Chịkọta isiokwu ahụ:  (CNN) A na-akpọ ya Nnukwu Mmiri Mmiri Renaissance -- na ihe ngosi dị na aha ahụ. N'ịbụ nke ihe dị ka ndị ọrụ 8,500 na-arụ ọrụ ehihie na abalị n'iwu ya, a pụrụ ikwu na mgbochi mmiri ahụ nwere aha dị egwu bụ otu n'ime ọrụ akụrụngwa ndị kasị dị oké ọnụ ahịa n'Africa, na-emesi ike ọchịchọ Etiopia nke ịghọ nnukwu onye na-ekere òkè n'ógbè ahụ na onye bụ́ isi na-ebupụ ọkụ eletrik. Mgbe a rụchara ya, a ga-ewepụta ihe ruru 6,000 megawatts nke ọkụ eletrik maka iji ya eme ihe n'ụlọ nakwa maka mbupụ. Otú ọ dị, ihe kachasị dị ịrịba ama banyere ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ijeri $ 5 bụ na ọ bụ Etiopia na-akwụ ụgwọ ya kpamkpam, na-enweghị ego ọ bụla si mba ọzọ. Dabere na ndị ọchịchị, a na-enweta ego 20% nke ọrụ ahụ site na inye ndị Etiopia onyinye, na 80% fọdụrụ site na nchịkọta ụtụ isi. "E lere ya anya dị ka atụmatụ dị mkpa na gọọmentị na ndị Etiopia na-akwado ya 100%", ka Zemedeneh Negatu, onye na-elekọta ndị mmekọ na Ernst & Young Ethiopia na-ekwu. "Ha ewepụtala ụzọ okike na ụzọ ọhụụ nke m chere ga-abụ ihe mmụta nye mba ndị ọzọ dị n'Africa chọrọ ịmalite nnukwu ọrụ akụrụngwa dị otú ahụ, ma chọọ inwe mgbanwe iji mee ya n'onwe ha", ka ọ na-agbakwụnye. Ụlọ ọrụ na - emepụta ike eletrik. Ruo ugbu a, ndị Etiopia nọ n'ụlọ na mba ofesi etinyela ihe ruru nde $ 350, gọọmentị na-ekwukwa na mgbochi mmiri dị mita 170 dị n'okporo ụzọ maka mmeghe nke 2017, na 40% nke ọrụ ahụ agwụla. Ego onye ọ bụla na-enweta n'Etiopia nwere ike ịbụ otu n'ime nke kachasị ala n'ụwa, mana mba ahụ enweela ọganihu akụ na ụba dị egwu kemgbe 2000, nkezi nke 10.9% kwa afọ, nke rụpụtara na mbelata 33% nke ndị mmadụ na-ebi na ịda ogbenye. Ọ bụrụ na a rụchaa nnukwu mmiri a na-akpọ Grand Renaissance Dam na mmiri ndị ọzọ e ji emepụta ọkụ eletrik, dị ka mmiri a na-akpọ Gibe III nke dị n'osimiri Omo, n'oge, Ụlọ Akụ̀ Ụwa kwuru na Itiopia nwere ike irite otu ijeri dọla kwa afọ site n'ịkpọpụ ọkụ eletrik. Negatu na-ekwu na nke a ga-eme ka mba ahụ bụrụ onye na-ebupụ ọkụ eletrik kachasị n'Africa, na nke abụọ na South Africa ma a bịa n'ihe banyere ikike arụnyere. Ndị agbata obi na - enweghị obi ụtọ. N'agbanyeghị nke ahụ, ọ bụghị mmadụ nile nwere obi ụtọ...
Mba Etiopia na- ewu nnukwu mmiri mmiri na- emepụta ọkụ na Afrịka. Mba ahụ na-ekwu na gọọmentị na ndị obodo ya na-akwụ ụgwọ ijeri $ 5 Grand Renaissance Dam. Mba ndị agbata obi ha bụ́ Sudan na Ijipt na - atụ ụjọ na e nwere ike imebi mmiri ha na - aṅụ.