बर्नौलीच्या तत्त्वाला आवश्यक आहे की गतिज ऊर्जा, संभाव्य ऊर्जा आणि अंतर्गत उर्जेची बेरीज स्थिर राहील.
बर्नौलीच्या तत्त्वानुसार गतिज ऊर्जा, संभाव्य ऊर्जा आणि अंतर्गत ऊर्जा यांची बेरीज किती असावी?
Context:बर्नौलीचा सिद्धांत द्रव गतीशास्त्रातील एक प्रमुख संकल्पना आहे जी दबाव, वेग आणि उंचीशी संबंधित आहे. बर्नौलीच्या तत्त्वामध्ये असे म्हटले आहे की द्रवपदार्थाच्या गतीमध्ये वाढ स्थिर दाब कमी झाल्यास किंवा द्रवपदार्थाच्या संभाव्य ऊर्जेत घट झाल्यास एकाच वेळी होते. या तत्त्वाचे नाव स्विस गणितज्ञ आणि भौतिकशास्त्रज्ञ डॅनियल बर्नौली यांच्या नावावर आहे, ज्यांनी हे 1738 मध्ये त्यांच्या पुस्तकात हायड्रोडायनॅमिक्समध्ये प्रकाशित केले होते. बर्नौलीने असे निष्कर्ष काढले की प्रवाह गती वाढल्याने दाब कमी होतो, परंतु 1752 मध्ये लिओनहार्ड ऑयलरने बर्नौलीचे समीकरण त्याच्या नेहमीच्या स्वरूपात काढले. हे तत्त्व केवळ इझेंट्रोपिक प्रवाहासाठी लागू होते: जेव्हा अपरिवर्तनीय प्रक्रिया (जसे की गोंधळ) आणि नॉन-अॅडिएबॅटिक प्रक्रिया (उदाहरणार्थ थर्मल रेडिएशन) चे प्रभाव कमी असतात आणि दुर्लक्षित केले जाऊ शकतात. बर्नौलीचा सिद्धांत ऊर्जेच्या संवर्धनाच्या तत्त्वावरून काढला जाऊ शकतो. हे सांगते की, स्थिर प्रवाहामध्ये, द्रवपदार्थामधील सर्व प्रकारच्या ऊर्जेची बेरीज सर्व बिंदूंमध्ये समान असते जी चिकट शक्तींपासून मुक्त असतात. यासाठी आवश्यक आहे की गतिज ऊर्जा, संभाव्य ऊर्जा आणि अंतर्गत ऊर्जा यांचे बेरीज स्थिर राहिले पाहिजे. अशा प्रकारे द्रवपदार्थाच्या गतीमध्ये वाढ - ज्यामुळे त्याची गतिज ऊर्जा (गतिशील दाब) वाढते - त्याच्या संभाव्य ऊर्जा (स्थिर दाबासह) आणि अंतर्गत उर्जेच्या (संच) मध्ये एकाच वेळी घट होते. जर द्रवपदार्थ एखाद्या जलाशयातून बाहेर पडत असेल तर सर्व प्रकारच्या ऊर्जेचा योग समान असतो कारण जलाशयात प्रति युनिट व्हॉल्यूमची ऊर्जा (दाब आणि गुरुत्वाकर्षण संभाव्य ρ g h) सर्वत्र समान असते. बर्नौलीचा सिद्धांत थेट आयझॅक न्यूटनच्या गतीच्या दुसर्या कायद्यातून काढला जाऊ शकतो. जर द्रवपदार्थाचा एक छोटासा भाग क्षैतिजपणे उच्च दाबाच्या क्षेत्रापासून कमी दाबाच्या क्षेत्राकडे वाहतो, तर समोरच्या तुलनेत मागे अधिक दाब असतो. यामुळे व्हॉल्यूमवर एक निव्वळ शक्ती मिळते, ज्यामुळे ते प्रवाहाच्या ओळीवर वेगवान होते. द्रव कण केवळ दाब आणि स्वतःच्या वजनाच्या अधीन असतात. जर द्रवपदार्थ क्षैतिजपणे आणि प्रवाहाच्या ओळीच्या एका भागावर वाहतो, जिथे वेग वाढतो ते केवळ त्या भागावरील द्रवपदार्थ उच्च दाबाच्या क्षेत्रापासून कमी दाबाच्या क्षेत्रापर्यंत हलल्यामुळेच असू शकते; आणि जर त्याचा वेग कमी झाला तर ते फक्त कमी दाबाच्या क्षेत्रापासून उच्च दाबाच्या क्षेत्रापर्यंत हलल्यामुळेच असू शकते. परिणामी, क्षैतिजपणे वाहणार्या द्रवपदार्थात, सर्वात जास्त वेग कमी दाबाच्या ठिकाणी होतो आणि सर्वात कमी वेग सर्वात जास्त दाबाच्या ठिकाणी होतो.