Төмөндөгү үзүндүгө кайрылыңыз, андан кийин ошол эле тилдеги суроого жооп бериңиз:  Алыскы Чыгышта суу, механикалык жана шам сааттарынан тышкары жыпар жыттуу сааттар да колдонулган. Жыпар жыттуу сааттар биринчи жолу Кытайда 6-кылымда колдонулган; Жапонияда, анын белгилери кытайча эмес, деванагари тилинде болсо дагы, Shōsōinде дагы деле бар. Буддисттик каада-салттарда колдонулганын көрсөтүп турган деванагари тамгаларын көп колдонгондугуна байланыштуу, Эдвард Х. Шафер жыпар жыттуу сааттар Индияда ойлоп табылган деп божомолдогон. Жыпар жыттуу сааттар шам саатына окшош болсо да, бирдей жана жалыны жок күйгөн; ошондуктан, алар ички колдонууда так жана коопсуз болгон. Жыпар жыттуу сааттардын бир нече түрү табылган, эң кеңири тараган түрлөрү жыпар жыттуу таяк жана жыпар жыттуу мөөр. Жыпар жыттуу таякча саат - бул калибрленген жыпар жыттуу таякча; көпчүлүгү кылдат иштелип чыккан, кээде жипчелери бар, салмагы бар, бирдей аралыкта. Ал салмактар төмөндөгү табакка же гонгго түшүп, белгилүү бир убакыт өткөнүн билдирген. Кээ бир жыпар жыттуу сааттар кооз табактарда сакталган; ошондой эле салмактарды кооздук табак менен бирге колдонууга мүмкүндүк берүү үчүн, ачык түбү бар табактар колдонулган. Ошондой эле жыпар жыттуу жыпар жыттуу таякчалар да колдонулган. Жыпар жыттуу таяктар түз же спираль түрүндө жасалчу. Жапонияда гейшага анын катышуусу учурунда колдонулган сенкодокейлердин саны үчүн акча төлөнгөн, бул практика 1924-жылга чейин созулган. Жыпар жыттуу мөөр сааттары таяк сааттарга окшош учурларда жана иш-чараларда колдонулган; диний максаттар биринчи кезекте маанилүү болсо да, бул сааттар коомдук чогулуштарда да популярдуу болгон жана аларды кытай окумуштуулары жана интеллигенциялары колдонушкан. Ал мөөр - жыгачтан же таштан жасалган, бир же бир нече оюк оюлган жана ага жыпар жыттуу зат салынган диск болчу. Кытайда андай сааттар көп колдонулган, бирок Жапонияда алардын саны аз болгон. Сигнал берүү үчүн...  Суроо: Жыпар жыттуу заттар түтөтүлүүчү сааттарды эмне коопсуз кылат?
бирдей жана жалыны жок күйгөн