ùine cuairteachaidh a' phlanaid. Ann an 1690 thug Cassini fa-near gu bheil an àile ag atharrachadh. 'S dòcha gun deach an t-Spoit Mhòr Ruadh, feart cumadh oval ann an leth-chruinne a deas Jupiter, a choimhead cho tràth ri 1664 le Raibeart Hooke agus ann an 1665 le Cassini, ged a tha connspaid air seo. Rinn an neach-leigheis Heinrich Schwabe an dealbh as tràithe a tha aithnichte gus mion-fhiosrachadh a thoirt air a' Mhòr Spàint Dhearg ann an 1831. Chaidh an Spàint Dhearg a chall bho sealladh air grunn thursan eadar 1665 agus 1708 mus do dh'fhàs e gu math follaiseach ann an 1878. Chaidh a chlàradh mar a bha e a' fàgail a-rithist ann an 1883 agus aig toiseach an 20mh linn. Rinn an dà chuid Giovanni Borelli agus Cassini clàran faiceallach de ghluasad gheamannan Jupiter, a' ceadachadh ro-innsean air na h-amannan nuair a bhiodh na geamaichean a' dol seachad air beulaibh no air cùl a' phlanaid. Ro na 1670an, chaidh a choimhead nuair a bha Jupiter air an taobh eile den Ghrian bhon Talamh, bhiodh na tachartasan sin a' tachairt mu 17 mionaidean nas fhaide na bha dùil. Leig Ole Rømer a-mach nach bi solas a'siubhal sa bhad (co-dhùnadh a bha aig Cassini...  Ceist: Cò aig a bha an tuairmse gun deach Cassini a dhiùltadh roimhe?
Ole Rømer