Chịkọta isiokwu ahụ:  O yiri ka osisi evolushọn nke ndụ ọ̀ dị ka nnukwu ihe na-agbagharị agbagharị nke a na-akpọ lollipop. Ndị ọkà mmụta sayensị achịkọtala usoro iheomume kasị ukwuu na nke kasị zie ezie banyere ihe ndị dị ndụ n'Ụwa bụ́ nke nwere ihe karịrị ụdị ihe dị iche iche 50,000. Osisi Ndụ Ọhụrụ ahụ, dị ka a maara ya, ekpughewo na kama ịdị na-agbasawanye n'ike n'ike, n'ezie, ọdịiche dị n'etiti ihe ndị dị ndụ na mbara ala anyị anọwo na-eto n'ọ̀tụ̀tụ̀ na-agbanwe agbanwe. Pịgharịa gaa n' ala maka vidiyo. E kere Osisi Oge ọhụrụ a nke nwere ụdị ihe dị 50,632 site n'ịchịkọta akụkọ ihe mere eme nke mgbanwe gaa n'obere ahịrị na-acha ntụ ntụ ka oge wee na-aga n'ihu n'obosara nke ahịrị ahụ. Agba dị iche iche kwekọrọ n'ụkpụrụ nkewa ndị pụtara n'ụwa iji mepụta lollipop a, ma ọ bụ ụyọkọ kpakpando a na-agba gburugburu, nke yiri osisi evolushọn. Nchọpụta a na-emegide echiche a na-enwekarị banyere ọdịiche dị n'ọdịdị nke ihe ndị e kere eke bụ́ nke na-ebelata ka ụdị dị iche iche na-ejupụta n'ebe ndị dịpụrụ adịpụ n'ihe ndị e kere eke, nanị iji maliteghachi n'ike n'ike mgbe oké mkpochapụ gasịrị. Ndị na-eme nchọpụta chọpụtakwara na ọ na-ewe ihe dị ka nde afọ abụọ tupu otu ụdị anụmanụ apụta n'ụdị ọzọ. Otu nnyocha e mere na-ekwu na mgbanwe ndị evolushọn kpatara pụrụ ịgbanwe, nke pụtara na ụfọdụ ụmụ anụmanụ pụrụ ịlaghachi n'àgwà mbụ ha nwere. E mere nchọpụta ahụ dị ịrịba ama site n'ịchọpụta na nnụnụ emewo ka ọkpụkpụ nke ndị dinosaur tụfuru ọtụtụ nde afọ gara aga malite ito ọzọ. Ọ bụ ndị ọkà mmụta sayensị si Mahadum Chile mere nnyocha ahụ. Ha chọpụtara na narị nde afọ abụọ na iri nde atọ gara aga, ọ dịghịzi mkpa na ndị dinosaur nwere ụkwụ abụọ ga-enwe aka dị ike ka ndị nke nwere ụkwụ anọ, n'ihi ya, ha adịghịzi ike. Ọnụ ọgụgụ ọkpụkpụ dị n'ọbụ aka belatara site n'iri na otu ruo atọ, otu n'ime ha nke pụrụ ịkpata ọdachi bụ ọkpụkpụ pisiform. Ma dị ka nnyocha ahụ si kwuo, ọkpụkpụ ahụ pụtara ọzọ mgbe ndị dinosaur ghọrọ nnụnụ ma malite ife efe. Ọkpụkpụ ọhụrụ ahụ, bụ́ nke a na-akpọ ulnare, na-apụta n'otu ebe ahụ ọkpụkpụ pisiform nọbu. Ọ na-eme ka nku nnụnụ ghara ịma jijiji mgbe ọ na-efegharị elu. Ọmụmụ ihe ahụ chọpụtara na ọ na-apụ n'anya na nnụnụ-dị ka dinosaurs, ma nnụnụ nke oge a mesịrị mepụtara iji ọzọ na-eji...
Ndị ọkà mmụta banyere ihe ndị dị ndụ na Mahadum Temple chepụtara echiche yiri okirikiri banyere evolushọn. Ha ji ihe si n'ihe ọmụmụ banyere " elekere ụmụ irighiri ihe " nke ihe karịrị ụdị anụmanụ 50,000 mee ihe. Ihe ndị a na - enyocha mgbanwe ndị e nwere na DNA iji mata mgbe ụdị dị iche iche malitere ịdị iche. Ọ na-egosi nkịta na ụmụ mmadụ nwere otu nna nna 94.2m afọ gara aga. Igurube na chimpanzees kewapụrụ onwe ha site na ibe ha ihe karịrị 290m afọ gara aga. Ọmụmụ ihe ahụ na - egosi na ihe ndị dị ndụ n"ụwa anọgidewo na - amụba n'ike n'ike. Nke a na - emegide echiche ọdịnala nke evolushọn dị ka nke na - ewere ọnọdụ n"ìgwè.