चंद्र हा पृथ्वीचा अद्वितीय उपग्रह आहे, पृथ्वीच्या आकाराच्या सुमारे एक चतुर्थांश, 4.51 वर्षे जुना, मानवाने भेट दिलेला एकमेव आकाशीय शरीर आहे आणि 27.3 दिवसांत पृथ्वीभोवती फिरतो.
तुम्ही एका परिच्छेदात चंद्राची पाच महत्वाची वैशिष्ट्ये या साहित्यातून काढू शकाल का?
Context:चंद्र हा पृथ्वीचा एकमेव नैसर्गिक उपग्रह आहे. हा सौर यंत्रणेतील पाचवा सर्वात मोठा उपग्रह आहे आणि त्याच्या मूळ ग्रहाच्या तुलनेत सर्वात मोठा आणि सर्वात मोठा आहे, ज्याचा व्यास पृथ्वीच्या सुमारे एक चतुर्थांश आहे (ऑस्ट्रेलियाच्या रुंदीशी तुलना करता). चंद्र हा एक ग्रह-द्रव्यमान वस्तू आहे ज्यात वेगळ्या खडकाळ शरीराचा समावेश आहे, ज्यामुळे तो भूभौतिकीय परिभाषांच्या अंतर्गत उपग्रह ग्रह बनतो आणि सौर मंडळाच्या सर्व ज्ञात बौना ग्रहांपेक्षा मोठा आहे. यामध्ये कोणतेही महत्त्वपूर्ण वातावरण, जलमंडळ किंवा चुंबकीय क्षेत्र नाही. त्याचे पृष्ठभागाचे गुरुत्व पृथ्वीच्या 0.1654 ग्रॅमच्या सुमारे एक-सहाव्या भागाचे आहे, ज्युपिटरचा चंद्र आयओ हा सौर मंडळाचा एकमेव उपग्रह आहे ज्याला उच्च पृष्ठभाग गुरुत्व आणि घनता असल्याचे ज्ञात आहे.  चंद्र पृथ्वीच्या कक्षेत सरासरी 384,400 किमी (238,900 मैल) अंतरावर किंवा पृथ्वीच्या व्यासाच्या सुमारे 30 पट आहे. त्याचे गुरुत्वाकर्षण प्रभाव पृथ्वीच्या ज्वारीचा मुख्य चालक आहे आणि पृथ्वीचा दिवस खूप हळूहळू लांबतो. पृथ्वीभोवती चंद्राची कक्षा 27.3 दिवसांचा आहे. २९.५ दिवसांच्या प्रत्येक सिनोडिक कालावधीत, सूर्याद्वारे प्रकाशित दृश्यमान पृष्ठभागाची मात्रा शून्य ते १००% पर्यंत बदलते, परिणामी चंद्राच्या टप्प्यामध्ये बदल होतो जे चंद्राच्या कॅलेंडरच्या महिन्यांचा आधार बनतात. चंद्र पृथ्वीवर ज्वारीयपणे बंद आहे, याचा अर्थ असा आहे की चंद्राच्या स्वतःच्या अक्षावरील पूर्ण रोटेशनची लांबी त्याच्या त्याच बाजूला (जवळची बाजू) नेहमी पृथ्वीला तोंड देण्यास कारणीभूत ठरते आणि काहीसे लांब चंद्र दिवस हा समान आहे synodic कालावधी. तथापि, एकूण चंद्राच्या पृष्ठभागाच्या 59% पृथ्वीवरून लिब्रेशन म्हणून ओळखल्या जाणार्या दृष्टीकोनातून चक्रीय बदलांद्वारे पाहिले जाऊ शकतात.  मूळचे सर्वात व्यापकपणे स्वीकारलेले स्पष्टीकरण असे मानले जाते की चंद्र 4.51 अब्ज वर्षांपूर्वी पृथ्वीच्या नंतर फार काळ नाही, ग्रहाच्या आणि थिआ नावाच्या कल्पित मंगळ आकाराच्या शरीराच्या दरम्यान झालेल्या प्रचंड धक्क्याच्या अवशेषांमधून तयार झाला. त्यानंतर पृथ्वीशी झालेल्या ज्वारीय परस्परसंवादामुळे ते एका व्यापक कक्षेत मागे पडले. चंद्राची जवळची बाजू गडद ज्वालामुखीय मारिया ("समुद्र") द्वारे चिन्हांकित केली गेली आहे, जी चमकदार प्राचीन क्रस्टल हाईलँड्स आणि प्रमुख इम्पॅक्ट क्रेटर दरम्यानची जागा भरते. बहुतेक मोठे इम्पॅक्ट बेसिन आणि ज्वार पृष्ठभाग इम्ब्रियन कालखंडच्या अखेरीस सुमारे तीन अब्ज वर्षांपूर्वी अस्तित्वात होते. चंद्राची पृष्ठभाग बऱ्यापैकी प्रतिबिंबित होत नाही, चंद्राच्या जमिनीची प्रतिबिंबितता डांबराच्या तुलनेत आहे. तथापि, त्याच्या मोठ्या कोन व्यासामुळे, पूर्ण चंद्र रात्रीच्या आकाशातील सर्वात तेजस्वी खगोलीय वस्तू आहे. चंद्राचा आकार सूर्याच्या आकाराइतकाच आहे, ज्यामुळे तो संपूर्ण सूर्यग्रहणादरम्यान सूर्याला जवळजवळ पूर्णपणे झाकून ठेवतो.  पृथ्वीच्या आकाशात चंद्राचे महत्त्व आणि त्याच्या नियमित टप्प्यांच्या चक्रामुळे मानवी समाजासाठी संपूर्ण इतिहासात सांस्कृतिक संदर्भ आणि प्रभाव प्रदान केला आहे. [१३ पानांवरील चित्र] चंद्रावर पोहोचणारी पहिली कृत्रिम वस्तू म्हणजे १९५९ मध्ये सोव्हिएत युनियनचे मानव रहित लुना २ अंतराळयान होते; त्यानंतर १९६६ मध्ये लुना ९ चे पहिले यशस्वी सॉफ्ट लँडिंग झाले. आतापर्यंत चंद्रावर मानव पाठविलेले एकमेव मिशन अमेरिकेच्या अपोलो कार्यक्रमाचे होते, ज्याने 1969 ते 1972 दरम्यान बारा लोकांना चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरवले. या आणि नंतरच्या मानवरहित मोहिमांनी चंद्रावरील खडक परत आणले ज्याचा उपयोग चंद्राच्या उत्पत्ती, अंतर्गत रचना आणि त्यानंतरच्या इतिहासाची सविस्तर भूवैज्ञानिक समज विकसित करण्यासाठी केला गेला आहे. चंद्राला मानवांनी भेट दिलेली एकमेव खगोलीय वस्तू आहे.