Faasino i le vaega o loo i lalo ma tali le fesili mulimuli ane i le gagana lava lea e tasi e pei o le vaega:  O le auala: Ua vaevaeina nei squirrels i ni vaega se lima, e tusa ma le 58 ituaiga ma e tusa ma le 285 ituaiga. O le meaola tuai o le squirrel, o le Hesperopetes, na maua mai i le Chadronian (late Eocene, pe tusa o le 40<unk>35 miliona tausaga talu ai) ma e tutusa ma squirrels lele i aso nei. O le tele o meaola o le squirrels, mai le Eocene lata mai i le Miocene, e leʻi faʻatulagaina ma le mautinoa i soʻo se gafa ola. O nisi o nei mea atonu o ni ituaiga o "squirrels" anamua (i le uiga e leai ni a latou autapomorphies o squirrels ola). O le tufatufaina ma le eseesega o ia ituaiga anamua ma tupuaga e taʻu mai ai o le squirrels o se vaega atonu na amata mai i Amerika i Matu. E ese mai i nei ituaiga o fossil e seasea iloa, o le phylogeny o squirrels ola e matua faigofie lava. O ituaiga autū nei e tolu o le Ratufinae (o squirrels tetele i Sasaʻe), Sciurillinae ma isi vaega uma. E na o se vaega toʻaitiiti lava o ituaiga o manu o loo iai i le vaega o Asia e iai le Ratufinae. O le squirrel neotropical pygmy o Amerika i Saute e na o le pau lea o le squirrel o loo ola i le Sciurillinae. O le gafa lona tolu, o le gafa e sili ona telē, e toetoe lava o tagata uma o loo iai i le lalolagi. O lenei mea e lagolagoina ai le manatu e faapea o le tuaa masani o squirrels uma, ola ma fossil, sa ola i Amerika i Matu, e pei o nei tolu sili ona anamua gafa foliga mai ua radiated mai ai; pe afai squirrels na amata mai i Eurasia, mo se faataitaiga, o le a faamoemoe se tasi lava anamua gafa i Aferika, ae o squirrels Aferika foliga mai e sili atu talu ai nei amataga. O le vaega autu o squirrels mafai foi ona vaevaeina i ni vaega se tolu, lea e maua ai le vaega o totoe. O le Sciurinae e aofia ai le lele squirrels (Pteromyini) ma le Sciurini, lea i totonu o isi o loʻo aofia ai le American tree squirrels; o le muamua sa masani ona manatu o se eseʻesega subfamily, ae ua vaʻaia nei o se ituaiga o le Sciurinae. I le isi itu, e masani lava ona aofia ai le squirrel pine (Tamiasciurus) i le gafa o le squirrel laau, ae e foliga mai e tutusa lava le eseesega ma squirrel lele;...  Fesili: E fia ni aiga e vaevaeina ai squirrels?
lima