Chịkọta isiokwu ahụ:  Charles Darwin n'onwe ya kọwara ha dị ka 'ụmụ anụmanụ ndị kasị dị omimi a hụtụrụla' ọ nọkwa na-enwe mgbagwoju anya banyere otú ha pụrụ isiwo malite ịdị. Ugbu a, ndị ọkà mmụta sayensị agbapụwo ihe omimi dịworo afọ 180 banyere mmalite evolushọn nke ụmụ anụmanụ na-enye ara nke South America bụ́ ndị nwụrụ anwụ kemgbe afọ 10,000 gara aga. Ndị ọkà mmụta ihe mgbe ochie na-enwe mgbagwoju anya banyere ihe ndị a na-akpọ ungulates - ụmụ anụmanụ ndị nwere ikiri ụkwụ bụ́ ndị a na-ahụ n'ebe dị iche iche n'ụwa - ebe ọ bụ na ha na ụmụ anụmanụ ndị na-ata ata, enyí, na kamel, nwere otu àgwà. Macrauchenia patachonica nke nwere ụkwụ anọ, nke e gosiri n'ihe osise dị n'elu, enyewo ndị ọkà mmụta sayensị nsogbu n'obi kemgbe Charles Darwin chọtara ihe ndị e gwupụtara n'ala n'ụdị anụmanụ ahụ, bụ́ nke nwụrụ ihe dị ka afọ 10,000 gara aga, afọ 180 gara aga. Ma ugbu a, ndị ọkà mmụta sayensị enyochaala protein ndị dị n'ọkpụkpụ ha, ha achọpụtala na ọ ga-abụrịrị na e nwere ihe jikọrọ ha na ịnyịnya ndị e nwere n'oge a. Usoro ahụ ha ji mee ihe na-emekwa ka e nwee olileanya na a ga-achọpụta ihe ọhụrụ banyere ụdị ihe ndị ọzọ a chụsasịrịla bụ́ ndị nwụworo kemgbe. O nwere ike ịbụ na ihe ndị e gwupụtara n'ala nke otu anụmanụ oge ochie a na-akpọ primate a hụrụ n'Amazọn bụ nke mbụ si n'Afrịka gafee Oké Osimiri Atlantik gaa n'Ebe Ndịda Amerịka. Nchọpụta a e mere na-egosi na ọ fọrọ obere ka ọ bụrụ nde afọ iri tupu ụmụ anụmanụ ndị a abịarute n'Ebe Ndịda Amerịka karịa ka e cheburu. Ndị ọkà mmụta sayensị kweere na ụmụ anụmanụ ndị mbụ si n'Africa jiri ụgbọ epeepe si n'oké osimiri Atlantic na-agafe gaa n'Ebe Ndịda America, bụ́ nke bụbu agwaetiti dịpụrụ adịpụ tupu ya esonye na nke Ebe Ugwu America ihe dị ka nde afọ atọ gara aga. Mgbe ahụ, ìgwè abụọ nke ụmụ anụmanụ ndị mbụ malitere iche iche iji mepụta ezinụlọ dị iche iche nke ụmụ anụmanụ ndị mbụ. Otú ọ dị, ihe àmà e nwere banyere mgbe njem a dị ịrịba ama weere ọnọdụ abụwo nke na-agbasaghị agbasaghị, ihe ochie kasị ochie a chọtara banyere enwe na New World dịkwa nde afọ 26 e chọtara na Bolivia. Ma ugbu a, e nwere ezé ndị a chọtara n'akụkụ osimiri n'ebe dịpụrụ adịpụ n'osimiri Amazon nke dị na Peru, bụ́ ndị e kwuru na ha dị nde afọ iri atọ na isii, nke a na-egosi na ọ ga-abụ na ha si n'Africa gafee n'ebe ahụ tupu mgbe ahụ. Ihe e sere n'elu bụ ihe e sere n'ahụ́ nke Perupithecus ucayalensis (nke dị nde afọ iri atọ na asatọ) nke a chọtara na South America, ya na ụdị ọzọ yiri ya nke ukwuu - Talahpithecus parvus, nke...
Ndị na - eme nchọpụta lebara anya n' ozu anụmanụ iri anọ na asatọ ndị nwere ikè si n' Ebe Ndịda Amerịka. Charles Darwin bụ onye mbụ chọpụtara ụdị ya abụọ bụ́ Toxodon plantensis na Macrauchenia patachonica n'Uruguay na Ajentina ihe dị ka otu narị afọ na iri asatọ gara aga. Ndị ọkà mmụta banyere ihe mgbe ochie agbalịwo ikpebi ma ụmụ anụmanụ ndị a na-adịghị ahụkebe hà nwere njikọ chiri anya karị na ụmụ ahụhụ, kamel ma ọ bụ enyí. Ndị ọkà mmụta sayensị achọpụtala ụzọ ọhụrụ e si enyocha protein ndị dị n' ọkpụkpụ, bụ́ nke nwere ike ime ka a mata ihe jikọrọ ụmụ anụmanụ ndị nwụrụ kemgbe ọtụtụ nde afọ. Usoro ahụ pụrụ ịlaghachi azụ n' oge karịa nnyocha DNA oge ochie. Ha chọpụtara na ụmụ anụmanụ ndị a nwụrụla anwụ n'Ebe Ndịda Amerịka nwere ihe jikọrọ ha na ịnyịnya. Usoro ọhụrụ a a na - akpọ proteomics pụrụ ịgbanwe nkà mmụta banyere ihe ndị mgbe ochie.