Om de opstand echter met succes tegen te gaan, waren Basilius en zijn leidende minister, de "parakoimomenos" Basilius Lekapenos, gedwongen om de generaal Bardas Phokas de Jongere, de neef van keizer Nikephoros II, in 978 uit ballingschap terug te roepen en hem aan te stellen als bevelhebber van de oostelijke legers. Na zijn overwinning op Skleros begonnen Phokas en zijn aanhangers plannen om de keizer omver te werpen. Het conflict brak niet onmiddellijk uit, maar beide partijen vestigden zich in wat de historicus Mark Whittow een "koude oorlog" noemt. In 985 nam de keizer als eerste actie door een aantal oostelijke generaals die loyaal waren aan de Phokas-clan te ontslaan of te degraderen: Bardas Phokas zelf werd gedegradeerd tot "doux" van Antiochië en Eustathios Maleinos werd uit het leger ontslagen. In 986, echter, na de vernederende nederlaag van Basilius zelf door de Bulgaren bij de poorten van Trajanus
en de terugkeer van Skleros uit ballingschap in Bagdad, werd de keizer gedwongen om Bardas Phokas opnieuw aan te stellen als opperbevelhebber van het Oosten. Phokas lokte Skleros al snel in een vergadering en plaatste hem onder arrest, maar nu was het beslissende conflict over de troon onvermijdelijk: op 15 augustus of 14 september 987, in het huis van Maleinos in het Charsianon-thema, riepen de verzamelde leidende aristocratische families Phokas tot keizer uit.