बीकन, टेलिग्राफ, टेलिफोन, रेडिओ, टेलिव्हिजन, थर्मियोनिक वाल्व्ह, संगणक नेटवर्क आणि इंटरनेट
दूरसंचार तंत्रज्ञानाच्या प्रमुख घटकांची यादी द्या.
Context:१९३२ मध्ये माद्रिद येथे झालेल्या पूर्ण अधिकार टेलिग्राफ परिषदेत आणि आंतरराष्ट्रीय रेडिओ टेलिग्राफ परिषदेत या दोन संघटनांनी आंतरराष्ट्रीय दूरसंचार संघ (आयटीयू) तयार करण्यासाठी एकत्र येण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी दूरसंचार या शब्दाची व्याख्या अशी केली की "चिन्हे, सिग्नल, लेखन, फॅक्ससिमिल्स आणि कोणत्याही प्रकारचे ध्वनी, वायर, वायरलेस किंवा इतर प्रणाली किंवा विद्युत सिग्नलिंग किंवा व्हिज्युअल सिग्नलिंग (सेमफोरस) च्या प्रक्रियेद्वारे टेलिग्राफिक किंवा टेलिफोनिक संप्रेषण. "  या व्याख्येची पुष्टी नंतर रेडिओ रेग्युलेशन (आरआर) च्या कलम १.३ नुसार करण्यात आली. टेलिकम्युनिकेशन्स, ज्याने याला "कोणत्याही प्रकारच्या वायर, रेडिओ, ऑप्टिकल किंवा इतर इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक प्रणालीद्वारे सिग्नल, सिग्नल, लेखन, प्रतिमा आणि ध्वनी किंवा बुद्धिमत्ता यांचे कोणतेही प्रसारण, उत्सर्जन किंवा रिसेप्शन" म्हणून परिभाषित केले.  बीकन आणि कबुतरे  चॅपेच्या सेमाफोर टॉवर्सपैकी एकाची प्रतिकृती पाहुणे कबूतर इतिहासात वेगवेगळ्या संस्कृतींमध्ये वापरले गेले आहेत. पांढरी पोस्टचे मूळ पर्शियन होते आणि नंतर रोमन लोकांनी त्यांच्या सैन्याला मदत करण्यासाठी याचा वापर केला. फ्रोंटीनसने दावा केला की ज्युलियस सीझरने गॉलच्या त्याच्या विजयात कबुतरांचा संदेशवाहक म्हणून वापर केला. ऑलिम्पिक स्पर्धेतील विजेत्यांची नावे ग्रीक लोकही पाठवणाऱ्या कबुतरांचा वापर करून वेगवेगळ्या शहरांमध्ये पाठवत असत. १९ व्या शतकाच्या सुरुवातीला, डच सरकारने जावा आणि सुमात्रामध्ये ही प्रणाली वापरली. आणि १८४९ मध्ये पॉल ज्युलियस रॉटर यांनी एकेन आणि ब्रुसेल्स दरम्यान शेअरच्या किंमती उड्डाण करण्यासाठी एक कबुतराची सेवा सुरू केली, ही सेवा टेलिग्राफ लिंकमधील अंतर बंद होईपर्यंत एक वर्ष चालली.  मध्ययुगीन काळात, बीकनची साखळी सामान्यतः सिग्नल पाठविण्याचे साधन म्हणून टेकड्यांच्या शिखरावर वापरली जात असे. बीकन साखळीला तोटा सहन करावा लागला की ते केवळ एक माहिती देऊ शकतात, म्हणून "शत्रू दिसला आहे" यासारख्या संदेशाचा अर्थ आगाऊ मान्य केला गेला पाहिजे. त्यांचा उपयोग करण्याचे एक उल्लेखनीय उदाहरण स्पॅनिश आर्मडा दरम्यान होते, जेव्हा एक बीकन साखळी प्लायमाउथ ते लंडन पर्यंत सिग्नल पाठवते.  १७९२ मध्ये, क्लॉड चॅपे, एक फ्रेंच अभियंता, लिले आणि पॅरिस दरम्यान प्रथम स्थिर व्हिज्युअल टेलिग्राफी प्रणाली (किंवा सेमाफोर लाइन) तयार केली. तथापि, दहा ते तीस किलोमीटर (सहा ते एकोणीस मैल) अंतरावर कुशल ऑपरेटर आणि महागड्या टॉवर्सची आवश्यकता असल्याने सेमाफोरला त्रास झाला. इलेक्ट्रिकल टेलिग्राफच्या स्पर्धेच्या परिणामी, शेवटची व्यावसायिक ओळ 1880 मध्ये सोडून देण्यात आली.  टेलिग्राफ आणि टेलिफोन २५ जुलै १८३७ रोजी, पहिल्या व्यावसायिक विद्युत टेलीग्राफचे प्रात्यक्षिक इंग्रजी शोधक सर विल्यम फोदरगिल कुक आणि इंग्रजी शास्त्रज्ञ सर चार्ल्स व्हीटस्टोन यांनी केले. [अधिकांश पानावरचे चित्र]  सॅम्युएल मोर्सने स्वतंत्रपणे विद्युत टेलीग्राफची एक आवृत्ती विकसित केली जी त्याने 2 सप्टेंबर 1837 रोजी अयशस्वीपणे दर्शविली. व्हीटस्टोनच्या सिग्नलिंग पद्धतीपेक्षा त्याचा कोड हा एक महत्त्वाचा विकास होता. पहिली ट्रान्साटलांटिक टेलिग्राफ केबल 27 जुलै 1866 रोजी यशस्वीरीत्या पूर्ण झाली, ज्यामुळे प्रथमच ट्रान्साटलांटिक दूरसंचार शक्य झाला.  १८७६ मध्ये अलेक्झांडर बेल यांनी पारंपारिक टेलिफोनचे पेटंट घेतले होते. एलिशा ग्रे यांनीही १८७६ साली याबाबतचा इशारा दिला होता. ग्रेने आपला इशारा सोडला आणि त्याने बेलच्या प्राधान्यक्रमाला आव्हान दिले नाही, म्हणून परीक्षकांनी 3 मार्च 1876 रोजी बेलच्या पेटंटला मान्यता दिली. ग्रेने व्हेरिएबल रेझिस्टन्स टेलिफोनसाठी आपली चेतावणी दाखल केली होती, परंतु बेल ही कल्पना दस्तऐवजीकरण करणारे आणि टेलिफोनमध्ये त्याची चाचणी घेणारे पहिले होते. अँटोनियो मेउची यांनी १८४९ साली जवळपास ३० वर्षांपूर्वी एका रेषेवरुन आवाज प्रसारित करण्याची परवानगी देणारे एक उपकरण शोधले होते, परंतु त्याचे उपकरण थोडे व्यावहारिक मूल्य होते कारण ते इलेक्ट्रोफोनिक प्रभावावर अवलंबून होते ज्यामुळे वापरकर्त्यांना "ऐकू" येण्यासाठी त्यांच्या तोंडात रिसीव्हर ठेवण्याची आवश्यकता होती. पहिल्या व्यावसायिक टेलिफोन सेवा बेल टेलिफोन कंपनीने 1878 आणि 1879 मध्ये अटलांटिकच्या दोन्ही बाजूंनी न्यू हेवन आणि लंडन शहरांमध्ये स्थापित केल्या.  रेडिओ आणि दूरदर्शन १८९४ मध्ये, इटालियन शोधक गुग्लिएल्मो मार्कोनी यांनी रेडिओ लहरीच्या नव्याने शोधलेल्या घटनेचा वापर करून वायरलेस संप्रेषण विकसित करण्यास सुरुवात केली, १९०१ पर्यंत ते अटलांटिक महासागरावर प्रसारित केले जाऊ शकतात हे दर्शवित आहे. ही रेडिओद्वारे वायरलेस टेलिग्राफीची सुरुवात होती. १७ डिसेंबर १९०२ रोजी, कॅनडाच्या ग्लेश बे, नोवा स्कॉशिया येथील मार्कोनी स्टेशनमधून प्रसारित झालेला जगातील पहिला रेडिओ संदेश उत्तर अमेरिकेहून अटलांटिक ओलांडला. १९०४ मध्ये, रात्रीच्या बातम्यांचे सारांश सबस्क्राइब करणाऱ्या जहाजांना पाठविण्यासाठी एक व्यावसायिक सेवा स्थापन करण्यात आली, ज्याने त्यांना त्यांच्या ऑनबोर्ड वृत्तपत्रांमध्ये समाविष्ट केले.  पहिल्या महायुद्धाने लष्करी संपर्कासाठी रेडिओच्या विकासाला गती दिली. युद्धानंतर, 1920 च्या दशकात व्यावसायिक रेडिओ एएम प्रसारण सुरू झाले आणि मनोरंजन आणि बातम्यांचे एक महत्त्वाचे माध्यम बनले. दुसर्या महायुद्धामुळे हवाई आणि जमिनीवरील संप्रेषण, रेडिओ नेव्हिगेशन आणि रडारच्या युद्धकालीन हेतूंसाठी रेडिओच्या विकासास पुन्हा गती मिळाली. १९३० च्या दशकात अमेरिकेत आणि १९७० च्या दशकात युनायटेड किंगडममध्ये रेडिओच्या स्टिरिओ एफएम प्रसारणाचा विकास सुरू झाला, ज्याने एएमला व्यापारी मानक म्हणून विस्थापित केले.  २५ मार्च १९२५ रोजी, जॉन लॉगी बर्ड यांनी लंडनच्या सेल्फ्रिज डिपार्टमेंट स्टोअरमध्ये हलत्या चित्रांच्या प्रसारणाचे प्रदर्शन केले. बायर्डच्या उपकरणाचा आधार निपकोव डिस्कवर होता आणि त्यामुळे त्याला यांत्रिक दूरदर्शन म्हणून ओळखले जाऊ लागले. ३० सप्टेंबर १९२९ पासून सुरू झालेल्या ब्रिटिश ब्रॉडकास्टिंग कॉर्पोरेशनच्या प्रायोगिक प्रसारणाचा तो आधार बनला. तथापि, 20 व्या शतकाच्या बहुतांश काळ, टेलिव्हिजन कार्ल ब्राउन यांनी शोधलेल्या कॅथोड रे ट्यूबवर अवलंबून होते. अशा प्रकारच्या टेलिव्हिजनची पहिली आवृत्ती फिलो फार्न्सवर्थ यांनी तयार केली होती आणि 7 सप्टेंबर 1927 रोजी त्याच्या कुटुंबाला दाखविली होती. दुसऱ्या महायुद्धानंतर, व्यत्यय आणलेले प्रयोग पुन्हा सुरू झाले आणि टेलिव्हिजन हे घरगुती मनोरंजन प्रसारणाचे एक महत्त्वाचे माध्यम बनले.  थर्मियोनिक वाल्व थर्मियोनिक ट्यूब किंवा थर्मियोनिक वाल्व म्हणून ओळखल्या जाणार्या प्रकारच्या उपकरणामध्ये सिग्नल अॅम्प्लीफिकेशन आणि करंट रेक्टिफिकेशन सारख्या अनेक मूलभूत इलेक्ट्रॉनिक फंक्शन्ससाठी गरम कॅथोडमधून इलेक्ट्रॉनचे थर्मियोनिक उत्सर्जन वापरले जाते.  सर्वात सोपी व्हॅक्यूम ट्यूब, डायोडचा शोध 1904 मध्ये जॉन अॅम्ब्रोस फ्लेमिंग यांनी लावला होता, त्यात फक्त एक गरम केलेला इलेक्ट्रॉन उत्सर्जित कॅथोड आणि एक एनोड आहे. कॅथोडपासून ते एनोडपर्यंत इलेक्ट्रॉन केवळ एका दिशेने वाहू शकतात. ट्यूबमध्ये एक किंवा अधिक कंट्रोल ग्रिड जोडल्याने कॅथोड आणि एनोडमधील वर्तमान ग्रिड किंवा ग्रिडवरील व्होल्टेजद्वारे नियंत्रित केले जाऊ शकते. २० व्या शतकाच्या पहिल्या सहामाहीत हे उपकरणे इलेक्ट्रॉनिक सर्किटचा एक महत्त्वाचा घटक बनली आणि रेडिओ, दूरदर्शन, रडार, ध्वनी रेकॉर्डिंग आणि पुनरुत्पादन, लांब पल्ल्याच्या टेलिफोन नेटवर्क आणि एनालॉग आणि सुरुवातीच्या डिजिटल संगणकाच्या विकासासाठी महत्त्वपूर्ण ठरली. काही अनुप्रयोगांमध्ये पूर्वीचे तंत्रज्ञान वापरले गेले होते जसे की रेडिओसाठी स्पार्क गॅप ट्रान्समीटर किंवा संगणकासाठी यांत्रिक संगणक, थर्मियोनिक व्हॅक्यूम ट्यूबचा शोध होता ज्यामुळे हे तंत्रज्ञान व्यापक आणि व्यावहारिक बनले, ज्यामुळे इलेक्ट्रॉनिक्सची निर्मिती झाली.  १९४० च्या दशकात, सेमीकंडक्टर उपकरणांच्या शोधामुळे सॉलिड-स्टेट उपकरणे तयार करणे शक्य झाले, जे थर्मियोनिक ट्यूबपेक्षा लहान, स्वस्त आणि अधिक कार्यक्षम, विश्वासार्ह आणि टिकाऊ आहेत. १९६० च्या दशकाच्या मध्यापासून, थर्मियोनिक ट्यूबची जागा ट्रान्झिस्टरने घेतली. थर्मियोनिक ट्यूबचे अजूनही काही उच्च-वारंवारता वर्धकांसाठी काही अनुप्रयोग आहेत.  संगणक नेटवर्क आणि इंटरनेट ११ सप्टेंबर १९४० रोजी, जॉर्ज स्टिबिट्झ यांनी न्यूयॉर्कमधील कॉम्प्लेक्स नंबर कॅल्क्युलेटरसाठी टेलिटाईपचा वापर करून समस्या प्रसारित केल्या आणि न्यू हॅम्पशायरमधील डार्टमाउथ कॉलेजमध्ये परत गणना केलेले परिणाम प्राप्त केले. दूरस्थ मूक टर्मिनलसह केंद्रीकृत संगणकाची (मेनफ्रेम) ही कॉन्फिगरेशन 1970 च्या दशकात लोकप्रिय राहिली. १९६० च्या दशकात, संशोधकांनी पॅकेट स्विचिंगची तपासणी करण्यास सुरवात केली, एक तंत्रज्ञान जे मध्यवर्ती मेनफ्रेमद्वारे पाठविल्याशिवाय संदेश त्याच्या गंतव्यस्थानाकडे भागात पाठवते. ५ डिसेंबर १९६९ रोजी चार-नोड नेटवर्क तयार झाले, ज्यामुळे एआरपीएनेटची सुरुवात झाली, जी १९८१ पर्यंत २१३ नोड्सपर्यंत वाढली होती. अर्पानेट व इतर नेटवर्क एकत्र येऊन इंटरनेट बनले. इंटरनेट विकास इंटरनेट अभियांत्रिकी टास्क फोर्स (आयईटीएफ) चा फोकस होता ज्याने टिप्पण्यांसाठी विनंतीची मालिका प्रकाशित केली, तर इतर नेटवर्किंग प्रगती औद्योगिक प्रयोगशाळांमध्ये झाली, जसे की इथरनेट (1983) आणि टोकन रिंग (1984) च्या स्थानिक क्षेत्र नेटवर्क (एलएएन) विकास. [ हवा आहे संदर्भ ]  प्रसारण क्षमतेची वाढ दुतर्फी दूरसंचार नेटवर्कद्वारे जगभरात माहितीची देवाणघेवाण करण्याची प्रभावी क्षमता १९८६ मध्ये २८१ पेटाबाइट्स (पीबी) वरून १९९३ मध्ये ४७१ पीबी, २००० मध्ये २.२ एक्साबाइट्स (ईबी) वरून २००७ मध्ये ६५ ईबी झाली. १९८६ साली प्रति व्यक्ती दररोज दोन वर्तमानपत्रांच्या पृष्ठांच्या माहितीच्या समतुल्य आणि २००७ सालापर्यंत प्रति व्यक्ती दररोज सहा संपूर्ण वर्तमानपत्रांच्या माहितीच्या समतुल्य. या वाढीमुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेत दूरसंचार क्षेत्राची भूमिका वाढत आहे आणि 2012 मध्ये जागतिक दूरसंचार उद्योगाची किंमत सुमारे 4.7 ट्रिलियन डॉलर्स इतकी होती. जागतिक दूरसंचार उद्योगाची सेवा महसूल 2010 मध्ये 1.5 ट्रिलियन डॉलर्स इतका होता, जो जगातील एकूण देशांतर्गत उत्पादनाच्या (जीडीपी) 2.4% इतका आहे.