अवास्तव अपेक्षा, निधीचा अभाव, लक्षणीय परिणाम तयार करण्याचे आव्हान आणि एआय शास्त्रज्ञांना 1970 च्या दशकात मात करता न आलेल्या अनेक मूलभूत मर्यादांचा शोध या सर्वांनी त्या दशकात एआय संशोधनाच्या घटनेत योगदान दिले.
१९७० च्या दशकात कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या संशोधनात घट होण्यास कोणते घटक कारणीभूत ठरले?
Context:१९७४ ते १९८० या पहिल्या हिवाळ्यात १९७० च्या दशकात, कृत्रिम बुद्धिमत्ता टीका आणि आर्थिक अडचणींचा विषय होती. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या संशोधकांना त्यांच्यासमोर असलेल्या समस्यांची जाणीव नव्हती. त्यांच्या प्रचंड आशावादामुळे अशक्य वाटणारी अपेक्षा वाढली होती आणि जेव्हा वचन दिलेल्या परिणामांची पूर्तता झाली नाही, तेव्हा कृत्रिम बुद्धिमत्तेसाठी निधी गायब झाला. त्याच वेळी, मार्विन मिन्स्कीच्या पर्सेप्ट्रोन्सच्या विनाशकारी टीकेमुळे कनेक्शनिझम (किंवा न्यूरल नेट) चे क्षेत्र जवळजवळ 10 वर्षे पूर्णपणे बंद होते. ७० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात एआयच्या सार्वजनिक समजावून घेण्यात अडचणी असूनही, लॉजिक प्रोग्रामिंग, कॉमन सेन्स रीझनिंग आणि इतर अनेक क्षेत्रात नवीन कल्पनांचा शोध घेण्यात आला.  अडचणी सत्तरच्या दशकाच्या सुरुवातीला, कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या कार्यक्रमांची क्षमता मर्यादित होती. अगदी सर्वात प्रभावशाली देखील त्यांनी सोडविल्या जाणा problems्या समस्यांच्या क्षुल्लक आवृत्त्या हाताळू शकले; सर्व कार्यक्रम काही प्रमाणात "खेळणी" होते. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या संशोधकांना १९७० च्या दशकात अनेक मूलभूत मर्यादांचा सामना करावा लागला होता. यापैकी काही मर्यादा नंतरच्या दशकांमध्ये जिंकल्या गेल्या असला तरी, इतर अद्यापही या क्षेत्राला अडथळा आणत आहेत.  मर्यादित संगणक शक्ती: खरोखर उपयुक्त काहीही साध्य करण्यासाठी पुरेशी मेमरी किंवा प्रोसेसिंग गती नव्हती. उदाहरणार्थ, रॉस क्विलियनचे नैसर्गिक भाषेवरील यशस्वी कार्य केवळ वीस शब्दांच्या शब्दसंग्रहाने दर्शविले गेले कारण ते सर्व स्मृतीमध्ये बसतील. १९७६ मध्ये हान्स मोरावेक यांनी तर्क केला की संगणक अजूनही बुद्धिमत्ता दर्शविण्यासाठी लाखो वेळा खूपच कमकुवत आहेत. त्यांनी एक सादृश्य सुचवले: कृत्रिम बुद्धिमत्तेला संगणकाची शक्ती हवी आहे ज्याप्रमाणे विमानाला अश्वशक्तीची गरज असते. एका विशिष्ट मर्यादेच्या खाली, ते अशक्य आहे, पण, जसे सामर्थ्य वाढते, शेवटी ते सोपे होऊ शकते. कॉम्प्युटर व्हिजनच्या संदर्भात, मोरावेकने असा अंदाज लावला की रिअल टाइममध्ये मानवी रेटिनाच्या किनार आणि मोशन डिटेक्शन क्षमतांशी जुळवून घेण्यासाठी फक्त 109 ऑपरेशन्स / सेकंद (1000 एमआयपीएस) सक्षम असलेल्या सर्वसाधारण हेतू संगणकाची आवश्यकता असेल. २०११ पर्यंत, व्यावहारिक संगणक दृष्टी अनुप्रयोगांना १०,००० ते १,००,००० एमआयपीएस आवश्यक आहेत. तुलनेत, 1976 मधील सर्वात वेगवान सुपर कॉम्प्यूटर Cray-1 (किंमत $ 5 दशलक्ष ते $ 8 दशलक्ष), केवळ 80 ते 130 एमआयपीएस सक्षम होते आणि त्या वेळी एक सामान्य डेस्कटॉप संगणक 1 एमआयपीएसपेक्षा कमी साध्य केले. अस्थिरता आणि संयोजक स्फोट. १९७२ साली रिचर्ड कार्प यांनी (स्टीफन कुकच्या १९७१ च्या प्रमेयावर आधारित) असे दाखवले की अशी अनेक समस्या आहेत जी केवळ घातांच्या आकारात (अभिव्यक्तीच्या आकारात) निराकरण करता येतील. या समस्येचे उत्तम उपाय शोधण्यासाठी संगणकावर अकल्पनीय प्रमाणात वेळ लागतो, जेव्हा समस्या क्षुल्लक असतात. याचा अर्थ असा होतो की एआय द्वारे वापरल्या जाणाऱ्या अनेक "खेळणी" उपाय कदाचित उपयोगी प्रणालींमध्ये कधीही वाढू शकणार नाहीत. सामान्य ज्ञान आणि तर्क. कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या बर्याच महत्वाच्या अनुप्रयोगांना दृष्टी किंवा नैसर्गिक भाषेसारख्या जगाबद्दल प्रचंड प्रमाणात माहितीची आवश्यकता असते: प्रोग्रामला काही कल्पना असणे आवश्यक आहे की तो काय पहात आहे किंवा तो काय बोलत आहे. यासाठी प्रोग्रामला जगाबद्दल अशीच माहिती असणे गरजेचे आहे जी एखाद्या मुलाला असते. संशोधकांना लवकरच हे कळले की ही खरोखरच माहितीची प्रचंड रक्कम आहे. १९७० मध्ये कुणीही इतका मोठा डेटाबेस बनवू शकला नाही आणि कोणालाही माहित नव्हते की एखादा प्रोग्राम इतकी माहिती कशी शिकू शकतो. मोराव्हेकचा विरोधाभास: प्रमेय सिद्ध करणे आणि भूमितीचे प्रश्न सोडवणे संगणकांसाठी तुलनेने सोपे आहे, परंतु एखाद्या चेहऱ्याला ओळखणे किंवा कोणत्याही गोष्टीला धडक न देता खोली ओलांडणे यासारख्या सोप्या गोष्टी अत्यंत कठीण आहेत. यामुळे हे समजण्यास मदत होते की 1970 च्या दशकाच्या मध्यापर्यंत दृष्टी आणि रोबोटिक्सच्या संशोधनात इतकी प्रगती का झाली नाही. फ्रेम आणि पात्रता समस्या. तर्कशास्त्र वापरणार्या एआय संशोधकांना (जॉन मॅककार्थी सारख्या) असे आढळले की ते तर्कशास्त्रातील संरचनेत बदल न करता नियोजन किंवा डीफॉल्ट तर्कशास्त्र यांचा समावेश असलेल्या सामान्य कपातचे प्रतिनिधित्व करू शकत नाहीत. त्यांनी समस्या सोडवण्याचा प्रयत्न करण्यासाठी नवीन तर्कशास्त्र (जसे की नॉन-मोनोटोनिक तर्कशास्त्र आणि मोडल तर्कशास्त्र) विकसित केले. अर्थसहाय्याचा शेवट हेही पहा: एआय हिवाळा एआय संशोधनाला निधी देणाऱ्या संस्था (जसे की ब्रिटिश सरकार, डीएआरपीए आणि एनआरसी) प्रगतीच्या अभावामुळे निराश झाल्या आणि अखेरीस एआयच्या अप्रत्यक्ष संशोधनासाठी जवळजवळ सर्व निधी बंद केला. या पद्धतीची सुरुवात १९६६ मध्ये झाली जेव्हा एएलपीएसी अहवालात मशीन भाषांतर प्रयत्नांवर टीका करण्यात आली. २० दशलक्ष डॉलर्स खर्च केल्यानंतर एनआरसीने सर्व मदत बंद केली. १९७३ मध्ये, इंग्लंडमधील एआय संशोधनाच्या स्थितीबद्दल लाईटहिल अहवालात एआयच्या "महान उद्दीष्टे" साध्य करण्यात अयशस्वी झाल्याबद्दल टीका केली गेली आणि त्या देशात एआय संशोधनाचे विघटन झाले. (अहवालात एआयच्या अपयशाचे कारण म्हणून संयोजक स्फोट समस्येचा विशेष उल्लेख केला आहे. डीएआरपीए सीएमयूमध्ये स्पीच अंडरस्टँडिंग रिसर्च प्रोग्रामवर काम करणाऱ्या संशोधकांवर खूप निराश झाले आणि त्यांनी तीन दशलक्ष डॉलर्सची वार्षिक अनुदान रद्द केली. १९७४ पर्यंत, कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या प्रकल्पांना निधी मिळणे कठीण होते.  हंस मोरावेक यांनी आपल्या सहकाऱ्यांच्या अवास्तव अंदाजावर या संकटाला जबाबदार धरले. "अनेक संशोधक वाढत्या अतिशयोक्तीच्या जाळ्यात अडकले" तथापि, आणखी एक समस्या होती: १९६९ मध्ये मॅन्सफील्ड दुरुस्तीच्या प्रवेशापासून, डीएआरपीएला "मिशन-ओरिएंटेड डायरेक्ट रिसर्च, ऐवजी बेसिक अप्रत्यक्ष संशोधनाऐवजी" निधी देण्यासाठी दबाव वाढत होता. ६० च्या दशकात सुरू असलेल्या सर्जनशील, मुक्त-चक्र संशोधनासाठी निधी डीएआरपीएकडून आला नाही. त्याऐवजी, हे पैसे स्पष्ट उद्दीष्टे असलेल्या विशिष्ट प्रकल्पांवर निर्देशित केले गेले, जसे की स्वायत्त टाक्या आणि लढाई व्यवस्थापन प्रणाली.  कॅम्पसभरातून आलेल्या टीका कृत्रिम बुद्धिमत्तेचे तत्त्वज्ञान अनेक तत्वज्ञांनी एआय संशोधकांच्या दाव्यांविरोधात जोरदार आक्षेप घेतला. जॉन लुकास हे सर्वात आधीचे होते, ज्याने असा युक्तिवाद केला की गोडेलचा अपूर्णता प्रमेय दर्शवितो की एक औपचारिक प्रणाली (जसे की संगणक प्रोग्राम) विशिष्ट विधानांची सत्यता कधीही पाहू शकत नाही, तर माणूस करू शकतो. ह्यूबर्ट ड्रेफस यांनी 1960 च्या दशकातील तुटलेल्या आश्वासनांची थट्टा केली आणि एआयच्या गृहीतकावर टीका केली, असा युक्तिवाद केला की मानवी तर्क प्रत्यक्षात फारच कमी "प्रतीक प्रक्रिया" आणि मोठ्या प्रमाणात मूर्त, अंतर्ज्ञानी, बेशुद्ध "कसे माहित आहे" यांचा समावेश आहे. जॉन सियरल यांची चायनीज रूम वाद 1980 मध्ये सादर करण्यात आला, ज्यामध्ये त्यांनी हे दाखवण्याचा प्रयत्न केला की, एखादा प्रोग्राम तो वापरत असलेल्या चिन्हांना "समजतो" असे म्हणता येणार नाही (याला "हेतूत्व" असे म्हणतात). जर या चिन्हांचा यंत्रासाठी अर्थ नसेल, तर यंत्राचे वर्णन "विचार करणारे" म्हणून करता येणार नाही, असे सियरल यांनी सांगितले.  एआय संशोधकांनी ही टीका गांभीर्याने घेतली नाही, कारण ते बर्याचदा बिंदूपासून दूर दिसत होते. अडथळे आणि सामान्य ज्ञान यासारख्या समस्या अधिक तात्काळ आणि गंभीर वाटल्या. प्रत्यक्ष संगणक प्रोग्राममध्ये "कसे करावे" किंवा "हेतूने" काय फरक पडतो हे अस्पष्ट होते. मिन्स्की यांनी ड्रेफस आणि सियरल यांच्याबद्दल म्हटले आहे की "ते चुकीचे समजतात, आणि दुर्लक्ष केले पाहिजे". एमआयटीमध्ये शिकवणारे ड्रेफस यांना एक थंड खांदा देण्यात आला: त्यांनी नंतर सांगितले की एआय संशोधक "माझ्याबरोबर लंच करताना दिसण्याची हिम्मत करत नाहीत". एलिझा या पुस्तकाचे लेखक जोसेफ वेझनबाम यांना असे वाटले की, त्यांच्या सहकाऱ्यांनी ड्रेफस यांच्याशी केलेला व्यवहार अव्यवसायिक आणि बालिशपणाचा होता. जरी ते ड्रेफसच्या भूमिकेचे स्पष्ट टीकाकार होते, तरीही त्यांनी "हे जाणूनबुजून स्पष्ट केले की त्यांच्याकडे माणसाशी वागण्याचा मार्ग नव्हता".  केनेथ कोल्बीने एलिझावर आधारित "एक संगणक कार्यक्रम जो मनोचिकित्सकीय संवाद आयोजित करू शकतो" असे लिहिले तेव्हा वेझनबॉमला एआयबद्दल गंभीर नैतिक शंका आल्या. कोल्बीने एक मूर्ख कार्यक्रम एक गंभीर उपचारात्मक साधन म्हणून पाहिल्यामुळे वेझनबाऊम अस्वस्थ झाला. कोल्बीने कार्यक्रमात योगदान दिल्याबद्दल वेझनबाऊमला श्रेय न दिल्यामुळे वाद सुरू झाला आणि परिस्थिती सुधारली नाही. १९७६ साली वेझेंबॉम यांनी संगणकाची शक्ती आणि मानवी तर्कशास्त्र प्रकाशित केले ज्यामध्ये असा युक्तिवाद केला गेला की कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा गैरवापर केल्याने मानवी जीवनाचे मूल्य कमी होण्याची शक्यता आहे.  परसेप्ट्रोन्स आणि कनेक्शनिझमवरील हल्ला पर्सेप्ट्रॉन हे न्यूरल नेटवर्कचे एक प्रकार होते, जे 1958 मध्ये फ्रॅंक रोसेनब्लाट यांनी सादर केले होते, जे ब्रॉन्क्स हायस्कूल ऑफ सायन्समध्ये मार्विन मिन्स्कीचे शाळेतले मित्र होते. बहुतेक एआय संशोधकांप्रमाणेच, ते त्यांच्या सामर्थ्याबद्दल आशावादी होते, असे भाकीत करतात की "पर्सेप्ट्रॉन अखेरीस शिकण्यास, निर्णय घेण्यास आणि भाषांचे भाषांतर करण्यास सक्षम असेल". १९६० च्या दशकात या पॅराडाइमवर एक सक्रिय संशोधन कार्यक्रम राबविण्यात आला होता, परंतु मिन्स्की आणि पेपर्ट यांच्या १९६९ च्या पुस्तक पर्सेप्ट्रोन्सच्या प्रकाशनासह अचानक थांबला. यात असे सुचवले गेले की पर्सप्ट्रॉन काय करू शकतात याला गंभीर मर्यादा आहेत आणि फ्रॅंक रोझेंब्लाट यांचे अंदाज अतिशयोक्तीपूर्ण आहेत. या पुस्तकाचा परिणाम विनाशकारी होता: 10 वर्षांत कनेक्शनिझमवर अक्षरशः कोणतेही संशोधन झाले नाही. अखेरीस, संशोधकांच्या नवीन पिढीने या क्षेत्राला पुनरुज्जीवित केले आणि त्यानंतर ते कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा एक महत्त्वाचा आणि उपयुक्त भाग बनले. रोझनब्लाट हे पाहण्यासाठी जगणार नाही, कारण पुस्तक प्रकाशित झाल्यानंतर लवकरच बोटीच्या अपघातात त्याचा मृत्यू झाला.  तर्कशास्त्र आणि प्रतीकात्मक तर्कशास्त्र: "नीट" तर्कशास्त्र हे १९५९ मध्ये जॉन मॅककार्थी यांनी सल्ला घेणाऱ्याच्या प्रस्तावात एआय संशोधनात आणले होते. १९६३ साली जे. ऍलन रॉबिन्सन यांनी संगणकावर वजाबाकीची अंमलबजावणी करण्यासाठी एक सोपी पद्धत शोधली होती, रिझोल्यूशन आणि युनिफिकेशन अल्गोरिदम. तथापि, 1960 च्या दशकाच्या उत्तरार्धात मॅककार्थी आणि त्याच्या विद्यार्थ्यांनी केलेल्या प्रयत्नांसारख्या सरळ अंमलबजावणी विशेषतः अवघड होतीः प्रोग्राम्सला साध्या प्रमेय सिद्ध करण्यासाठी खगोलशास्त्रीय क्रमांकाच्या चरणांची आवश्यकता होती. तर्कशास्त्रातील अधिक फलदायी दृष्टिकोन 1970 च्या दशकात रॉबर्ट कोवाल्स्की यांनी एडिनबर्ग विद्यापीठात विकसित केला होता आणि लवकरच यामुळे फ्रेंच संशोधक अलेन कोल्मरॉर आणि फिलिप रसेल यांच्या सहकार्याने लॉजिक प्रोग्रामिंग भाषा प्रोग्रॅगची यशस्वी निर्मिती झाली. प्रोलॉग तर्कशास्त्र (हॉर्न क्लॉज, "नियम" आणि "उत्पादन नियम" शी जवळून संबंधित) चा उपसंच वापरतो जे व्यवहार्य गणना करण्यास परवानगी देते. नियम प्रभावशाली राहिले, एडवर्ड फेइगेनबॉमच्या तज्ज्ञ प्रणाली आणि अॅलन न्यूवेल आणि हर्बर्ट ए. सायमन यांच्या सततच्या कार्यासाठी आधार प्रदान केला ज्यामुळे सोअर आणि त्यांच्या संज्ञानाविषयक एकात्मिक सिद्धांतांचा जन्म झाला.  तर्कशास्त्रीय दृष्टिकोनाचे टीकाकार, ड्रेफस यांच्याप्रमाणे, समस्या सोडवताना मानवांनी क्वचितच तर्कशास्त्र वापरले. पीटर वासन, एलेनोर रोश, आमोस ट्वर्स्की, डॅनियल कान्हेमन आणि इतर मानसशास्त्रज्ञांनी केलेल्या प्रयोगांनी पुरावा दिला. मॅककार्थीने उत्तर दिले की लोक काय करतात हे महत्त्वाचे नाही. त्यांनी असा युक्तिवाद केला की, खरोखर गरज आहे ती समस्या सोडवणाऱ्या यंत्रांची, माणसांप्रमाणे विचार करणाऱ्या यंत्रांची नाही.  फ्रेम्स आणि स्क्रिप्ट्स: "स्कुफल्स" मॅककार्थीच्या दृष्टिकोनावर टीका करणाऱ्यांमध्ये एमआयटीमधील त्यांचे देशभरातील सहकारी होते. मार्विन मिन्स्की, सेमॉर पॅपर्ट आणि रॉजर शँक "कथा समजून घेणे" आणि "ऑब्जेक्ट ओळखणे" यासारख्या समस्या सोडवण्याचा प्रयत्न करत होते ज्यासाठी एखाद्या यंत्राला माणसाप्रमाणे विचार करण्याची गरज होती. "खुर्ची" किंवा "रेस्टॉरंट" यासारख्या सामान्य संकल्पना वापरण्यासाठी त्यांना सर्वसामान्य लोकांप्रमाणेच अव्यावहारिक गृहीतके घ्यावी लागली. दुर्दैवाने, यासारख्या अस्पष्ट संकल्पना तर्कशास्त्रात मांडणे कठीण आहे. जेराल्ड सस्मान यांनी नमूद केले की, "अंततः अस्पष्ट संकल्पनांचे वर्णन करण्यासाठी अचूक भाषा वापरणे त्यांना अधिक अचूक बनवत नाही". मॅककार्थी, कोवाल्स्की, फेइगेनबाम, न्यूवेल आणि सायमन यांनी वापरलेल्या "स्वच्छ" प्रतिमानाविरूद्ध शंक यांनी त्यांच्या "विरोधी-तर्क" दृष्टिकोनाचे वर्णन "अस्पष्ट" म्हणून केले.  १९७५ मध्ये, एका मूलभूत पेपरमध्ये, मिन्स्की यांनी नमूद केले की त्यांचे अनेक सहकारी "अधोरेखित" संशोधक त्याच प्रकारचे साधन वापरत होते: एक फ्रेमवर्क जे आपल्या सर्व सामान्य संवेदनांच्या गृहीतकांबद्दल काहीतरी पकडते. उदाहरणार्थ, जर आपण पक्षी या संकल्पनेचा वापर केला, तर अनेक गोष्टी लगेच लक्षात येतात. आपण असे मानू शकतो की ते उडते, वर्म्स खातो वगैरे. आपल्याला माहित आहे की ही तथ्ये नेहमीच सत्य नसतात आणि या तथ्यांचा वापर करून केलेले निष्कर्ष "तार्किक" नसतील, परंतु गृहीतकांचे हे संरचित संच आपण जे काही बोलतो आणि विचार करतो त्या संदर्भातील भाग आहेत. त्यांनी या रचनांना "फ्रेम्स" म्हटले. इंग्रजीत लघुकथांविषयीच्या प्रश्नांची उत्तरे देण्यासाठी शंकने "स्क्रिप्ट्स" नावाच्या फ्रेमची एक आवृत्ती वापरली.