Faapuupuu le mataupu:  E lua ni pu anamua lata ane na manatu na faia i le aafiaga lava lea e tasi, ua manatu nei na faia e ni asteroid eseese se lua. Na maua le manatu e faapea, e matuā lē mafai ona tupu lenei mea, ina ua toe suʻesuʻeina e saienitisi maa i le nofoaga, ma iloa ai e matuā eseese lava aso na tutupu ai nei mea e lua. E ui sa manatu i ai e 285 miliona tausaga le matutua o nei lua, ae ua foliga mai ua 450 miliona tausaga le matutua o se tasi o nei pu, ae na tupu faafuaseʻi lava, na faia i le mea tonu lava lea e tasi. Faasolo i lalo mo le vitio. Atonu e lē o se asteroid binary na faia ai pu e lua o le Clearwater Lake i Kanata. E manatu e faapea, na aafia e le asteroid i le ogāumu i sasaʻe se siʻosiʻomaga o le sami i le vaitaimi o le Ordovician, i le 490 miliona tausaga ua mavae. Na faia le pu i Sisifo i le vaitaimi o le Permian i le 285 miliona tausaga ua mavae, ma na aafia ai le laueleele o Pangaea. Ua faapea mai tagata suʻesuʻe mai le Iunivesite o Ausetalia i Sisifo, o vaituloto o Clearwater i Kanata, na faia ona o ni mea eseese se lua na tutupu i se "mea na tupu faafuaseʻi". Pe afai e faamaonia lenei mea mataʻina ua maua, o le a iai ni aafiaga tāua i isi pu o loo taʻua o 'doublet' i le faiga o le lā, lea na manatu muamua e faapea na faia e ni papa se lua po o le tele o papa na aafia i le taimi e tasi. O le eseesega tele i le taimi na tutupu ai nei mea e lua, ua atili ai ona mataʻina, ona o le taimi na faia ai le lua o le lua o le lua, sa i lalo o le sami. Na lomia lenei suʻesuʻega i le mekasini o le Geochimica et Cosmochimica Acta ma lipotia mai i le mekasini o le Astrobiology Magazine. E manatu le toʻatele, e leai ni aafiaga i le lalolagi atoa o aafiaga e tuua ai se pu e 62 maila (100 kilomita) le lautele pe itiiti ifo foʻi, e pei o le mea na tupu i vaituloto o Clearwater. O le mea moni, e mafai foʻi ona faateleina le eseesega o meaola. O se faataʻitaʻiga, o le Taua Tele o le Ordovician Biodiversity Event, lea na vaaia ai le faateleina o ituaiga o meaola i le pe ā ma le 470 miliona tausaga ua mavae, na fesootaʻi atu i aafiaga e masani ona tutupu i lenā taimi. Atonu e māfua ona o le mea moni e faapea, o se aafiaga e mafai ona faalavelave ai i le olaga i le vaipanoa, ina ia mafai ai e se isi ituaiga o meaola ona pulepuletutū, pe ona o le faasolosolo ona mālū o papa e mafai ona maua ai...
Atonu e lē o se asteroid e lua na faia ai nei pu i Kanata. O vaituloto o Clearwater e manatu na faia uma i le 285 miliona tausaga ua mavae. Peitaʻi, o le suʻesuʻeina o papa ua taʻu mai ai e faapea o le vaituloto i Sasaʻe e sili atu ona leva. E manatu na foafoaina eseese i le 460 miliona tausaga ua mavae. O lona uiga o nei pu na faia ona o se mea e matuā lē ono tupu, o le paʻū o ni asteroid se lua i le nofoaga lava e tasi, i le va o le 185 miliona tausaga.