२०१२ साली नॅशनल जिओग्राफिकच्या ट्रॅव्हलर या मासिकाने केरळला "जगातील दहा नंदनवन" आणि "आयुष्यात पाहिलेच पाहिजे असे ५० ठिकाणे" यापैकी एक म्हणून नामांकित केले. २०१४ मध्ये पर्यटकांसाठी तामिळनाडू, महाराष्ट्र आणि उत्तर प्रदेश हे सर्वाधिक लोकप्रिय राज्य होते. 2015 मध्ये परदेशी पर्यटकांनी सर्वाधिक भेट दिलेल्या पाच शहरांमध्ये दिल्ली, मुंबई, चेन्नई, आग्रा आणि जयपूर या शहरांचा समावेश होता. २०१७ पर्यंत, जगभरात, परदेशी पर्यटकांच्या आगमनाच्या संख्येनुसार दिल्ली २८ व्या स्थानावर आहे, तर मुंबई ३० व्या, चेन्नई ४३ व्या, आग्रा ४५ व्या, जयपूर ५२ व्या आणि कोलकाता ९० व्या स्थानावर आहे.
भारतातील कोणत्या ठिकाणांना भेट देणे आवश्यक आहे?
Context:भारतातील पर्यटन देशाच्या अर्थव्यवस्थेसाठी महत्वाचे आहे आणि वेगाने वाढत आहे. जागतिक प्रवास आणि पर्यटन परिषदेने गणना केली की पर्यटनाने 13.2 लाख कोटी रुपये (170 अब्ज अमेरिकन डॉलर्स) किंवा भारताच्या जीडीपीच्या 5.8% उत्पन्न केले आणि 2021 मध्ये 32.1 दशलक्ष नोकऱ्यांना आधार दिला. जरी ही संख्या साथीच्या रोगाच्या आधीच्या आकडेवारीपेक्षा कमी असली तरी 2020 मध्ये मोठ्या प्रमाणात घसरण झाल्यानंतर 2021 मध्ये देशाच्या अर्थव्यवस्थेत लक्षणीय वाढ झाली. 2031 पर्यंत (जीडीपीच्या 7.2 टक्के) हा क्षेत्र 7.8 टक्क्यांच्या दराने वाढून 33.8 लाख कोटी रुपये (420 अब्ज अमेरिकन डॉलर्स) होईल असा अंदाज आहे. ऑक्टोबर 2015 मध्ये भारताच्या वैद्यकीय पर्यटन क्षेत्राची किंमत 3 अब्ज अमेरिकन डॉलर्स इतकी होती आणि 2020 पर्यंत ती वाढून 7<unk>8 अब्ज अमेरिकन डॉलर्स होईल असा अंदाज आहे. 2014 मध्ये 184,298 परदेशी रूग्णांनी वैद्यकीय उपचारासाठी भारतात प्रवास केला.  2019 मध्ये 17.9 दशलक्षाहून अधिक परदेशी पर्यटक भारतात आले, 2018 मध्ये 17.4 दशलक्षांच्या तुलनेत 3.5% वाढ झाली. यामुळे भारत हा जगातील 22 वा आणि आशिया आणि पॅसिफिकमध्ये 8 वा सर्वाधिक भेट दिलेल्या देशांपैकी एक देश ठरला आहे. २०१२ मध्ये सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये देशांतर्गत पर्यटकांच्या भेटींची संख्या १,०३६.३५ दशलक्ष इतकी होती, जी २०११ च्या तुलनेत १६.५ टक्क्यांनी वाढली आहे. २०१२ साली नॅशनल जिओग्राफिकच्या ट्रॅव्हलर या मासिकाने केरळला "जगातील दहा नंदनवन" आणि "आयुष्यात पाहिलेच पाहिजे असे ५० ठिकाणे" यापैकी एक म्हणून नामांकित केले. २०१४ मध्ये पर्यटकांसाठी तामिळनाडू, महाराष्ट्र आणि उत्तर प्रदेश हे सर्वाधिक लोकप्रिय राज्य होते. 2015 मध्ये परदेशी पर्यटकांनी सर्वाधिक भेट दिलेल्या पाच शहरांमध्ये दिल्ली, मुंबई, चेन्नई, आग्रा आणि जयपूर या शहरांचा समावेश होता. २०१७ पर्यंत, जगभरात, परदेशी पर्यटकांच्या आगमनाच्या संख्येनुसार दिल्ली २८ व्या स्थानावर आहे, तर मुंबई ३० व्या, चेन्नई ४३ व्या, आग्रा ४५ व्या, जयपूर ५२ व्या आणि कोलकाता ९० व्या स्थानावर आहे.  जागतिक आर्थिक मंचाच्या प्रवासी आणि पर्यटन विकास निर्देशांक 2021 मध्ये, ज्याने त्याच्या मागील प्रवासी आणि पर्यटन स्पर्धात्मकता अहवालाची जागा घेतली आहे, भारत 117 देशांपैकी 54 व्या क्रमांकावर आहे. 2019 मध्ये प्रकाशित झालेल्या ट्रॅव्हल अँड टुरिझम कॉम्पिटिटिव्हिटी रिपोर्टच्या मागील आवृत्तीत 140 देशांपैकी भारताला 34 वे स्थान देण्यात आले होते. या अहवालात भारताच्या पर्यटन क्षेत्राची किंमत स्पर्धात्मकता 140 देशांपैकी 13 व्या स्थानावर आहे. या अहवालात असे नमूद करण्यात आले आहे की, भारताकडे हवाई वाहतूक पायाभूत सुविधा (33 वा क्रमांक) चांगली आहे, विशेषतः देशाच्या विकासाच्या टप्प्यावर आणि वाजवी जमीन आणि बंदर पायाभूत सुविधा (28 वा क्रमांक) आहे. नैसर्गिक संसाधने (14 व्या स्थानावर) आणि सांस्कृतिक संसाधने आणि व्यावसायिक प्रवास (8 व्या स्थानावर) या बाबतीतही हा देश उच्च स्थानावर आहे. जागतिक पर्यटन संघटनेने अहवाल दिला आहे की २०१२ मध्ये पर्यटनातून भारताची कमाई जगात १६ व्या क्रमांकावर आणि आशियाई आणि पॅसिफिक देशांमध्ये ७ व्या क्रमांकावर आहे.  पर्यटन मंत्रालयाद्वारे पर्यटनाच्या विकासासाठी आणि प्रोत्साहन देण्यासाठी राष्ट्रीय धोरणे आखली जातात. या प्रक्रियेत, मंत्रालय विविध केंद्रीय मंत्रालये/एजन्सी, राज्य सरकारे, केंद्रशासित प्रदेश आणि खाजगी क्षेत्रातील प्रतिनिधींसह या क्षेत्रातील इतर भागधारकांशी सल्लामसलत करते आणि त्यांचे सहकार्य करते. ग्रामीण, जलपर्यटन, वैद्यकीय आणि पर्यावरणीय पर्यटनासारख्या विशिष्ट पर्यटन उत्पादनांना प्रोत्साहन देण्यासाठी ठोस प्रयत्न केले जात आहेत. पर्यटन मंत्रालयाने भारतातील पर्यटनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी अविश्वसनीय भारत मोहीम राबवली आहे.