Whakarāpopototia te tuhinga:  He wā māharahara tēnei, kua hīkoi ki te wā mō te 100 miriona tau. Kua kitea e nga kaipūtaiao te tohu tawhito rawa o te rauropi e tiaki ana i ana tamariki. E whakaatu ana te pākura i tētahi kōtiro kōtiro wahine e hū ana i te waiu, e mau tonu ana i roto i te amipere, e mau ana i ōna kōtiro hou me ōna hua manu i runga i tōna kopu. Ko te āhua o te pōro pīrangi i runga i te kopu o tēnei 100 miriona tau te pakeke o te pepeke ko Wathondra kotejai kei roto i ngā hua manu me ngā ngārara kua tīkina, ā, e whakaarohia ana koinei te tauira tuatahi o te tiaki mātua i roto i ngā pepeke kua kitea. Ko te kohuke, i kitea i roto i te maina i te rohe o Kachin o te raki o Myanmar, ka neke atu i te 50 miriona tau te roa o te taunakitanga tuuturu mo nga pepeke e tiaki ana i a raatau tamariki. E whakaarotia ana koinei tētahi o ngā tauira tuatahi o te tiaki mātua i kitea, ā, ka āwhina pea ki te whakamārama me pēhea i tīmata ai te puta mai. E kī ana ngā kaipūtaiao ka taea e ngā tipu te rongo i a rātau e kai ora ana <unk> ā, ka taea e ētahi te mōhio he aha te momo mea e whakaeke ana i a rātau. I kitea tēnei kitenga i muri i ngā whakamātautau i runga i te tipu Arabidopsis i kitea ai ka taea e ia te wehewehe i waenganui i ngā pepeke e kai ana i runga i te huarahi e kai ana, e hīkoi ana hoki. I whakamātauria e ngā kairangahau o te Whare Wānanga o Missouri tētahi rōpū Arabidopsis, he wāhanga o te hapū kāpeti, ki ngā kāpeti kāpeti kāpeti, me ngā rewharewha. Ka ngana ngā tipu ki te tiaki i a rātau anō mā te whakamahi i ngā tikanga rerekē, pēnei i te tuku i ngā reka reka me ngā kakara kino. Ko ēnei parenga e whakaaturia ana i roto i ō rātau ira. I runga anō i te tātari ira, i kitea e ngā pūtaiao ka taea e te tipu te mōhio ina e te tarutaru te ngū, ā, ka whakarato i tētahi tikanga parenga rerekē, i te mea ka kitea e ia he pepeke. He rerekē hoki ngā urupare iranga ki ia kutukutu, e whakaatu ana i te mōhio o te tipu he aha te mea e kai ana i a ia. Ko te Ahorangi Bo Wang, he kairangahau tawhito i te Whare Wananga o nga Pūtaiao o Haina nana i arahi te rangahau, i kii: 'Ko te tiaki i te paraoa pea he mea nui mo te hihi o nga pepeke, i puta i te mutunga o te Jurassic, i te wa o te Cretaceous tuatahi ranei i te wa o Mesozoic. 'Ahakoa ko te tātari...
Ko te pākiki-whakango-wai e kiia nei ko Wathondra kotejai i tiakina i roto i te amipere. I kitea te pepeke i roto i te maina i te rohe o Kachin, ki te raki o Myanmar. E whakaarohia ana koinei te tauira tuatahi o te tiaki matua i roto i nga pepeke kua kitea. E tūmanako ana ngā kaipūtaiao tērā pea ka whakamarama i te āhua o te whanaketanga o te tiaki mātua i ngā tamariki.