የሚከተለውን ዓረፍተ ነገር ይሙሉ፦
የ1910ቱ አብዮት ተከትሎ በተከታታይ የነበሩ መንግስታት ራሳቸውን የወሰኑት በኢንዱስትሪና በመሰረተ ልማት ግንባታ ላይ ሲሆን ይህም የግንኙነትና የትምህርት ሥርዓቶችን ያካተተ ነው። ኖርቤርቶ ትሬቪኖ ዛፓታ የስቴቱን የዩኒቨርሲቲ ስርዓት የመሠረተ ሲሆን የስቴቱን የነዳጅ ኢንዱስትሪም ተሻሽሏል ። ማርቴ ጎሜዝ ለግል ቤተሰብ አርሶ አደሮች የእርሻ መጠንን ጨምሯል ። ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ደግሞ ኤሚሊዮ ማርቲኔዝ ማናቱ የኢንዱስትሪ ዕድገትን መርቷል። ከቅርብ ጊዜያት ወዲህ ዓሣ ማጥመድ እንዲጠናከር የተደረገ ሲሆን ይህም በዓለም አቀፍ ገበያ የዓሣና የሸረሪት ዋጋን ለማሳደግ የተደረገውን ጥረት ይጨምራል። በ 1970 ዎቹ ውስጥ ኮሎምቢያ የኮሎምቢያ ግጭት እያጋጠማት ነበር ፣ ይህም እንደ ካሊ ካርቴል እና ሜዴሊን ካርቴል ያሉ ህገ-ወጥ የወንጀል ድርጅቶች እንዲነሱ ምክንያት ሆኗል ፣ እንደ ፓብሎ ኤስኮባር እና ፋቢዮ ኦቾዋ ቫስኬዝ ያሉ የአደንዛዥ ዕፅ አዘዋዋሪዎች ይመራሉ ። በሜክሲኮ ውስጥ ቀደም ሲል የተለያዩ ሕገወጥ ድርጅቶች ነበሩ ፣ እንደ ባሕረ ሰላጤ ካርቴል ፣ ሚሊኒዮ ካርቴል ፣ ጁአሬዝ ካርቴል ፣ ጓዳላጃራ ካርቴል እና ላ ፋሚሊያ ሚቾአካና የተባለ አዲስ የጥበቃ ቡድን ። የባህረ ሰላጤው ካርቴል የታማውሊፓስ ግዛት እና ሌሎች የባህረ ሰላጤው የባህር ዳርቻ ግዛቶችን ይቆጣጠር ነበር ፣ ይህም በ 1990 ዎቹ ውስጥ የዕፅ አዘዋዋሪነት መጠን ከፍ እንዲል አድርጓል ። በዚያን ጊዜ አካባቢ በቺያፓስ ግጭት የተሳተፉ የሜክሲኮ ልዩ ኃይሎች ቡድን ኦሲኤል ካርዴናስ ጊሌን በመባል የተለቀቁ ሲሆን በባህር ወሽመጥ ካርቴል ሎስ ዜታስ በተባለው የሕግ አስከባሪ ቡድን ውስጥ ቢሰሩ የተሻለ ደመወዝ እንደሚከፈላቸው ቃል ገብቶላቸዋል ። እንደ ሚቾአካን ባሉ ግዛቶች ውስጥ ዘልቀው በመግባት ከ 2004 እስከ 2006 ድረስ ላ ፋሚሊያ ሚቾአካናን እንደ አስፈፃሚ ቡድን አዋህደዋል ። በ 2006 የእነሱ ወንጀሎች በሜክሲኮ የዕፅ ጦርነት እና በጋራ ኦፕሬሽን ኑዌቮ ሊዮን-ታሙሊፓስ ውስጥ አስከትለዋል ።