Mezue ahịrịokwu na-esonụ: Mgbanwe ụlọ ọrụ mmepụta ihe n'afọ ndị 1700 wetara ọtụtụ nsogbu ahụike ọha na eze ọhụrụ sitere na mmepe obodo ngwa ngwa na adịghị ọcha, ọnọdụ ndị kpalitere mmepe nke eserese ọrịa, ma ọ bụ eserese ahụike. N'ịbụ ihe na-ebute ụzọ n'ihe ọmụmụ ọdịdị ala ahụike, eserese map ahụike sitere na mkpa iji kọọ ọdịiche dị na mbara igwe n'ihe ize ndụ maka ọrịa ndị a na-amaghị ihe kpatara ya, ọkachasị ntiwapụ nke ọrịa ọgbụgba na ọrịa odo odo. Otu n'ime ndị kasị pụta ìhè na ma ọrịa na ahụ ike ọdịdị ala bụ John Snow, ndị dibịa na n'ụzọ ziri ezi mata isi iyi nke ikpughe n'oge
Ọrịa ọgbụgbọ na Broad Street na 1854. Snow's map a ma ama nke 1854 nke ntiwapụ nke ọrịa ọgbụgbọ na-egosi n'ụzọ doro anya na e jikọtara ọrịa ndị ahụ n'ebe a na-agbanye mmiri n'okporo ámá Broad Street, bụ́ ebe mmiri e metọrọ emetọ si na-akpata ọrịa ahụ. Maapụ a mere ka Snow mata ebe mmiri ahụ na-esi na ya apụ ma kwubie na ọ bụ mmiri na-akpata ọrịa ọgbụgbọ na ọnyụnyụ, nke bụ́ ihe dị ịrịba ama n'ihi na ndị ọkà mmụta sayensị amaghị banyere nje bacteria n'oge ahụ. Ọ bụ ezie na onyinye Snow nyere na nkà mmụta ọdịdị ala na ọrịa na-efe efe bụ ihe a na-apụghị ịgbagha agbagha, a na-ekwubiga okwu ókè banyere ọrụ map ahụ na nchọpụta a kpọmkwem. Maapụ ntụpọ nke okwu ndị e mepụtara n'oge oge ọrụ bụ ngwá ọrụ dị ike n'ịkọwapụta nchoputa nke usoro ọdịnala nke ọrịa na-efe efe, mana ọrụ ha dị ka ngwaọrụ nyocha na-ejedebe n'ihi oke teknụzụ.