የሚከተለውን ዓረፍተ ነገር አጠናቅቅ፦ በ1918 በተከሰተው የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ ወቅት የአሜሪካ ሳሞአ አገረ ገዥ የነበረው ጆን ማርቲን ፖየር ወደ ደሴቶቹ የሚገቡ መርከቦች በሙሉ ሙሉ በሙሉ እንዲታገዱ በማድረግ የኢንፍሉዌንዛ ወረርሽኝ በሕዝቡ ላይ እንዳይሰራጭ በመከላከል በክልሉ ውስጥ የሟቾች ቁጥር እንዲቀንስ አድርጓል። በተቃራኒው ጎረቤት የሆኑት
በኒውዚላንድ ቁጥጥር ስር ያለችው ምዕራባዊ ሳሞአ በከፍተኛ ሁኔታ ከተጎዱት መካከል 90 በመቶ የሚሆነው የኢንፌክሽን መጠን ያለው ሲሆን ከ 20 በመቶ በላይ የሚሆኑት አዋቂዎች በበሽታው ይሞታሉ ። የኒውዚላንድ መንግሥት የስፔን ጉንፋን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ያደረገው ውድቀት የሳሞአውያንን የፀረ-ቅኝ ግዛት ስሜት እንደገና በማቀጣጠል በመጨረሻ ወደ ነፃነቷ እንዲመራ አድርጓል ።