Sommarja l- artiklu:  (CNN) Il-furja taċ-Ċiklon Tropikali Pam, waħda mill-aktar maltempati qawwija li qatt laqat l-art, għadha għaddejja, imma l-miżerja li ħalliet warajha fil-gżejjer ta' Vanuatu qed tibda tidher. Il- ħaddiema tal- għajnuna ddeskrivew xeni taʼ devastazzjoni estensiva fil- belt kapitali, Port Vila, u esprimew il- biżaʼ taʼ aktar qerda iktar 'il bogħod. Eluf kienu fil-bżonn ta' kenn, ikel u ilma, qal is-Salib l-Aħmar nhar il-Ħadd. "Il- djar intilfu, u l- għelejjel inqerdu. Il-ħsara hija enormi, u n-nies għandhom bżonn l-għajnuna tagħna", qalet Aurelia Balpe, kap tas-Salib l-Aħmar fil-Paċifiku. "Imma xorta se jieħu xi żmien qabel ma nifhmu l- estensjoni sħiħa tad- ħsara". Il-maltempata ddgħajfet id-djar, xerrdet is-siġar fit-toroq u għamlet ħsara lill-bini ewlieni maħsub biex iservi bħala kenn sigur, bħall-isptar, l-iskejjel u l-knejjes. "Huwa dejjem aktar ċar li issa qed nittrattaw maʼ xi ħaġa agħar mill- agħar xenarju li setaʼ jkun hemm f'Vanuatu", qalet Helen Szoke, direttriċi eżekuttiva fl- Awstralja tal- grupp taʼ għajnuna Oxfam. "Dan x'aktarx li jkun wieħed mill- agħar diżastri li qatt dehru fil- Paċifiku". Mill-inqas 90% tad-djar f'Port Vila ġew imħassra ħażin, partijiet mill-isptar huma mgħarrqa u l-mortu tal-istat ħadu hit, qal Oxfam. Xi 60,000 tifel u tifla għandhom bżonn l- għajnuna, irrapporta l- UNICEF nhar il- Ħadd. Kif tgħin lir-residenti ta'Vanuatu. Mill- inqas sitt persuni ġew ikkonfermati li mietu. Imma l- komunikazzjonijiet maʼ ħafna mill- iktar minn 80 gżira fl- arċipelagu ma jaħdmux, u għalhekk hemm il- biżaʼ li l- għadd taʼ dawk li nqatlu se jiżdied hekk kif tinħoloq iktar informazzjoni. Il-mewt ikkonfermata, irrappurtata mill-Uffiċċju Nazzjonali għall-Ġestjoni tad-Diżastri, hija biss minn Port Vila. Matul il- biċċa l- kbira taʼ 24 siegħa bejn il- Ġimgħa u s- Sibt, iċ- ċikluni ħakmu lil Vanuatu, fejn jgħixu xi 260,000 ruħ, ħafna minnhom f'djar ċatti mibnija b'tiġieġ. Mhux ċar kemm eluf ta' nies ġew spustati minħabba l-maltempata kbira, li kellha l-qawwa ta' uragan ta' Kategorija 5 meta laqat l-art. Il-valutazzjonijiet mill-ajru qed isiru minn ajruplani militari minn New Caledonia,...
Is- sitwazzjoni hija "agħar mis- xenarju tal- agħar każ", tgħid Oxfam. Djar, sptarijiet, skejjel u knejjes kollha ħsara, gruppi ta'għajnuna rapporti. Uffiċjali tal-għajnuna u provvisti jibdew jaslu fil-kapitali ta' Vanuatu mill-Awstralja.