Rịba ama amaokwu a dị n'okpuru ma zaa ajụjụ ahụ mgbe e mesịrị n'otu asụsụ ahụ dị ka amaokwu ahụ:  Njem: Ọtụtụ ọdụm na-ebi ugbu a n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ na n'Ebe Ndịda Africa; ọnụ ọgụgụ ha na-ebelata ngwa ngwa, wee daa site na 30<unk>50% kwa afọ 20 na ọkara ikpeazụ nke narị afọ nke 20. A na-edepụta ụdị dị ka Vulnerable na IUCN Red List. N'afọ 1975, e mere atụmatụ na kemgbe afọ ndị 1950, ọnụ ọgụgụ ọdụm ebelatawo ruo ọkara ruo 200,000 ma ọ bụ ihe na-erughị ya. A na-eme atụmatụ na ọnụ ọgụgụ ọdụm Africa dị n'agbata 16,500 na 47,000 bi n'ọhịa na 2002 <unk> 2004. Ihe ndị bụ́ isi na-akpata mbelata a bụ ọrịa na ihe ndị mmadụ na-eme. A na-ahụta ọnwụ ebe obibi na esemokwu na ụmụ mmadụ dị ka ihe egwu kachasị dị egwu nye ụdị ahụ. Ewaso Lions Project na-echebe ọdụm na Samburu National Reserve, Buffalo Springs National Reserve na Shaba National Reserve nke usoro okike Ewaso Ng'iro na ugwu Kenya. N'èzí mpaghara ndị a, nsogbu ndị na-esite na mmekọrịta ọdụm na ụmụ mmadụ na anụ ụlọ ha na-emekarị ka a na-egbu ọdụm.Zambia's Kafue National Park bụ ebe mgbaba dị mkpa maka ọdụm ebe ọkụ ọhịa na-adịghị achịkwa achịkwa na-ejikọta ya na ịchụ nta ọdụm na ụdị anụ oriri na-egbochi ikike nke ọdụm. Mgbe mmiri na-ejupụta ebe obibi dị mma n'oge udu mmiri, ọdụm na-agbasa ebe obibi ha ma na-eme njem dị anya karị, ọnwụ ụmụ ọdụm na-adịkwa elu. N'afọ 2015, a na-ese ihe ruru ọdụm 200 nke e chere na ha anwụọla n'ogige ntụrụndụ Alatash National Park, Ethiopia, nke dị nso n'ókè Sudan.  Ajụjụ: N'agbata afọ 2002 na 2004, ọ̀ bụ ọdụm ole dị n'Afrịka ka e kwuru na ha bi n'ọhịa?
n'agbata 16,500 na 47,000