एन्ट्रोपी ही एक वैज्ञानिक संकल्पना आहे, तसेच एक मोजण्यायोग्य भौतिक गुणधर्म आहे, जे सामान्यतः विकार, यादृच्छिकता किंवा अनिश्चिततेच्या स्थितीशी संबंधित आहे. हा शब्द आणि संकल्पना विविध क्षेत्रात वापरली जाते, क्लासिक थर्मोडायनामिक्सपासून, जिथे प्रथम ओळखले गेले, सांख्यिकीय भौतिकशास्त्रातील निसर्गाचे सूक्ष्म वर्णन आणि माहिती सिद्धांताच्या तत्त्वांपर्यंत. रसायनशास्त्र आणि भौतिकशास्त्र, जैविक प्रणाली आणि त्यांचे जीवन, ब्रह्मांडशास्त्र, अर्थशास्त्र, समाजशास्त्र, हवामान विज्ञान, हवामान बदल आणि दूरसंचारातील माहितीच्या संचलनासह माहिती प्रणालीमध्ये याला दूरगामी अनुप्रयोग आढळले आहेत.  थर्मोडायनामिक संकल्पना स्कॉटिश शास्त्रज्ञ आणि अभियंता विल्यम रँकिन यांनी १८५० मध्ये थर्मोडायनामिक फंक्शन आणि उष्णता-संभाव्य या नावाने संदर्भित केली होती. १८६५ मध्ये, जर्मन भौतिकशास्त्रज्ञ रुडोल्फ क्लॉसिअस, थर्मोडायनॅमिक्सच्या क्षेत्रातील प्रमुख संस्थापकांपैकी एक, त्याने त्याला क्षणी तापमानात उष्णतेच्या असीम रकमेचा भाग म्हणून परिभाषित केले. त्याने सुरुवातीला हे रूपांतरण-सामग्री म्हणून वर्णन केले, जर्मनमध्ये वेरवांड्लुंगसिन्हाल्ट, आणि नंतर रूपांतरणासाठी ग्रीक शब्दावरून एन्ट्रोपी हा शब्द तयार केला. सूक्ष्म रचना आणि संरचनेचा संदर्भ देताना, 1862 मध्ये क्लॉसिअसने या संकल्पनेचा अर्थ विघटन असा केला.  एन्ट्रोपीचा परिणाम असा आहे की काही प्रक्रिया अपरिवर्तनीय किंवा अशक्य आहेत, उर्जेच्या संवर्धनाचे उल्लंघन न करण्याच्या आवश्यकतेव्यतिरिक्त, उष्मागतिकीच्या पहिल्या कायद्यात हे व्यक्त केले जाते. एन्ट्रोपी हे थर्मोडायनामिक्सच्या दुसर्या कायद्याचे केंद्र आहे, जे असे सांगते की उत्स्फूर्त उत्क्रांतीवर सोडलेल्या वेगळ्या प्रणालींची एन्ट्रोपी वेळेसह कमी होऊ शकत नाही, कारण ते नेहमीच थर्मोडायनामिक समतोल स्थितीत पोहोचतात, जिथे एन्ट्रोपी सर्वात जास्त असते.  ऑस्ट्रियाचे भौतिकशास्त्रज्ञ लुडविग बोल्टझमन यांनी एन्ट्रोपीला प्रणालीच्या मॅक्रोस्कोपिक स्थितीचे पालन करणाऱ्या प्रणालीच्या वैयक्तिक अणू आणि रेणूंच्या संभाव्य सूक्ष्म व्यवस्थेची संख्या किंवा स्थितीचे मापन म्हणून स्पष्ट केले. अशा प्रकारे त्यांनी सांख्यिकीय विकार आणि संभाव्यता वितरण या संकल्पनेची थर्मोडायनामिक्सच्या नवीन क्षेत्रात ओळख करून दिली, ज्याला सांख्यिकीय यांत्रिकी म्हणतात, आणि सूक्ष्म परस्परसंवादांमधील दुवा शोधला, जे सरासरी कॉन्फिगरेशनबद्दल चढउतार करतात, मॅक्रोस्कोपिकली निरीक्षण करण्यायोग्य वर्तनासाठी, साध्या लॉगरिथमिक कायद्याच्या रूपात, एक प्रमाणिकता स्थिर, बोल्टझमन स्थिर, जे आधुनिक आंतरराष्ट्रीय युनिट सिस्टम (एसआय) साठी परिभाषित सार्वत्रिक स्थिरांक बनले आहे.  १९४८ मध्ये, बेल लॅब्सचे शास्त्रज्ञ क्लाउड शॅनन यांनी दूरसंचार सिग्नलमधील माहितीच्या यादृच्छिक नुकसानीच्या समस्येस सूक्ष्म अनिश्चितता आणि अनेकता मोजण्यासाठी समान सांख्यिकीय संकल्पना विकसित केल्या. जॉन फॉन न्यूमन यांच्या सूचनांनुसार, शॅननने या गहाळ माहितीच्या अस्तित्वाला सांख्यिकीय यांत्रिकीमध्ये एन्ट्रॉपी म्हणून वापरल्याप्रमाणेच नाव दिले आणि माहिती सिद्धांताच्या क्षेत्राला जन्म दिला. हे वर्णन एन्ट्रोपीच्या संकल्पनेची सार्वत्रिक व्याख्या म्हणून ओळखले गेले आहे.
एन्ट्रोपी म्हणजे काय
Context:एन्ट्रोपी ही एक वैज्ञानिक संकल्पना आहे, तसेच एक मोजण्यायोग्य भौतिक गुणधर्म आहे, जे सामान्यतः विकार, यादृच्छिकता किंवा अनिश्चिततेच्या स्थितीशी संबंधित आहे. हा शब्द आणि संकल्पना विविध क्षेत्रात वापरली जाते, क्लासिक थर्मोडायनामिक्सपासून, जिथे प्रथम ओळखले गेले, सांख्यिकीय भौतिकशास्त्रातील निसर्गाचे सूक्ष्म वर्णन आणि माहिती सिद्धांताच्या तत्त्वांपर्यंत. रसायनशास्त्र आणि भौतिकशास्त्र, जैविक प्रणाली आणि त्यांचे जीवन, ब्रह्मांडशास्त्र, अर्थशास्त्र, समाजशास्त्र, हवामान विज्ञान, हवामान बदल आणि दूरसंचारातील माहितीच्या संचलनासह माहिती प्रणालीमध्ये याला दूरगामी अनुप्रयोग आढळले आहेत.