ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ : ਵਾਰ ੧ ਪਉੜੀ ੩੦ ਪੰ. ੧
ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੁਰਦਸ਼ਾ
ਕਲਿ ਆਈ ਕੁਤੇ ਮੁਹੀ ਖਾਜੁ ਹੋਇਆ ਮੁਰਦਾਰ ਗੁਸਾਈ।

ਰਾਜੇ ਪਾਪ ਕਮਾਵਦੇ ਉਲਟੀ ਵਾੜ ਖੇਤ ਕਉ ਖਾਈ।

ਪਰਜਾ ਅੰਧੀ ਗਿਆਨ ਬਿਨੁ ਕੂੜੁ ਕੁਸਤਿ ਮੁਖਹੁ ਆਲਾਈ।

ਚੇਲੇ ਸਾਜ ਵਜਾਇਦੇ ਨਚਨਿ ਗੁਰੂ ਬਹੁਤੁ ਬਿਧਿ ਭਾਈ

ਸੇਵਕ ਬੈਠਨਿ ਘਰਾ ਵਿਚਿ ਗੁਰ ਉਠਿ ਘਰੀ ਤਿਨਾੜੇ ਜਾਈ।

ਕਾਜੀ ਹੋਏ ਰਿਸਵਤੀ ਵਢੀ ਲੈ ਕੈ ਹਕ ਗਵਾਈ।

ਇਸਤ੍ਰੀ ਪੁਰਖੈ ਦਾਮ ਹਿਤੁ ਭਾਵੈ ਆਇ ਕਿਥਾਊ ਜਾਈ।

ਵਰਤਿਆ ਪਾਪ ਸਭਸ ਜਗ ਮਾਂਹੀ ॥੩੦॥
ਹੇ ਹਰੀ! ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਕੁੱਤੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲਈ ਭਾਲਦਾ ਹੈ।

ਰਾਜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਰਾਖੀ ਵਾੜ ਹੀ ਖੇਤ ਨੂੰ (ਫਸਲ) ਖਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।

ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਸੱਖਣੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਲੋਕ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਗੁਰੂ ਚੇਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਜਾਈਆਂ ਧੁਨਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹਨ।

ਹੁਣ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਘਰ ਬੈਠੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।

ਕਾਜ਼ੀ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਉੱਚਾ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਅਹੁਦਾ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਆਦਮੀ ਅਤੇ ਔਰਤ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਉਣ।

ਪਾਪ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।