Faasino i le vaega o loo i lalo ma tali le fesili mulimuli ane i le gagana lava lea e tasi e pei o le vaega:  O le faigāmalo a le Labour lea na lagolagoina le aveesea o kolone, lea na filifilia i le palota aoao i le 1945 ma na taʻitaʻia e Clement Attlee, na vave ona gaoioi e foʻia le mataupu e sili ona faanatinati o loo feagai ma le emepaea: o le saʻolotoga o Initia. O vaega faaupufai tetele e lua o Initia - o le Indian National Congress (na taʻitaʻia e Mahatma Gandhi) ma le Muslim League (na taʻitaʻia e Muhammad Ali Jinnah) - sa tauivi mo le tutoʻatasi mo le tele o tausaga, ae sa leʻi malilie i le auala e tatau ona faatino ai. Na fiafia le Konekeresi i se malo secular o Initia, a o le Liki, ona o le fefefe i le puleaina e le toʻatele o tagata Hindu, na manaʻo i se malo ese o Isalama mo vaega e toʻatele ai tagata Mosalemi. O le faatupulaʻia o vevesi i totonu o le atunuu ma le fouvalega a le Royal Indian Navy i le 1946 na taʻitaʻia ai Attlee e folafola le tutoʻatasi e le sili atu i le 30 Iuni 1948. Ina ua iloa le faanatinati o le tulaga ma le lamatiaga o le taua i totonu o le atunuu, na vave ai lava ona siitia le aso i luma i le aso 15 o Aokuso, 1947, e le sui pule fou (ma mulimuli) o Lord Mountbatten. O tuaoi na tusia e Peretania e vaevaeina ai Initia i vaega o tagata Hindu ma Mosalemi, na tuua ai le faitau sefulu miliona o tagata o ni tagata toʻaitiiti i setete fou tutoʻatasi o Initia ma Pakisitana. E faitau miliona tagata Mosalemi na ō ese mai Initia ma ō atu i Pakisitana, a o tagata Hindu na ō atu i Pakisitana. O Burma, lea sa pulea e Peretania, ma Sri Lanka na maua lo la tutoʻatasi i le tausaga na sosoo ai i le 1948. Na avea Initia, Pakisitana ma Sri Lanka ma sui o le Commonwealth, ae na filifili Burma e aua le auai. O le pulega a Peretania i Palesitina, lea na nonofo ai le toʻatele o tagata Arapi faatasi ai ma se vaega toʻaitiiti o tagata Iutaia, na avea ai Peretania ma faafitauli e tutusa ma le faafitauli o Initia. Na atili ai ona faigatā le tulaga ona o le toʻatele o tagata Iutaia na sulufaʻi ina ia talia i Palesitina ina ua mavae le Fasiotiga Tagata na Faia e Iutaia, a o tetee tagata Arapi i le faavaeina o se malo o tagata Iutaia. Ona o le lē fiafia i le faigatā o le foʻia o le faafitauli, o osofaʻiga a faalapotopotoga a tagata Iutaia ma le faatupulaʻia o le tau o le faatumauina o le iai o le ʻautau, na faalauiloa ai e Peretania i le 1947 o le a...  Fesili: O ai na taʻitaʻia le fono a Initia?
Mahatma Gandhi