Chịkọta isiokwu ahụ:  Lenakel, Vanuatu (CNN) Jacobeth Nilah na-eti mkpu n'ihe mgbu n'ụlọọgwụ ahụ ajọ ifufe mebiri. Nwatakịrị nwanyị ahụ dị afọ 9 merụrụ ahụ́ n'isi mgbe ụlọ nke ụlọ ezinụlọ ya dakwasịrị ya ka Oké Ifufe Na-ekpo Ọkụ bụ́ Pam na-efefe n'àgwàetiti South Pacific ebe o bi. Oké ifufe ahụ, bụ́ otu n'ime oké ifufe ndị kasị ike metụworo ala, gburu nne ya na nwanne ya nwoke. Ugbu a, ndụ Jacobeth nọ n'ihe ize ndụ, ka Dr. Lawrence Boe na-ekwu. Ọ bụrụ na e bugharịghị ya n'oge na-adịghị anya, ọ nwere ike ịnwụ n'ụlọọgwụ ahụ e merụrụ ahụ, nke akụrụngwa ya mebiri n'oké ifufe ahụ, dọkịta ahụ gwara CNN na Tuesday. A ghaghị ịwa ya ahụ́ ma kpọga ya n'ụlọ ọgwụ. Dr. Boe bụ nanị dọkịta nọ n'ụlọ ọgwụ ahụ, nke bụ́ nanị ụlọ ọgwụ dị na Tanna, otu n'ime ihe karịrị àgwàetiti 80 mejupụtara mba Vanuatu. Oké ifufe Pam ji ifufe ruru narị kilomita abụọ na iri ise n'otu elekere gafee agwaetiti ahụ na ngwụcha izuụka, na-ebibi ọtụtụ puku ụlọ ma na-egbu ma ọ dịkarịa ala mmadụ iri na otu. Oké ifufe ahụ gbochikwara njikọ dị n'etiti isi obodo, Port Vila, na ọtụtụ n'ime àgwàetiti ndị dịpụrụ adịpụ dị ka Tanna. Nke ahụ mere ka Dọkịta Boe ghara inwe ike ịkpọtụrụ onye ọ bụla n'isi obodo ahụ ka ọ rịọ maka ihe ndị e ji enyere ndụ aka ma ọ bụ ụgbọ njem ahụike maka Jacobeth, onye dina n'otu ọnụ ụlọ ya na ọtụtụ ndị ọrịa ndị ọzọ merụrụ ahụ n'oké ifufe ahụ. Dr. Boe jiri ekwentị satịlaịtị nke CNN na Tuesday iji tụọ mkpu. O kwuru na ya chere na ndị ọchịchị ga-ezitere anyị enyemaka. O depụtara ụfọdụ n'ime ihe ndị bụ isi ma dị oké mkpa ụlọ ọgwụ ahụ na-enweghị: "Mmiri na nri maka ndị ọrịa na ụfọdụ ọgwụ iji gwọọ ndị merụrụ ahụ. IV fluids na rehydration fluids maka mmiri ọgwụ. " "Mmiri ga-abụ nke mbụ na ndepụta ahụ", ka o kwuru. Tanna dị otu awa site n'isi obodo ahụ. Obodo Lenakel, bụ́ ebe ụlọ ọgwụ ahụ dị, dịkwa ihe dị ka minit 45 site n'ọdụ ụgbọelu ahụ. Òtù ndị na-enyere ndị ọdachi dakwasịrị aka ekwuola na ha na-atụ ụjọ na ajọ ifufe ahụ ga-emebi ọtụtụ ihe n'agwaetiti ndị dịpụrụ adịpụ na Vanuatu, bụ́ ebe ọtụtụ ndị bi n'ụlọ ndị e ji ahịhịa ma ọ bụ ihe ndị e ji ígwè rụọ. Ọnụọgụgụ ndị nwụrụ ugbua dị mmadụ iri na otu, dịka ndị ọchịchị Vanuatu si kwuo,
Nwatakịrị nwanyị dị afọ itoolu nwere mmerụ ahụ n'isi chọrọ ngwa ngwa maka ịwa ahụ, dọkịta kwuru. Ọ bụ naanị ya bụ dọkịta na - arụ n"ụlọ ọgwụ dị n'agwaetiti Tanna, nke dị na Vanuatu. Oké ifufe a na- akpọ Pam emebisiela ọtụtụ ebe n" agwaetiti ahụ.