Faapuupuu le mataupu:  E lauiloa i latou o ni tagata sauā, e latou te suʻi a latou meaʻai i ni fasi aano o manu tetele, ae e foliga mai o tagata Neanderthal atonu o i latou na muamua avea ma matai kuka. Ua taʻu mai i suʻesuʻega fou, atonu na faaaogā e nei uluaʻi tagata na mou atu laau afu e faamanogi ai a latou meaʻai. Ua maua e saienitisi ni vaega o vailaau o loo iai i le kamomila ma le yarrow i nifo o tagata Neanderthal ua 50,000 tausaga le matua na maua i El Sidron i Sepania. O tagata Neanderthal (o loo atagia i le ata i luga) atonu o i latou na muamua i le lalolagi e fiafia i meaʻai suamalie - na latou faaaogāina laau e pei o le yarrow ma le chamomile e faamanogi ai aano o manu lea na sili ona tāua i a latou meaʻai, e tusa ai ma se pepa faasaienisi fou. I le taimi muamua, na manatu ai tagata suʻesuʻe atonu na latou faaaogāina nei laau e fai ma auala e latou te faia ai a latou lava togafitiga, peitaʻi, ua iai nei ni suʻesuʻega fou ua faailoa mai ai se isi manatu. O loo taʻua e Dr. Sabrina Krief, o se failauga i le National Museum of Natural History i Pale, ma ana paaga, atonu na latou faaaogāina nei meaʻai ina ia faafaigofie ai le tofoina o meaʻai. E tusa ai ma nisi o tagata suʻesuʻe i tagata Neanderthal, atonu na latou kukaina ni meaʻai i paʻu o manu. E 90 pasene o ponaivi o manu na maua i nofoaga na nonofo ai tagata Neanderthal, e leai ni faailoga o le ʻaina. O lenei mea ua taʻu mai ai, o gaʻo ma aano o manu na kuka ese mai ivi. O se suʻesuʻega o nifo mai nifo o tagata Neanderthal na toe faaolaolaina, ua taʻu mai ai foʻi, atonu sa iai ni fatu o le karite na faʻamafanafanaina. Peitaʻi, e leai se faamaoniga e iloa ai sa iai ni ulo po o ni apa a tagata Neanderthal e kuka ai. Na talitonu le polofesa o John Speth, o se tagata e suʻesuʻeina toega o mea i le Iunivesite o Michigan, sa latou faaaogāina ni tamaʻi manu ma ni paʻu o laau e fai ai taga e tao ai a latou meaʻai. O se suʻesuʻega o le plaque na maua i nifo o tagata Neanderthal e pei o le mea o loo i luga, ua taʻu mai ai na latou aai i fatu e pei o karite. Na latou iloa ai e ʻai e simpatise i Uganda ni ituaiga lau eseese se tolu a o ʻai i aano o manu na latou maua. Ua faapea mai na faaaogā foʻi e tagata Neanderthal laau e faaleleia ai a latou meaʻai i le auala lava e tasi. Ua iai ni faamaoniga e iloa ai na latou kukaina a latou meaʻai ma atonu foʻi na latou faia ni meaʻai ua tao...
Ua taʻua e saienitisi e faapea, sa faaaogā e tagata anamua laau e pei o le yarrow ma le chamomile e faaleleia ai le tofo o a latou meaʻai i le pe ā ma le 50,000 tausaga ua mavae. O simani i Uganda e ʻai foʻi laau faatasi ma a latou aano o manu i se auala e manatu e faamanogi ai a latou meaʻai, o lea ua talitonu ai tagata suʻesuʻe na faia foʻi faapea e tagata Neanderthal. E tusa ai ma ni suʻesuʻega talu ai nei, e foliga mai na latou aai foʻi i le karite, olive ma nati. O nei suʻesuʻega ua suia ai le manatu e faapea o tagata Neanderthal o ni manu feʻai e leʻi aʻoaʻoina.