27 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਇਸ ਬੈਠਕ ਤੋਂ ਦੋਹਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਧਰਨ ਦੀਆਂ ਕਾਫ਼ੀ ਉਮੀਦਾਂ ਪ੍ਰਗਟਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਬੈਠਕ ਬਾਰੇ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਦੂਸਰੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।

ਦੋਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਚਾਰ ਤੇ ਲੱਗੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦੋਂ ਪਾਰ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੂਜੇ ਦੇਸ ਦੇ ਸਰੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਗੁਬਾਰੇ ਤੇ ਕਿਤਾਬਚੇ

ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸੰਗਠਨ ਛਪੀ ਹੋਈਆਂ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਤਾਬਚਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦੂਸਰੇ ਦੇਸ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸੁਨੇਹੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਰਹੱਦੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਗੁਬਾਰਿਆਂ ਵਰਗੇ ਅਨੋਖੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹੈ।

ਪਿਉਂਗਯੈਂਗ ਵਿਰੋਧੀ ਸੰਗਠਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਡਿਫੈਕਟਰਾਂ (ਵਿਰੋਧੀ ਦੇਸ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਛੱਡਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ) ਦੁਆਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ (ਕਿੰਮ ਯੋਂਗ-

ਉਨ ਵਾਲਾ) ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵੱਲ ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਰਾਜ ਵਿਰੁਧ ਗੁਬਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ਹੈ।

2015 ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਕਿਤਾਬਚੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵੱਲ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਕ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਜੰਗੀ ' ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸਰਹੱਦੋਂ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਿਤਾਬਚਿਆਂ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵੱਲੋਂ ਆਲੋਚਨਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਿਉਂਗਯਾਂਗ ਪੱਖੀ ਕਿਤਾਬਚੇ ਵੀ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ 

ਕਿਤਾਬਚੇ ਸਿਓਲ (ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ)ਵਿਖੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।

ਰੇਡੀਓ ਅਤੇ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ:

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਰੇਡੀਓ ਸੇਵਾ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਉਂਗਯਾਂਗ ਦੇਸ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਨੇਹੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸਾਣਕਰਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਖਿੜਕੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਰੇਡੀਓ ਸਰਕਾਰੀ ਫਰੀਕੁਏਂਸੀਆਂ ਤੇ ਟਿਊਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਰੇਡੀਓ ਚੈਨਲਾਂ ਨੂੰ ਜਾਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫੇਰ ਵੀ ਰੇਡੀਓ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਚੈਨਲ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਸੁਣ ਹੀ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਰੇਡੀਓ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੀਅਨ ਬ੍ਰਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਸਿਸਟਮ (ਕੇਬੀਸੀ), ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਜਿਵੇਂ ਬੀਬੀਸੀ ਕੋਰੀਅਨ, ਰੇਡੀਓ ਫਰੀ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਵੁਆਇਸ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕੋਰੀਅਨ 

ਸੇਵਾ, ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਡਿਫੈਕਟਰ ਵੀ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ- 'ਫਰੀ ਨਾਰਥ ਕੋਰੀਆ ਰੇਡੀਓ' ਅਤੇ 'ਨਾਰਥ ਕੋਰੀਆ ਰਿਫੌਰਮ ਰੇਡੀਓ'।

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵੀ ਚੋਣਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਾਹਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੱਕ ਰੇਡੀਓ ਪ੍ਰਸਾਰਣਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ।


ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਲਾਊਡ ਸਪੀਕਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੱਲਾਂ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?