የሚከተለውን ዓረፍተ ነገር አጠናቅቅ፦ በአንቶኒዮ ሳላዛር (በሥልጣን ላይ በነበረበት ጊዜ ከ1932 እስከ 1968 ባሉት ዓመታት) የ"ኤስታዶ ኖቮ" አምባገነናዊ አገዛዝ የመጨረሻ ቅኝ ግዛቶቹን ለመያዝ አንዳንድ አሳዛኝ ሙከራዎችን አድርጓል። በፕሉሪኮንቲኔንታሊዝም ርዕዮተ ዓለም ስር ስርአቱ ቅኝ ግዛቶቹን "የውጭ አገር አውራጃዎች" ብሎ ስያሜ ሰጣቸው ፣ የግዳጅ ሥራ ስርዓቱን ጠብቀው በመቆየታቸው አነስተኛ የአገሬው ተወላጅ ልሂቃን ብቻ በተለምዶ ነፃ ነበሩ ። አ በ1961 ህንድ ጎአ እና ዳማውን እንዲሁም ዳሆሜይ የሳኦ ጆአዎ ባፕቲስታ ዴ አጁዳ ምሽግ አጠናከሩ። ፖርቱጋላዊው የአፍሪካ ቅኝ ግዛት ጦርነት ከ1961 ጀምሮ የ"ኤስታዶ ኖቮ" አገዛዝ በ1974 እስኪወድቅ ድረስ የዘለቀ ነው። ሚያዝያ 1974 በሊዝበን የተካሄደው የኒውካሬሽን አብዮት ፖርቱጋላዊ አፍሪካን በፍጥነት ከቅኝ ግዛት እንዲላቀቅና ፖርቱጋላዊ ቲሞርን በ1975 በኢንዶኔዥያ እንዲታሰር ምክንያት ሆኗል። በፖርቱጋል ግዛት የነበሩ ሰዎች በሙሉ ማለት ይቻላል እንዲሁም በቅኝ ግዛቶቹ ውስጥ የነበሩ ብዙ የተደባለቀ ዘር ያላቸው ሰዎች ወደ ሌላ አገር እንዲሰደዱ ምክንያት ሆኗል። ፖርቱጋል
ማካዎ በ1999 ወደ ቻይና ተመለሰች። በፖርቱጋል አገዛዝ ሥር የቀሩ ብቸኛዎቹ የባህር ማዶ ግዛቶች አዞሮች እና ማዴይራ ሁለቱም በአብዛኛው የፖርቱጋል ህዝብ የነበራቸው ሲሆን ሊስቦን ከዚያ በኋላ የሕገ-መንግስታዊ ሁኔታቸውን ከ "ባህር ማዶ አውራጃዎች" ወደ "የራስ ገዝ ክልሎች" ቀይረዋል ።