Mechaa ihe a e kwuru ebe a: N'oge a na-alụ Agha Ụwa nke Abụọ, mba Pọtugal na mba ndị ha na-achị etinyeghị aka na ndọrọ ndọrọ ọchịchị, ma ndị agha mba ndị ọzọ nọ n'Alaeze Ukwu Briten na Amerịka chere na ndị Japan nwere ike ịlụso ndị bi n'Ebe Ọwụwa Anyanwụ Timọ agha. Mgbe Agha Pacific tiwapụrụ na 1941, e zigara ndị agha Australia na ndị agha Netherlands na Dili n'agbanyeghị na ndị Portugal jụrụ. N'ịzaghachi, ndị Japan wakporo Dili dị ka akụkụ nke atụmatụ abụọ
mwakpo a wakporo Timor. Obodo ahụ agbahapụla nke ukwuu tupu mbuso agha ahụ, ndị agha jikọrọ aka wee laghachi n'àgwàetiti ahụ. Ndị Japan hapụrụ Gọvanọ Portuguese n'ọkwa, mana weghaara ọchịchị. E bibiri akụkụ ka ukwuu nke Dili n'oge agha ahụ, site ná mbuso agha mbụ nke ndị Japan nakwa site ná bọmbụ ndị agha ha na ha jikọrọ aka mesịrị tụọ. Ndị agha Japan nọ n'àgwàetiti Timor nyefere ndị agha Australia onwe ha na njedebe nke agha ahụ. N'ịgbaso nkwenye ahụ, otu onye ọrụ Australia gara Dili ebe na 23 Septemba 1945 ọ gwara gọvanọ Portuguese banyere nkwenye ndị Japan.