Дээрх өгүүллийг товчхон танилцуулъя:  Тонгагийн эрэг орчмоор шинээр үүссэн нэгэн арлын үзэсгэлэнт зургууд гарч ирсэн боловч эрдэмтэд энэ арал удахгүй алга болох аюултай гэж үзэж байна. Эдгээр зургуудыг нийслэл Нукуалофагаас баруун хойд зүгт 65 км-ийн зайд оршдог газар нутгийн оргилд ороод гурван хүн авсан байна. Энэ арал нэгдүгээр сард галт уул усны доор дэлбэрч, дараа нь өргөжиж, 1,5 км урт, конусын хэлбэртэй бүтэц үүссэнээс хойш үүсч эхэлсэн. Видеог харахаар доош нь түрүүл. Тонгагийн эрэг орчмоор шинээр үүссэн арал - эрдэмтдийн үзэж байгаагаар удахгүй алга болох магадлалтай. Хунга Тонга-Хунга Хаапай нь Тонгагийн нийслэл Нукуалофагаас баруун хойд зүгт 39 миль (62 км) тэнгисийн доор оршдог. Уг галт уул нь Хунга Тонга болон Хунга Хаапайн арал хоёрын хооронд оршдог учраас нэртэй юм. Энэ нь Номхон далайн галт уулын галт уулын хүрээний нэг хэсэг бөгөөд тухайн бүс нутгийн 36 далай доорх галт уулын нэг гэж үздэг. 2009 оны 3-р сард богино хугацаагаар дэлбэрсэн нь бараг долоо хоног үргэлжилжээ. Тухайн үед геологичид дэлбэрэлт нь хоёр галт уулын шугамнаас үүссэн гэж хэлсэн - нэг нь Хунга Хаапай дээр, нөгөө нь далайн эрэгт 100 метр орчимд оршдог байв. Хоёр шугам нь маш их хог хаягдлыг гаргаж, шинэ газар нутгийг бий болгосон. Эх сурвалж: Atlas Obscura. Зочид буудлын эзэн Г.П.Орбассано найз, хүүтэйгээ хамт арлын гурван хар эргийн нэгэнд бямба гарагт хүрэлцэн ирсэн байна. "Энэ бол гайхалтай өдөр байсан, тэнгэрийн цэнхэр өнгө, тэнгисийн өнгө тэнгэрийн өнгөтэй ижил байсан" гэж нутгийн нэг GP Orbassano Тонганы Matangi Online-д хэлжээ. Тус арал нь голдуу харанхуй өнгөтэй галт уулын чулуунаас бүрддэг бөгөөд заримдаа кристаллуудыг агуулж байдаг. Магмагад ууссан хий дэлбэрэх үедээ ууссанаас үүдэн материалд нүх үүсдэг. Шинжлэх ухааны эрдэмтэд шинэ арлын хэмжээг ойролцоогоор 1.1 миль (1.8 км) х 0.9 миль (1.5 км) гэж үздэг бөгөөд энэ нь далайн түвшнээс ойролцоогоор 328 фут (100 метр) өндөр байна. Matangi Online сайтын мэдээлснээр, Орбассано харанхуй газар нутгийн хэт халуун байдлын улмаас дээгүүр гарах нь аюултай болохыг хүлээн зөвшөөрсөн байна....
1 дүгээр сард Тонгагийн ойролцоох галт уул усны доор дэлбэрч, дараа нь өргөжин тэлж эхлэв. Нийслэл Нукуалофагаас хойд зүгт 65 км-ийн зайд орших арлын оргилд 3 эрэгтэй зодог тайлжээ. Тэд аралын гадаргуу нь халуун хэвээр байгаа бөгөөд энэ нь хүхрийн үнэртэй том ногоон нуурыг агуулсан гэж хэлсэн. Шинэ арал нь 1.1 миль (1.8 км) х 0.9 миль (1.5 км) бөгөөд далайн түвшнээс 100 метр өндөр.