Chịkọta isiokwu ahụ:  (CNN) Ndị ọkà mmụta sayensị nọ na NASA nọ n'otu nzọụkwụ dị nso n'ịghọta oke mmiri nwere ike ịdị na mbụ Mars. Nchọpụta ọhụrụ ndị a na-egosikwa etu ebe nchekwa mmiri oge gboo nwere ike isi mepụta kemgbe ọtụtụ ijeri afọ, na-egosi na oke osimiri oge gboo na Red Planet nwere ike ịnwe mmiri karịa Oke Osimiri Arctic nke ụwa, ndị ọkà mmụta sayensị NASA kpughere na ọmụmụ e bipụtara na Fraịde na akwụkwọ akụkọ Science. Geronimo Villanueva, bụ́ ọkà mmụta sayensị na-arụ n'ụlọ ọrụ NASA nke na-ahụ maka ụgbọelu ndị na-aga na mbara igwe, kwuru, sị: "Nchọpụta anyị mere gosiri na anyị nwere ike ịmata mmiri ole dị na mbara ụwa n'oge gara aga. "Site n'ọrụ a, anyị pụrụ ịghọtakwu akụkọ ihe mere eme nke mmiri na Mars". Iji mata azịza nke ajụjụ a dịwara kemgbe ụwa banyere ụmụ irighiri mmiri ndị dị na Mars, ndị ọkà mmụta sayensị ji nnukwu ihe ndị na-ahụ ihe na mbara igwe bụ́ ndị e nwere n'ụwa, bụ́ ndị a na-eji ihe ndị na-ahụ ihe na mbara igwe eme ihe, dị na Chile na Hawaii, tụọ mmiri dị n'ikuku mbara ụwa n'ebe dị iche iche nakwa n'oge dị iche iche n'afọ, malite na March 2008 ruo January 2014. "Site n'ala, anyị pụrụ iji otu abalị were onyinyo ụwa dum", ka Michael Mumma nke Goddard kwuru. Ndị ọkà mmụta sayensị lere anya n'ọ̀tụ̀tụ̀ nke ụdị abụọ dị iche iche - ma ọ bụ isotopes - nke mmiri, H2O na HDO. Otu n'ime ụmụ irighiri ihe ndị dị n'ime ya, bụ́ nke a na-akpọ deuterium, na-eme ka nke ikpeazụ a dịkwuo arọ. Nke ahụ mere ka HDO dịkwuo arọ, ebe hydrogen dị ukwuu sitere na H2O na-ese n'elu ikuku, na-apụ n'okpuru ike ndọda dị ala nke Mars ma na-apụ n'anya na mbara igwe. N'ihi ya, ndị ọkà mmụta sayensị ahụ kwuru na mmiri dị n'elu ice ndị dị na Mars nwere HDO n'ọtụtụ dị elu karịa mmiri dị n'ụwa. Ndị ọkà mmụta sayensị jiri ihe dị n'etiti H2O na HDO nke dị n'ikuku Mars taa tụnyere ihe dị n'etiti ụmụ irighiri ihe abụọ ahụ nke dị n'ime meteorit Mars, bụ́ nkume si na Mars dapụ - ikekwe mgbe otu kpakpando kụrụ ya - ma dakwasị n'Ụwa n'ihe dị ka ijeri afọ 4.5 gara aga. Ha nwere ike ịchọpụta otú nke ahụ hà gbanwerela ka oge na-aga ma chọpụta otú mmiri si pụọ na Mars - ihe dị ka pasent 87. Ihe ndị a chọpụtara na-egosi...
Ndị ọkà mmụta sayensị ejirila nnukwu enyo atọ na - ahụ ihe na - agba n'okpuru anyanwụ mụọ banyere mmiri dị n'ikuku Mars. Ha ji ihe ndị dị na mbara ala ahụ tụnyere ihe ndị dị n" ihe ndị dị na mbara ala Mars nke dara n" ụwa.