कृत्रिम खाण हे खाण कामगारांद्वारे केले जाते जे खाण कंपनीद्वारे अधिकृतपणे काम करत नाहीत, परंतु स्वतंत्रपणे काम करतात, खनिजे त्यांच्या स्वतः च्या संसाधनांचा वापर करून खाण करतात, बर्याचदा हाताने. अनेक विकसनशील देशांमध्ये ग्रामीण भागातील गरीब लोकांसाठी हस्तकला खाण हा एक महत्त्वाचा सामाजिक-आर्थिक क्षेत्र आहे, ज्यापैकी अनेकांना त्यांच्या कुटुंबाला आधार देण्यासाठी इतर काही पर्याय नाहीत. जगभरातील खाण कामगारांपैकी ९०% पेक्षा जास्त कामगार हा हाताने खाणकाम करणारे आहेत.
कृत्रिम खाणकाम म्हणजे काय?
Context:कृत्रिम खाण कामगार किंवा लहान प्रमाणात खाण कामगार (एएसएम) हा एक उपजीविका खाण कामगार आहे जो खाण कंपनीकडून अधिकृतपणे काम करत नाही, परंतु स्वतंत्रपणे काम करतो, खनिजे त्यांच्या स्वतः च्या संसाधनांचा वापर करून, सहसा हाताने खाण करतो.  छोट्या प्रमाणात खाणकाम करणाऱ्या उद्योगांमध्ये खाणकाम करण्यासाठी कामगार नियुक्त करणारे उद्योग किंवा व्यक्तींचा समावेश आहे, परंतु सर्वसाधारणपणे अद्यापही हाताने-केंद्रीत पद्धतींचा वापर करून, हाताने साधने वापरून काम केले जाते.  अनेक विकसनशील देशांमधील ग्रामीण गरीब लोकांसाठी एएसएम हा एक महत्त्वाचा सामाजिक-आर्थिक क्षेत्र आहे, त्यापैकी बर्याच जणांना त्यांच्या कुटुंबाला आधार देण्यासाठी इतर काही पर्याय नाहीत. जगभरातील खाण कामगारांपैकी ९०% पेक्षा जास्त कामगार एएसएम आहेत. जागतिक दक्षिणेकडील 80 हून अधिक देशांतील 40.5 दशलक्ष पुरुष, महिला आणि मुले थेट एएसएममध्ये गुंतलेली आहेत. जागतिक स्तरावर सोन्याच्या पुरवठ्यातील २० टक्के भाग एएसएम क्षेत्राद्वारे तयार केला जातो. तसेच जगभरातील रत्नांच्या पुरवठ्यातील ८० टक्के भाग आणि जागतिक स्तरावर हिरे पुरवठ्यातील २० टक्के भाग तसेच जगभरातील टिन उत्पादनातील २५ टक्के भाग या क्षेत्राद्वारे तयार केला जातो. 150 दशलक्षाहून अधिक लोक त्यांच्या उपजीविकेसाठी एएसएमवर अवलंबून आहेत. ७० ते ८० टक्के लहान खाण कामगार अनौपचारिक आहेत आणि सुमारे ३० टक्के महिला आहेत, जरी काही देशांमध्ये आणि वस्तूंमध्ये हे प्रमाण ५ ते ८० टक्क्यांपर्यंत आहे.  अनेक विकसनशील देशांमधील ग्रामीण गरीब लोकांसाठी एएसएम हा एक महत्त्वाचा सामाजिक-आर्थिक क्षेत्र आहे, त्यापैकी बर्याच जणांना त्यांच्या कुटुंबाला आधार देण्यासाठी इतर काही पर्याय नाहीत. जगभरातील खाण कामगारांपैकी ९०% पेक्षा जास्त कामगार एएसएम आहेत. जागतिक दक्षिणेकडील 80 हून अधिक देशांतील 40.5 दशलक्ष पुरुष, महिला आणि मुले थेट एएसएममध्ये गुंतलेली आहेत. जागतिक स्तरावर सोन्याच्या पुरवठ्यातील २० टक्के भाग एएसएम क्षेत्राद्वारे तयार केला जातो. तसेच जगभरातील रत्नांच्या पुरवठ्यातील ८० टक्के भाग आणि जागतिक स्तरावर हिरे पुरवठ्यातील २० टक्के भाग तसेच जगभरातील टिन उत्पादनातील २५ टक्के भाग या क्षेत्राद्वारे तयार केला जातो. 150 दशलक्षाहून अधिक लोक त्यांच्या उपजीविकेसाठी एएसएमवर अवलंबून आहेत. ७० ते ८० टक्के लहान खाण कामगार अनौपचारिक आहेत आणि सुमारे ३० टक्के महिला आहेत, जरी काही देशांमध्ये आणि वस्तूंमध्ये हे प्रमाण ५ ते ८० टक्क्यांपर्यंत आहे.