Chịkọta isiokwu ahụ:  (CNN) Nnukwu meteorite ahụ kewara abụọ obere oge tupu ọ kụọ ụwa, na-ekpochapụ ọtụtụ ụdị. Ihe omume ahụ na-ebibi ihe mere na mbara ala anyị ọtụtụ nde afọ gara aga, ma ọ bụ nanị ugbu a ka ndị nnyocha na-amalite ịchọpụta ihe merenụ. N'otu ebe dịpụrụ adịpụ n'Ebe Etiti Australia, iberibe mbara ala abụọ ahụ hapụrụ ihe ndị ọkà mmụta banyere mbara ala na-ekwu na ọ bụ ógbè kasị ukwuu e nwetụrụla n'Ụwa, na-agbasa n'ebe dị kilomita 400 n'obosara. "Otu n'ime ha aghaghị ịdị ihe karịrị kilomita 10 n'obosara - ọ gaara abụwo ihe mgbochi nye ọtụtụ ụdị ihe ndị dị ndụ n'ụwa n'oge ahụ", ka onye nduzi nnyocha bụ́ Andrew Glikson nke Mahadum Mba Australia kwuru. Ndị otu ahụ bipụtara nyocha ha na akwụkwọ akụkọ Tectonophysics n'ọnwa a. Ọwa mmiri nke mbara ala ndị ahụ mebiri n'onwe ha mebiri n'oge dị anya gara aga. Ma Glikson kwuru na ndị nchọpụta ahụ sụrụ ngọngọ n'elu ọnyá ndị sitere ná mmetụta ndị ahụ n'oge a na-egwu ala maka nnyocha banyere okpomọkụ ụwa. A na-eli ihe ndị dị na ya ihe karịrị kilomita abụọ n'ime ụwa, n'ebe dị nso n'ókè South Australia, Queensland na Northern Territory. Glikson kwuru, sị: "E nwere nnukwu oghere abụọ dị n'ime elu ala, bụ́ ndị e mepụtara site n'ikpu okpuru ala ala mgbe nnukwu ihe ndị ahụ kụrụ ya kụwara, ma si n'ala dị n'okpuru ebe ahụ bulie nkume ndị dị na ya elu". Ndị nnyocha ka na-agbalị ịchọpụta kpọmkwem ogologo oge ihe ahụ na-agbawa obi mere. Nkume ndị gbara ya gburugburu dị site n'agbata nde afọ 300 na 600, dị ka ìgwè ahụ si kwuo, ma ha enwebeghị ike ịchọta ụdị ihe àmà nke ihe ndị ọzọ na-agbapụ na mbara igwe hapụrụ. Nnukwu ihe ndị na-agbapụ n'elu ala bụ́ nke e kweere na ọ bụ ya mere ọtụtụ ụdị dinosaur ji nwụọ n'ihe dị ka nde afọ iri isii na isii gara aga, mere ka ntụ si n'ala gbapụta n'ikuku nke na-apụtazi dị ka ihe ndị na-agbapụta n'oké nkume. Ma ndị nchọpụta ahụ kwuru na ha ahụtụbeghị ụdị ihe ahụ n'ebe ndị e gwupụtara n'ala n'ihe dị ka narị nde afọ atọ gara aga. "Ọ bụ ihe omimi - anyị apụghị ịchọta ihe omume nke mkpochapụ nke kwekọrọ ná mgbagwoju anya ndị a. Enwere m obi abụọ na ihe ahụ nwere ike ịbụ ihe karịrị nde afọ 300, "Glikson kwuru. Nchọpụta nke nnukwu ihe ndị dị na mbara ala nwere ike...
Obere ihe abụọ si na mbara ala dakwasịrị Australia ọtụtụ nde afọ gara aga. Ndị na - eme nchọpụta na - ahụ ihe ndị na - egosi na ọ bụ n'ebe ahụ ka ihe ahụ kụrụ ụwa kụrụ.