ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਕਿੱਥੇ, ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿਉਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈਆਂ ?
ਇਤਿਹਾਸ  – ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ 776 ਈ: ਪੂ: ਵਿਚ ਯੂਨਾਨ ਦੇ ਉਲੰਪੀਆ ਨਾਮੀ ਨਗਰ ਵਿਚ ਆਰੰਭ ਹੋਈਆਂ । ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਕਰਨ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਇਫਿਟਸ ਅਤੇ ਕਲਾਉਸਥੈਨੀਥ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਅਗਸਤ ਅਤੇ ਸਤੰਬਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੁੰਨਿਆਂ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਰੰਭ ਹੋਈਆਂ । ਪਹਿਲੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂ ਦਾ | ਨਾਂ ਕੋਰਬਸ ਸੀ । ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਹਰ ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ । 394 ਈ: ਪੂ: ਵਿਚ ਰੋਮ ਸਮਰਾਟ ਥੀਓਡੀਸੀਅਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ । ਉਲੰਪੀਆ ਨਗਰ ਏਲਿਸ ਨਦੀ ਦੇ ਤੱਟ ‘ਤੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ । 

ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰ ਸੀ 1100 ਈ: ਪੂ: ਵਿਚ ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਗਾ ਬਣ ਗਈ ਜਿਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਮੰਦਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੀ । ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯੂਨਾਨ ਵਿਚ ਲੜਾਈਆਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ । ਉਲੰਪੀਆ ਨਗਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੀ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ | ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ । ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਯੂਨਾਨੀ ਦੇਵਤਾ ਜੀਅਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ ।

ਖੇਡਾਂ – ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੌੜ  ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ । ਇਹ ਲਗਪਗ 100 ਗਜ਼ ਲੰਬੀਆਂ ਸਨ । 724 ਈ: ਪੂ: ਵਿਚ 400 | ਗਜ਼ ਦੀ ਦੌੜ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । ਪੰਦਰਵੀਆਂ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਮੀਲ ਦੀ ਦੌੜ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ । 18ਵੀਂ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿਚ ਪੈਂਟਾਥਲੋਨ  ਸ਼ੁਰੂ | ਕੀਤੀ ਗਈ । ਇਸ ਵਿਚ ਲੰਮੀ ਛਾਲ, ਦੋ ਸੌ ਗਜ਼ ਦੀ ਦੌੜ, ਨੇਜ਼ਾ ਸੁੱਟਣਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ | ਪੰਜ ਖੇਡਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ । 25ਵੀਂ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿਚ ਰੱਥ ਦੌੜ  ਅਤੇ |30ਵੀਂ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿਚ ਮੁੱਕੇਬਾਜ਼ੀ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਖੇਡਾਂ, ਕੁਸ਼ਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੈਕਪ੍ਰੀਅਮ ਆਦਿ ਖੇਡਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ । ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਦਿਨ ਤਕ ਚਲਦੀਆਂ ਸਨ । | ਪਹਿਲਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ।

ਇਨਾਮ  – ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਜੇਤੂਆਂ ਨੂੰ ਖੂਬ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ । ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੀਅਸ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾ ਕੇ ਜੈਤਨ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਤੇ ਭੇਂਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ । ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਜੇਤੂ | ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੇ ਸਨ । ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ । ਜੇਤੂਆਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਾਜਾ | ਵਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਛੱਡ ਆਉਂਦੇ ਸਨ । ਜੇਤੂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਤੇ ਦੇਸ਼ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਸਭ ਯੂਨਾਨੀ ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਹਾਰਦਿਕ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ।

ਸਮਾਪਤੀ – ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਹੁੰਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਭਾਗ ਲੈਣਾ ਆਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ । ਰੋਮਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਯੂਨਾਨ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਹਨਾਂ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪੁੱਜੀ । ਕਈ ਕਿੱਤਾਕਾਰ ਖਿਡਾਰੀ ਇਹਨਾਂ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲੱਗੇ । ਇਸ | ਨਾਲ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਬੁਰਾਈਆਂ ਘਰ ਕਰ ਗਈਆਂ । ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ ਥੀਓਜੀਸੀਅਸ ਦੇ | ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ 394 ਈ: ਪੂ: ਵਿਚ ਇਹ ਖੇਡਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ । 395 ਈ: ਪੂ: ਵਿਚ ਜੀਅਸ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਬੁੱਤ ਵੀ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ । ਓਲੰਪਿਕ ਨਗਰ ਦੀ ਰੌਣਕ ਖ਼ਤਮ | ਹੋ ਗਈ । ਰੋਮਨ ਸਮਰਾਟ ਥੀਓਡੀਸੀਅਸ ਦੁਜੇ ਨੇ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਤਕ ਓਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਓਲੰਪਿਕ ਨਗਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੀ ਮਿਟ ਗਏ ।’