Thoir iomradh air an earrann gu h-ìosal agus an uairsin freagair a 'cheist às deidh sin anns an aon chànan ris an earrann:  Earrann: Anns an t-seann Athen, bha duine a rinn fèin-mharbhadh gun chead na stàite air a bhith air a dhiùltadh na h-urraman a bha aig a bhith a' gabhail ri tiodhlac àbhaisteach. Bhiodh an neach air a thiodhlacadh leis fhèin, air iomall a' bhaile, gun chlach-chlochaid no comharra. Ach, bha e air a mheas mar dhòigh gabhaltach air dèiligeadh ri call armachd. Anns an t-Seann Ròimh, ged a bha fèin-mharbhadh ceadaichte an toiseach, chaidh a mheas nas fhaide air adhart mar eucoir an aghaidh na stàite air sgàth a chosgaisean eaconamach. Bha Aristotle a' dìteadh a h-uile seòrsa fèin-mharbhadh fhad's a bha Plato dà-mheasgach. Ann an Ròimh bha cuid de adhbharan airson fèin-mharbhadh a 'toirt a-steach bàs saor-thoileach ann an sabaid gladiator, ciont airson cuideigin a mharbhadh, gus beatha neach eile a shàbhaladh, mar thoradh air bròn, bho nàire bho bhith air a dhìteadh, agus mar theachd às àireamhan neo-fhulangach mar fulangas corporra, buaidh armachd, no tòir air eucoir. Thàinig fèin-mharbhadh gu bhith air a mheas mar pheacadh ann an Roinn Eòrpa Crìosdail agus chaidh a dhìteadh aig Comhairle Arles (452) mar obair an Diabhal. Anns na Meadhan Aoisean, bha an Eaglais air deasbadan a tharraing a-mach a thaobh cuin a bha an miann airson martaireachd fèin-mharbhadh, mar a bha ann an cùis martairean Córdoba. A dh'aindeoin na connspaidean sin agus cinnidhean oifigeil bho àm gu àm, cha robh teagasg Caitligeach air a rèiteachadh gu h-iomlan air cuspair fèin-mharbhadh gus an deireadh an 17mh linn. Bha àithne coiriúil a chaidh a thoirt a-mach le Louis XIV de Fhraing ann an 1670 uabhasach dian, eadhon airson na h-amannan: bha corp an neach marbh air a tharraing tro na sràidean, aghaidh sìos, agus an uairsin air a chrochadh no air a thilgeil air mullach sgudal. A bharrachd air an sin, chaidh maoin a h-uile duine a dhì-ghlacadh. Thòisich beachdan a thaobh fèin-mharbhadh a' gluasad gu slaodach rè an Ath-bheothachadh. Bha obair John Donne, Biathanatos, a' toirt a-steach aon de na ciad dìon ùr-nodha air fèin-mharbhadh, a' toirt fianais bho ghiùlan dhaoine a tha ann am Bìoball, leithid Iosa, Samson agus Saul, agus a' toirt a-steach argamaidean air adhbharan adhbhar agus nàdar gus fèin-mharbhadh a cheadachadh ann an cùisean sònraichte. Dhiùlt Dàibhidh Hume sin...  Ceist: Carson a chaidh fèin-mharbhadh a chuir a-mach às an lagh mu dheireadh?
cosgaisean eaconamach