उशीरा हिवाळा आणि वसंत ऋतूमध्ये, समशीतोष्ण अक्षांशांवरून दिसणारे सूर्योदय दररोज पूर्वीचे होते, उन्हाळ्याच्या संक्रांतिच्या जवळ त्याच्या सर्वात लवकर वेळेवर पोहोचते; जरी अचूक तारीख अक्षांशांवर अवलंबून असते. या टप्प्यानंतर सूर्योदय दररोज उशिरा होतो आणि हिवाळ्याच्या संक्रांतीच्या सुमारास सर्वात उशिरा पोहोचतो.
वसंत ऋतू आणि उन्हाळा यांच्यात सूर्योदयाची वेळ कशी बदलते?
Context:जरी सूर्य क्षितिजावरून "उगतो" असे दिसते, परंतु प्रत्यक्षात पृथ्वीच्या हालचालीमुळे सूर्य दिसतो. एका फिरणार्या सूर्याचा भ्रम पृथ्वीच्या निरीक्षकांना फिरणार्या संदर्भ फ्रेममध्ये असल्यामुळे उद्भवतो; या स्पष्ट हालचालीमुळे अनेक संस्कृतींमध्ये भू-केंद्रीक मॉडेलच्या आसपास मिथक आणि धर्म तयार झाले, जे खगोलशास्त्रज्ञ निकोलस कोपर्निकसने 16 व्या शतकात आपले हेलिओसेंट्रिक मॉडेल तयार करेपर्यंत प्रचलित होते. खगोलशास्त्रीयदृष्ट्या, सूर्योदय फक्त एका क्षणासाठी घडते: ज्या क्षणी सूर्याचा वरचा भाग क्षितिजाला स्पर्श करतो. तथापि, सूर्योदय हा शब्द सामान्यतः या बिंदूच्या आधी आणि नंतरच्या कालावधीचा संदर्भ देतोः संध्याकाळ, सकाळचा कालावधी ज्या दरम्यान आकाश चमकत आहे, परंतु सूर्य अद्याप दिसत नाही. पहाटेच्या अंधाराची सुरुवात खगोलशास्त्रीय पहाट असे म्हणतात. सूर्योदयानंतरचा कालावधी ज्यामध्ये ठळक रंग आणि वातावरणीय प्रभाव अजूनही दिसतात. सूर्योदयाची वेळ वर्षभर बदलते आणि प्रेक्षकाच्या अक्षांश आणि रेखांश, उंची आणि वेळ झोनद्वारे देखील प्रभावित होते. हे बदल पृथ्वीच्या अक्षीय झुकाव, पृथ्वीचे दैनंदिन फिरणे, सूर्याभोवती त्याच्या वार्षिक दीर्घवृत्तीय कक्षेत ग्रहाची हालचाल आणि एकमेकाभोवती पृथ्वी आणि चंद्राच्या जोडलेल्या क्रांतीमुळे घडतात. सूर्य उगवण्याच्या वेळेचे अंदाजे अंदाज करण्यासाठी अॅनालेम्माचा वापर केला जाऊ शकतो. उशीरा हिवाळा आणि वसंत ऋतूमध्ये, समशीतोष्ण अक्षांशांवरून दिसणारे सूर्योदय दररोज पूर्वीचे होते, उन्हाळ्याच्या संक्रांतिच्या जवळ त्याच्या सर्वात लवकर वेळेवर पोहोचते; जरी अचूक तारीख अक्षांशांवर अवलंबून असते. या टप्प्यानंतर सूर्योदय दररोज उशिरा होतो आणि हिवाळ्याच्या संक्रांतीच्या सुमारास सर्वात उशिरा पोहोचतो. सूर्योदयाच्या तारखा आणि सूर्योदयाची सर्वात लवकर किंवा सर्वात उशीरा वेळ यांच्यातील ऑफसेट पृथ्वीच्या कक्षेत आणि त्याच्या अक्षच्या झुकावच्या विलक्षणतेमुळे उद्भवते आणि त्याचे वर्णन अॅनालेमाद्वारे केले जाते, ज्याचा उपयोग तारखांचा अंदाज लावण्यासाठी केला जाऊ शकतो. वातावरणाच्या अपवर्तनातील बदल सूर्योदयाची वेळ बदलू शकतात. ध्रुवाजवळ, दिवसाच्या वेळेतील फरक अतिशयोक्तीपूर्ण आहे, कारण सूर्य क्षितिजावर खूप उथळ कोनातून जातो आणि त्यामुळे हळूहळू उगवतो. वातावरणाच्या प्रदीपनचा विचार करून आणि आघाडीच्या काठावरून मोजल्याने दिवसाची सरासरी लांबी रात्रीच्या तुलनेत किंचित वाढते. सूर्योदय आणि सूर्यास्ताची वेळ काढण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या सूर्योदय समीकरणामध्ये सूर्याच्या भौतिक केंद्राचा उपयोग गणनेसाठी केला जातो, ज्यामध्ये वातावरणाच्या अपवर्तनाची आणि सौर डिस्कद्वारे उपसर्जित शून्य-नसलेला कोन दुर्लक्ष केला जातो.