Danh sách người đoạt giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học

Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học (Tiếng Thụy Điển: Nobelpriset i fysiologi eller medicin) là một giải thưởng thường niên của Viện Caroline (Karolinska Institutet). Đây là một trong năm giải Nobel do Alfred Nobel thành lập vào năm 1895 trao cho các lĩnh vực Vật lý, Hóa học, Văn học, Hòa bình, cùng Sinh lý học hoặc Y học từ năm 1901. Người nhận giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học đầu tiên là nhà khoa học người Đức Emil Adolf von Behring với "khám phá của ông về các chất huyết thanh, đặc biệt là cách sử dụng chúng để chữa bệnh bạch hầu". Mỗi nhà khoa học nhận được một huy chương, bằng chứng nhận và cùng với phần thưởng tài chính, số tiền thưởng hàng năm có thay đổi theo thời gian. Như năm 1901, von Behring nhận được phần thưởng trị giá 150.782 SEK, tính ra tương đương với 7.731.004 SEK với tỷ giá vào thời điểm tháng 12 năm 2008. Kể từ năm 2001, giải thưởng tài chính hàng năm là 10.000.000 SEK. Lễ trao giải thưởng được diễn ra hàng năm ở Stockholm vào ngày 10 tháng 12, đúng vào ngày mất của Nobel. Dù trong cuộc sống thường ngày, đôi khi giải được gọi là giải Nobel Y học, nhưng đúng như mong muốn của Nobel, ông đã viết cụ thể rằng giải thưởng được trao cho các đóng góp thuộc các lĩnh vực "Sinh lý học hoặc Y học" trong di chúc của mình. Bởi vì điều này, giải thưởng có thể được trao trong một phạm vi khá rộng lớn. Trong các công trình nghiên cứu liên quan đến Sinh lý học hoặc Y học, giải thưởng đã được trao cho 8 công trình nghiên cứu về protein, 13 công trình nghiên cứu về khoa học thần kinh và 13 công trình liên quan đến quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Trong năm 2017, giải thưởng được trao cho Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash và Michael W. Young cho những khám phá của họ về cơ chế phân tử điều khiển nhịp sinh học ngày đêm. Ba nhà khoa học nhận một giải thưởng trị giá 9.000.000 SEK, tương đương với 1 triệu € hay 1,1 triệu USD. Tính đến năm 2017, giải thưởng được trao cho 214 cá nhân, trong đó có 12 người là phụ nữ, bao gồm: Gerty Cori (năm 1947), Rosalyn Yalow (năm 1977), Barbara McClintock (năm 1983), Rita Levi-Montalcini (năm 1986), Gertrude B. Elion (năm 1988), Christiane Nüsslein-Volhard (năm 1995), Linda B. Buck (năm 2004), Françoise Barré-Sinoussi (năm 2008), Elizabeth H. Blackburn, Carol W. Greider (năm 2009), May-Britt Moser (2014) và Đồ U U (2015). Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học không được trao vào các năm 1915, 1916, 1917, 1918, 1921, 1925, 1940, 1941, 1942. Tính đến năm 2017, sau 108 lần trao giải, giải thưởng đã 39 lần được trao cho một cá nhân duy nhất, 32 lần được trao cho hai cá nhân và 37 lần được trao cho ba cá nhân. Tuổi trung bình của những nhà khoa học khi đoạt giải là 58 tuổi, trong đó trẻ nhất là Frederick G. Banting, được trao giải năm 1923 khi mới 32 tuổi. Còn lớn tuổi nhất là Peyton Rous, người được vinh danh năm 1966 khi đã ở tuổi 87. Trong những nhà khoa học đoạt giải, có vợ chồng Gerty Cori và Carl Cori cùng đoạt giải năm 1947. Ngoài ra, cũng có thể kể đến trường hợp của Ulf von Euler, người đoạt giải năm 1970, là con trai của Hans von Euler-Chelpin (nhà Nobel Hóa học năm 1929). Trường hợp của Arthur Kornberg, người đoạt giải năm 1959, sau này có con trai là Roger D. Kornberg (đoạt giải Nobel Hóa học năm 2006). Cùng với Nikolaas Tinbergen, người đoạt giải năm 1973, là em trai của Jan Tinbergen (đoạt giải Nobel Kinh tế năm 1969). Danh sách người Châu Á đoạt giải Nobel Danh sách người đoạt giải Nobel Vật lý Danh sách người đoạt giải Nobel Hóa học Danh sách người đoạt giải Nobel Sinh lý học và Y khoa Danh sách người đoạt giải Nobel Văn học Danh sách người đoạt giải Nobel Hòa bình Danh sách người đoạt giải Nobel Kinh tế Danh sách người da đen đoạt giải Nobel Danh sách người Hồi Giáo đoạt giải Nobel Danh sách người Kitô giáo đoạt giải Nobel Danh sách người Do Thái đoạt giải Nobel Danh sách phụ nữ đoạt giải Nobel ^ “Nobel– Người sáng lập giải thưởng Nobel Prize”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải thưởng Nobel publisher = Nobel Foundation”. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008. Thiếu dấu sổ thẳng trong: |title= (trợ giúp) ^ “The Nobel Prize”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008. ^ “Lễ trao giải thưởng Nobel”. Nobel Foundation. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008. ^ Lindsten, Jan and Nils Ringertz (ngày 26 tháng 6 năm 2001). “The Nobel Prize in Physiology or Medicine, 1901–2000*”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008. ^ “Phụ nữ đoạt giải Nobel”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 21 tháng 11 năm 2008. ^ a b c d e f g h “Facts on the Nobel Prize in Physiology or Medicine”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2016. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1909”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1908”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1907”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1906”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1905”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1904”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1903”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1902”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1901”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1919”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1914”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1913”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1912”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1911”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1910”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1929”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1928”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1927”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1926”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1924”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1923”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1922”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1920”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1939”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1938”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1937”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1936”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1935”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1934”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1933”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1932”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1931”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1930”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1949”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1948”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1947”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1946”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1945”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1944”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1943”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1959”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1958”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1957”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1956”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1955”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1954”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1953”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1952”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1951”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1950”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1969”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1968”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1967”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1966”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1965”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1964”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1963”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1962”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1961”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1960”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1979”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1978”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1977”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1976”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1975”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1974”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1973”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1972”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1971”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1970”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1989”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1988”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1987”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1986”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1985”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1984”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1983”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1982”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1981”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1980”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1999”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1998”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1997”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1996”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1995”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1994”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1993”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1992”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1991”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 1990”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2009”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2009. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2008”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2007”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2006”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2005”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2004”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2003”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2002”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2001”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2000”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2008. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2010”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2010. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2011”. The Nobel Foundation. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2011. ^ “The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2012”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2012. ^ “The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2013”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2013. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2014”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2013. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2015”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2015. ^ “Giải Nobel Sinh lý học và Y khoa năm 2016”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2016. ^ “The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2017”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2017. ^ “The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2018”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2018. ^ “The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2019”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2019. ^ “The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2020”. Nobel Foundation. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2020. ^ “The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2021” (PDF). Nobel Foundation. Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2021. ^ “The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2022” (PDF). Nobel Foundation. Truy cập ngày 3 tháng 10 năm 2022. ^ “The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2023”. 2 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 2 tháng 10 năm 2023. Trang chính thức của giải Nobel Sinh lý học và Y khoa Lưu trữ 2006-08-15 tại Wayback Machine Cổng thông tin Y học Cổng thông tin Thụy Điển