ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਪੰਜਾਬੀ ਮੂਲ ਦੀ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ ਮੀਨਾ ਰਾਜਪੂਤ ਦਾ। 

ਇਹ ਪੰਜਾਬਣ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਗਠਨ ਗ੍ਰੀਨਪੀਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖ਼ਾਤਰ ਸਰਗਰਮ ਹੈ। 

ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮੀਨਾ ਗ੍ਰੀਨਪੀਸ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼-ਭਾਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਇਸ ਮੁਟਿਆਰ ਦੇ ਮਾਪੇ ਪੰਜਾਬੀ ਹਨ। 

ਅਰਚਨਾ ਪੁਸ਼ਪੇਂਦਰ ਤੇ ਸੁਨੀਲ ਕਟਾਰੀਆ ਫੇਸਬੁੱਕ ਲਾਈਵ ਦੌਰਾਨ ਮੀਨਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

ਮੀਨਾ ਰਾਜਪੂਤ ਨਾਲ ਸਪੈਸ਼ਲ ਫੇਸਬੁੱਕ ਲਾਈਵ ਦੌਰਾਨ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸੁਨੀਲ ਕਟਾਰੀਆ ਤੇ ਅਰਚਨਾ ਪੁਸ਼ਪੇਂਦਰ ਨੇ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਾਲੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਕਸਦ?

ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਮਕਸਦ ਬਾਰੇ ਮੀਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਾਲੇ ਹਾਂ।''

''ਐਂਟਾਰਕਟਿਕਾ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਬੇਹੱਦ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹੈ।'' 

''ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਉਦਯੋਗ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਗ਼ਲਤ ਗੱਲ ਹੈ।''

''ਵਿਆਹ, ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣਾ ਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ''।

ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਘਬਰਾਉਂਦੀ ਸਗੋਂ ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।''

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਲੱਭ ਲਓ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੰਜਾਬੀ ਮੁੰਡਾ, ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਮਿਲਿਆ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਘਬਰਾਉਂਦੀ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ''

''ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਡਰ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਦਰਅਸਲ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਨਿੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਹੈ।'' 

''ਮੈਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜਾ ਕੇ ਕੁਝ ਕਰੋ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕਰੋ।''

''ਵਿਆਹ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣਾ ਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ।'' 

''ਵਿਆਹ, ਰੋਟੀ ਬਣਾਉਣਾ ਤੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

''ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜਵਾਨ ਹੋਈ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸੁਪਨਾ ਸੀ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ।'' 

''ਸੋ ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਹ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।''

ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਾਲੇ ਅਸਲ 'ਚ ਤੁਸੀਂ ਕਰਦੇ ਕੀ ਹੋ?

ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਮੀਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਗਰੀਨਪੀਸ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠ ਕੇ ਨਾਸ਼ਤਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਫਿਰ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।''

''9 ਵਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਸ 'ਚ ਖੋਜ ਤੇ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।''

''ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ 'ਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਪਰ ਦਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰਿਹਾ''।

ਇੰਗਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਮੀਨਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ''ਮੈਂ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ 'ਚ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਸਾਡੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਹੀ ਸਨ ਤੇ ਸਾਡਾ ਇੱਕਲਾ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਸੀ।''

''ਮੈਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੀ ਵੱਡੀ ਹੋਈ ਹਾਂ ਪਰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਰਿਹਾ।''

''ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦਿੱਲੀ ਰਹੀ ਤੇ ਪਿਤਾ ਕੀਨੀਆ ਰਹੇ ਤੇ ਫਿਰ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਆ ਗਏ।'' 

ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਗਲੈਂਡ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੋ ਗਿਆ। 

ਮੀਨਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਡਾਕਟਰ, ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਜਾਂ ਵਕੀਲ ਬਣ ਜਾਓ ਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਓ, ਰੋਟੀ-ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਾਓ।

ਖਾਣੇ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਚਾਅ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੀਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਾਪਿਸ ਲੰਡਨ ਆਵਾਂਗੀ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਛੋਲੇ ਤੇ ਰਾਜਮਾਂ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਾਉਣਗੇ।''

ਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ।

ਘਰ ਤੇ ਮਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਮੀਨਾ ਰਾਜਪੂਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਹਰ ਦਿਨ ਮੈਨੂੰ ਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਥ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।''

ਮੀਨਾ ਦੀ ਮਾਂ ਆਸ਼ਾ।

''ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ 'ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।'' 

''ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਦੀ ਹਾਂ, ਮਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹਾਂ।''

''ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਰੱਖੋ''।

ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਤੀ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਬਤ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਕੰਮ ਇਨਾਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ।'' 