ጽሑፉን ጠቅለል አድርገህ ተናገር፦  በአፍሪካ ከሁለት ሚሊዮን ዓመታት ገደማ በፊት ይኖሩ የነበሩ የመጀመሪያዎቹ ሰዎች ልክ እንደ ዛሬው ሰዎች የተለያዩ ቅርጾችና መጠኖች እንደነበራቸው አንድ አዲስ ጥናት ያመለክታል። የሳይንስ ሊቃውንት አንዳንድ ዝርያዎች ቁመታቸው ከአምስት ጫማ በታች የነበረ ሲሆን ሌሎች ደግሞ ወደ ስድስት ጫማ የሚጠጉ እንደነበሩ ደርሰውበታል። ከ1 ነጥብ 5 ሚሊየን እስከ 2 ነጥብ 5 ሚሊየን ዓመታት በፊት ይኖሩ የነበሩ ሰዎችን የሰውነት መጠን ለማነጻጸር በ20 ዓመታት ውስጥ የመጀመሪያው ጥናት ነው። በአፍሪካ ከሁለት ሚሊዮን ዓመታት ገደማ በፊት ይኖሩ የነበሩ የመጀመሪያዎቹ ሰዎች ልክ እንደ ዛሬው ሰዎች የተለያዩ ቅርጾችና መጠኖች እንደነበራቸው አንድ አዲስ ጥናት ያመለክታል። ይህ ምስል የ "ናሪኮቶሜ ቦይ" አፅም ያሳያል (ሆሞ ኤርጋስተር) በዚህ የጊዜ ማእቀፍ ውስጥ በአፍሪካ የተዘዋወሩ ሶስት ዝርያዎች በአጠቃላይ እውቅና ተሰጥቷቸዋል-ሆሞ ሃቢሊስ ፣ ሆሞ ሩዶልፍፌንሲስ እና ሆሞ ኤርጋስተር ። ከካምብሪጅ ዩኒቨርሲቲ የአርኪኦሎጂና አንትሮፖሎጂ ክፍል ተመራማሪ የሆኑት ዶ/ር ጄይ ስቶክ እንዲህ ብለዋል:- 'አንድ ሰው 'ዘመናዊው ሰው 6 ጫማ ቁመትና 70 ኪሎ ግራም ይመዝናል?'ብሎ ቢጠይቅህ 'አንዳንድ ሰዎች ናቸው፣ ብዙ ሰዎች ግን አይደሉም፣ እናም ይህ ልዩነት በሰው ልጅ የዝግመተ ለውጥ በጣም ቀደም ብሎ እንደተከሰተ ማሳየት ጀምረናል።' የአመጋገብና የአካባቢ ሁኔታዎች አንዳንድ የጥንት ሰዎችን ከሌሎች ከፍ እንዲሉ በማድረግ ረገድ ሚና ተጫውተው ሊሆን ይችላል። የፆታ ልዩነት ሊያስከትል ይችላል? <unk>ይሁን እንጂ ሁሉም የተጠኑ... ቡድኖች ትናንሽ እና ትልልቅ ግለሰቦችን ያካትታሉ እናም የጥንት ሆሞ በተናጥል እና በከፊል የድህረ-ጭንቅላት ቅሪቶች ላይ በመመርኮዝ ፆታን መገምገም ፈጽሞ የማይቻል ነው፣<unk> በጥናቱ ውስጥ ይላሉ ። የኮሮና ቫይረስ ተጠቂዎች ቁጥር እየጨመረ መሄዱን የሚያሳይ ማስረጃ በኬንያ፣ በታንዛኒያ፣ በደቡብ አፍሪካና በምሥራቅ አውሮፓ በጆርጂያ የሚገኙ ቅሪተ አካላት ላይ የተደረጉት ጥናቶች ባለፈው የበረዶ ዘመን የጥንት የሰው ልጆች ቁመት በክልል ደረጃ ከፍተኛ ልዩነት እንደነበረው ያሳያሉ። አንዳንድ ቡድኖች ለምሳሌ ያህል በታንዛኒያ ኦልዱዋይ የሚኖሩት ሰዎች በአማካይ 4.8 ጫማ ብቻ ርዝማኔ ሲኖራቸው በኬንያ ኮቢ ፎራ አካባቢ የሚኖሩት ደግሞ...
የጥንት ቅሪተ አካላት ምን ያመለክታሉ? ተመራማሪዎች ቀደምት ሰው ከ 4 ጫማ 8 ኢንች እስከ 6 ጫማ ገደማ እንደሚደርስ ደርሰውበታል ። ቅድመ አያቶቻችን አፍሪካን ለቀው የወጡት ረዘም ያለ እግር በማዳበራቸው እንደሆነ ይነገራል። ነገር ግን ይህ ጥናት ሌላ ተነሳሽነት ሊኖር እንደሚችል ይጠቁማል ። በተጨማሪም ባለሙያዎች የተለያዩ ቅርጾች ሊኖሩ የሚችሉት በክልል ሁኔታዎች ምክንያት ነው ይላሉ ። ይህ የሚያሳየው የሰውነት መጠን የአንድ ዝርያ ቋሚ ባህሪ አለመሆኑን ነው ። ከ 1 ነጥብ 5 ሚሊዮን እና ከ 2 ነጥብ 5 ሚሊዮን ዓመታት በፊት የኖሩ ሰዎችን የሰውነት መጠን ለማወዳደር በ 20 ዓመታት ውስጥ የመጀመሪያው ጥናት ነው ።