Faapuupuu le mataupu:  O nisi taimi e oso ai le ʻataʻataʻata i taimi e sili ona lē masani ai. E tusa lava po o le taimi o se lauga po o se fonotaga, o le ʻataʻata atu o se tasi lea o amioga e sili ona atamai, e tusa ai ma le saʻiliʻiliga a le saienitisi o Sophie Scott. I se lauga talu ai nei a le Polofesa o Scott i Vancouver, na ia faailoa mai ai, o le talie e masani lava ona lē fesootaʻi atu i uiga malie, ae e fesootaʻi atu i o tatou faiā ma isi. E masani ona faaaogā le ʻataʻata o se auala e faatupu ai se faiā ma isi, nai lo o se auala e tali atu ai i se mea e malie ai, e tusa ai ma le faamatalaga a le polofesa o Sophie Scott o le UCL. O le ata o le Palemia o David Cameron ma le Peresitene o Amerika o Barack Obama a o faia se taaloga pasiketipolo. E tusa ai ma le faamatalaga a David Robson i le BBC Future, o le suʻesuʻega a Scott i tagata i Nambia, na faaalia ai o le ʻataʻata o se vala autū o aganuu lea e fesoasoani i le vavalalata o tagata. Ina ua talosagaina e Scott tagata Namibia ma tagata Peretania ina ia faalogologo i faamaumauga a isi tagata ma faamatala o latou lagona, sa sili ona iloa le ʻata. Na ia taʻu atu i le BBC e faapea, ʻE manatu moni lava tagata o loo latou ʻataʻata i tala mālie a isi tagata, ae i se talanoaga, o le tagata e sili ona ʻataʻata i le taimi e tasi, o ia lea o loo talanoa.' O le suʻesuʻega o loo faia nei e le polofesa o le Iunivesite o Lonetona, e faasino atu i le iloa o le eseesega i le va o le ʻataʻata faafoliga o loo faia i le taimi o talanoaga, ma le ʻataʻata lē loto i ai. Na ia faia ni suʻesuʻega i faiʻai o ni tagata tauofo ina ua faalogo atu i ni faaupuga o le ʻinoʻino, o le ʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻataʻata. O le ʻata e faagaoioi ai vaega o le faiʻai e faapei o ata o gaoioiga a isi, ma ua ia faapea mai, o le māfuaaga lea e mafai ai ona pipisi le ʻata. E oo mai i le taimi nei, ua iloa mai i ana suʻesuʻega, e toetoe lava o taimi uma lava e mafai ai e tagata tauofo ona iloa se ʻata pepelo. Na ia iloa foʻi e lē o leo moni e masani ona lagona mai i le isu, ma e lē mafai ona lagona mai i le isu le ʻataʻata o le manava. Na iloa e tagata suʻesuʻe mai le Iunivesite o le Setete o Indiana, e oo atu i le 40 pasene le malosi o le puipuiga o le tino e ala i le ʻataʻata. Na suʻesuʻeina e le suʻesuʻega ni fafine e 33 e soifua mālōlōina. O le ʻafa o tamaʻitaʻi na matamata faatasi i se vitiō malie, a o isi na matamata i se vitiō e uiga i tagata tafafao maimoa. Pe a oo i le...
Na taʻua e le polofesa o Sophie Scott e faapea, o le ʻata e masani lava ona lē o se mea malie. I se talanoaga, e masani lava o le tagata e sili ona ata o ia lea o loo tautala. E sili atu i le 30 taimi ona ʻataʻata tagata pe a iai se isi o loo latou faatasi. E faaosofia ai foʻi le vaega o le faiʻai e fai ai le ata, lea e faamalamalama ai le māfuaaga e pipisi ai.