Faatumu le fuaiupu lenei: I le 490 T.L.M., ina ua faatoʻilaloina e Tariu le Sili aai o Ionia, na ia auina atu ai se ʻautau a Peresia e faasalaina tagata Eleni. (E lē o mautinoa e tusitala o talafaasolopito lo latou faitau aofaʻi o tane; e eseese faamatalaga mai le 18,000 i le 100,000.) Na latou taunuu i Attica ma le faamoemoe e faatoʻilaloina Atenai, ae na faatoʻilaloina i le
O le Taua i Maratona na faia e se ʻautau Eleni e toʻa 9,000 o tagata Atenai ma le 1,000 o tagata Plataea na taʻitaʻia e le taʻitaʻiʻau o Atenai o Miltiades. Na faaauau pea ona agaʻi atu le ʻautau a Peresia i Atenai, ae ina ua latou iloa ua iai se vaega o fitafita, na latou filifili ai e aua neʻi taumafai e osofaʻia.