De relatie van Iwan Katz met de partij verslechterde de komende jaren. Zijn openhartige benadering herinnerde Walter Ulbricht en andere partij-koppels van dezelfde generatie als de leider aan de reden waarom Katz in 1926 uit de partij was gesloten. Hij was openlijk kritisch over de twaalf maanden durende Sovjet blokkade van Berlijn.
In de eerste plaats heeft de heer De Clercq het verslag van de Commissie over de economische en monetaire unie, dat hij in juni 1948 heeft opgesteld, met zijn collega-delegaten op een regionale partijconferentie in Zehlendorf aan het eind van het jaar op een krachtige manier gedeeld en ook van de gelegenheid gebruik gemaakt om een aanval te lanceren op het laatste "tweejarenplan" van de regering. Tegen die tijd was Katz, als gevolg van zijn pas herontdekte eetlust voor oppositie, "onder onderzoek van de partij". Op 21 december 1948 werd de man die in maart 1933 door de Hitlerregering uit zijn ambt was gezet, voor de tweede keer uit zijn ambt gezet, ditmaal door de Ulbrichtregering, een nieuw soort eenpartijdictatuur. De commentatoren zijn zich de ironie niet vergeten. Ongeveer elf weken later, op 14 maart 1949, nam Iwan Katz ontslag uit zijn partijlidmaatschap. Twee maanden later, op 12 mei 1949, trad hij weer toe tot de SPD.