Bộ Cá rô đồng

Bộ Cá rô đồng (danh pháp khoa học: Anabantiformes) là một bộ cá vây tia nước ngọt với 7 họ (Pristolepididae, Badidae, Nandidae, Channidae, Anabantidae, Helostomatidae và Osphronemidae) và có ít nhất khoảng 252-258 loài trong 28 chi. Nhóm cá này được tìm thấy ở châu Á và châu Phi, với một số loài đã du nhập vào Hoa Kỳ. Các họ này theo truyền thống xếp trong bộ Perciformes. Nhóm cá này được đặc trưng bằng sự hiện diện của các răng trên xương cận bướm (parasphenoid). Các loài cá quả và cá rô được hợp nhất bởi sự hiện diện của cơ quan tai trong, là cơ quan hô hấp phụ trên mang gập nhiều nếp. Nó được hình thành từ sự mở rộng mạch của xương thượng mang (epibranchial bone) của cung mang thứ nhất và được sử dụng để thở trong không khí. Nhiều loài trong nhóm này là cá cảnh phổ biến – đáng chú ý nhất có lẽ là cá chọi xiêm và một số loài cá cờ. Ngoài công dụng như là cá cảnh, nhiều loài cá dạng cá rô (như cá tai tượng) cũng được nuôi thả làm cá thực phẩm tại các quốc gia bản địa của chúng. Nhiều loài cá sặc cũng được thu hoạch làm thực phẩm. Các mối quan hệ phát sinh chủng loài giữa các họ cá dạng cá rô được vẽ dưới đây theo Collins et al. (2015), với bổ sung họ Aenigmachannidae. Dưới đây là danh sách phân loại các nhóm còn sinh tồn trong bộ Anabantiformes ở cấp chi. Bộ Anabantiformes Britz, 1995 Phân bộ Nandoidei Họ Pristolepididae Regan, 1913 Pristolepis Jerdon, 1849 Họ Badidae Barlow, Liem & Wickler, 1968 Badis Bleeker, 1853 Dario Kullander & Britz, 2002 Họ Nandidae Bleeker, 1852 Afronandus Meinken, 1955 Polycentropsis Boulenger, 1901 Nandus Valenciennes, 1831 Phân bộ Channoidei Họ Channidae Fowler, 1934 Parachanna Teugels & Daget, 1984 Channa Scopoli, 1777 Họ Aenigmachannidae Britz, Dahanukar, Anoop, Philip, Clark, Raghavan & Rüber, 2020 Aenigmachanna Britz, Anoop, Dahanukar & Raghavan, 2019 Phân bộ Anabantoidei Họ Anabantidae Bonaparte, 1831 Anabas Cloquet, 1816 Ctenopoma Peters, 1844 Microctenopoma Norris, 1995 Sandelia Castelnau, 1861 Họ Helostomatidae Gill, 1872 Helostoma Cuvier, 1829 Họ Osphronemidae van der Hoeven, 1832 Phân họ Belontiinae Liem, 1962 Belontia Myers, 1923 Phân họ Osphroneminae van der Hoeven, 1832 Osphronemus Lacepède, 1801 Phân họ Luciocephalinae Bleeker, 1852 Luciocephalus Bleeker, 1851 Sphaerichthys Canestrini, 1860 Ctenops McClelland, 1845 Parasphaerichthys Prashad & Mukerji, 1929 Phân họ Macropodusinae Hoedeman, 1948 Trichogaster Bloch & Schneider, 1801 Trichopodus Lacepède, 1801 Betta Bleeker, 1850 Parosphromenus Bleeker, 1877 Macropodus Lacepède, 1801 Malpulutta Deraniyagala, 1937 Pseudosphromenus Bleeker, 1879 Trichopsis Canestrini, 1860 Dữ liệu liên quan tới Anabantiformes tại Wikispecies Tư liệu liên quan tới Anabantiformes tại Wikimedia Commons ^ Britz R., 1994. Ontogenetic features of Luciocephalus (Perciformes, Anabantoidei), with a revised hypothesis of anabantoid intrarelationships. Zool. J. Lin. Soc. 112(4): 491–508. doi:10.1006/zjls.1994.1055 ^ a b R. Betancur-Rodriguez, E. Wiley, N. Bailly, A. Acero, M. Miya, G. Lecointre, G. Ortí: Phylogenetic Classification of Bony Fishes – Version 4. BMC Evolutionary Biology 17, Article number: 162 (2017). doi:10.1186/s12862-017-0958-3 ^ a b c Collins, R. A.; Britz, R.; Rüber, L. (2015). “Phylogenetic systematics of leaffishes (Teleostei: Polycentridae, Nandidae)” (PDF). Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research. 53 (4): 259–272. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 21 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2019. ^ a b c Nelson, J. S.; Grande, T. C.; Wilson, M. V. (2016). Fishes of the World. John Wiley & Sons. ^ a b "Perciformes". FishBase. Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Phiên bản 4 năm 2019. N.p.: FishBase, 2019. ^ a b c Pinter H. (1986). Labyrinth Fish. Barron's Educational Series, Inc., ISBN 0-8120-5635-3 ^ Chanphong Jitkasem. (1995). Diseases of Giant Gourami, Osphronemus goramy (Lacepede) Lưu trữ 2007-01-06 tại Wayback Machine. The Aquatic Animal Health Research Institute Newsletter 4(1). ^ Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin Trichopodus trichopterus trên FishBase. Phiên bản tháng 4 năm 2019. ^ Britz, Ralf; Dahanukar, Neelesh; Anoop, V. K.; Philip, Siby; Clark, Brett; Raghavan, Rajeev; Rüber, Lukas (30 tháng 9 năm 2020). “Aenigmachannidae, a new family of snakehead fishes (Teleostei: Channoidei) from subterranean waters of South India”. Scientific Reports (bằng tiếng Anh). 10 (1): 16081. doi:10.1038/s41598-020-73129-6. ISSN 2045-2322.