Макаланы кыскача айтып бергиле:  Астрономдор тогуз миллиард жарык жылдык аралыкта жарылып жаткан жылдыздын төрт сүрөтүн тартышты. Муну менен алар Альберт Эйнштейндин 100 жыл мурун айткан салыштырмалуулук теориясынын таасирин тастыкташкан. Хаббл телескобу галактикалардын топтомунун жардамы менен бул таң калыштуу сүрөттөрдү тарткан. Хаббл космостук телескобунун сүрөттөрүндөгү чоң галактикалар кластериндеги галактиканын күчтүү тартылуу күчү анын артында жайгашкан алыскы бир супернованын бир нече сүрөттөрүн жаратууда. Галактика менен галактикалар кластери бири-бирине эбегейсиз чоң космостук линзадай болуп, артындагы суперновадан келген жарыкты ийип, чоңойтуп турат. Супернованы жарыгы жарылган жылдыз менен Жердин орбитасындагы телескоптун ортосунда жайгашкан топтун айланасында ар кандай жолдорду басып өткөндүктөн көрүүгө болот. Жарыктык топтун тартылуу күчү өтүп бараткан фотондарды, жарык бөлүкчөлөрүн, ийритет. Гравитациялык линзалар галактикалар жана башка объектилер башка алыскы объектилерден келген жарыкты күчөткөндө пайда болот. Ал аркылуу Хаббл сыяктуу телескоптор ансыз өтө эле алыстагы жана өтө эле тунук көрүнгөн объектилерди көрө алышат. Бул Хаббл телескобунун кубатын алыскы галактикалар топтомунун гравитациялык линзаларынын таасиринен улам пайда болгон табигый күч менен айкалыштырып, байыркы ааламды изилдөөгө жардам берет. Эйнштейн муну эбегейсиз чоң нерселердин мейкиндик-убакытты кантип ийрилерин түшүндүргөндө алдын ала айткан. Астрономдор "Гравитациялык линзалар" деп аталган технологияны колдонуп, Хаббл телескобунун сүрөттөрүнүн мүмкүнчүлүктөрүн жогорулатып, байыркы убакка көз чаптырууда. Алардын айтымында, акыркы сүрөттөр галактикадагы караңгы материянын көлөмүн жана бөлүнүшүн аныктоого жардам берет. Кара материяны түздөн-түз көрүүгө мүмкүн эмес, бирок ал Ааламдын массасынын көпчүлүгүн түзөт деп эсептелет. Кокусунан эле, 9 миллиард жыл мурун жарылган супернова 2011-жылы Хаббл телескобу менен байкоо жүргүзгөндө колдонулган галактикалар топтому менен дал келген. Окумуштуулар ноябрда тартылган сүрөттөрдү кайрадан карап чыгып, супернованы издеп чыгышты...
Супернованын жарыгы ар кандай жолдор менен тарагандыктан, аны көрүүгө мүмкүн болгон. Бул астрономдорго байыркы жылдыздын төрт сүрөтүн алууга мүмкүндүк берген. Жерге жеткенде, чоң галактикалар топтому жарыкты бурмалаган. Эйнштейн муну өзүнүн теориясында алдын ала айткан. Ал теорияда объектилердин мейкиндик-убакытты бүктөп алып, биз гравитация деп атаган нерсени пайда кылары түшүндүрүлөт. Бул сүрөттөр галактикалар топтомундагы караңгы материянын жүрүм - турумун түшүндүрүүгө жардам берет. Суперновадан чыккан жарык жакынкы бир нече жылда кайра пайда болот деп күтүлүүдө.