De James River Squadron werd opgericht kort na de afscheiding van Virginia tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog. Het squadron maakte deel uit van de Virginia Navy voordat het werd overgedragen aan de Confederate States Navy. Het squadron is het meest opmerkelijk vanwege zijn rol bij het patrouilleren van de James River, die de belangrijkste waterweg was naar de hoofdstad van de Confederatie, Richmond. Het had twee fasen: vroege oorlog, toen het voornamelijk bestond uit houten schepen (naast de beroemde CSS "Virginia") die eindigde met de Slag bij Drewry's Bluff
op 15 mei 1862; en zijn latere gepantserde samenstelling met het vlaggenschip CSS "Virginia II".