Chịkọta isiokwu ahụ:  Ala ọma jijiji siri ike nke dị 7.7 n'ogo kụrụ mba Papua New Guinea nke dị na South Pacific na Mọnde, na-emepụta 'obere tsunami' ma na-atụ ndị obodo ụjọ n'akụkụ ebe ala ọma jijiji ahụ mere. Ala ọma jijiji ahụ mere na omimi nke kilomita 65, ihe dị ka kilomita 50 n'ebe ndịda ọwụwa anyanwụ nke obodo Kokopo, nke dị nso na Rabaul, n'ihe dị ka elekere 10 nke ụtụtụ oge mpaghara, U.S. Geological Survey kọrọ. Mgbe nke ahụ gasịrị, e nwere ala ọma jijiji ọzọ nke dị 5.7 n'ihe ọ̀tụ̀tụ̀ Richter na oké mmiri ozuzo nke ịdị elu ya dị otu mita na ọkara, bụ́ nke a tụrụ n'ọdụ ụgbọ mmiri Rabaul, nke dị nso n'ebe ala ọma jijiji ahụ mere, ka Martin Mose, nke si n'Ụlọ Ọrụ Mba Na-ahụ Maka Ọdachi, kwuru. Ma, ndị ọchịchị kwuru na n'agbanyeghị na ala ọma jijiji ahụ mere n'ebe dị ihe dị ka puku kilomita abụọ ma ọ bụ ihe dị ka puku kilomita abụọ na narị anọ ma e si ebe ahụ gawa ya, nakwa na ala ọma jijiji ahụ mere ka mmiri si n'oké osimiri sọkọta, o nweghị onye merụrụ ahụ́ ma ọ bụ ihe ndị ọzọ mebiri. Ala ọma jijiji: Ihe onyonyo a, nke US National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) wepụtara, na-egosi mpaghara (obe ọcha) na Papua New Guinea ebe ala ọma jijiji nke 7.7 mere na Mọnde. Ụlọọrụ Pacific Tsunami Warning Center adọọla aka na ntị na ala ọma jijiji ahụ nwere ike ibute ebili mmiri nke ruru mita 10 n'akụkụ ụfọdụ nke Papua New Guinea, na ebili mmiri nke na-erughị otu ụkwụ na mba ndị ọzọ dị na Pacific. O kwuru na 'ebili mmiri dị ize ndụ nke tsunami ga-ekwe omume maka ụsọ oké osimiri ndị dị n'ime 1,000 km site na ebe ala ọma jijiji ahụ mere n'akụkụ ụsọ oké osimiri nke Papua New Guinea na Solomon Islands.' Ma ụlọ ọrụ ahụ wepụrụ ịdọ aka ná ntị ahụ awa ole na ole ka e mesịrị, mgbe ha kọsịrị na e nwere ebili mmiri nke ịdị omimi ya ruru sentimita asatọ n'otu ọdụ ụgbọ mmiri dị n'Agwaetiti Solomon, nke dị ihe dị ka kilomita 450 site n'ebe ala ọma jijiji ahụ mere. Onye na-ekwuchitere Geoscience Australia gwara Daily Mail Australia na Mọnde na ọ bụ ezie na a na-adọ aka na ntị maka tsunami maka Papua New Guinea, ọ dịghị ihe iyi egwu na Australia n'oge ahụ. Ebe ala ọma jijiji ahụ mere: Ngalaba Na-enyocha Ihe Ndị Dị n'Ụwa n'Amerịka kwuru na ala ọma jijiji ahụ mere n'ebe dị ihe dị ka kilomita iri isii na ise n'ime ala, nke dị ihe dị ka kilomita iri ise n'ebe ndịda ọwụwa anyanwụ obodo Kokopo, nke dị nso na Rabaul (nke dị na foto a). Ihe na-atụ egwu: Ala ọma jijiji ahụ sochiri ala ọma jijiji dị 5.7 na nnukwu mmiri dị mita 1.5 n'ịdị elu,...
Ala ọma jijiji dị ike ruru 7.7 n'ogo kụrụ Papua New Guinea na Mọnde. Mgbe nke ahụ gasịrị, e nwere ala ọma jijiji dị 5.7 n' ike ma mepụta oké ebili mmiri dị otu mita na ọkara n' ịdị elu. Ụlọ ọrụ na-ahụ maka ọdachi ndị na-emere onwe ha n'oké osimiri kwuru na ala ọma jijiji ahụ nwere ike ịkpata ebili mmiri ruru mita iri. Ma ha kwụsịrị ịdọ aka ná ntị ha awa ole na ole ka nke ahụ gasịrị mgbe ha kwupụtasịrị na e nwere obere ala ọma jijiji. Enweghị mmebi maọbụ mmerụ ahụ a kọọrọ, ndị ọrụ gọọmentị kwuru n'ehihie Mọnde. E wepụtara iyi egwu ala ọma jijiji na PNG mana ọ bụghị iyi egwu na Australia.