Rezime atik la:  Kontinan Amerik di Nò ak Amerik di Sid yo te vin ansanm pi bonè pase sa yo te panse anvan, dapre chèchè ki te jwenn prèv nan depo wòch ki soti nan rivyè ansyen nan Kolonbi nan pon tè ki te konekte mas tè ki te izole depi lontan yo. De kontinan yo lye nan Panama, men te gen yon deba sou lè sa a pon peyi premye parèt, ak pifò ekspè mete fòmasyon li nan apeprè 3 milyon ane de sa. Nouvo etid la, ki te pibliye nan Jedi nan jounal Syans, prezante prèv ke pon tè Panama a te fòme omwen 10 milyon ane pi bonè. Anvan Istm Panama a te leve soti nan lanmè a akoz aksyon tektonik ak vòlkanik, Chemen Marin Amerik Santral la te konekte Atlantik la ak Pasifik la kòm yon sèl gwo oseyan. Diferan kontinan yo, ki chita sou plak gwo ki sanble ak moso devinèt jigsaw glise sou manto Latè a, yo te tou dousman deplase atravè glòb la pandan istwa planèt la. Yo te separe, drifted ak rantre nan anpil fwa nan yon pwosesis yo rele plak tektonik. Amerik di Sid te vin tounen yon tè izole lè li te separe de Lafrik. Menm jan an tou, Amerik di Nò te separe de Ewòp e li te sou yon kou kolizyon piti piti ak Amerik di Sid. Jiska lè sa a, te gen yon kanal dlo fon ki te rele Chemen lanmè Amerik Santral la ki te separe kontinan yo. Chèchè yo baze estimasyon yo sou prezans ti grenn nan yon mineral ki rele zirkon dekouvwi nan wòch fondamantal rivyè ansyen nan nò Kolonbi ki te orijine nan Panama e ki te 13 milyon a 15 milyon ane fin vye granmoun. Grenn sa yo te sijere pon tè a dwe te egziste nan moman sa a, yo te di. 'Nou diskite ke yon pon, petèt yon pon pasajè, te prezan depi 13 a 15 milyon ane de sa,' te di jeolog Camilo Montes nan Universidad de los Andes nan Bogota, ki te dirije etid la. 'Bann pi piti pase apeprè 13 a 15 milyon ane gen anpil grenn zirkon ak yon laj tipikman Panameyen,' Montes te di. 'Pi gran kabann pa fè sa. 'Nou panse sa yo zircons te depoze pa rivyè koule soti nan Istm nan Panama lè li te docked nan Amerik di Sid, prèske...
Chèchè yo te deja kwè ke kontinan yo te konekte 3 milyon ane de sa. Chanèl dlo fon yo rele Santral Ameriken Seaway separe kontinan yo.