Faasino i le vaega o loo i lalo ma tali le fesili mulimuli ane i le gagana lava lea e tasi e pei o le vaega:  Alatele: Ina ua oo atu le nofoaafi a Kanata i le Pasefika i lenei vaipanoa i le 1883, ma fausia ai se nofoaga o nofoaafi, na amata ai ona tupu aʻe Calgary e avea ma nofoaga tāua tau fefaatauaʻiga ma faatoʻaga. I le silia ma le senituri mulimuli ane, na siitia ai le ofisa ulu o le Canadian Pacific Railway mai Montreal i Calgary i le 1996. Na avea Calgary ma aai i le 1884, ma filifilia ai lona uluai pulenuu, o George Murdoch. I le 1894, na tuufaatasia ai o "Le Aai o Calgary" i le mea sa avea ma North-West Territories. O le Calgary Police Service na faavaeina i le 1885 ma manatu municipal, tiute i le lotoifale mai le NWMP. O le Calgary Fire o le 1886 na tupu ia Novema 7, 1886. E 14 fale na faaleagaina, ma na fuafuaina le $103,200 na faaleagaina. E ui lava e leai se tasi na fasiotia pe manuʻa, ae na tusia e le pulega o le aai se tulafono e manaʻomia ai fale tetele uma i le taulaga e fausia i le Paskapoo sandstone, ina ia taofia ai lenei mea mai le toe tupu. Ina ua taunuu le nofoaafi, na amata ona lisiina e le Malo o Dominion fanua fafaga i tau maualalo (e oo atu i le 100,000 eka (400 km2) mo le tasi le senituri i le eka i le tausaga). O le iʻuga o lenei faiga, na amata ai ona faia ni faatoʻaga tetele i nuu maotua e lata ane i Calgary. I le tuai o le seneturi lona 19, na faalautele atu ai le Kamupani a le Hudson's Bay (HBC) i totonu o le atunuu ma faavaeina ai nofoaga i autafa o vaitafe na mulimuli ane atiina ae i aai i ona po nei o Winnipeg, Calgary ma Edmonton. I le 1884, na faavae ai e le HBC se fale faatau i Calgary. Na fausia foʻi e le HBC le faleoloa muamua o faleoloa tetele e ono i Calgary i le 1913, o isi faleoloa na sosoo ai o Edmonton, Vancouver, Victoria, Saskatoon, ma Winnipeg.  Fesili: O le ā le tausaga na avea ai Calgary ma aai?
Tausaga 1884