Chịkọta isiokwu ahụ:  Babịlọn, Iraq (CNN) ISIL agbaala ihe oyiyi ochie ndị dị oke ọnụ ahịa na Mosul, kpochapụ mkpọmkpọ ebe nke Nineveh na Hatra, ma kpochapụ ụlọ ụka, ụlọ alakụba na ebe nsọ ndị dị ọtụtụ narị afọ. N'agha dị n'etiti ndị agha Iraqi na ndị ISIS maka ịchị Tikrit na nso nso a, ili nke Saddam Hussein ghọrọ mkpọmkpọ ebe, ọ bụ ezie na o doro anya na ọ bụghị akụkụ nke mere ya. N'ụzọ dị mma, obodo oge ochie nke Babilọn adịghị n'aka ndị na-eyi ọha egwu, n'ebe ndịda Baghdad. Ruo ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ afọ 5,000, ọ bụwo ihe nnọchianya nke ebube nke mmepeanya oge ochie nke Mesopotemia. Saddam Hussein rụzigharịrị mkpọmkpọ ebe ahụ n'afọ ndị 1980, na-ahapụ akara aka ya na brik ndị ahụ. Ha bu aha ya ma kọwaa ya dị ka nwa Nebukadneza, bụ́ onye a maara dị ka eze kasị ukwuu nke Babilọn oge ochie. Otu n'ime obí eze mbụ nke Hussein ka dị n'obodo ahụ. Ma ọ ka bụ ihe na-enye ndị Iraq obi ụtọ dị ukwuu bụ́ ndị na-ele onwe ha anya dị ka ndị nketa nke mmepeanya kasị ochie n'ụwa. Ọtụtụ ndị Iraq makwa na ọ dịghị mma ikwere ihe onye ọchịchị aka ike ha a chụpụrụ n'ọchịchị kwuru. "Nke a abụghị nke Saddam", ka Adnan Abu Fatima kwuru. "Ọ bụ nke nna nna anyị hà, bụ́ ndị Babilọn". Abu Fatima so ezinụlọ ya gagharịa n'ebe ndị ahụ a lara n'iyi. Ihe odide brik efu nke Saddam nwere ike iwe ya iwe, mana mbibi nke ISIS na-awụ ya akpata oyi. "E bibiri ụlọ ngosi ihe mgbe ochie nke Mosul. N'ihi gịnị?" Ọ chọrọ ịma site na ISIS. "Nke ahụ bụ ihe nketa nke nna nna gị hà. Gịnị mere i ji mee ya?" Echiche nke ndị ahụ na-emebi ihe? Ihe ndị ahụ, ụfọdụ n'ime ihe ndị kasị ochie n'obodo oge ochie, sitere na "oge amaghị ihe", ka ISIS na-ekwu, tupu ọbịbịa Islam. Oge ochie bụ akụkụ dị mkpa nke njirimara mba Iraq. A dịghị atụ akụkọ ihe mere eme n'ebe ahụ na narị afọ ole na ole kama na puku afọ ole na ole, ndị Iraq na-ewere ụdị imebi ihe dị otú ahụ dị ka ihe dị oké njọ. Ha nọ na-ele anya kemgbe ndị Amerịka wakporo obodo anyị n'afọ 2003 ka e si na-ezu ohi ihe ndị dị n'ebe ahụ. A kwakọọrọ ihe ndị dị n'ebe ngosi ihe mgbe ochie dị na Baghdad, n'oge nchebe nke United States, e sikwa n'ụzọ iwu na-akwadoghị ebubata ihe ndị dị oké ọnụ ahịa gburugburu ụwa. Ngalaba na-ahụ maka ihe gbasara mba Amerịka ekwuputala na ha ga-eweghachi ihe karịrị ihe iri isii n'ụbọchị Mọnde, bụ nke a kpọbatara n'ime...
ISIS akwakọbaala ụlọ ngosi ihe mgbe ochie, bibie obodo ndị mgbe ochie, bibie akụkọ ihe mere eme nke mmadụ. Ma, obodo Babịlọn oge ochie dị n'ebe ndị Shiite bi n'Iraq na - apụghị iru.