बायझेंटाईन साम्राज्याची उत्पत्ती रोमन साम्राज्यापासून झाली.
बायझेंटाईन साम्राज्याबद्दलचा हा पार्श्वभूमी मजकूर लक्षात घेता, बायझेंटाईन लोक कोणत्या साम्राज्यापासून आपले मूळ शोधू शकतात?
Context:बायझेंटाईन साम्राज्य, ज्याला पूर्व रोमन साम्राज्य किंवा बायझेंटिअम असेही म्हटले जाते, हे रोमन साम्राज्याचे प्रामुख्याने पूर्व प्रांतांमध्ये उशीरा पुरातनता आणि मध्ययुगीन काळात होते, जेव्हा त्याची राजधानी कॉन्स्टँटिनोपल होती. ५ व्या शतकात पश्चिम रोमन साम्राज्याचे तुकडे होणे आणि पडणे यापासून हे वाचले आणि इ. स. १४५३ मध्ये कॉन्स्टँटिनोपलच्या तुर्क साम्राज्याकडे पडण्यापर्यंत अतिरिक्त हजार वर्षे अस्तित्वात राहिले. त्याच्या अस्तित्वाच्या बहुतेक काळात, साम्राज्य युरोपमधील सर्वात शक्तिशाली आर्थिक, सांस्कृतिक आणि लष्करी शक्ती राहिली. "बिझेंटाईन साम्राज्य" आणि "पूर्व रोमन साम्राज्य" ही संज्ञा साम्राज्याच्या समाप्तीनंतर तयार करण्यात आली; त्याचे नागरिक त्यांच्या साम्राज्याला रोमन साम्राज्य म्हणून आणि स्वतःला रोमन म्हणून संबोधत राहिले. हा शब्द ग्रीक लोकांनी ओटोमन काळात स्वतः साठी वापरणे सुरू ठेवले. जरी रोमन राज्य चालूच राहिले आणि त्याची परंपरा कायम राहिली असली तरी आधुनिक इतिहासकारांनी बायझेंटाईन साम्राज्याला प्राचीन रोमपासून वेगळे करणे पसंत केले कारण ते रोमऐवजी कॉन्स्टँटिनोपलवर केंद्रित होते, लॅटिनपेक्षा ग्रीक संस्कृतीकडे वळले होते आणि पूर्व ऑर्थोडॉक्स ख्रिश्चन धर्माचे वैशिष्ट्य होते.  पॅक्स रोमन म्हणून ओळखल्या जाणार्या रोमन साम्राज्याच्या उच्च कालावधीत, साम्राज्याचे पश्चिम भाग लॅटिनिझेशनमधून गेले, तर साम्राज्याचे पूर्व भाग मोठ्या प्रमाणात त्यांची हेलेनिस्टिक संस्कृती टिकवून ठेवली. चौथ्या ते सहाव्या शतकातील अनेक घटनांमुळे रोमन साम्राज्यातील ग्रीक पूर्व आणि लॅटिन पश्चिमेचे विभाजन झाले. कॉन्स्टन्टाईन पहिला (रा. ३२४<unk>३३७) यांनी साम्राज्याची पुनर्रचना केली, कॉन्स्टँटिनोपलला राजधानी बनवले आणि ख्रिस्ती धर्माला कायदेशीर केले. थेओडोसियस पहिला (रा. 379<unk>395), ख्रिस्ती धर्म हा राज्य धर्म बनला आणि इतर धार्मिक प्रथांवर बंदी घालण्यात आली. हेराक्लिअसच्या कारकिर्दीत (इ. ६१०-६४१) या काळात साम्राज्याचे सैन्य आणि प्रशासनाची पुनर्रचना करण्यात आली आणि हळूहळू लॅटिन ऐवजी ग्रीक अधिकृत वापरासाठी स्वीकारण्यात आले.  साम्राज्याची सीमा घट आणि पुनर्प्राप्तीच्या अनेक चक्रांमधून चढउतार झाली. जस्टिनियन I च्या कारकिर्दीत (रा. 527<unk>565), पश्चिमेच्या पतनानंतर साम्राज्याची सर्वात मोठी व्याप्ती झाली, आफ्रिका, इटली आणि रोम यासह ऐतिहासिकदृष्ट्या रोमन पश्चिम भूमध्यसागराच्या किनारपट्टीचा मोठा भाग पुन्हा जिंकला, जो त्याने आणखी दोन शतके राखला. 602-628 च्या बायझेंटाईन-सासानियन युद्धामुळे साम्राज्याची संसाधने संपली आणि 7 व्या शतकाच्या सुरुवातीच्या मुस्लिम विजय दरम्यान, त्याने आपले सर्वात श्रीमंत प्रांत, इजिप्त आणि सीरिया, रशीद खलिफाकडे गमावले. त्यानंतर इसाऊरियन राजवंशाने साम्राज्याचे रक्षण करण्यापूर्वी 698 मध्ये उमेय्यांच्या हाती आफ्रिका गमावली.  मॅसेडोनियन राजवंश (९ व्या ते ११ व्या शतकात) दरम्यान, साम्राज्याचा पुन्हा विस्तार झाला आणि दोन शतकांच्या मॅसेडोनियन पुनर्जागरणाचा अनुभव आला, जो १०७१ मध्ये मनझिकर्टच्या लढाईत सेल्जुक तुर्क यांच्या पराभवामुळे संपला. गृहयुद्ध आणि त्यानंतरच्या सेल्जुक आक्रमणाने आशिया मायनरचा बहुतेक भाग गमावला. कोम्नेनियन पुनर्संचयनादरम्यान साम्राज्याची पुनर्प्राप्ती झाली आणि 12 व्या शतकात कॉन्स्टँटिनोपल हे युरोपमधील सर्वात मोठे आणि श्रीमंत शहर होते.  चौथ्या धर्मयुद्धादरम्यान साम्राज्याला प्राणघातक धक्का बसला जेव्हा 1204 मध्ये कॉन्स्टँटिनोपलची तोडफोड करण्यात आली आणि साम्राज्याचे पूर्वीचे राज्य स्पर्धात्मक बायझेंटाईन ग्रीक आणि लॅटिन साम्राज्यांमध्ये विभागले गेले. १२६१ मध्ये कॉन्स्टँटिनोपलच्या शेवटी पुनर्प्राप्ती असूनही, बायझेंटाईन साम्राज्य त्याच्या अस्तित्वाच्या शेवटच्या दोन शतकांपर्यंत या भागातील अनेक लहान प्रतिस्पर्धी राज्यांपैकी फक्त एक राहिले. 14 व्या आणि 15 व्या शतकात बीझेंटाईन-ओट्टोमन युद्धांमध्ये त्याचे उर्वरित प्रदेश हळूहळू ओट्टोमन्सने annexed केले.  1453 मध्ये कॉन्स्टँटिनोपलचे तुर्क साम्राज्याकडे पतन झाल्याने बायझेंटाईन साम्राज्याचा अंत झाला. शहराच्या पकडीनंतर तेथून पळून आलेले शरणार्थी इटली आणि युरोपच्या इतर भागांमध्ये स्थायिक झाले, ज्यामुळे पुनर्जागरण सुरू होण्यास मदत झाली. १४६१ मध्ये घेराबंदी केल्यानंतर ट्रॅबझंडची राजधानी ऑट्टोमन सैन्याकडे आत्मसमर्पण केल्यावर आठ वर्षांनंतर ट्रॅबझंडचे साम्राज्य जिंकले गेले. बायझेंटाईनच्या शेवटच्या राज्य, थिओडोरसचे राज्य, 1475 मध्ये ओट्टोमन्सने जिंकले होते. बायझेंटाईन साम्राज्याचा पराभव ओट्टोमन्सच्या हाती येणे हा मध्ययुगीन काळ संपण्याला आणि सुरुवातीच्या आधुनिक काळाला कारणीभूत ठरलेल्या अनेक घटकांपैकी एक आहे असा तर्क केला जाऊ शकतो. [ शरीरात सत्यापित नाही ]