Rezime atik la:  (CNN) pi gwo ak pi pwisan eksperyans fizik nan mond lan ap pran plas jan ou li sa a. Gwo kolizyon an Hadron (LHC), yon akseleratè patikil ak pi gwo machin nan mond lan, se pare pou aksyon apre yon fèmen de ane. Aprè pwoblèm ki te retade rdemare nan mwa mas, syantis yo nan Òganizasyon Ewopeyen an pou Rechèch Nikleyè (CERN) te konplete tès final yo, sa ki te pèmèt premye reyon yo kòmanse sikile Dimanch andedan bag 27 kilomèt LHC la. "Operasyon akseleratè pou benefis nan kominote fizik la se sa CERN la pou", CERN Direktè Jeneral Rolf Heuer te di sou sit entènèt òganizasyon an. "Jodi a, kè CERN la bat yon lòt fwa ankò nan ritm LHC la". LHC a jenere jiska 600 milyon patikil pou chak dezyèm, ak yon gwo bout bwa sikile pou 10 èdtan, vwayaje plis pase 6 milya dola mil (plis pase 10 milya dola kilomèt) - distans ki soti nan Latè Neptun ak tounen ankò. Nan vitès ki pwèske vitès limyè, yon pwoton nan LHC a fè 11,245 sikui pou chak dezyèm. Li te pran dè milye de syantis, enjenyè ak teknisyen dè dekad pou envante ak bati akseleratè patikil la, ki te chita nan yon tinèl ant Lake Geneva ak chenn mòn Jura a. Objektif pwojè a long se yo rkree kondisyon yo ki te egziste moman apre "Big Bang la" - teyori syantifik la te di yo eksplike kreyasyon an nan linivè a. Pa replike dansite enèji ak tanperati, syantis espere dekouvri kijan linivè a te evolye. Kouran nou, limite, konesans ki baze sou sa yo rele modèl la estanda nan fizik patikil. "Men nou konnen ke modèl sa a pa konplè", Dr Mike Lamont, lidè gwoup operasyon nan LHC, te di CNN nan mwa mas. Kesyon ki rete yo gen ladan yo orijin mas la ak rezon ki fè kèk patikil yo trè lou, pandan ke lòt yo pa gen okenn mas ditou; yon deskripsyon inifye nan tout fòs fondamantal yo tankou gravite; ak dekouvri matyè nwa ak enèji nwa, depi matyè vizib kont pou sèlman 4 pousan nan linivè a. LHC a kapab tou kesyon lide ke linivè a se...
Gwo kolizyon Hadron an (LHC) kòmanse ankò apre yon arè de ane. Relanse a te retade nan mwa mas.