Geàrr-chunntas air an artaigil:  Tha daoine an latha an-diugh air am faiceadh airson na Neanderthals a mharbhadh le bhith a' farpais riutha, a' briodadh còmhla riutha agus eadhon gan marbhadh gu dìreach. Ach tha rannsachadh ùr a' moladh gur dòcha gur e galairean gabhaltach a bh' ann a bha air an giùlan le ar sinnsearan an latha an-diugh nuair a chaidh iad a-mach à Afraga a chuir crìoch orra. Tha luchd-saidheans a tha a' sgrùdadh na fianais gineatach, fosail agus arc-eòlasach as ùire ag ràdh gun robh Neanderthals a' fulang le raon farsaing de ghalaran a tha fhathast a' cur dragh oirnn an-diugh. Scrollaich sìos airson bhidio. Dh'fhaodadh gum biodh na Neanderthals, mar an ath-thogail gu h-àrd air an taisbeanadh aig Taigh-tasgaidh Eachdraidh Nàdarra ann an Lunnainn, air tuiteam do ghalaran gabhaltach a chaidh a thoirt don Roinn Eòrpa le daoine an latha an-diugh nuair a chaidh iad a-mach à Afraga. Tha iad air fianais a lorg a tha a' sealltainn gum biodh ar co-oghaichean ro-eachdraidheil air a bhith air an galar le galairean leithid tuberculosis, typhoid, whooping cough, encephalitis agus an t-sealg cumanta. Ach tha eòlaichean-eòlais bho Oilthigh Cambridge agus Oilthigh Oxford Brookes ag ràdh gum faodadh galairean ùra air an robh daoine an latha an-diugh air leantainn gu crìch nan Neanderthal. Tha mu 30,000 bliadhna air a bhith ann bho chaidh smaoineachadh gun do chuir sinnsearan dhaoine an latha an-diugh às do na seann Neanderthals. Ach dh'fhaodadh gum bi na seòrsaichean a tha air am bàsachadh a' toirt dìoghaltas oirnn bho na h-àiteachan eile le bhith gar dèanamh nas so-leònte do ghalaran a dh'fhaodadh a bhith marbhtach leithid aillse agus tinneas an t-siùcair. Thathas den bheachd gun robh Neanderthals agus daoine an latha an-diugh ann airson mìltean de bhliadhnaichean agus gun robh iad a' crochadh, a' ciallachadh gu bheil timcheall air dà cheud DNA Neanderthal aig na h-Eòrpaich a-nis. Chaidh na ginean 'leigheis' seo a cheangal ri cunnart nas motha bho aillse agus tinneas an t-siùcair le sgrùdaidhean ùra a' coimhead air ar eachdraidh leasachaidh. Ach, dh'fhaodadh cuid de ghinean a fhuair sinn mar oighreachd cuideachd ar dìonachd a leasachadh do ghalaran eile. Tha luchd-saidheans air faighinn a-mach gum faodadh pàirt den t-siostam HLA againn, a chuidicheas ceallan fala geal gus stuth coigreach a chomharrachadh agus a sgrios anns a' bhodhaig, a bhith a' tighinn bho Neanderthals. Tha luchd-rannsachaidh eile air a mholadh gu bheil daoine taobh a-muigh Afraga nas so-leònte do Shearbh Diabetes 2 oir bha iad air an cruinneachadh le Neanderthals....
Tha luchd-eòlais ag ràdh gun robh mòran ghalaran ùr-nodha aig Neanderthals. Sheall anailis DNA gu robh dìonachd aca an aghaidh ghalaran cumanta. Ach tha iad a'creidsinn gun tug daoine ùr-nodha pathogens gabhaltach mar Heliocbacter pylori còmhla riutha a-mach à Afraga agus Neanderthals air an gabhaltach. Tha seo a'moladh gu bheil galairean gabhaltach fada nas sine na bha dùil roimhe.