Whakaotihia te rerenga e whai ake nei: Ko Matthew o Edessa (te haurua tuarua o te rautau 11th<unk>1144) he kaituhi hitori Armenia mai i Edessa Ko tana hitori "Chronicle" e hipoki ana i te haurua tuatahi o te rautau 9th tae atu ki te haurua tuarua o te 12th. E toru ngā wāhanga o te mahi. Ko te wāhanga tuatahi e pā ana ki te wā 951<unk>1051. Ko te tuarua e pa ana ki te 1051<unk>1101, ko te tuatoru e pa ana ki te 1129, me etahi rauemi tae atu ki te 1136 tera pea i mahia e tetahi hoa mahi. Ahakoa ko nga waahanga tuatahi e rua he hitori whanui mo nga mahi Byzantine me Caucusus, ko te wahanga tuatoru e aro nui ana ki a Edessa me ona taiao. E rua ngā wāhanga o te Chronicle kua tino aro atu. Ko te tuatahi he reta mai i te emepara a John I Tzmiiskes ki te kingi Ashot III o Armenia i te 975 a ko te tuarua he korero mai i te kingi whakaraua a Gagik II o Armenia ki a Constantine X Doukas i muri i te 1045 mo te rereketanga o nga whare karakia Kariki me Armenia. I haere tonu te mahi i muri i tona matenga, i whakaponohia i te wa o te
te whakapae o Edessa, e Gregory te tohunga. (RHC Ar., Volume 1, Runc. Vol I, wh. 335<unk>336, 349, Runc. Putanga II, wh. 483)