गॉथिक; पुनर्जागरण; ऑट्टोमन; बारोक; शास्त्रीय; नवशास्त्रीय; समकालीन
प्रदान केलेल्या मजकूरातून बुडापेस्ट आर्किटेक्चरवर आढळलेल्या शैलींची यादी काढा. त्यांना अर्ध-कोलोनने वेगळे करा.
Context:बुडापेस्टमध्ये आर्किटेक्चरलदृष्ट्या लक्षणीय इमारती आहेत ज्यात शैली आणि वेगवेगळ्या काळापासून, प्राचीन काळापासून ओबुडा (जिल्हा तिसरा) मधील रोमन सिटी ऑफ एक्विंकम म्हणून, जे इ. स. ८९ च्या सुमारास आहे, सर्वात आधुनिक पॅलेस ऑफ आर्ट्स, समकालीन कला संग्रहालय आणि मैफिल हॉल.  बुडापेस्ट मधील बहुतेक इमारती तुलनेने कमी आहेत: २०१० च्या दशकाच्या सुरुवातीला सुमारे १०० इमारती ४५ मीटर (148 फूट) पेक्षा जास्त उंच होत्या. उंच इमारतींची संख्या बांधकाम कायद्याद्वारे कमी ठेवली जाते, ज्याचा उद्देश ऐतिहासिक शहराचे दृश्य जतन करणे आणि जागतिक वारसा स्थळांच्या आवश्यकता पूर्ण करणे आहे. उंच इमारतींचे नियोजन, परवाना आणि बांधकामासाठी कठोर नियम लागू होतात आणि परिणामी शहराच्या मध्यवर्ती भागात कोणतेही नाही. काही नियोजकांना गगनचुंबी इमारतींच्या बांधकामाचे नियम शिथिल करण्याची इच्छा आहे आणि शहराच्या ऐतिहासिक केंद्राबाहेर गगनचुंबी इमारती बांधण्याची शक्यता विचारात घेण्यात आली आहे.  आर्किटेक्चरल शैलीच्या कालक्रमानुसार बुडापेस्ट संपूर्ण टाइमलाइनवर दर्शविली गेली आहे, ज्याची सुरुवात रोमन सिटी ऑफ एक्विंकमने केली आहे जी प्राचीन वास्तुकलाचे प्रतिनिधित्व करते.  पुढील निर्णायक शैली बुडापेस्टमधील गॉथिक आर्किटेक्चर आहे. काही उर्वरित गॉथिक इमारती कॅसल जिल्ह्यात आढळू शकतात. ऑर्झागॅझ रस्त्यावरील क्रमांक 18, 20 आणि 22 या इमारती आहेत, ज्या 14 व्या शतकातील आहेत आणि क्रमांक 31 यूरी स्ट्रीट, ज्यात 15 व्या शतकातील गॉथिक बाह्य आहे. गॉथिक वैशिष्ट्यांसह इतर इमारतींमध्ये 12 व्या शतकात बांधलेली इनर सिटी पॅरिश चर्च आणि 15 व्या शतकात पूर्ण झालेली मेरी मॅग्डलीन चर्च आहेत. गॉथिक शैलीतील सर्वात वैशिष्ट्यपूर्ण इमारती प्रत्यक्षात निओ-गॉथिक आहेत, जसे की बुडापेस्टची सर्वात प्रसिद्ध स्थाने, हंगेरियन पार्लमेंट बिल्डिंग आणि मॅथियास चर्च, जिथे मूळ सामग्रीचा बराचसा भाग वापरला गेला होता (मूलतः रोमनस्क्यू शैलीमध्ये 1015 मध्ये बांधले गेले होते).  मानवी वास्तुशास्त्राच्या इतिहासातील पुढचा अध्याय म्हणजे पुनर्जागरणकालीन वास्तुकला. पुनर्जागरण शैलीच्या स्थापत्यशास्त्राचा प्रभाव पडलेल्या पहिल्या ठिकाणांपैकी एक म्हणजे हंगेरी आणि विशेषतः बुडापेस्ट. १४७६ साली राजा मॅथियास कॉर्विनस आणि नेपल्सच्या बीट्रीस यांच्या लग्नानंतर ही शैली दिसून आली. अनेक इटालियन कलाकार, कारागीर आणि मेसन नवीन राणीसोबत बुडाला आले. आज, बुडाच्या वैविध्यपूर्ण इतिहासादरम्यान मूळ पुनर्जागरण इमारतींपैकी बर्याच गोष्टी गायब झाल्या आहेत, परंतु बुडापेस्ट अजूनही पुनर्जागरण आणि नव-पुनर्जागरण इमारतींमध्ये समृद्ध आहे, जसे की प्रसिद्ध हंगेरियन स्टेट ऑपेरा हाऊस, सेंट स्टीफन बॅसिलिका आणि हंगेरियन अकॅडमी ऑफ सायन्सेस.  तुर्कशाहीच्या काळात (१५४१-१६८६) बुडापेस्टमध्ये इस्लामिक संस्कृतीची भरभराट झाली; शहरात अनेक मशिदी आणि स्नानगृह बांधण्यात आले. ऑट्टोमन आर्किटेक्चरचे हे उत्तम उदाहरण होते, ज्यावर तुर्की, इराणी, अरबी आणि मोठ्या प्रमाणात, बायझेंटाईन आर्किटेक्चर तसेच इस्लामिक परंपरेसह जगभरातील मुस्लिमांचा प्रभाव होता. पवित्र लीगने बुडापेस्टवर विजय मिळवल्यानंतर, त्यांनी बहुतेक मशिदींची जागा चर्चने घेतली आणि मीनारे घंटा टॉवर्स आणि कॅथेड्रल स्पिअर्समध्ये बदलले. बुडापेस्टमधील मध्यवर्ती चौरस एका क्षणी एक गर्दी करणारा ओरिएंटल बाझार बनला, जो "यमेन आणि भारताच्या मार्गावर असलेल्या उंट कारवांच्या गप्पागोष्टींनी" भरला होता. बुडापेस्ट हे खरं तर जगातील काही ठिकाणांपैकी एक आहे जे 16 व्या शतकातील मूळ तुर्की बाथहाऊससह कार्यरत आहे, जसे रुदास बाथ किंवा किराली बाथ. बुडापेस्ट हे सर्वात उत्तरेकडील ठिकाणाचे घर आहे जिथे प्रभावशाली इस्लामिक तुर्की सूफी डेरविश, गुल बाबा यांची कबर सापडली आहे. हंगेरीमध्ये एकत्रित झालेल्या विविध संस्कृती एकमेकांशी चांगले मिसळल्यासारखे दिसत होते, जणू या सर्व भिन्न संस्कृती आणि आर्किटेक्चर शैली हंगेरीच्या स्वतः च्या सांस्कृतिक मिश्रणात पचल्या आहेत. शहराची स्वतः ची जाणीव दर्शविणारा एक उदाहरण म्हणजे शहराच्या मुख्य चौकातील वरचा भाग, ज्याला सेचेनी असे नाव देण्यात आले आहे. तुर्क जेव्हा शहरात आले तेव्हा त्यांनी येथे मशिदी बांधल्या ज्याची जागा सेंट बर्टलानच्या गॉथिक चर्चने घेतली. माजी इस्लामिक इमारतीची पायाभरणी मशिद आणि गॉथिक चर्चमध्ये पुनर्बांधणी करण्याचे औचित्य परंतु त्यावरील इस्लामिक शैलीतील आर्किटेक्चर सामान्यतः इस्लामिक आहे. या कारणासाठी अधिकृत शब्द म्हणजे स्पोलिया. या मशिदीला पाशा गाझी कासिम यांची दजमी असे म्हटले गेले. अरबी भाषेत दजमीचा अर्थ मशीद असा होतो. बुडापेस्टमधून तुर्क आणि मुस्लिमांना हद्दपार केल्यानंतर आणि त्यांची हत्या केल्यानंतर, या ठिकाणी ख्रिश्चनांनी पुन्हा कब्जा केला आणि चर्चमध्ये सुधारणा केली, इनर सिटी पॅरिश चर्च (बुडापेस्ट). मीनार आणि तुर्की प्रवेशद्वार काढून टाकण्यात आले. आर्किटेक्चरचा आकार हा त्याच्या विदेशी भूतकाळाचा एकमेव संकेत आहे - "मक्काला तोंड देणारी दोन जिवंत प्रार्थना निचे आणि त्याच्या गुंबद्याच्या शीर्षस्थानी एक सार्वभौम प्रतीक आहेः तुर्कीच्या अर्धचंद्राच्या वर एक क्रॉस उंचावत आहे".   बुडापेस्टचा सर्वात प्रसिद्ध पूल, चेन ब्रिज, शहराच्या 19 व्या शतकातील विकासाचे प्रतीक, 1849 मध्ये बांधले गेले १६८६ नंतर, १७ व्या शतकापासून ते १८ व्या शतकापर्यंत कॅथोलिक देशांमध्ये बारोक आर्किटेक्चरने कलेची प्रमुख शैली दर्शविली. बुडापेस्टमध्ये बर्याच बारोक शैलीतील इमारती आहेत आणि बॅथहॅनी स्क्वेअरमधील सेंट अण्णा चर्च हे बारोक शैलीतील आर्किटेक्चरचे जतन केलेले एक उत्कृष्ट उदाहरण आहे. बुडापेस्टचा एक मनोरंजक भाग म्हणजे कमी पर्यटकांची ओबुडा, ज्याचे मुख्य चौरस देखील काही सुंदर जतन केलेल्या ऐतिहासिक इमारती आहेत ज्यात बारोक बाह्य आहेत. कॅसल डिस्ट्रिक्ट हे आणखी एक ठिकाण आहे जिथे सर्वात प्रसिद्ध ऐतिहासिक बुडा रॉयल पॅलेस आणि इतर अनेक इमारती बारोक शैलीत बांधल्या गेल्या आहेत.  क्लासिकल आर्किटेक्चर आणि नियोक्लासिकल आर्किटेक्चर हे पुढील कालखंडात आहेत. बुडापेस्टमध्ये एक नव्हे तर दोन आर्किटेक्ट होते जे क्लासिकिस्ट शैलीचे मास्टर्स होते. मिखाली पोलक (१७७३-१८५५) आणि जोसेफ हिल्ड (१७८९-१८६७) यांनी शहरात अनेक सुंदर शास्त्रीय शैलीतील इमारती बांधल्या. काही उत्तम उदाहरणे म्हणजे हंगेरियन नॅशनल म्युझियम, बुडावारची ल्यूथरन चर्च (दोन्ही पोलॅक यांनी डिझाइन केलेले) आणि हंगेरियन अध्यक्षांचे आसन, सॅन्डर पॅलेस. बुडापेस्टमधील सर्वात प्रतिष्ठित आणि मोठ्या प्रमाणात ज्ञात क्लासिकिस्ट-शैलीचे आकर्षण म्हणजे सेचेनी चेन ब्रिज. बुडापेस्टची दोन सर्वात सुंदर रोमँटिक आर्किटेक्चर इमारती म्हणजे डोहानी स्ट्रीटमधील ग्रेट सिनागॉग आणि डॅन्यूब प्रोमेनेडवरील विगाडो कॉन्सर्ट हॉल, दोन्ही आर्किटेक्ट फ्रिगियस फेझल (1821<unk>1884) यांनी डिझाइन केले आहेत. बुडापेस्ट वेस्टर्न रेल्वे स्टेशन हे आणखी एक उल्लेखनीय इमारत आहे, जे ऑगस्ट डी सेरेस यांनी डिझाइन केले होते आणि पॅरिसच्या आयफेल कंपनीने 1877 मध्ये बांधले होते.   १९०४ मध्ये हंगेरियन संसद पूर्ण झाली हंगेरियन मिलेनियमच्या सेलिब्रेशनच्या निमित्ताने आयोजित करण्यात आलेल्या प्रदर्शनांद्वारे 1896 मध्ये आणि सुमारे बुडापेस्टमध्ये आर्ट नोव्यू फॅशनमध्ये आले. हंगेरीमधील आर्ट नोव्ह्यू (हंगेरियनमध्ये सेसेसेझिओ) हे अनेक वास्तुशास्त्रीय शैलींचे मिश्रण आहे, ज्यात हंगेरीच्या वैशिष्ट्यांवर लक्ष केंद्रित केले आहे. अग्रगण्य आर्ट नोव्यू आर्किटेक्ट्सपैकी एक, ओडॉन लेचनर (1845<unk>1914) भारतीय आणि सीरियन आर्किटेक्चर तसेच पारंपारिक हंगेरियन सजावटीच्या डिझाईन्सद्वारे प्रेरित होते. बुडापेस्टमधील त्याच्या सर्वात सुंदर इमारतींपैकी एक म्हणजे अॅप्लाइड आर्ट्स म्युझियम. बुडापेस्टमधील आर्ट नोव्यूचे आणखी एक उदाहरण म्हणजे चेन ब्रिजसमोर ग्रेशम पॅलेस, हॉटेल गेलर्ट, फ्रांज लिस्ट म्युझिक Academyकॅडमी किंवा बुडापेस्ट प्राणीसंग्रहालय आणि वनस्पति उद्यान.  हे जगातील उत्कृष्ट शहरी लँडस्केप्सपैकी एक आहे आणि हंगेरियन राजधानीच्या इतिहासातील महान कालखंड दर्शविते.  युनेस्को 20 व्या शतकाच्या उत्तरार्धात, कम्युनिस्ट राजवटीत, इतर पूर्व युरोपियन देशांप्रमाणे, फ्लॅट ब्लॉक्स (पॅनलहाझ) बांधले गेले. 21 व्या शतकात बुडापेस्टला त्याच्या आर्किटेक्चरमध्ये नवीन आव्हानांचा सामना करावा लागतो. आजच्या जगातील शहरांमध्ये उंच इमारतींच्या दिशेने असलेला दबाव स्पष्ट आहे, परंतु बुडापेस्टचे अनन्य शहराचे दृश्य आणि त्याची अतिशय वैविध्यपूर्ण आर्किटेक्चर, तसेच हिरव्या भागांसह, बुडापेस्टला त्यांच्यात समतोल साधण्यास भाग पाडते. शहरात समकालीन वास्तुशास्त्राची व्यापक व्याप्ती आहे. सार्वजनिक जागा व्यवसाय आणि सरकारकडूनही मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक आकर्षित करतात, जेणेकरून शहराला पूर्णपणे नवीन (किंवा नूतनीकरण केलेले आणि पुन्हा डिझाइन केलेले) स्क्वेअर, उद्याने आणि स्मारके मिळाली आहेत, उदाहरणार्थ शहराच्या मध्यवर्ती कोसुथ लाजोस स्क्वेअर, डेक फेरेन्स स्क्वेअर आणि लिबर्टी स्क्वेअर. गेल्या दशकात बुडापेस्टमध्ये असंख्य स्थाने तयार केली गेली आहेत, जसे की नॅशनल थिएटर, पॅलेस ऑफ आर्ट्स, रॅकोझी ब्रिज, मेगीरी ब्रिज, बुडापेस्ट विमानतळ स्काय कोर्ट आणि इतर, आणि लाखो चौरस मीटर नवीन कार्यालयीन इमारती आणि अपार्टमेंट्स. पण शहरात अजूनही रिअल इस्टेट डेव्हलपमेंटच्या मोठ्या संधी आहेत.