Faatumu le fuaiupu lenei: E lē na o se taua i le sami le taua a le ʻautau. O le faatupulaʻia o le ʻautau i le laueleele e tetee atu ai i se osofaʻiga a Sepania, ua faamatalaina o se galuega tau pulega e matuā telē lava. I se suʻesuʻega na faia iā Novema ma Tesema 1587, na iloa ai e 130,000 tane i le militia, o le 44,000 o i latou o ni sui o vaega ua aʻoaʻoina, o loo toleniina ma taʻitaʻia e kapeteni ma fitafita ua iai le poto masani. E oo ane iā Me 1588, ua amata ona viliina e le ʻaufaipese a Lonetona i vaiaso taʻitasi. Ina ia lapataʻia tagata e uiga i le sau mai o le fili, na fausia ai ni faailoilo, ma e toʻafā tagata na vaavaaia i le luasefulu-fa itula i le aso. O le taimi lava na amata ai ona susulu atu moli, na mafai ai ona faaauupegaina le 72,000 o tagata i le talafatai i saute, ma le isi 46,000 e puipuia Lonetona. Mo le toʻatele o tagata Peretania na aafia i le ʻautau a le ʻautau, o le mea na tupu e mautinoa lava na matuā loloto ma mataʻutia. O nisi na latou vaavaai atu ma le māfana i se faailoilo, ma le faamoemoe o le a lelei mea uma, ae na sauni e tutu a latou afi e lapataʻia ai i latou pe a tupu se mea e sili ona leaga. Na faaaogā e Deloney, o se tagata lalaga ʻie silika i Lonetona, o latou popolega i lana tusi (1588). Na toe manatua e le faifilosofia faaupufai o Thomas Hobbes, le fefe tele o lona tinā, na vave ai ona ia fanauina ni masaga, o ia o se tasi o i laʻua. Sa matuā fefefe tagata uma i le mea e ono tupu pe afai e osofaʻia e tagata Sepania. Tala o le
O le osofaʻiga i Antwerp i le 1576, lea na faoa ai e tagata Sepania na taʻitaʻia e Sancho d'Avila, ma faileagaina ma fasiotia ai le toʻa 17,000 o tagata lautele, na avea ma mea na tupu i tusitala o tala ma tusitala o tusi e pei o George Gascoigne ma Shakespeare. Na manatua e le tagata muamua le vaai atu i tagata lautele i Antwerp ua feoti i le vai, ua susunuina, po o ua tautau i fafo o latou manava e peiseaʻī na faaaogā mo se lesona i le tino. E toʻaitiiti tagata Peretania, fafine ma tamaiti na masalosalo o le a latou fesagaʻi foʻi ma le iʻuga faapena pe a tulaʻi mai le Armada.