Макаланы кыскача айтып бергиле:  (CNN) Чоң метеорит Жерге кулап түшөрдөн бир аз мурда экиге бөлүнүп, көптөгөн түрлөрдү жок кылган. Бул кыйратуучу окуя биздин планетада миллиондогон жылдар мурун болгон, бирок окумуштуулар эмне болгонун азыр гана биле башташты. Австралиянын борбордук бөлүгүндөгү алыскы аймактагы эки астероиддин бөлүктөрү Жер бетинде табылган эң чоң кырсык зонасы деп аталат. "Эки астероиддин ар биринин туурасы 10 километрден ашып кетсе керек. Изилдөөчүлөр изилдөөлөрүн ушул айда Tectonophysics журналына жарыялашкан. Астероиддер пайда кылган кратер көптөн бери жок болуп кеткен. Бирок Гликсондун айтымында, изилдөөчүлөр геотермиялык изилдөөлөрдү жүргүзүү үчүн бургулоо учурунда жер титирөөдөн улам пайда болгон тактарга туш болушкан. Анын изи Жер кыртышынын 2 километр тереңдигине, Түштүк Австралия, Квинсленд жана Түндүк Территориянын чек арасына жакын жерге көмүлгөн. "Жер кыртышындагы эки чоң терең купол бар. Алар жер кыртышынын катуу соккудан кийин кайра калыбына келүүсүнөн пайда болуп, жер астындагы мантиядан таштарды көтөрүп келүүдө", - дейт Гликсон. Окуянын качан болгонун изилдөөчүлөр дагы деле тактай элек. Команданын айтымында, айланадагы таштар 300 миллиондон 600 миллион жылга чейинки убакытты камтыйт, бирок алар башка метеориттик жарылуулардан калган далилдерди таба алышкан жок. 66 миллион жыл мурун көптөгөн динозаврлардын тукум курут болушуна алып келген деп эсептелген чоң метеориттик жарылуудан улам абага күл бүркүнү учуп чыккан. Бирок окумуштуулардын айтымында, 300 миллион жыл мурунку чөкмөлөрдө мындай катмар табылган эмес. "Бул табышмактуу -- биз бул кагылышууларга дал келген жок болуп кетүү окуясын таба албайбыз. Менин оюмча, бул кубулуш 300 миллион жыл мурун болгон", - деди Гликсон. Чоң астероиддердин таасиринин ачылышы...
Эки астероид миллиондогон жылдар мурун Австралияга кулап түшкөн. Изилдөөчүлөр жер кыртышынын түпкүрүндө жарылуу болгон жердин изин табышкан.