Whakaotihia te rerenga e whai ake nei: I te mutunga o te Pakanga Tuarua o te Ao, i kiia te taone he pa kaha, a ko te nuinga o te taupori taangata
i rere, i nekehia atu rānei, ā, tata ki te 4,000 ngā tāngata i kōwhiri ki te noho. I te tīmatanga o te tau 1945, ko Marienburg te waahi o nga pakanga nanakia ki te ope Whero, a tata tonu te whakangaromanga. I roa te pakanga tae noa ki te 9 o Poutu-te-rangi 1945. Whai muri i te hopu hoia o te taone e te ope Whero, ka ngaro te toenga o te taupori taangata; 1,840 nga tangata e ngaro ana. I te Pipiri 1945, i tukuna te taone ki nga mana Polani i tae mai ki te taone i te Paenga-whawha ka whakaingoa ano te taone ki tona ingoa Polani o naianei, Malbork. Ko te iwi Tiamana o Marienburg kihai i rere i peia. I whakangaromia ngā taonga hītori o te iwi kōrero Tiamana.