ਵਾਰਾਂ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ : ਵਾਰ ੧ ਪਉੜੀ ੨੬ ਪੰ. ੧
ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ
ਜਤੀ ਸਤੀ ਚਿਰੁਜੀਵਣੇ ਸਾਧਿਕ ਸਿਧ ਨਾਥ ਗੁਰੁ ਚੇਲੇ।

ਦੇਵੀ ਦੇਵ ਰਿਖੀਸੁਰਾ ਭੈਰਉ ਖੇਤ੍ਰਪਾਲਿ ਬਹੁ ਮੇਲੇ।

ਗਣ ਗੰਧਰਬ ਅਪਸਰਾ ਕਿੰਨਰ ਜਖ ਚਲਿਤਿ ਬਹੁ ਖੇਲੇ।

ਰਾਕਸਿ ਦਾਨੋ ਦੈਤ ਲਖ ਅੰਦਰਿ ਦੂਜਾ ਭਾਉ ਦੁਹੇਲੇ।

ਹਉਮੈ ਅੰਦਰਿ ਸਭਿ ਕੋ ਡੁਬੇ ਗੁਰੂ ਸਣੇ ਬਹੁ ਚੇਲੇ।

ਗੁਰਮੁਖਿ ਕੋਇ ਨ ਦਿਸਈ ਢੂੰਡੇ ਤੀਰਥਿ ਜਾਤ੍ਰੀ ਮੇਲੇ।

ਡਿਠੇ ਹਿੰਦੂ ਤੁਰਕਿ ਸਭਿ ਪੀਰ ਪੈਕੰਬਰਿ ਕਉਮਿ ਕਤੇਲੇ।

ਅੰਧੀ ਅੰਧੇ ਖੂਹੇ ਠੇਲੇ ॥੨੬॥
ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤਪੱਸਵੀ, ਅਮਰ ਲੰਗਰ, ਸਿੱਧ, ਨਾਥ ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਸਿੱਖਿਆ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਸਨ।

ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੇਵਤੇ, ਮੁਨੀਆਂ, ਭੈਰਵ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੱਖਿਅਕ ਸਨ।

ਗਣਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਪਰੀਆਂ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਕਈ ਡਰਾਮੇ ਅਤੇ ਡਰਾਮੇ ਰਚੇ ਗਏ।

ਰਾਕਸ਼ਸ, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਵੈਤ-ਭਾਵ ਦੇ ਪੰਜੇ ਵਿੱਚ ਸਨ।

ਸਾਰੇ ਹਉਮੈ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਸਿਖਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਸਮੇਤ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਸਨ।

ਮਿੰਟਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਗੁਰੂ-ਮੁਖੀ ਕਿਧਰੇ ਨਹੀਂ ਲੱਭੇ।

ਹਿੰਦੂਆਂ ਅਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਪਰਦਾਵਾਂ, ਪੀਰਾਂ, ਪੈਗੰਬਰਾਂ ਨੂੰ (ਬਾਬੇ ਨਾਨਕ ਦੇ) ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ।

ਅੰਨ੍ਹੇ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਰਹੇ ਸਨ।