Chịkọta isiokwu ahụ:  Stephen Hawking arịọla arịrịọ sitere n'obi ka a kwụsị ndị ibe ya na-arịa ọrịa ụbụrụ na-akpali akpali ịnwụ n'enweghị olu. Ọkà mmụta sayensị a kasị mara amara n'ụwa kwuru na ịkwụsị inwe ike ikwurịta okwu bụ otu n'ime ihe ịma aka ndị kasị eyi egwu ndị na-arịa ọrịa akwara ozi. Mana ndị na-eme ngagharị iwe na-atụ egwu na ọtụtụ ego a na-enyeghị ha na Briten niile pụtara na ọtụtụ ndị na-arịa ọrịa a anaghị enweta enyemaka ha kwesịrị inweta. Ụfọdụ na-echere ruo ọtụtụ ọnwa, mgbe ha tụkwasịrị ndị ha hụrụ n'anya obi ịkọwa mkpa ha, ma ndị ọzọ na-ebu ụzọ anwụ. Ọkà mmụta sayensị bụ́ Hawking, onye akụkọ ya na-akpali akpali bụ isiokwu nke ihe nkiri e mere banyere ndụ ya bụ́ The Theory of Everything nke Eddie Redmayne so mee, bụ́ nke meriri Oscar, kwụsịrị ikwu okwu na 1985. Stephen Hawking kwuru na enweghị ike ikwurịta okwu bụ 'otu n'ime ihe ndị kasị atụ egwu na nke na-eme ka mmadụ nọrọ naanị ya n'ihi ọrịa na-akpata akwara ozi na-akpali akpali.' O kpere ekpere iji hụ na ndị ọzọ na-arịa ọrịa anaghị anwụ n'enweghị olu. Ọ na-ekwuzi okwu site n'ihe na-eme ka okwu na-aga n'ihu site n'iji ụda olu pụrụ iche a na-eji kọmputa eme ihe nke a na-amata n'ụwa nile. O kwuru sị, "Abụ m onye nkwado nke Motor Neurone Disease Association. <unk>Mgbasa ozi ha bụ "Ekwela Ka M Nwụọ n'enweghị Olu" na-eme ka a mata na enweghị ike ikwurịta okwu bụ otu n'ime ihe ndị na-emenye ụjọ na nke na-eme ka mmadụ nọrọ naanị ya mgbe ọ na-arịa ọrịa akwara (MND). <unk>Onye ọ bụla nwere MND kwesịrị inwe ike ịnweta ọgwụgwọ okwu na asụsụ na ọtụtụ teknụzụ akụrụngwa nkwukọrịta dị. Onweghi onye kwesiri ịnwụ n'enweghị olu.<unk> Ihe ndekọ na-egosi na ọ dịkarịa ala mmadụ abụọ n'ime mmadụ ise ọ bụla na-arịa ọrịa MND na-echere ihe karịrị izu isii iji nweta ngwá ọrụ nkwurịta okwu ha chọrọ, nke nwere ike ịdị site na chaatị mkpụrụedemede dị mfe na ọgwụgwọ okwu ruo na nkwado teknụzụ dị elu dị ka ngwaọrụ ederede na-ekwu okwu, usoro nlele anya na nchekwa olu. N'agbata pasent 80 ruo 95 nke ndị na-arịa ọrịa MND na-enwe mmetụta nke ịbụ ndị na-enweghịzi ike ikwu okwu tupu ha anwụọ. Ike ọgwụgwụ nke akwara ndị dị n'egbugbere ọnụ na n'ire, akwara olu na obi na-eme ka ikike ikwu okwu na ilo ihe na-akawanye njọ. Ihe ruru mmadụ 5,000 na-arịa MND n'oge ọ bụla mana pasent 30 na-anwụ n'ime otu afọ a chọpụtara ha, ihe karịrị pasent 50 n'ime afọ abụọ...
Ọkà mmụta sayensị bụ Hawking, onye na-arịa ọrịa a, kwụsịrị ikwu okwu n'afọ 1985. O kwuru na ọ bụ " otu n'ime ihe ndị kasị atụ egwu na ndị kasị eme ka mmadụ nọrọ nanị ya " n"ọrịa. Ndị na-eme ngagharị iwe na-atụ egwu na ọtụtụ ndị ọrịa na-anwụ tupu ha enweta enyemaka ha chọrọ. Ọtụtụ na-echere ruo ọtụtụ ọnwa maka ngwa nkwukọrịta, na-adabere na ezinụlọ ịkọwa mkpa ha, mana ndị ọzọ na-anwụ tupu. Akụrụngwa dị mkpa gụnyere mkpụrụedemede mkpụrụedemede, ọgwụgwọ okwu yana ngwaọrụ okwu ọgbara ọhụrụ, sistemụ anya anya na ụlọ akụ olu. Mmadụ 5,000 na-arịa ọrịa a - 30% na-anwụ n'ime otu afọ a chọpụtara ha.