जोन रूथ बेडर गिन्सबर्ग (/ˈbeɪdər ˈɡɪnzbɜːrɡ/ BAY-dər GHINZ-burg; १५ मार्च १९३३ - १८ सप्टेंबर २०२०) ही एक अमेरिकन वकील आणि न्यायतज्ज्ञ होती. ती १९९३ पासून २०२० मध्ये तिचा मृत्यू होईपर्यंत अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाची सहाय्यक न्यायाधीश होती. निवृत्त न्यायाधीश बायरोन व्हाईट यांची जागा घेण्यासाठी त्यांना अध्यक्ष बिल क्लिंटन यांनी नामांकन दिले होते आणि त्या वेळी त्यांना सामान्यतः एक मध्यम सहमती-निर्माता म्हणून पाहिले जात असे. न्यायालयाने वेळोवेळी उजवीकडे वळल्यामुळे ती शेवटी न्यायालयाच्या उदारमतवादी विंगचा भाग बनली. गिन्सबर्ग ही पहिली ज्यू महिला होती आणि सॅंड्रा डे ओ'कॉनर नंतर न्यायालयात काम करणारी दुसरी महिला होती. तिच्या कार्यकाळात, गिन्सबर्ग यांनी बहुसंख्य मते लिहिली, ज्यात युनायटेड स्टेट्स विरुद्ध व्हर्जिनिया (1996), ओल्मस्टेड विरुद्ध एल.सी. (1999), फ्रेंड्स ऑफ द अर्थ, इन्क. विरुद्ध लाइडलॉ पर्यावरण सेवा, इन्क. (2000), आणि सिटी ऑफ शेरिल विरुद्ध न्यूयॉर्क (2005) चे ओनिडा इंडियन नेशन.  गिन्सबर्गचा जन्म आणि वाढदिवस ब्रुकलिन, न्यूयॉर्क येथे झाला. तिची मोठी बहीण लहान असतानाच मरण पावली, आणि गिन्सबर्ग हायस्कूलमधून पदवीधर होण्यापूर्वीच तिची आई मरण पावली. तिने कॉर्नेल विद्यापीठात पदवी प्राप्त केली आणि मार्टिन डी. गिन्सबर्गशी लग्न केले, हार्वर्ड येथे लॉ स्कूल सुरू करण्यापूर्वी ती आई बनली, जिथे ती तिच्या वर्गातील काही स्त्रियांपैकी एक होती. गिन्सबर्ग कोलंबिया लॉ स्कूलमध्ये स्थानांतरित झाली, जिथे तिने तिच्या वर्गात प्रथम पदवी प्राप्त केली. १९६० च्या दशकाच्या सुरुवातीला तिने कोलंबिया लॉ स्कूल प्रोजेक्ट ऑन इंटरनॅशनल प्रोसिजरमध्ये काम केले, स्वीडिश शिकले आणि स्वीडिश न्यायतज्ज्ञ अँडर्स ब्रूझेलियस यांच्यासह एक पुस्तक लिहिले; स्वीडनमधील तिच्या कामामुळे लैंगिक समानतेबद्दलच्या तिच्या विचारांवर खोलवर परिणाम झाला. त्यानंतर ती रटगर्स लॉ स्कूल आणि कोलंबिया लॉ स्कूलमध्ये प्राध्यापक बनली, तिच्या क्षेत्रातील काही स्त्रियांपैकी एक म्हणून नागरी प्रक्रिया शिकविली.  गिन्सबर्ग यांनी आपल्या कायदेशीर कारकीर्दीचा बराचसा भाग लैंगिक समानता आणि महिलांच्या हक्कांसाठी वकील म्हणून घालवला, सर्वोच्च न्यायालयासमोर अनेक वाद जिंकले. अमेरिकन सिव्हिल लिबर्टीज युनियनसाठी ती स्वयंसेवी वकील म्हणून वकिली करते आणि 1970 च्या दशकात ती संचालक मंडळाची सदस्य आणि त्याच्या सामान्य वकीलांपैकी एक होती. १९८० साली राष्ट्राध्यक्ष जिमी कार्टर यांनी तिला कोलंबिया सर्किटच्या जिल्ह्यासाठी अमेरिकेच्या अपील न्यायालयात नियुक्त केले, जिथे १९९३ साली सर्वोच्च न्यायालयात नियुक्त होईपर्यंत तिने सेवा केली. २००६ साली ओ'कॉनर निवृत्त झाल्यानंतर २००९ साली सोनिया सोटोमायोर यांची नियुक्ती झाली. या काळात सुप्रीम कोर्टामध्ये ती एकमेव महिला न्यायमूर्ती होती. त्या काळात, गिन्सबर्ग तिच्या मतभेदांसह अधिक प्रबळ झाली, जसे की लेडबेटर विरुद्ध गुडइअर टायर अँड रबर कंपनी (2007). गिन्सबर्गच्या मतभेदाने लिली लेडबेटर फेअर पे अॅक्टला प्रेरणा दिली, ज्यावर अध्यक्ष बराक ओबामा यांनी 2009 मध्ये कायद्यात स्वाक्षरी केली, ज्यामुळे कर्मचार्यांना वेतन भेदभाव दावे जिंकणे सोपे झाले. गिन्सबर्गला अमेरिकन लोकप्रिय संस्कृतीत तिच्या अनेक प्रकरणांमध्ये उत्कट मतभेदांसाठी लक्ष वेधले गेले, जे मोठ्या प्रमाणात कायद्याच्या उदाहरणीय उदारमतवादी दृश्यांचे प्रतिबिंबित करते. तिला "द नॉटोरियस आरबीजी" असे नाव देण्यात आले आणि नंतर तिने हे टोपणनाव स्वीकारले.  कर्करोगाच्या दोन प्रसंगांनंतर आणि उदारमतवादी कायद्याच्या विद्वानांच्या सार्वजनिक विनंत्या असूनही, ओबामा आणि डेमोक्रॅटिक-नियंत्रित सिनेट तिच्या उत्तराधिकारीची नियुक्ती आणि पुष्टी करू शकतील तेव्हा तिने 2013 किंवा 2014 मध्ये निवृत्त न होण्याचा निर्णय घेतला. गिन्सबर्ग यांचे 18 सप्टेंबर 2020 रोजी वयाच्या 87 व्या वर्षी वॉशिंग्टन, डी. सी. मधील त्यांच्या घरी मेटास्टॅटिक पॅनक्रियाटिक कर्करोगाच्या गुंतागुंताने निधन झाले. तिच्या मृत्यूने निर्माण झालेली रिक्त जागा ३९ दिवसांनंतर एमी कोनी बॅरेट यांनी भरली. १९५३ पासून न्यायालयामध्ये उजवीकडे तीन प्रमुख बदलांपैकी एक होता, त्यानंतर १९९१ मध्ये थर्गुड मार्शलची जागा घेण्यासाठी क्लॅरेन्स थॉमसची नियुक्ती झाली आणि १९६९ मध्ये अर्ल वॉरेनची जागा घेण्यासाठी वॉरेन बर्गरची नियुक्ती झाली.
रुथ बेडर गिन्सबर्ग कोण आहे?
Context:जोन रूथ बेडर गिन्सबर्ग (/ˈbeɪdər ˈɡɪnzbɜːrɡ/ BAY-dər GHINZ-burg; १५ मार्च १९३३ - १८ सप्टेंबर २०२०) ही एक अमेरिकन वकील आणि न्यायतज्ज्ञ होती. ती १९९३ पासून २०२० मध्ये तिचा मृत्यू होईपर्यंत अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाची सहाय्यक न्यायाधीश होती. निवृत्त न्यायाधीश बायरोन व्हाईट यांची जागा घेण्यासाठी त्यांना अध्यक्ष बिल क्लिंटन यांनी नामांकन दिले होते आणि त्या वेळी त्यांना सामान्यतः एक मध्यम सहमती-निर्माता म्हणून पाहिले जात असे. न्यायालयाने वेळोवेळी उजवीकडे वळल्यामुळे ती शेवटी न्यायालयाच्या उदारमतवादी विंगचा भाग बनली. गिन्सबर्ग ही पहिली ज्यू महिला होती आणि सॅंड्रा डे ओ'कॉनर नंतर न्यायालयात काम करणारी दुसरी महिला होती. तिच्या कार्यकाळात, गिन्सबर्ग यांनी बहुसंख्य मते लिहिली, ज्यात युनायटेड स्टेट्स विरुद्ध व्हर्जिनिया (1996), ओल्मस्टेड विरुद्ध एल.सी. (1999), फ्रेंड्स ऑफ द अर्थ, इन्क. विरुद्ध लाइडलॉ पर्यावरण सेवा, इन्क. (2000), आणि सिटी ऑफ शेरिल विरुद्ध न्यूयॉर्क (2005) चे ओनिडा इंडियन नेशन.