प्रणाली विकास जीवन चक्रात 7 टप्पे आहेत. यंत्रणा तपासणी, विश्लेषण, डिझाईन, चाचणी, प्रशिक्षण आणि संक्रमण, ऑपरेशन्स आणि देखभाल आणि मूल्यांकन
प्रणाली विकास जीवन चक्रातील वेगवेगळे टप्पे काय आहेत?
Context:प्रणाली विकास जीवन चक्र  कलम बोलणे वाचा संपादन करा इतिहास पहा  उपकरणे विकिपीडिया, मुक्त विश्वकोश वरून हा लेख सिस्टीम डेव्हलपमेंट लाइफ सायकल बद्दल आहे. आयबीएमच्या कॉम्प्युटर कम्युनिकेशन प्रोटोकॉलसाठी, सिंक्रोनस डेटा लिंक कंट्रोल पहा.  देखभाल टप्प्यावर प्रकाश टाकून सॉफ्टवेअर विकास जीवनचक्र मॉडेल प्रणाली अभियांत्रिकी, माहिती प्रणाली आणि सॉफ्टवेअर अभियांत्रिकीमध्ये, सिस्टम डेव्हलपमेंट लाइफ सायकल (एसडीएलसी), ज्याला अनुप्रयोग विकास जीवन चक्र देखील म्हटले जाते, ही एक माहिती प्रणालीचे नियोजन, तयार करणे, चाचणी करणे आणि तैनात करण्याची प्रक्रिया आहे. एसडीएलसी संकल्पना हार्डवेअर आणि सॉफ्टवेअर कॉन्फिगरेशनच्या श्रेणीवर लागू होते, कारण एक प्रणाली केवळ हार्डवेअर, केवळ सॉफ्टवेअर किंवा दोन्हीचे संयोजन असू शकते. या चक्रात सहसा सहा टप्पे असतात: आवश्यकता विश्लेषण, डिझाइन, विकास आणि चाचणी, अंमलबजावणी, दस्तऐवजीकरण आणि मूल्यांकन.  आढावा प्रणाली विकास जीवनचक्र वेगवेगळ्या कामाच्या टप्प्यांनी बनलेला असतो, ज्याचा उपयोग प्रणाली अभियंते आणि प्रणाली विकासक माहिती प्रणाली वितरीत करण्यासाठी करतात. असेंब्ली लाइनवर बनवलेल्या कोणत्याही गोष्टीप्रमाणे, एसडीएलसीचे उद्दीष्ट उच्च-गुणवत्तेची प्रणाली तयार करणे आहे जी अपेक्षेनुसार, गरजांवर आधारित, नियोजित वेळ फ्रेम आणि खर्च अंदाजानुसार प्रणाली वितरित करून अपेक्षा पूर्ण करते किंवा त्यापेक्षा जास्त करते. संगणक प्रणाली जटिल आहेत आणि बर्याचदा वेगवेगळ्या उत्पत्तीचे घटक जोडतात. जलप्रपात, स्पायरल, चपळ, जलद नमुना तयार करणे, वाढीव आणि समक्रमित आणि स्थिर करणे यासारख्या विविध एसडीएलसी पद्धती तयार केल्या गेल्या आहेत.  एसडीएलसी पद्धती चपळ ते पुनरावृत्ती ते अनुक्रमिक या श्रेणीतील लवचिकतेच्या स्पेक्ट्रममध्ये बसतात. XP आणि Scrum सारख्या चपळ पद्धती, वेगवान बदलांसाठी परवानगी देणाऱ्या हलके प्रक्रियेवर लक्ष केंद्रित करतात. पुनरावृत्ती पद्धती, जसे की तर्कसंगत युनिफाइड प्रोसेस आणि डायनॅमिक सिस्टम डेव्हलपमेंट पद्धत, प्रकल्प व्याप्ती स्थिर करण्यावर आणि पुनरावृत्तीने उत्पादनांचा विस्तार किंवा सुधारणा करण्यावर लक्ष केंद्रित करते. अनुक्रमिक किंवा मोठ्या-डिझाइन-अप-फ्रंट (बीडीयूएफ) मॉडेल, जसे की धबधबा, मोठ्या प्रकल्पांना मार्गदर्शन करण्यासाठी पूर्ण आणि योग्य नियोजनावर लक्ष केंद्रित करते आणि यशस्वी आणि अनुमानित परिणामांसाठी जोखीम मर्यादित करते. अनामॉर्फिक विकास प्रकल्प व्याप्ती आणि अनुकूली पुनरावृत्तीद्वारे निर्देशित केला जातो.  प्रकल्प व्यवस्थापनामध्ये एखाद्या प्रकल्पामध्ये प्रकल्प जीवन चक्र (पीएलसी) आणि एसडीएलसी दोन्ही समाविष्ट असू शकतात, ज्या दरम्यान काही वेगळ्या क्रियाकलाप घडतात. टेलर (२००४) च्या मते, "प्रकल्प जीवन चक्रात प्रकल्पाच्या सर्व क्रियांचा समावेश आहे, तर प्रणाली विकास जीवन चक्र उत्पादनाच्या आवश्यकता लक्षात घेण्यावर लक्ष केंद्रित करते".  एसडीएलसी ही स्वतः एक पद्धती नाही, तर त्या पद्धतीचा विचार केला पाहिजे अशा टप्प्यांचे वर्णन आहे. टप्प्यांची यादी निश्चित नाही, परंतु सामान्यतः नियोजन, विश्लेषण, डिझाइन, बिल्ड, चाचणी, अंमलबजावणी आणि देखभाल / समर्थन यांचा समावेश आहे. उदाहरणार्थ, स्क्रॅम फ्रेमवर्कमध्ये, एखादी एकल वापरकर्ता कथा दोन आठवड्यांच्या स्प्रिंटमध्ये एसडीएलसीच्या सर्व टप्प्यांमधून जाते असे म्हणता येईल. याउलट वॉटरफॉल पद्धती, जिथे प्रत्येक व्यवसायाच्या गरजेचे [उद्धरण आवश्यक] वैशिष्ट्य / कार्यात्मक वर्णनांमध्ये अनुवादित केले जाते जे नंतर सर्व महिन्यांच्या कालावधीत किंवा त्याहून अधिक कालावधीत अंमलात आणले जातात. [उद्धरण आवश्यक]  इतिहास इलियट आणि स्ट्रॅचन आणि रॅडफोर्ड (२००४) यांच्या मते, एसडीएलसीची उत्पत्ती १ 1960 s० च्या दशकात झाली, मोठ्या प्रमाणात व्यावसायिक संघटनांच्या युगात मोठ्या प्रमाणात कार्यशील व्यवसाय प्रणाली विकसित करण्यासाठी. माहिती प्रणालीची कामे अवजड डेटा प्रोसेसिंग आणि संख्या क्रंचिंग रूटीनच्या आसपास फिरत होती".  स्ट्रक्चर्ड सिस्टीम विश्लेषण आणि डिझाईन पद्धत (एसएसएडीएम) 1980 च्या दशकात यूके सरकारच्या सरकारी वाणिज्य कार्यालयासाठी तयार केली गेली. तेव्हापासून, एलियट (2004) च्या मते, "प्रणाली विकासातील पारंपारिक जीवन चक्र दृष्टिकोन वाढत्या प्रमाणात पर्यायी दृष्टिकोन आणि चौकटींनी बदलले गेले आहेत, ज्याने पारंपारिक एसडीएलसीच्या काही अंतर्निहित कमतरता दूर करण्याचा प्रयत्न केला आहे".  नमुने  प्रणाली विकास जीवनचक्रची दहा टप्प्यांची आवृत्ती एसडीएलसी प्रणाली डिझाइनर आणि विकसकांना अनुसरण करण्यासाठी टप्पे / पावले / क्रियाकलापांचा संच प्रदान करते. प्रत्येक टप्पा आधीच्या टप्प्यातील परिणामांवर आधारित असतो. प्रत्येक प्रकल्पामध्ये टप्प्याटप्प्याने होण्याची गरज नसते. छोट्या, सोप्या प्रकल्पांसाठी, टप्पे एकत्र केले जाऊ शकतात/ओव्हरलॅप होऊ शकतात.  धबधबा सर्वात जुनी आणि सर्वात प्रसिद्ध आहे धबधबा मॉडेल, जे चरणांच्या रेषेचा क्रम वापरते. धबधब्याचे वेगवेगळे प्रकार आहेत. एक प्रकार खालीलप्रमाणे आहे:  प्राथमिक विश्लेषण एक प्राथमिक विश्लेषण करा, पर्यायी उपाययोजनांचा विचार करा, खर्च आणि फायद्यांचा अंदाज लावा आणि शिफारसींसह एक प्राथमिक योजना सादर करा.  प्राथमिक विश्लेषण करा: संस्थेच्या उद्दीष्टांची ओळख करा आणि प्रकल्पाचे स्वरूप आणि व्याप्ती निश्चित करा. प्रकल्प उद्दिष्टांशी जुळत असल्याचे सुनिश्चित करा. पर्यायी उपायांचा विचार करा: कर्मचारी, ग्राहक, पुरवठादार आणि सल्लागार यांच्या मुलाखती तसेच स्पर्धात्मक विश्लेषणाद्वारे पर्यायी उपाय येऊ शकतात. खर्च-फायदा विश्लेषण: प्रकल्पाच्या खर्चाचे आणि फायद्याचे विश्लेषण करा. प्रणाली विश्लेषण, आवश्यकतांची व्याख्या प्रकल्प उद्दीष्टे [ स्पष्टीकरण आवश्यक ] परिभाषित फंक्शन्स आणि ऑपरेशन्समध्ये विभाजित करा. यामध्ये तथ्ये गोळा करणे आणि त्यांचे अर्थ लावणे, समस्यांचे निदान करणे आणि सुधारणांची शिफारस करणे यांचा समावेश आहे. अंतिम वापरकर्त्याच्या माहितीच्या गरजांचे विश्लेषण करा आणि विसंगती आणि अपूर्णता दूर कराः  तथ्ये गोळा करा: दस्तऐवज पुनरावलोकन, क्लायंट मुलाखती, निरीक्षण आणि प्रश्नावलींद्वारे अंतिम वापरकर्त्याची आवश्यकता मिळवा. विद्यमान प्रणालींची तपासणी करा: साधक आणि बाधक ओळखा. प्रस्तावित प्रणालीचे विश्लेषण करा: समस्यांचे निराकरण करा आणि योग्य वापरकर्त्यांच्या प्रस्तावांसह तपशील तयार करा. यंत्रणा रचना या टप्प्यावर, इच्छित वैशिष्ट्ये आणि ऑपरेशन्स तपशीलवार आहेत, ज्यात स्क्रीन लेआउट, व्यवसाय नियम, प्रक्रिया आकृती, स्यूडोकोड आणि इतर वितरणांचा समावेश आहे.  विकास कोड लिहा.  एकत्रीकरण आणि चाचणी चाचणी वातावरणात मॉड्यूल एकत्र करा. त्रुटी, बग आणि इंटरऑपरेबिलिटीसाठी तपासा.  स्वीकृती, प्रतिष्ठापन, वापर यंत्रणा उत्पादनात आणा. यामध्ये वापरकर्त्यांना प्रशिक्षण देणे, हार्डवेअर तैनात करणे आणि मागील सिस्टममधून माहिती लोड करणे समाविष्ट असू शकते.  देखभाल प्रणालीची चालत असलेल्या फिटनेसचे मूल्यांकन करण्यासाठी त्याचे निरीक्षण करा. [१३ पानांवरील चित्र]  मूल्यांकन प्रणाली आणि प्रक्रियेचा आढावा घेतला जातो. नवीन अंमलबजावणी केलेली प्रणाली आवश्यकता पूर्ण करते आणि प्रकल्प उद्दीष्टे साध्य करते, प्रणाली वापरण्यायोग्य, विश्वासार्ह / उपलब्ध आहे, योग्य प्रकारे स्केल केलेली आहे आणि दोष-सहिष्णु आहे की नाही यासह संबंधित प्रश्नांचा समावेश आहे. प्रक्रियेच्या तपासणीमध्ये वेळ आणि खर्चाचा आढावा तसेच वापरकर्त्याची स्वीकृती यांचा समावेश आहे.  नष्ट करणे आयुष्याच्या शेवटी, यंत्रणा बंद करण्यासाठी आणि त्याऐवजी बदलण्यासाठी योजना विकसित केल्या जातात. संबंधित माहिती आणि पायाभूत सुविधांचे पुनर्वापर करणे, संग्रहित करणे, फेकून देणे किंवा नष्ट करणे आवश्यक आहे.  खालील आकृतीमध्ये, आयटी वर्क प्रॉडक्ट्सच्या परिभाषापासून ते निर्मिती आणि सुधारणेपर्यंतच्या या टप्प्यांना दहा टप्प्यांमध्ये विभागले गेले आहे.  प्रणाली विश्लेषण आणि डिझाइन प्रणाली विश्लेषण आणि डिझाइन (एसएडी) एक मेटा-विकास क्रियाकलाप मानले जाऊ शकते, जे स्टेज सेट करण्यासाठी आणि समस्येस बांधून ठेवते. एसएडी स्पर्धात्मक उच्च-स्तरीय आवश्यकतांना संतुलित करण्यास मदत करू शकते. एसएडी वितरित एंटरप्राइझ आर्किटेक्चर, एंटरप्राइझ आयटी आर्किटेक्चर आणि व्यवसाय आर्किटेक्चरसह संवाद साधते आणि उच्च-स्तरीय सिस्टम वर्णन करण्यासाठी विभाजन, इंटरफेस, व्यक्तिमत्व आणि भूमिका आणि उपयोजन / ऑपरेशनल मॉडेलिंग यासारख्या संकल्पनांवर जोरदार अवलंबून असते. या उच्च-स्तरीय वर्णनाचे घटक आणि मॉड्यूलमध्ये विभाजन केले जाते ज्याचे विश्लेषण, डिझाइन आणि बांधकाम स्वतंत्रपणे केले जाऊ शकते आणि व्यवसाय ध्येय साध्य करण्यासाठी समाकलित केले जाऊ शकते. एसडीएलसी आणि एसएडी हे संपूर्ण जीवन चक्र उत्पादन आणि प्रणाली नियोजनाचे आधारस्तंभ आहेत.  ऑब्जेक्ट-आधारित विश्लेषण आणि डिझाइन ऑब्जेक्ट-ओरिएंटेड विश्लेषण आणि डिझाइन (ओओएडी) ही संकल्पनात्मक मॉडेल विकसित करण्यासाठी समस्या डोमेनचे विश्लेषण करण्याची प्रक्रिया आहे जी नंतर विकासास मार्गदर्शन करण्यासाठी वापरली जाऊ शकते. विश्लेषणाच्या टप्प्यात, प्रोग्रामर लिखित आवश्यकता आणि हितधारकांच्या मुलाखतीद्वारे औपचारिक व्हिजन दस्तऐवज विकसित करतो.  ओओएडीपासून मिळणारे संकल्पनात्मक मॉडेल सामान्यतः वापर प्रकरणे, आणि वर्ग आणि परस्परसंवाद आकृत्या बनलेले असतात. यात यूजर इंटरफेसचा मॉकअपही असू शकतो.  ऑब्जेक्ट-ओरिएंटेड डिझाइनसाठी इनपुट म्हणून काम करण्यासाठी आउटपुट आर्टिफॅक्टची पूर्णपणे व्याख्या करण्याची आवश्यकता नाही; विश्लेषण आणि डिझाइन समांतर होऊ शकते. प्रत्यक्षात एका क्रियाकलापाचे परिणाम पुनरावृत्ती प्रक्रियेत दुसऱ्याला पोहचवू शकतात.  ओओएडीसाठी काही सामान्य इनपुट आर्टिफॅक्ट्स:  संकल्पनात्मक मॉडेल: संकल्पनात्मक मॉडेल हे ऑब्जेक्ट-ओरिएंटेड विश्लेषणाचे परिणाम आहे. यात समस्या क्षेत्रातील संकल्पनांचा समावेश आहे. संकल्पनात्मक मॉडेल अंमलबजावणी तपशीलांपासून स्पष्टपणे स्वतंत्र आहे. उपयोगाची प्रकरणे: उपयोगाची प्रकरणे म्हणजे घटनांच्या अनुक्रमाचे वर्णन जे एकत्रितपणे एक आवश्यक कार्य पूर्ण करतात. प्रत्येक वापर प्रकरणात सिस्टीमने अभिनेत्यांशी (वापरकर्त्यांशी) कसा संवाद साधला पाहिजे हे दर्शविणारी परिस्थिती प्रदान करते. कलाकार अंतिम वापरकर्ते किंवा इतर प्रणाली असू शकतात. वापर प्रकरणे आकृती वापरून अधिक विस्तृत केले जाऊ शकते. अशा आकृत्या अभिनेत्याची आणि त्यांनी केलेल्या प्रक्रियेची ओळख करतात. प्रणाली अनुक्रम आकृती: प्रणाली अनुक्रम आकृती (एसएसडी) हे एक चित्र आहे जे एका विशिष्ट वापराच्या बाबतीत, अभिनेत्यांनी व्युत्पन्न केलेल्या घटना, त्यांचे क्रमांक, आंतर-प्रणाली घटनांसह दर्शविते. युजर इंटरफेस डॉक्युमेंट: युजर इंटरफेस दाखवणारा आणि त्याचे वर्णन करणारा डॉक्युमेंट. डेटा मॉडेल: डेटा मॉडेल डेटा घटक एकमेकांशी कसे संबंधित आहेत याचे वर्णन करते. डेटा मॉडेल डिझाईन टप्प्यापूर्वी तयार केले जाते. ऑब्जेक्ट-ओरिएंटेड डिझाईन्स डेटा मॉडेलमधून थेट मॅप करतात. संबंधात्मक रचना अधिक गुंतलेली असतात. प्रणाली जीवनचक्र प्रणाली जीवनचक्र ही प्रणाली किंवा प्रस्तावित प्रणालीची एक दृष्टी आहे जी प्रणालीची संकल्पना, डिझाइन आणि विकास, उत्पादन आणि / किंवा बांधकाम, वितरण, ऑपरेशन, देखभाल आणि समर्थन, सेवानिवृत्ती, चरणबद्ध आणि विल्हेवाट लावण्यासाठी त्याच्या अस्तित्वाच्या सर्व टप्प्यांना संबोधित करते.  संकल्पनात्मक रचना संकल्पनात्मक डिझाइन टप्पा हा एक टप्पा आहे ज्यामध्ये ओळखल्या गेलेल्या गरजांची तपासणी केली जाते, संभाव्य समाधानासाठी आवश्यकता परिभाषित केल्या जातात, संभाव्य समाधानाचे मूल्यांकन केले जाते आणि सिस्टम वैशिष्ट्य विकसित केले जाते. यंत्रणेच्या वैशिष्ट्यामध्ये तांत्रिक आवश्यकता दर्शविल्या जातात ज्यामुळे यंत्रणेच्या डिझाइनसाठी एकूण मार्गदर्शक तत्त्वे उपलब्ध होतील. कारण हा दस्तऐवज सर्व भविष्यातील विकासाचे निर्धारण करतो, संकल्पनात्मक डिझाइन पुनरावलोकन होईपर्यंत हा टप्पा पूर्ण केला जाऊ शकत नाही की सिस्टम स्पेसिफिकेशन योग्यरित्या प्रेरणा देणारी आवश्यकता संबोधित करते.  संकल्पनात्मक डिझाईन टप्प्यातील मुख्य टप्प्यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश आहे:  गरज ओळख व्यवहार्यता विश्लेषण प्रणाली आवश्यकता विश्लेषण यंत्रणेची वैशिष्ट्ये संकल्पनात्मक डिझाईन पुनरावलोकन पूर्व प्रणाली रचना यंत्रणेच्या जीवनचक्रातील या टप्प्यादरम्यान, इच्छित प्रणाली कार्ये पार पाडणार्या उपप्रणालींची रचना आणि सिस्टम स्पेसिफिकेशनच्या अनुपालनात निर्दिष्ट केले जाते. उपप्रणालींमधील इंटरफेस तसेच सर्वसाधारण चाचणी आणि मूल्यमापन आवश्यकता परिभाषित केल्या आहेत. या टप्प्यात पूर्ण झाल्यावर, एक विकास तपशील तयार केला जातो जो तपशीलवार डिझाइन आणि विकास करण्यासाठी पुरेसा आहे.  प्राथमिक डिझाईन टप्प्यातील मुख्य टप्प्यांमध्ये हे समाविष्ट आहेः  कार्यात्मक विश्लेषण आवश्यकतांचे वाटप तंतोतंत तडजोडीचा अभ्यास प्रणाली पर्यायांचा सारांश अभियांत्रिकी मॉडेलची प्राथमिक रचना विकास तपशील प्रारंभिक डिझाईन पुनरावलोकन उदाहरणार्थ, व्हीटी बँकेच्या प्रणाली विश्लेषक म्हणून तुम्हाला सध्याच्या माहिती प्रणालीची तपासणी करण्याचे काम देण्यात आले आहे. व्हिटी बँक ही फिजी मधील वेगाने वाढणारी बँक आहे. दुर्गम ग्रामीण भागातील ग्राहकांना बँकेच्या सेवा मिळणे कठीण आहे. बँक सेवा मिळवण्यासाठी त्यांना काही दिवस किंवा आठवडे लागतात. ग्राहकांच्या गरजा पूर्ण करण्याच्या दृष्टीने, बँकेने आपल्या सेवांची विनंती केली आहे की सध्याच्या प्रणालीची तपासणी करा आणि सध्याची प्रणाली आपल्या गरजा पूर्ण करण्यासाठी कशी प्रदान केली जाऊ शकते याचे उपाय किंवा शिफारसी आणा.  तपशीलवार रचना आणि विकास या टप्प्यामध्ये तपशीलवार डिझाईन्स विकसित करणे समाविष्ट आहे ज्यामुळे प्रारंभिक डिझाइन कार्य तपशीलांच्या पूर्ण स्वरूपात आणले जाते. या कामामध्ये प्रणाली आणि त्याच्या नियोजित वातावरणामधील इंटरफेसचे तपशील आणि प्रणाली लॉजिस्टिक, देखभाल आणि समर्थन आवश्यकतांचे व्यापक मूल्यांकन समाविष्ट आहे. उत्पादन, प्रक्रिया आणि साहित्य वैशिष्ट्यांच्या निर्मितीसाठी तपशीलवार डिझाइन आणि विकास जबाबदार आहे आणि परिणामी विकास वैशिष्ट्यात महत्त्वपूर्ण बदल होऊ शकतात.  तपशीलवार डिझाइन आणि विकास टप्प्यातील प्रमुख चरणांचा समावेश आहेः  तपशीलवार रचना तपशीलवार संश्लेषण अभियांत्रिकी आणि नमुना मॉडेल विकास विकास तपशीलाचे पुनरावलोकन उत्पादन, प्रक्रिया आणि साहित्य तपशील गंभीर डिझाइन पुनरावलोकन उत्पादन आणि बांधकाम उत्पादन आणि/किंवा बांधकामाच्या टप्प्यात उत्पादन, प्रक्रिया आणि साहित्य वैशिष्ट्यांमध्ये नमूद केलेल्या आवश्यकतांनुसार उत्पादन तयार केले जाते किंवा एकत्र केले जाते आणि ऑपरेशनल लक्ष्य वातावरणात तैनात केले जाते आणि त्याची चाचणी केली जाते. यंत्रणेचे मूल्यमापन हे कमतरता दूर करण्यासाठी आणि सतत सुधारणा करण्यासाठी यंत्रणेला अनुकूल करण्यासाठी केले जाते.  उत्पादनाच्या निर्मितीच्या टप्प्यातील मुख्य टप्प्यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश होतो:  प्रणाली घटकांचे उत्पादन आणि/किंवा बांधकाम स्वीकृती चाचणी प्रणाली वितरण आणि ऑपरेशन ऑपरेशनल चाचणी आणि मूल्यांकन प्रणाली मूल्यांकन उपयोग आणि समर्थन एकदा पूर्णपणे तैनात झाल्यावर, प्रणालीचा वापर त्याच्या उद्देशित ऑपरेशनल भूमिकासाठी केला जातो आणि त्याच्या ऑपरेशनल वातावरणात राखला जातो.  वापर आणि समर्थन टप्प्यातील प्रमुख चरणांचा समावेश आहे:  वापरकर्ता वातावरणात प्रणाली ऑपरेशन बदल व्यवस्थापन सुधारणासाठी प्रणाली सुधारणा प्रणाली मूल्यांकन टप्प्याटप्प्याने बंद करणे आणि नष्ट करणे उत्पादनाची जास्तीत जास्त प्रभावी जीवनशैली कधी पूर्ण झाली हे निर्धारित करण्यासाठी प्रणालीची कार्यक्षमता आणि कार्यक्षमता सतत मूल्यांकन केली पाहिजे. यामध्ये पुढील गोष्टींचा समावेश आहे: ऑपरेशनल गरजांची निरंतरता, ऑपरेशनल आवश्यकता आणि सिस्टम कामगिरी यांच्यात जुळणी, सिस्टम टप्प्याटप्प्याने बंद करण्याच्या तुलनेत देखभाल आणि पर्यायी प्रणालींची उपलब्धता.  टप्पे  या विभागात संदर्भ, संबंधित वाचन किंवा बाह्य दुवे यांची यादी समाविष्ट आहे, परंतु त्याचे स्रोत अस्पष्ट आहेत कारण त्यात इनलाइन कोटेशनचा अभाव आहे. कृपया अधिक अचूक उद्धरण देऊन हा विभाग सुधारण्यास मदत करा. (जानेवारी 2023) (हा टेम्पलेट संदेश कसा व केव्हा काढायचा ते जाणून घ्या) प्रणाली तपासणी या टप्प्यात, सध्याच्या प्राधान्यक्रमांवर विचार केला जातो ज्यावर परिणाम होईल आणि ते कसे हाताळले पाहिजेत. एक व्यवहार्यता अभ्यास नवीन किंवा सुधारित प्रणाली तयार करणे योग्य आहे की नाही हे निर्धारित करते. यामुळे खर्च, फायदे, संसाधनांची आवश्यकता आणि विशिष्ट वापरकर्त्यांच्या गरजांचा अंदाज लावण्यास मदत होते.  व्यवहार्यता अभ्यासामध्ये ऑपरेशनल, आर्थिक, तांत्रिक, मानवी घटक आणि कायदेशीर/राजकीय समस्यांचा समावेश केला पाहिजे.  विश्लेषण विश्लेषणाचे उद्दीष्ट आहे की समस्या कोठे आहे हे ठरवणे. या टप्प्यात प्रणालीचे तुकडे करणे, प्रकल्पाच्या उद्दीष्टांचे विश्लेषण करणे, काय तयार करणे आवश्यक आहे ते खंडित करणे आणि आवश्यकता परिभाषित करण्यासाठी वापरकर्त्यांना गुंतवून ठेवणे यांचा समावेश आहे.  रचना प्रणाली डिझाइनमध्ये, कार्य आणि ऑपरेशन्सचे तपशीलवार वर्णन केले जाते, ज्यात स्क्रीन लेआउट, व्यवसाय नियम, प्रक्रिया आकृती आणि इतर दस्तऐवजीकरण समाविष्ट आहे. मॉड्यूलर डिझाईनमुळे जटिलता कमी होते आणि आउटपुटला उपप्रणालींच्या संग्रह म्हणून सिस्टमचे वर्णन करण्याची परवानगी मिळते.  डिझाईन टप्प्यात आधीच परिभाषित केलेल्या आवश्यकतांचा इनपुट म्हणून वापर केला जातो. प्रत्येक गरजेसाठी, डिझाइन घटकांचा एक संच तयार केला जातो.  डिझाईन दस्तऐवजांमध्ये सामान्यतः फंक्शनल पदानुक्रम आकृती, स्क्रीन लेआउट, व्यवसाय नियम, प्रक्रिया आकृती, छद्म-कोड आणि डेटा शब्दकोशासह संपूर्ण डेटा मॉडेल समाविष्ट असतात. या घटकांमध्ये प्रणालीचे वर्णन पुरेसे तपशीलवार आहे की विकसक आणि अभियंते कमीतकमी अतिरिक्त इनपुटसह प्रणाली विकसित आणि वितरीत करू शकतात.  चाचणी सॉफ्टवेअर चाचणीमध्ये कोडची विविध स्तरांवर चाचणी केली जाते. युनिट, सिस्टम आणि वापरकर्ता स्वीकृती चाचण्या सामान्यतः केल्या जातात. चाचणीसाठी अनेक पद्धती अवलंबल्या गेल्या आहेत.  खालील प्रकारच्या चाचण्या महत्त्वाच्या असू शकतात:  मार्गाची चाचणी डेटा सेट चाचणी युनिट चाचणी प्रणाली चाचणी एकत्रीकरण चाचणी ब्लॅक बॉक्स चाचणी व्हाईट बॉक्स चाचणी पुनरावृत्ती चाचणी ऑटोमेशन चाचणी वापरकर्त्याची स्वीकृती चाचणी सॉफ्टवेअर कामगिरी चाचणी प्रशिक्षण आणि संक्रमण एकदा प्रणाली चाचणीद्वारे स्थिर झाल्यावर, एसडीएलसी हे सुनिश्चित करते की कर्मचार्यांना आणि अंतिम वापरकर्त्यांना समर्थन देण्यासाठी प्रणालीला संक्रमण करण्यापूर्वी योग्य प्रशिक्षण तयार केले जाईल आणि केले जाईल. प्रशिक्षणात सहसा सहाय्यक कर्मचार्यांचे तसेच अंतिम वापरकर्त्यांचे प्रशिक्षण समाविष्ट असते.  प्रशिक्षणानंतर, सिस्टम अभियंते आणि विकसक सिस्टमला त्याच्या उत्पादन वातावरणात संक्रमण करतात.  ऑपरेशन्स आणि देखभाल देखभालमध्ये बदल, दुरुस्ती आणि सुधारणा समाविष्ट असतात.  मूल्यांकन एसडीएलसीच्या अंतिम टप्प्यात प्रणालीची कार्यक्षमता मोजणे आणि संभाव्य सुधारणांचे मूल्यांकन करणे हे आहे.  जीवन चक्र व्यवस्थापन आणि नियंत्रण  व्यवस्थापन नियंत्रणाशी संबंधित एसडीएलसी टप्पे एसडीएलसी टप्प्यातील उद्दिष्टांचे वर्णन या विभागात मुख्य वितरणासह, शिफारस केलेल्या कामांचे वर्णन आणि प्रभावी व्यवस्थापनासाठी संबंधित नियंत्रण उद्दिष्टांचे सारांश आहे. प्रकल्प व्यवस्थापकासाठी प्रकल्प अंमलबजावणी करताना नियंत्रण उद्दिष्टे निश्चित करणे आणि त्यांचे परीक्षण करणे अत्यंत महत्वाचे आहे. नियंत्रण उद्दिष्टे हे इच्छित परिणाम किंवा उद्देशाचे स्पष्ट विधान आहेत आणि संपूर्ण प्रकल्पात ते परिभाषित आणि देखरेख केले पाहिजेत. नियंत्रण उद्दीष्टे मुख्य श्रेणींमध्ये (डोमेन) गटबद्ध केली जाऊ शकतात, आणि एसडीएलसी टप्प्यांशी संबंधित आहेत जसे आकृतीमध्ये दर्शविले आहे.  एसडीएलसी उपक्रमाचे व्यवस्थापन आणि नियंत्रण करण्यासाठी, वर्क ब्रेकडाउन स्ट्रक्चर (डब्ल्यूबीएस) काम पकडते आणि शेड्यूल करते. डब्ल्यूबीएस आणि सर्व प्रोग्रामेटिक सामग्री प्रकल्प नोटबुकच्या "प्रकल्प वर्णन" विभागात ठेवली पाहिजे. प्रकल्प व्यवस्थापक डब्ल्यूबीएस स्वरूप निवडतो जो प्रकल्पाचे सर्वोत्तम वर्णन करतो.  आकृती दर्शविते की कव्हरेज एसडीएलसीच्या असंख्य टप्प्यांवर आहे परंतु संबंधित एमसीडी [ स्पष्टीकरण आवश्यक ] एसडीएलसी टप्प्यांमध्ये मॅपिंग दर्शविते. उदाहरणार्थ, विश्लेषण आणि डिझाइन प्रामुख्याने अधिग्रहण आणि अंमलबजावणी डोमेनचा भाग म्हणून केले जाते आणि सिस्टम बिल्ड आणि प्रोटोटाइप प्रामुख्याने वितरण आणि समर्थनाचा भाग म्हणून केले जाते.  कामाच्या विभागणीनुसार रचनाबद्ध संघटना  कामाचे वर्गीकरण डब्ल्यूबीएसच्या वरच्या भागामध्ये प्रकल्पाची व्याप्ती आणि टाइमलाइनचा आढावा दिला आहे. यात मुख्य टप्पे आणि टप्पेही नमूद केले पाहिजेत. मध्यवर्ती भाग एसडीएलसी टप्प्यांवर आधारित आहे. डब्ल्यूबीएस घटकांमध्ये टप्प्याटप्प्याने पूर्ण होणारी कामे आणि पूर्ण होणारी कामे असतात, जी क्रियाकलाप घेण्याची मुदत असते. प्रत्येक कामाचे मोजण्यायोग्य आउटपुट असते (उदाहरणार्थ, विश्लेषण दस्तऐवज). डब्ल्यूबीएस कार्य एक किंवा अधिक क्रियाकलापांवर अवलंबून असू शकते (उदा. कोडिंग). प्रकल्पाच्या ज्या भागांना कंत्राटदारांकडून पाठिंब्याची आवश्यकता आहे, त्यांच्याकडे कामाचे विवरणपत्र (एसओडब्ल्यू) असावे. एसओडब्ल्यूचा विकास एसडीएलसीच्या विशिष्ट टप्प्यात होत नाही परंतु एसडीएलसी प्रक्रियेतील काम समाविष्ट करण्यासाठी विकसित केले जाते जे कंत्राटदारांद्वारे केले जाऊ शकते.  बेसलाइन एसडीएलसीच्या पाचपैकी चार टप्प्यांनंतर बेसलाईन स्थापन केले जातात आणि मॉडेलच्या पुनरावृत्ती स्वरूपासाठी ते महत्त्वपूर्ण असतात. मूलभूत रेषा मैलाचा दगड बनतात.  कार्यात्मक आधार रेखा: संकल्पनात्मक डिझाईन टप्प्यानंतर स्थापन केलेली. वाटप केलेली आधार रेखा: प्रारंभिक डिझाइन टप्प्यानंतर स्थापन केली जाते. उत्पादनाची मूलभूत रचना: सविस्तर रचना आणि विकास टप्प्यानंतर तयार केली जाते. अद्ययावत उत्पादनाचा आधारः उत्पादन बांधकाम टप्प्यानंतर तयार केलेला.