Kompleta din il- frażi: Qʼumarkaj kienet waħda mill- iktar bliet qawwija tal- Maya meta l- Ispanjoli waslu fir- reġjun fil- bidu tas- seklu 16. Kienet il-kapitali tal-Kʼicheʼ Maya fil-Periodu Postklassiku Tard. Fil-ħin tal-
Il-Q'umarkaj kienet kapital relattivament ġdid, bil-kapitali tas-saltna K'iche' oriġinarjament kienet tinsab f'Jakawitz (identifikata mas-sit arkeoloġiku Chitinamit) u mbagħad f'Pismachi'. Q'umarkaj twaqqfet matul ir-renju tas-sultan Q'uq'umatz ("Serp Imxarrba" fil-K'icheʼ) fil-bidu tas-seklu 15, immedjatament fit-tramuntana ta 'Pismachiʼ. Fl- 1470, il- belt kienet indebolita serjament minn ribelljoni fost in- nobiltà li rriżultat fit- telf taʼ alleati ewlenin tal- Kʼicheʼ.