Faasino i le vaega o loo i lalo ma tali le fesili mulimuli ane i le gagana lava lea e tasi e pei o le vaega:  O le mea na tupu: Na teena e le toʻatele o tagatānuu le feagaiga, na latou taʻutino atu e lē o iai i taʻitaʻi le pule e sainia ai, pe na avatu foʻi ni a latou meaalofa ina ia sainia ai, na latou lē amanaʻia le maliega, ma na atili ai ona ita ona o le osofaʻia e tagata papaʻe o o latou nofoaga o le tulimanu. Na faateteleina le vevesi ina ua faatūina e le kovana o le itumalo o Colorado, o John Evans, i le 1862, se vaega o le ʻautau a le ʻautau a le ʻautau a Colorado Volunteers na toe foʻi mai i le Taua Faalemalo, ma na ia tetee malosi atu i tagata Initia na molia i le gaoi. Iā Aokuso 21, 1864, na osofaʻia ai e se vaega o Initia e toʻa 30 ni sui e toʻafā o le vaega o fitafita tiʻetiʻe solofanua a Colorado, a o latou puʻea ni povi na leiloa. E toʻatolu i latou na toe foʻi atu i le falepuipui i Franktown, i Colorado, ae e leʻi toe foʻi mai le tagata lona fā. I ni nai aso mulimuli ane, na maua ai lenei tamāloa o Conrad Moschel, ua fanaina i se fana ma tuʻia i se aū, ma ua vavae ese lona ulu e pei ona faia e tagata Cheyenne. O lenei osofaʻiga a le ʻau Cheyenne, na atili ai ona ita tagata o Colorado i le Iunaite Setete. Ina ua mavae ni faalavelave laiti i le mea na mulimuli ane taʻua o le Colorado War, ia Novema 1864, na osofaʻia ai e se vaega o le 800 fitafita o le leoleo o le fale o Colorado, ina ua uma ona inu tele, se tolauapiga a Cheyenne ma Arapaho i Sand Creek, ma fasiotia ai le va o le 150 ma le 200 Initia, o le toʻatele o alii matutua, fafine ma tamaiti. O lenei Fasiotiga o le Sand Creek po o le 'Fasiotiga o Initia o Cheyenne' na taʻitaʻia atu ai i iloiloga aloaʻia a le Komiti Soʻofaʻatasi a le Konekeresi a le Iunaite Setete i le Taua o le Taua ia Mati ma Aperila 1865. Ina ua māeʻa nei iloiloga, na faamatalaina ai e le Komiti Soʻofaʻatasi a le Konekeresi i lana lipoti i le aso 4 o Me, 1865, gaoioiga a Kolonela John Chivington ma lana ʻau Fesoasoani e faapea, "o gaoioiga e inosia, mataʻutia, sauā, ma le mataʻu" ma:  Fesili: O le ā le mea na tupu na māfua ai ona taʻua e le Komiti Soʻofaʻatasi a le Iunaite Setete le gaoioiga a John Chivington ma lana ʻau Fesoasoani e faapea, "e leaga, e sauā, e sauā, ma e matamuli"?
Fasiotiga Tagata i le Sand Creek po o le 'Fasiotiga Tagata o Initia o Cheyenne'