ጽሑፉን ጠቅለል አድርገህ ተናገር፦  ከፍተኛ ማኅበራዊ ደረጃ ያላቸው እንስሳትም እንኳ ልዩ መብት አላቸው። በኬንያ የሚኖሩ ጥናቶች እንደሚያሳዩት ከፍተኛ ቦታ ያላቸው የቡድን አባላት ረዘም ያለ ዕድሜ ይኖራሉ፤ ጤናማ ናቸው፤ እንዲያውም ብዙ ልጆች ይወልዳሉ። ይህ ግኝት የተደረገው የሰው ልጆችን ጨምሮ በብዙ ዝርያዎች ውስጥ የእርጅናና የጭንቀት ምልክቶች እንደሆኑ ተደርገው የሚታዩትን ቴሎሜሮች ማለትም በእያንዳንዱ የዲ ኤን ኤ ዘርፍ መጨረሻ ላይ ያሉትን ክዳኖች ርዝመት በመተንተን ነው። ተመራማሪዎች በኬንያ የሚኖሩ ነጠብጣብ ያላቸውን የጉንዳን ዝርያዎች ሁኔታና ጤንነት አጠኑ (የፎቶግራፍ ምስል) ። የቡድን ከፍተኛ ደረጃ ያላቸው አባላት ረዘም ላለ ጊዜ እንደሚኖሩና ጤናማ እንደሆኑና እነዚህ የአልፋ ሴቶችም ብዙ ልጆች እንዳሏቸው ተገኝቷል። ግኝቱ የተደረገው የቴሎሜሮችን ርዝመት በመተንተን ነው ። የሜቺጋን ስቴት ዩኒቨርስቲ የእንስሳት ጥናት ክፍል አባል የሆኑት ኖራ ሌዊን እንዲህ ብለዋል:- 'የቀለም ነጠብጣብ ያላቸውን ጉማሬዎች ሥርዓት ለማየት ከፈለጋችሁ በአቅራቢያቸው ትኩስ ሥጋ ጣሉ። 'የሚቆጣጠረውና የማይቆጣጠረው ማን እንደሆነ ወዲያውኑ ግልጽ ይሆናል።' ይሁን እንጂ እነዚህ ለረጅም ጊዜ ተቀባይነት ያገኙ ባዮሎጂያዊ ምልክቶች በሜዳ ላይ ያየችውን ነገር ይደግፉ እንደሆነ ማወቅ ፈለገች። ወ/ሮ ሌዊን በመላው አፍሪካ አገራት ከ 25 ዓመታት በላይ የሂያኖችን መረጃ ለማጥናት ከሌላው መሪ ደራሲ እና ከኤምኤስዩ የሥነ እንስሳ ተመራማሪ ኬይ ሆሌካምፕ ጋር ሰርተዋል ። ቴሎሜሮች በእያንዳንዱ የዲ ኤን ኤ ዘርፍ መጨረሻ ላይ የሚገኙት ክሮሞዞሞችን ከመበላሸት የሚከላከሉ ቆብ ናቸው። እነዚህ ባዮማርከሮች የሰው ልጅን ጨምሮ በብዙ ዝርያዎች ውስጥ የእርጅና እና የጭንቀት አስፈላጊ ምልክቶች እንደሆኑ ይቆጠራሉ። የቴሎሜር መጠን መቀነስ ሴሎች 'የመከላከያ አዝማሚያ' ውስጥ እየገቡ መሆናቸውን የሚያሳይ ምልክት ነው፤ ይህ ደግሞ ሴሎች ውጥረት የሚፈጥርባቸውንና ብዙም ሳይቆይ ወደ ሴሎች እንዲሁም ወደ ሰው ወይም እንስሳ ሞት ሊያመራ ይችላል። ከፍተኛ ደረጃ ያላቸው ጉማሬዎች ከእኩዮቻቸው ይልቅ ረዘም ያለ ቴሎሜር ነበራቸው። በወጣት ሰዎች ላይ ቴሎሜሮች ከ8,000 እስከ 10,000 ኒውክሊዮታይድ ርዝመት አላቸው። የሴል ክፍፍል ሲከሰት ግን አጭር ይሆናሉ፤ ወሳኝ የሆነ ርዝመት ላይ ሲደርሱ ሴሉ መከፋፈሉን ያቆማል ወይም ይሞታል። በሰውነታችን ውስጥ ያለው 'ሰዓት' አብዛኞቹ ሴሎች በጥቂት ጊዜያት ብቻ እንዲያድጉ ለማድረግ ያስቸግራል። በኬንያም እንዲሁ የበጋውን ወቅት ያሳለፈችው የጉማሬዎችን ማኅበራዊ አወቃቀር በመመልከት ነበር። ተመራማሪዎቹ በቴሎሜሮች ላይ ትኩረት አድርገዋል፤ እነዚህ ቼፖች ክሮሞዞሞችን ከ...
ተመራማሪዎች በኬንያ ውስጥ የጠቆሙ የጉንዳን ዝርያዎችን ሁኔታና ጤንነት አጠኑ ። የቡድን ከፍተኛ ደረጃ ያላቸው አባላት ረዘም ላለ ጊዜ እንደሚኖሩ እና ጤናማ እንደሆኑ አገኙ ። እነዚህ አልፋ ሴቶችም ብዙ ልጆች እንዳሏቸው ተገኝቷል ። ግኝቱ የተደረገው የቴሎሜሮችን ርዝመት በመተንተን ነው ። በእያንዳንዱ የዲ ኤን ኤ ዘርፍ መጨረሻ ላይ የሚገኙት እነዚህ ክዳኖች የሰው ልጆችን ጨምሮ በብዙ ዝርያዎች ውስጥ የእርጅና እና የጭንቀት አስፈላጊ ምልክቶች እንደሆኑ ይቆጠራሉ። ከፍተኛ ደረጃ ያላቸው ጉማሬዎች ከእኩዮቻቸው የበለጠ ረዘም ያለ ቴሎሜር ነበራቸው ።