Obelisks na-arụ ọrụ n'otu ụzọ ahụ: onyinyo a na-atụba na akara ndị dị gburugburu ya na-enye ndị Ijipt ohere ịgbakọ oge. Obelisks na-egosikwa ma ọ bụ ụtụtụ ma ọ bụ ehihie, yana oge ọkọchị na oge oyi. Oge nche nke atọ, nke e mepụtara na 1500 BC, dị n'ụdị T-square. E nwere otu ụdị elekere onyinyo ochie nke mejupụtara ogologo osisi nwere akara ise na-agbanwe agbanwe na obe dị elu nke na-atụba onyinyo n'elu akara ndị ahụ. A na-etinye ya n'ebe ọwụwa anyanwụ n'ụtụtụ ka anyanwụ na-arị elu na-atụba onyinyo n'elu akara ndị ahụ, ma tụgharịa n'ebe ọdịda anyanwụ. N'oge ochie, ndị Ijipt na-eji ọtụtụ ihe eji eme ihe iji chọpụta oge. Ọ bụ ya mere e ji nwee ọtụtụ ihe ndị ọzọ na-egosi na ha nwere ike iji akara igwe ojii na-agba ọsọ n'oge oyi.
ma ọ̀ bụ ụtụtụ ma ọ bụ ehihie