De Sovjetcontrole over het Oostblok werd voor het eerst getest door de staatsgreep in Tsjecho-Slowakije in 1948 en de Tito-Stalin-splitsing over de leiding van de Volksrepubliek Joegoslavië, de Chinese Communistische Revolutie (1949) en de Chinese deelname aan de Koreaanse Oorlog. Na de dood van Stalin in 1953 eindigde de Koreaanse Oorlog met de Conferentie van Genève in 1954. In Europa veroorzaakte het anti-Sovjetgevoel de Oost-Duitse opstand van 1953
Ik weet het. Het uiteenvallen van het Oostblok wordt vaak toegeschreven aan Nikita Chroesjtsjov's anti-stalinistische toespraak "Over de persoonlijkheidscultus en de gevolgen ervan" in 1956. Deze toespraak was een factor in de Hongaarse Revolutie van 1956, die door de Sovjet-Unie werd onderdrukt. De Sino-Sovjet-splitsing gaf Noord-Korea en Noord-Vietnam meer onafhankelijkheid van beide en faciliteerde de Albanese-Sovjet-splitsing. De Cubaanse Raketcrisis beschermde de Cubaanse Revolutie tegen terugval door de Verenigde Staten, maar Fidel Castro werd daarna steeds onafhankelijker van de Sovjet-invloed, vooral tijdens de Cubaanse interventie in Angola in 1975. In 1975 gaf de communistische overwinning in het voormalige Franse Indochina na het einde van de Vietnamoorlog het Oostblok hernieuwd vertrouwen nadat het was uitgebroken door de invasie van Tsjecho-Slowakije in 1968 door de Sovjetleider Leonid Brezhnev om de Praagse Lente te onderdrukken. Dit leidde ertoe dat de Volksrepubliek Albanië zich terugtrok uit het Warschaupact en zich kortstondig aanpaste aan het China van Mao Zedong tot de Chinees-Albanees splitsing.