Faapuupuu le mataupu:  Ua maua e tagata suʻesuʻe i toega o mea i le eleele se meafaigaluega mai i maa i Oregon, lea ua taʻu mai ai, sa nofoia e tagata le itu i sisifo o le Iunaite Setete i se taimi muamua atu nai lo o le mea na manatu i ai. Na maua le mea faigaluega e faia i le agate i lalo o se vaega mafiafia o le lefulefu mai se mauga mū, lea na tupu i le taimi na pa ai le Mauga o St. Helens i le 15,800 tausaga ua mavae. E talitonu saienitisi o le naifi anamua, na maua i le 12 futu (3.6 mita) i lalo ifo o le eleele, sa faaaogā e tagata a o leʻi oo i le taimi o Clovis, e tipi ai paʻu o manu, fasi ai aano o manu, ma vaneina ai laau. Ua maua e tagata suʻesuʻe i toega o mea i le eleele se meafaigaluega mai i maa i Oregon, lea ua taʻu mai ai, sa nofoia e tagata le itu i sisifo o le Iunaite Setete i se taimi muamua atu nai lo o le mea na manatu i ai. Na maua le mea faigaluega a le agate i lalo o se faaputuga mafiafia o lefulefu mai se maugamu na tupu i le taimi na pa ai le Mauga o St. Helens i le 15,800 tausaga ua mavae. Na faalauiloa mai i le asō e le U.S. Bureau of Land Management, le ofisa o loo pulea le fanua lea na maua ai le nofoaga, le mea na maua i le Rimrock Draw Rockshelter. Na taʻua e le tagata suʻesuʻe i toega o mea i le eleele, o Scott Thomas, afai e faamaonia le matua o le nofoaga, o le a avea lea ma mea aupito i leva na maua a o leʻi oo i le taimi o Clovis i sisifo o Mauga Papa. O le a sili atu foʻi ona matutua nai lo o se isi aganuu na muamua atu i le aganuu a Clovis, lea na talitonuina i se taimi ua mavae, o tagata muamua na malaga mai Asia i Amerika i Mātū. O uluaʻi mea na faia e Clovis, ua lauiloa ona o ona maʻa mataʻina ma matagofie, e tusa ma le 13,000 tausaga ua mavae. Na taʻua e le polofesa o Patrick O'Grady mai le Iunivesite o Oregon le mea na maua e faapea, o se mea e 'faateʻia ai.' Na faalauiloa mai i le asō e le U.S. Bureau of Land Management, le ofisa o loo pulea le fanua lea na maua ai le nofoaga, le mea na maua i le Rimrock Draw Rockshelter. Na taʻua e le tagata suʻesuʻe i toega o mea i le eleele o Scott Thomas, afai e faamaonia le matua o le nofoaga, o le a avea ma nofoaga e sili ona leva i sisifo o Mauga Papa. Ae na ia faaopoopo mai, e latou te mananaʻo e faaauau pea le eliina o le eleele i lenei taumafanafana, ina ia iloa ai po o ufitia uma ea e le lefulefu o le maugamu le vaega atoa. Na taʻua e Donald Grayson, o se polofesa o le suʻesuʻeina o mea mai anamua i le Iunivesite o Uosigitone, e masalosalo le ʻau saienitisi. E lua nofoaga sa iai a o leʻi iai Clovis ua faamauina lelei ma ua taliaina e saienitisi. O se tasi o ana o Paisley, e tusa ma le 100 maila i saute i sisifo o le nofoaga o Rimrock. O le isi o Monte Verde i Chile. O i laʻua uma...
O le mea faigaluega a le agate na maua i lalo o se vaega mafiafia o le lefulefu o le maugamu. Sa faaaogā e tipi ai paʻu o manu, fasi ai aano o manu, ma togitogia ai laau. Na maua i Rimrock Draw Rockshelter i le itu i saute i sasaʻe o Oregon. Pe afai e saʻo le aso na maua ai le papa o Rimrock, o lona uiga la e pe ā ma le 1,500 tausaga muamua atu na iai tagata i le nofoaga lea, i le faaiʻuga o le vaitaimi o le Pleistocene.