Ekde la malfrua Mezepoko, en la 15-a kaj 16-a jarcentoj, Portugalio pliiĝis al la statuso de mondpotenco dum la "Aĝo de Malkovroj" de Eŭropo, kiam ĝi konstruis vastan imperion, inkluzive de posedaĵoj en Sudameriko, Afriko, Azio kaj Oceanio. Dum la venontaj du jarcentoj, Portugalio konservis la plej multajn el siaj kolonioj, sed iom post iom perdis multon da sia riĉeco kaj statuso kiam la nederlandanoj, angloj kaj francoj prenis kreskantan parton de la spic- kaj sklavkomerco ĉirkaŭante aŭ konkerante la vaste disigitajn portugalajn komercstaciojn kaj teritoriojn. Signoj de milita malkresko komenciĝis per du katastrofaj bataloj: la Batalo de Alcácer Quibir
Portugalio tiam estis en malkomforta dinastia unio kun Hispanio kaj kontribuis ŝipojn al la hispana invada floto. La lando estis plue malfortigita per la detruo de granda parto de sia ĉefurbo en tertremo en 1755, okupo dum la Napoleonaj Militoj kaj la perdo de sia plej granda kolonio, Brazilo, en 1822. Ekde la mezo de la 19-a jarcento ĝis la malfruaj 1950-aj jaroj, preskaŭ du el la plej gravaj ekonomioj de la mondo estis konstruitaj sur la baza nivelo.