Chịkọta isiokwu ahụ:  (CNN) Ụmụnwaanyị ndị a niile hapụrụ akara ha n'ụwa nke ga-agbanwe echiche ndị mmadụ ruo ọtụtụ iri afọ - mgbe ụfọdụ ọtụtụ narị afọ - na-abịa. Ha dere akwụkwọ ndị gbanwere otú ndị mmadụ si ele ọha mmadụ anya; ha mere nchọpụta ndị metụtara sayensị bụ́ ndị gbanwere nkà mmụta ọgwụ otú anyị si mara ya; ha mekwara iwu ndị mere ka e nwee ọgba aghara. N'ememe nke Ụbọchị Ụmụ Nwaanyị n'Ụwa Nile na March 8, Ndị Inyom Na-edu Ndú na-eleba anya nanị n'isi asaa n'ime ọtụtụ ụmụ nwanyị n'akụkọ ihe mere eme bụ́ ndị gbanwere ụwa maka ọdịmma nke mmadụ nile. Akwụkwọ akụkọ onye America dere n'afọ 1852 nke a na-akpọ "Uncle Tom's Cabin" nyeere aka mee ka òtù na-emegide ịgba ohu bụrụ ihe a ma ama. Akụkọ mgbe ochie na-ekwu na Abraham Lincoln kelere Beecher Stowe na White House site n'ikwu, sị: "Ya mere, ị bụ obere nwanyị ahụ dere akwụkwọ nke malitere nnukwu agha a", na-ezo aka n'agha obodo ahụ. Akwụkwọ ya na-eso ndụ nwa ohu ojii bụ Uncle Tom, ma bụrụ akwụkwọ nke abụọ kacha ere ahịa na narị afọ nke 19 mgbe Bible gasịrị. Emmeline Pankhurst, onye Britain na-akwado ụmụ nwanyị, guzobere Women's Social and Political Union (WSPU), otu a maara maka ụdị ngagharị iwe dị oke egwu dị ka ijikọ onwe ha n'agbụ na ịhapụ iri nri. "Anyị nọ ebe a, ọ bụghị n'ihi na anyị bụ ndị na-emebi iwu; anyị nọ ebe a ná mgbalị anyị na-eme ịghọ ndị na-eme iwu", ka o kwuru n'oge a na-ekpe ikpe na 1908. N'ụzọ dị mwute, Pankhurst adịteghị ndụ iji hụ ka nrọ ya ghọrọ eziokwu, na-anwụ izu atọ tupu a na-eme iwu na-enye ụmụ nwanyị ikike ịtụ vootu na ụmụ nwoke. "Ihe e merela agaghị alaghachi azụ, ma mmadụ nwere ike igbochi ya ime ọzọ" - "Diary of a Young Girl" nke Anne Frank dere. Amamihe na ọgụgụ isi nke nwa akwụkwọ nwanyị dị afọ iri na atọ bụ́ onye Juu bụ́ Anne Frank, bụ́ nke e dere mgbe ọ nọ na-ezo na Amsterdam n'oge Agha Ụwa nke Abụọ, bụ otu n'ime akwụkwọ ndị a kasị agụ n'ụwa, e rere ihe karịrị nde 30 n'ime ya. Akụkọ ndụ ya n'okpuru ọchịchị ndị Germany bụ ihe ndekọ dị ike nke a sụgharịrị gaa n'asụsụ 67 ma mee ka o kwekọọ n'ihe nkiri na ihe nkiri, ebe obibi ya n'onwe ya ghọrọ ebe ngosi ihe mgbe ochie. Frank nwụrụ n'ogige ịta ahụhụ Bergen-Belsen na 1945, nanị izu ole na ole tupu a tọhapụ ya. French...
N'emume ncheta ụbọchị ụmụnwaanyị n'ụwa niile, anyị ga-eleba anya n'ụmụnwaanyị asaa na-akpali akpali. Ụmụ nwanyị ndị a ma ama mere nchọpụta dị ukwuu banyere nkà mmụta sayensị ma lụọ ọgụ maka ịha nhata. Olee ụmụ nwanyị ndị kpaliri gị? Tweet azịza gị na @CNNIwomen.