O le ā le taimi na lē toe avea ai Kuperu ma atunuu e toʻatele e talitonu i le faa-Kerisiano? I le taliina o le fesili na muamua atu, ia tusi se tala o loo iai le tali. E mafai ona faia i le 1 i le 20 fuaiupu. Faamatalaga:
O le vave o le faatoʻilaloina o le atunuu e le ʻau Peretania ma le ʻau Norman, na sili atu ona tāua nai lo o le mea na manatu i ai. O le motu o loo iai se nofoaga tāua i le auala o le sami e agaʻi atu ai i le Nuu Paia, lea e lē mafai ona faaauau pea ona nofoia e Kerisiano e aunoa ma le lagolagosua mai i le sami. E leʻi umi lava talu ona faatoʻilaloina Kuperu, ae faatau atu loa le motu i le ʻautau a le ʻau Templari, ma mulimuli ane maua ai e Guy de Lusignan i le 1192, ma avea ai ma malo tumau. E na o le 1489 na pulea atoatoa ai e tagata Venetia le motu, lea na avea pea ma nofoaga malolosi faa-Kerisiano seʻia oo ina faatoʻilaloina Famagusta i le 1571.