Sommarja l- artiklu:  Test ġdid li jistaʼ jidentifika jekk il- bnedmin tal- qedem li ilhom mejtin ilhomx ibatu mill- malarja jistaʼ jgħin lix- xjentisti jittraċċaw kif evolviet il- marda. L- arkeoloġisti fl- Università taʼ Yale f'New Haven, Connecticut, żviluppaw mod kif jiddijanjostikaw il- marda f'skeletti li għandhom eluf taʼ snin. Ix- xjentisti użaw din it- teknika biex jiżvelaw li t- trabi u t- trabi li nstabu f'ċimiterju f'villa Rumana tal- qedem fl- Italja kienu mietu bil- marda. Iċċekkja'l isfel għal video. Ix-xjentisti ħadmu l-mudullun tal-għadam minn kampjun ta'l-għadam biex ifittxu kristalli ta'molekula msejħa hemozoin li juru li l-persuna li l-għadam kien tagħha kienet infettata bil-parassita tal-malarja. Il- metodu issa jistaʼ jintuża biex jiġi rintraċċat it- tixrid tal- malarja lura għall- ewwel dehra tagħha fil- bnedmin billi jiġu eżaminati skeletti antiki oħra għal sinjali taʼ l- infezzjoni. Jamie Inwood, arkeologu fl-Università ta' Yale li mexxa t-tim ta' riċerka, qal: "Il-ġabra ta' dejta li nibnu b'dan se tkun rivoluzzjonarja biex tiġi stabbilita l-kurva epidemjoloġika għall-malarja fis-soċjetajiet tal-qedem. Il- tentattivi biex jiġi żviluppat vaċċin kontra l- malarja ġew frustrati minħabba n- natura varjabbli ħafna tal- parassita. Il- parassit għandu wkoll it- tendenza li jaħbi ruħu fiċ- ċelluli ħomor tad- demm, u b'hekk is- sistema immunitarja ma tkunx tistaʼ tagħrafha. Xjentisti fl- Istituti Nazzjonali tas- Saħħa taʼ l- Istati Uniti jsostnu li ħolqu vaċċin li jistaʼ jipproteġi kontra l- varjetajiet letali tal- malarja. Il- vaċċin, li ġie żviluppat minn kampjuni tad- demm meħuda minn tfal tat- Tanżanija li b'mod naturali huma reżistenti għall- marda, jaħdem billi jżomm il- parassiti li jikkawżaw il- maljerija fil- ċelluli ħomor tad- demm li jinfettaw. Ix- xjenzati identifikaw il- proteina PfSEA-1 li l- parassiti jeħtieġu biex jaħarbu mis- ċelluli ħomor tad- demm li jinfettaw. Ix- xjentisti sabu li antikorp prodott mit- tfal li huma immuni jattakka l- parassita tal- malarja fi stadju kritiku taċ- ċiklu tal- ħajja tagħha billi jaġixxi kontra din il- proteina. Ir- riċerkaturi qalu li vaċċin sperimentali bbażat fuq din l- idea pproteġa lill- ġrieden f'ħames provi u se jiġi ttestjat fuq xadini tal- laboratorju li jibdew...
Xjentisti fl- Università ta'Yale żviluppaw mod ġdid ta'dijanjosi tal- malarja. Huma jfittxu prodott taʼ skart prodott mill- parassita fil- mudullun tal- għadam. Kristalli ta'din il-proteina jiffurmaw ġewwa l-għadam antik ta'individwi infettati. Dan ippermetta lir-riċerkaturi jiddijanjostikjaw tfal li mietu 1,500 sena ilu. Huma jgħidu li jista'jintuża biex issegwi t-tixrid tal-malarja fl-istorja tal-bniedem.