एकूण देशांतर्गत उत्पादन (जीडीपी) हे एका विशिष्ट कालावधीत एका विशिष्ट देशात विकल्या गेलेल्या सर्व वस्तू आणि सेवांचे मोजमाप आहे. याचा वापर आर्थिक आरोग्यासाठी, आर्थिक प्रगतीसाठी आणि आंतरराष्ट्रीय तुलनांसाठी केला जातो. जीडीपी देशांमधील राहणीमानातील फरक आणि महागाई दर मोजण्यासाठी वापरला जात नाही.
जीडीपी म्हणजे काय आणि त्याचा वापर कशासाठी केला जातो आणि कशासाठी केला जात नाही याचा सारांश द्या.
Context:एकूण देशांतर्गत उत्पादन (जीडीपी) हे एका विशिष्ट कालावधीत देश किंवा देशांद्वारे उत्पादित आणि विकल्या गेलेल्या सर्व अंतिम वस्तू आणि सेवांच्या बाजार मूल्याचे एक आर्थिक उपाय आहे, सामान्यतः "त्यांचे उत्पादन करण्यासाठी वापरल्या जाणार्या दरम्यानच्या वस्तू आणि सेवांची दुहेरी मोजणी न करता". जीडीपीचा वापर बहुतेकदा एका देशाच्या सरकारद्वारे त्याच्या आर्थिक आरोग्याचे मोजमाप करण्यासाठी केला जातो. त्याच्या जटिल आणि व्यक्तिपरक स्वभावामुळे, हा उपाय विश्वासार्ह निर्देशक मानला जाण्यापूर्वी बर्याचदा सुधारित केला जातो. तथापि, दरडोई जीडीपी (नाममात्र) देशांच्या राहणीमानातील आणि महागाईच्या दरांमध्ये फरक दर्शवित नाही; म्हणूनच क्रयशक्ती समता (पीपीपी) वर दरडोई जीडीपीचा आधार वापरणे देशांमधील राहणीमान तुलना करताना अधिक उपयुक्त ठरू शकते, तर नाममात्र जीडीपी आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील राष्ट्रीय अर्थव्यवस्थेची तुलना करताना अधिक उपयुक्त आहे. एकूण जीडीपीला प्रत्येक उद्योग किंवा अर्थव्यवस्थेच्या क्षेत्राच्या योगदानामध्ये विभागले जाऊ शकते. जीडीपी आणि एकूण लोकसंख्येचे प्रमाण म्हणजे दरडोई जीडीपी (ज्याला सरासरी जीवनमान देखील म्हणतात).  अनेक राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संस्थांनी जीडीपीची व्याख्या केली आहे. आर्थिक सहकार्य आणि विकास संघटना (OECD) जीडीपीची व्याख्या देते "उत्पादनाचे एकूण मापन जे उत्पादन आणि सेवांमध्ये गुंतलेल्या सर्व रहिवासी आणि संस्थात्मक युनिट्सच्या एकूण मूल्यांच्या बेरीजच्या बरोबरीचे आहे (अधिक कोणतेही कर, आणि कोणतेही सबसिडी वजा, त्यांच्या उत्पादनांच्या मूल्यामध्ये समाविष्ट नसलेल्या उत्पादनांवर). " आयएमएफच्या एका प्रकाशनात असे म्हटले आहे की, "जीडीपी म्हणजे विशिष्ट कालावधीत (म्हणजे एक तिमाही किंवा एक वर्ष) एखाद्या देशात उत्पादित केलेल्या अंतिम वस्तू आणि सेवांचे मौद्रिक मूल्य. जे अंतिम वापरकर्त्याद्वारे खरेदी केले जातात".  जीडीपीचा वापर आंतरराष्ट्रीय तुलनेसाठी आणि आर्थिक प्रगतीचा व्यापक उपाय म्हणून केला जातो. राष्ट्रीय विकास आणि प्रगतीचा हा जगातील सर्वात शक्तिशाली सांख्यिकीय सूचक मानला जातो. तथापि, विकासाच्या अत्यावश्यकतेच्या टीकाकारांचे म्हणणे आहे की जीडीपी मोजमापांचा उद्देश प्रगती मोजण्यासाठी कधीच नव्हता आणि इतर महत्त्वाचे बाह्य घटक, जसे की संसाधन काढणे, पर्यावरणीय परिणाम आणि बेहिशेबी घरगुती काम सोडणे. अर्थव्यवस्थेचा मानवी विकासावर आणि कल्याणावर होणारा परिणाम मोजण्यासाठी अधिक चांगल्या पद्धती म्हणून समीक्षक वारंवार पर्यायी आर्थिक मॉडेल जसे की डोनट अर्थशास्त्र यांचा प्रस्ताव ठेवतात जे यशाचे इतर उपाय किंवा ओईसीडीच्या बेटर लाइफ इंडेक्स सारखे पर्यायी निर्देशक वापरतात.