Faasino i le vaega o loo i lalo ma tali le fesili mulimuli ane i le gagana lava lea e tasi e pei o le vaega:  O le Emepaea o Roma Paia (o le setete na sosoo ai o Farani i Sasaʻe ma Lotharingia) na puleaina le tele o Atunuu Maualalo i le senituri lona 10 ma le 11, ae e leʻi mafai ona faatumauina le autasi faaupufai. Na liliu e tagata maualuluga i le lotoifale o latou aai, itumalo, ma itumalo i ni malo tumaʻoti, ma e leai ni o latou tiute tauave i le emeperoa. O Holani, Hainaut, Flanders, Gelre, Brabant, ma Utrecht sa iai i se tulaga o taua e toetoe lava faifai pea pe na faia foʻi ni feutagaʻiga faaletagata lava ia. O le gagana ma le aganuu a le toʻatele o tagata sa nonofo i le itumalo o Holani, o le gagana Frisian. A o faateleina le ʻau Falani mai i Flanders ma Brabant, na vave ona avea lea vaipanoa ma Old Low Franconian (po o Old Dutch). O le vaega o totoe o Frisia i le itu i mātū (lea ua taʻua nei o Friesland ma Groningen) na faaauau pea ona faatumauina lona tutoʻatasi ma na iai foʻi ana lava faalapotopotoga (na taʻua faatasi o le "saʻolotoga o Frisian") ma na ita i le faaee atu o le faiga faatagāfai.  Fesili: O ai na foafoaina malo tumaoti?
tagata maualuluga i le vaipanoa