ਹਥਲੇ ਪਰਸੰਗ ਵਿਚ ਜਿਸ ਤੰਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਉਸ ਦੀ ਤਜਵੀਜ ਵੀ ਸਾਲ 2018 ਵਿਚ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਹੀ ਵੱਲੋਂ ਆਈ ਸੀ। ਇਹ ਤੰਤਰ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਈਬਰ ਕਰਾਈਮ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ’ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ‘ਆਈ 4 ਸੀ’ ਦਾ ਛੋਟਾ ਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ‘ਇਸਾਕਕੋਸ’ ਤੰਤਰ (ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਈਬਰ ਕਰਾਈਮ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ) ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਇਸ ਤੰਤਰ ਤਹਿਤ ਬਹੁਤ ਵਿਆਪਕ ਢਾਂਚਾ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਹਨ। ਉਸ ਵਿਚੋਂ ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੇ ਕਾਰਜਾਂ ਬਾਰੇ ਇਥੇ ਜਰੂਰ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਨਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ‘ਇਸਾਕਕੋਸ’ ਤੰਤਰ ਤਹਿਤ ‘ਬਿਜਾਲੀ ਮੁਖਬਰੀ ਵਾਸਤੇ ਤਾਣਾਬਾਣਾ’ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਾਈਬਰ ਕਰਾਈਮ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਪੋਰਟਲ’ (ਨੈਸਾਕਰਿਪੋ ਤੰਤਰ) ਉੱਤੇ ‘ਸਾਈਬਰ ਵਲੰਟੀਅਰ’ ਦਰਜ਼ (ਰਜਿਸਟਰ) ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਬਿਜਾਲ (ਇੰਟਰਨੈਟ) ਉੱਤੇ ਪੈਣਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਾਰੇ ਮੁਖਬਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਿਹਨਾ ਮੁਖਬਰੀ (ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ) ਲਈ “ਗੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਸਮਗਰਮੀ” ਦੀਆਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੈਸਾਕਰਿਪੋ ਤੰਤਰ ਦੇ ਬਿਜਾਲ ਮੰਚ (ਵੈਬਸਾਈਟ) ਉੱਤੇ ਪਾਈ ਹੈ। ਇਹਨਾ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ:

ੳ) ‘ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਬਚਾਅ (ਡਿਫੈਂਸ)’ਦੇ ਖਿਲਾਫ;
ਅ) ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ (ਸਕਿਊਰਟੀ) ਦੇ ਖਿਲਾਫ;
ੲ) ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਏਕਤਾ, ਅਖੰਡਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੇ ਖਿਲਾਫ;
ਸ) ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ;
ਹ) ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਬੰਧ (ਪਬਲਿਕ ਆਰਡਰ) ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ
ਕ) ਫਿਰਕੂ ਸਦਭਾਨਵਾ (ਕਮਿਊਨਕ ਹਾਰਮੋਨੀ) ਨੂੰ ਵਿਗਾੜਨ ਵਾਲੀ ਸਮੱਗਰੀ/ਜਾਣਕਾਰੀ

ਪ੍ਰਸ਼ਨ :  ‘ਇਸਾਕਕੋਸ’ ਤੰਤਰ ਕੀ ਹੈ ?
ਉੱਤਰ : ਇਹ ਤੰਤਰ ‘ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਈਬਰ ਕਰਾਈਮ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ’ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਚ ‘ਆਈ 4 ਸੀ’ ਦਾ ਛੋਟਾ ਨਾਮ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ‘ਇਸਾਕਕੋਸ’ ਤੰਤਰ (ਇੰਡੀਅਨ ਸਾਈਬਰ ਕਰਾਈਮ ਕੋਆਰਡੀਨੇਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ) ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।