Jaruzelski werd de eerste secretaris van de Poolse Verenigde Arbeiderspartij en leider van Polen na de korte termijn van een jaar van Stanisław Kania. Kania's voorganger, Edward Gierek, liet Polen zwaar in de schulden zitten door leningen van buitenlandse schuldeisers te accepteren en de economie van het land stortte bijna in toen Jaruzelski staatshoofd werd. Toen Polen op het punt stond insolventie te ondergaan, werd rantsoenering afgedwongen vanwege tekorten aan basisgoederen, wat alleen maar bijdroeg aan de gespannen sociale en politieke situatie. De achteruitgang van de levens- en arbeidsomstandigheden veroorzaakte woede onder de massa's en versterkte het anti-communistische sentiment; de Solidarnosc-beweging kreeg ook steun, wat het Poolse Centraal Comité en de Sovjet-Unie verontruste, die Solidarnosc als een bedreiging voor het Warschaupact zagen. Vrees voor een Sovjet-interventie zoals die in Hongarije (1956) en Tsjecho-Slowakije (1968)
Jaruzelski legde op 13 december 1981 de staat van beleg in Polen op om de anti-communistische oppositie te verpletteren. De militaire junta, de avondklok en de reisbeperkingen duurden tot 22 juli 1983.