De "porteños" verknalde hun poging om de controle over Paraguay uit te breiden door José Espínola y Peña als hun woordvoerder in Asunción te kiezen. Espínola was "misschien de meest gehate Paraguayees van zijn tijd", in de woorden van historicus John Hoyt Williams. De ontvangst van Espínola in Asunción was minder dan hartelijk, deels omdat hij nauw verbonden was met het roofzuchtige beleid van de ex-gouverneur, Lázaro de Rivera, die honderden van zijn burgers willekeurig had neergeschoten totdat hij in 1805 van zijn ambt werd gedwongen. Bijna ontsnapt aan een periode van ballingschap in het uiterste noorden van Paraguay, vluchtte Espínola terug naar Buenos Aires en loog over de omvang van de "porteño" steun in Paraguay, waardoor de Buenos Aires "cabildo" een even rampzalige zet te maken. In een poging de kwestie met geweld op te lossen, stuurde de "cabildo" 1.100 troepen onder bevel van generaal Manuel Belgrano om Asunción te onderwerpen. De Paraguayaanse troepen sloegen de "porteños" bij Paraguarí hard aan
en Tacuarí. Officieren van beide legers verbroederden zich echter openlijk tijdens de campagne. Door deze contacten kwamen de Paraguayen tot het besef dat de Spaanse overheersing in Zuid-Amerika ten einde liep en dat zij, en niet de Spanjaarden, de werkelijke macht hadden.