Faatumu le fuaiupu o loo mulimuli mai: Na amata le Taua Lona Lua a le ʻAu Punitiki i le 218 T.L.M., ma na molimauina ai le manumalo o Hanikeri i le
le sopoia o atumauga o Alps ma le osofaʻia o le laueleele tele o Italia. Na taulau manuia lenei faigāmalaga, ae ina ua mavae le 14 tausaga, na toe foʻi i tua i latou na faasaoina. Sa tele foʻi taua i Iberia (o Sepania ma Potukale i aso nei); i Sicily; i Sardinia; ma i Aferika i Mātū. O le osofaʻiga manuia a Roma i le nuu o Carthage i Aferika i le 204 T.L.M., na taʻitaʻia atu ai i le toe valaauina o Hannibal. Na faatoʻilaloina o ia i le Taua i Zama i le 202 T.L.M., ma na talosaga atu ai Katakesa mo le filemu. I le 201 T.L.M., na malilie ai i se feagaiga lea na aveesea ai mai i Carthage ona teritori i atunuu i fafo, ma nisi o latou teritori i Aferika; na tuuina atu ai se taui tele, e totogi i le 50 tausaga; na matua faatapulaa ai le telē o ana ʻautau; ma faasā ai Carthage mai le faia o taua e aunoa ma le faatagaga manino a Roma. E leʻi toe avea Karatene ma se taufaamataʻu tau taua.