एस्परगर सिंड्रोम (एएस), किंवा एस्परगर, ही एक न्यूरोडेव्हलपमेंटल स्थिती आहे जी सामाजिक परस्परसंवाद आणि गैर-मौखिक संप्रेषणात लक्षणीय अडचणींनी दर्शविली जाते, तसेच वर्तन आणि स्वारस्यांच्या प्रतिबंधित आणि पुनरावृत्ती नमुन्यांसह. ऑटिझम स्पेक्ट्रम डिसऑर्डर (एएसडी) मध्ये इतर अटींसह एकत्रित केल्यामुळे हा सिंड्रोम आता निदान म्हणून ओळखला जात नाही. एएसडीमध्ये समाविष्ट असलेल्या इतर निदानांपेक्षा हे तुलनेने अपंग बोललेली भाषा आणि बुद्धिमत्तेद्वारे वेगळे मानले गेले.  ऑस्ट्रियन बालरोगतज्ञ हंस एस्परगर यांच्या नावावरून या सिंड्रोमचे नाव पडले. १९४४ मध्ये त्यांनी आपल्या देखरेखीखाली असलेल्या अशा मुलांचे वर्णन केले, ज्यांना मैत्री निर्माण करण्यात अडचण येत होती, इतरांच्या हावभावांना किंवा भावनांना समजत नव्हते, त्यांच्या आवडीच्या गोष्टींबद्दल एकतर्फी संभाषणात गुंतले होते आणि ते अस्ताव्यस्त होते. 1994 मध्ये, अस्परगरच्या निदानाचा समावेश अमेरिकन डायग्नोस्टिक अँड स्टॅटिस्टिक मॅन्युअल ऑफ मेंटल डिसऑर्डरच्या चौथ्या आवृत्तीत (डीएसएम-IV) करण्यात आला होता; तथापि, 2013 मध्ये डीएसएम -5 च्या प्रकाशनासह, हा सिंड्रोम काढून टाकण्यात आला होता आणि आता या लक्षणांचा समावेश ऑटिझम स्पेक्ट्रम डिसऑर्डरमध्ये क्लासिक ऑटिझम आणि पसरलेला विकासात्मक विकार (पीडीडी-एनओएस) सोबत करण्यात आला आहे. 2021 पासून आंतरराष्ट्रीय रोग वर्गीकरणात (आयसीडी -11) ऑटिझम स्पेक्ट्रम डिसऑर्डरमध्ये हे विलीन करण्यात आले होते.  अस्परगर्स या आजाराचे नेमके कारण कमी समजले जाते. यामध्ये उच्च आनुवंशिकता आहे, परंतु मूळ आनुवंशिकता निश्चितपणे निश्चित केली गेली नाही. पर्यावरणीय घटक देखील एक भूमिका बजावतात असे मानले जाते. मेंदूच्या इमेजिंगने सामान्य मूळ स्थिती ओळखली नाही. या आजारावर एकही उपचार नाही आणि ब्रिटनच्या नॅशनल हेल्थ सर्व्हिस (एनएचएस) च्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार, कोणत्याही स्वरूपाच्या ऑटिझमवर उपचार करणे हे ध्येय असू नये कारण ऑटिझम हा 'उलटता किंवा बरे करता येणारा आजार' नाही. रॉयल कॉलेज ऑफ सायकियाट्रिस्ट्सच्या मते, सह-उपस्थितीत असलेल्या परिस्थितींना उपचाराची आवश्यकता असू शकते, परंतु ऑटिझमचे व्यवस्थापन हे मुख्यतः रोजच्या जगात कार्य करण्याची व्यक्तीची क्षमता सुधारण्यासाठी आवश्यक शिक्षण, प्रशिक्षण आणि सामाजिक समर्थन / काळजी प्रदान करण्याबद्दल आहे. केवळ मर्यादित डेटाच ऑटिझमसाठी विशिष्ट हस्तक्षेपांच्या प्रभावीतेचे समर्थन करते. हस्तक्षेपात सामाजिक कौशल्य प्रशिक्षण, संज्ञानात्मक वर्तन थेरपी, फिजिकल थेरपी, स्पीच थेरपी, पालक प्रशिक्षण आणि मूड किंवा चिंता यासारख्या संबंधित समस्यांसाठी औषधे समाविष्ट असू शकतात. प्रौढ वयात ऑटिस्टिक वैशिष्ट्ये कमी स्पष्ट होतात, परंतु सामाजिक आणि संप्रेषण अडचणी सहसा टिकून राहतात.
अस्परगर सिंड्रोम म्हणजे काय?