जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप (जेडब्ल्यूएसटी) हा एक अंतराळ टेलिस्कोप आहे आणि प्रसिद्ध हबल स्पेस टेलिस्कोपचा उत्तराधिकारी आहे. 25 डिसेंबर 2021 रोजी जेडब्ल्यूएसटीचे प्रक्षेपण करण्यात आले होते. उत्तर अमेरिकन स्पेस एजन्सी (नासा) ने युरोपियन स्पेस एजन्सी (ईएसए), कॅनेडियन स्पेस एजन्सी (सीएसए), जॉन्स हॉपकिन्स युनिव्हर्सिटी, गोडार्ड स्पेस फ्लाइट सेंटर (जीएफएससी) आणि नॉर्थरुप ग्रुमन यांच्या सहकार्याने जेडब्ल्यूएसटी डिझाइनचे नेतृत्व केले.  जेडब्ल्यूएसटीमध्ये 18 षटकोनी आकाराचे आरसे आहेत, जे सोन्याने मढविलेल्या बेरीलियमपासून बनविलेले आहेत, ज्यामुळे 6.5 मीटर व्यासाचा आरसा तयार होतो, ज्यामुळे हबल स्पेस टेलिस्कोपपेक्षा 6 पट जास्त प्रकाश गोळा करण्याची क्षमता मिळते. जेडब्ल्यूएसटीमध्ये कमी वारंवारता आणि लांब लांबीच्या लाइटचा शोध घेण्यास सक्षम असलेले विशेष उपकरण आहे जेणेकरून ते जवळच्या ते मध्यम-अवरक्त प्रकाश स्पेक्ट्रम श्रेणीतील प्रकाश शोधू शकेल.  जेडब्ल्यूएसटीची रचना 1996 मध्ये सुरू झाली आणि प्रचंड खर्च आणि विलंबाने ग्रस्त होती. 2005 मध्ये पुन्हा डिझाइन करण्यात आले ज्यामुळे जेडब्ल्यूएसटीचे सध्याचे अंतिम डिझाइन झाले. जेडब्ल्यूएसटी सध्या पृथ्वीपासून सुमारे 1.5 दशलक्ष किलोमीटर अंतरावर असलेल्या सूर्य-पृथ्वी एल 2 लॅग्रेंज बिंदूजवळ सौर-कक्षेत आहे.
थेट मजकूर उद्धृत न करता, जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोपचा सारांश मला द्याल का?
Context:जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप (जेडब्ल्यूएसटी) हा सध्या इन्फ्रारेड खगोलशास्त्रीय अभ्यास करणारा अंतराळ टेलिस्कोप आहे. अंतराळातील सर्वात मोठा ऑप्टिकल टेलिस्कोप म्हणून, हे उच्च-रिझोल्यूशन आणि उच्च-संवेदनशीलता उपकरणांनी सुसज्ज आहे, ज्यामुळे हे हबल स्पेस टेलिस्कोपसाठी खूप जुने, दूरचे किंवा हलके वस्तू पाहण्यास अनुमती देते. यामुळे खगोलशास्त्र आणि ब्रह्मांडशास्त्राच्या अनेक क्षेत्रांमध्ये तपासणी करणे शक्य होते, जसे की पहिल्या तारेचे निरीक्षण, पहिल्या आकाशगंगांची निर्मिती आणि संभाव्यतः वस्तीयोग्य एक्झोप्लेनेटचे तपशीलवार वातावरणीय वैशिष्ट्य.  अमेरिकेच्या नॅशनल एरोनॉटिक्स अँड स्पेस एडमिनिस्ट्रेशनने (नासा) जेडब्ल्यूएसटीच्या डिझाइन आणि विकासाचे नेतृत्व केले आणि दोन मुख्य एजन्सीसह भागीदारी केलीः युरोपियन स्पेस एजन्सी (ईएसए) आणि कॅनेडियन स्पेस एजन्सी (सीएसए). मेरीलँडमधील नासा गॉडार्ड स्पेस फ्लाइट सेंटर (जीएसएफसी) ने दूरबीन विकास व्यवस्थापित केला, तर जॉन्स हॉपकिन्स विद्यापीठाच्या होमवुड कॅम्पसवरील बाल्टिमोरमधील स्पेस टेलिस्कोप सायन्स इन्स्टिट्यूट सध्या जेडब्ल्यूएसटी चालविते. या प्रकल्पाचा मुख्य कंत्राटदार नॉर्थ्रॉप ग्रूमन होता. या दुर्बिणीचे नाव जेम्स ई. वेब याच्या नावावरून ठेवले गेले आहे, जे मर्करी, मिथुन आणि अपोलो कार्यक्रमादरम्यान 1961 ते 1968 दरम्यान नासाचे प्रशासक होते.  जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप 25 डिसेंबर 2021 रोजी फ्रेंच गयानाच्या कुरू येथून एरियन 5 रॉकेटवर प्रक्षेपित करण्यात आला आणि जानेवारी 2022 मध्ये सूर्य-पृथ्वी एल 2 लाग्रेंज बिंदूवर पोहोचला. 11 जुलै 2022 रोजी पत्रकार परिषदेच्या माध्यमातून JWST ची पहिली प्रतिमा सार्वजनिक करण्यात आली.  जेडब्ल्यूएसटीच्या प्राथमिक आरशामध्ये सोन्याने मढविलेल्या बेरीलियमपासून बनविलेले 18 षटकोनी आरसा विभाग आहेत, जे हबलच्या 2.4 मीटर (7 फूट 10 इंच) च्या तुलनेत एकत्रितपणे 6.5 मीटर व्यासाचा (21 फूट) आरसा तयार करतात. जेडब्ल्यूएसटीला सुमारे २५ चौरस मीटर प्रकाश गोळा करण्याचे क्षेत्र मिळते, हे हबलच्या सहापट आहे. जवळच्या अल्ट्राव्हायोलेट आणि दृश्यमान (0.1 ते 0.8 μm) आणि जवळच्या इन्फ्रारेड (0.8<unk>2.5 μm) स्पेक्ट्रममध्ये निरीक्षण करणार्या हबलच्या विपरीत, JWST ला लांब-तरंगलांबीच्या दृश्यमान प्रकाश (लाल) पासून मध्यम-इन्फ्रारेड (0.6<unk>28.3 μm) पर्यंत कमी वारंवारता श्रेणीचे निरीक्षण करते. दुर्बिणीला अत्यंत थंड, 50 के (−223 °C; −370 °F) च्या खाली ठेवणे आवश्यक आहे, जेणेकरून दुर्बिणीद्वारे उत्सर्जित इन्फ्रारेड प्रकाश गोळा केलेल्या प्रकाशामध्ये व्यत्यय आणत नाही. हे पृथ्वीपासून सुमारे 1.5 दशलक्ष किलोमीटर (930,000 मैल) अंतरावर असलेल्या सूर्य-पृथ्वी एल 2 लाग्रेंज बिंदूजवळील सौर कक्षेत तैनात केले गेले आहे, जिथे त्याचे पाच-स्तरित सनशील्ड हे सूर्य, पृथ्वी आणि चंद्राद्वारे उष्णतेपासून संरक्षण करते.  टेलिस्कोपचे प्रारंभिक डिझाइन, ज्याला नंतर नेक्स्ट जनरेशन स्पेस टेलिस्कोप असे नाव देण्यात आले, ते 1996 मध्ये सुरू झाले. २००७ मध्ये संभाव्य प्रक्षेपण आणि १ अब्ज अमेरिकन डॉलर्सच्या अर्थसंकल्पासाठी १९९९ मध्ये दोन संकल्पना अभ्यास घेण्यात आले. या कार्यक्रमाला प्रचंड खर्च आणि विलंबांचा सामना करावा लागला; 2005 मध्ये मोठ्या प्रमाणात पुन्हा डिझाइन केल्याने सध्याचा दृष्टीकोन आला, 2016 मध्ये बांधकाम पूर्ण झाले एकूण 10 अब्ज अमेरिकन डॉलर्सची किंमत. या प्रक्षेपणाच्या उच्च जोखीम स्वरूपावर आणि दुर्बिणीच्या गुंतागुंतीवर माध्यमे, शास्त्रज्ञ आणि अभियंते यांनी भाष्य केले.