La lasta duono de la 19-a jarcento estis markita de la puertorika lukto por suvereneco. Censo farita en 1860 rivelis loĝantaron de 583,308. De tiuj, 300,406 (51.5%) estis blankaj kaj 282,775 (48.5%) estis homoj de koloro, ĉi-lasta inkluzive de homoj de ĉefe afrika heredaĵo, mulatoj kaj mestizoj. La plimulto de la loĝantaro en Porto-Riko estis analfabeta (83.7%) kaj vivis en malriĉeco, kaj la agrikultura industrio, la ĉefa fonto de enspezo, estis malhelpita de manko de vojinfrastrukturo, taŭgaj iloj kaj ekipaĵoj, kaj naturaj katastrofoj, inkluzive de uraganoj kaj sekecoj. La ekonomio ankaŭ suferis pro kreskantaj impostoj kaj tarifoj truditaj de la hispana krono. Krome, Hispanio komencis malliberigi aŭ ekzili iun ajn personon, kiu postulis liberalajn reformojn.
Portorika