Đen (rapper)

Nguyễn Đức Cường (sinh ngày 13 tháng 5 năm 1989), thường được biết đến với nghệ danh Đen Vâu hay Đen, là một nam rapper và nhạc sĩ người Việt Nam. Đen Vâu từng giành được giải Cống hiến và là "một trong số ít nghệ sĩ thành công từ làn sóng underground và âm nhạc indie" của Việt Nam. Anh sở hữu những bài hát đạt hàng triệu lượt xem trên YouTube và là chủ nhân của một số giải thưởng âm nhạc. Tôi từng muốn có một cuộc sống an toàn và ổn định nên đã chọn nghề công nhân vệ sinh. Rồi lại nghĩ rằng xã hội thay đổi theo từng ngày, và chẳng có gì là an toàn cả. Khi bạn mạnh dạn đóng cánh cửa này lại, thì cánh cửa khác sẽ mở ra, nếu cảm thấy bế tắc quá thì hãy tìm một hướng đi khác. Thấy thoải mái thì mới làm công việc tốt được Đen Vâu trải lòng về khoảng thời gian đầy khó khăn khi chọn nghề công nhân vệ sinh, báo Thanh Niên. Đen Vâu tên thật là Nguyễn Đức Cường, sinh năm 1989 tại Đồng Nai, theo trang Billboard Việt Nam. Một số thông tin cho rằng anh sinh tại Thành phố Hạ Long. Trong một cuộc phỏng vấn của Billboard Việt Nam, Đen Vâu tiết lộ quê gốc của anh là ở thôn Phần Hà, Bắc Sơn, Ân Thi, Hưng Yên. Từ thời cấp 3, Đen Vâu đã biết đến rap một cách tình cờ. Anh thường viết những bài rap trong những quyển vở và tập hát cũng như tham gia rap trong các tiết mục ở trường học. Sau khi hoàn thành chương trình phổ thông trung học, do hoàn cảnh kinh tế khó khăn, anh phải nghỉ học. Anh đi làm công việc nhân viên ban quản lý Vịnh Hạ Long ở tỉnh Quảng Ninh trong 7 năm. Xen lẫn trong khoảng thời gian này, anh xin nghỉ việc không lương để hỗ trợ em trai mở quán cà phê để kiếm sống. Quán cà phê này làm ăn thua lỗ, anh đi làm để bù đắp chi phí duy trì và quán chính thức đóng cửa vào năm 2016. Sau khi trả được nợ, anh viết ca khúc "Ngày lang thang" - một dấu mốc về suy nghĩ tích cực của mình. Nói về nghệ danh Đen Vâu, anh cười: "Hồi bé một chị hàng xóm thấy tôi đen nên gọi là Đen. Đến khi chơi nhạc, mọi người lại gọi là Đen Vâu nên tôi lấy luôn. Tên xấu cho dễ nuôi". Trong một hành trình đi xuyên Việt cùng bạn bè, Đức Cường hát cho mọi người nghe. Bất ngờ, anh được mời hát ở Huế và là lần đầu tiên anh trình diễn trên sân khấu chuyên nghiệp và nhận mức 4 triệu đồng. Đen kể rằng đây là bước ngoặt lớn của cuộc đời mình. Năm 2011, Đen & Võ Việt Phương viết ca khúc "Cây bàng" tham gia Bài hát Việt 2011, bài hát sau đó nhận giải Bài hát ấn tượng của tháng 8, và nhận giải bài hát được yêu thích nhất do khán giả bình chọn tại đêm chung kết. Năm 2014, Đen viết ca khúc "Đưa nhau đi trốn" và gửi cho Linh Cáo, một người bạn ở Huế quen trên diễn đàn. Cả hai thu âm bài hát này ở hai địa điểm tách biệt: Đen ở Quảng Ninh còn Linh Cáo tại Huế. Sau đó, bài hát được chia sẻ lên mạng và trở thành hit, Đen Vâu từ đó cũng được mọi người yêu thích. Ca khúc Đưa nhau đi trốn của anh nhận giải ca khúc rap/hiphop được yêu thích nhất của Zing Music Awards 2015. Tháng 5 năm 2016, Đen cùng một số người bạn đi xuyên Việt từ Hà Nội bằng xe máy. Trên đường đi, anh đến 6 địa điểm để hát miễn phí cho mọi người. Đề cập đến chuyện này, anh cho biết chỉ thông báo trên trang cá nhân và mục đích để tìm hiểu sự ủng hộ của mọi người dành cho mình. Sau chuyến đi 2 tuần thì anh được mời đi hát và quyết định hát thử. Đen Vâu tham gia hai trong số 15 bài hát phim Mùa viết tình ca là "Mày đang kiếm cái gì" và "Ngày khác lạ" (cùng Giang Phạm và Triple D). Ca từ và giai điệu của hai bài hát kể trên khác biệt, mang màu sắc thực tế và trần trụi, tuy vậy lại hòa quyện với mạch phim. Đen ra mắt đĩa mở rộng đầu tay Kobukovu vào tháng 8 năm 2016. Đen tiếp tục ra mắt 2 bài hát Đi theo bóng mặt trời và Ta cứ đi cùng nhau vào năm 2017. Tôi biết mọi người thích mình về điều gì, vì sao âm nhạc của tôi lại lan tỏa. Nếu tôi là người thực dụng, tôi sẽ trở thành người khác. Tất nhiên sự yêu thích, lan tỏa đó sẽ không còn. May là tôi vẫn làm điều tôi thích, cách tôi viết nhạc bây giờ không khác gì so với trước đây, chỉ có điều âm nhạc đã cho tôi nhiều hơn mà thôi" Đen Vâu nói về phong cách âm nhạc của bản thân, báo Thanh Niên. Tháng 11 năm 2018, Đen phát hành ca khúc "Anh đếch cần gì nhiều ngoài em". Ca khúc này gây ấn tượng với giới trẻ nhờ tựa đề lạ tai, giọng của Đen và Vũ trong ca khúc cũng là điểm nhấn. Sau nửa ngày, ca khúc trở thành hiện tượng mạng xã hội và lọt vào Top Trending YouTube. Những số liệu trên là ấn tượng với một sản phẩm âm nhạc underground. Bài hát giúp Đen nhận giải Ca khúc Rap/Hiphop/R&B tại giải Keeng Young Awards 2018, cũng như giải Sản phẩm Underground được yêu thích và bản thân nhận thêm giải Ca sĩ có hoạt động đột phá tại We Choice Awards 2018. Đen Vâu tham gia buổi diễn Music acoustic của Đen Vâu với các buổi diễn khác như See Sing Share của Hà Anh Tuấn, Lam Trường 9pm live, Hợp âm gió của Mỹ Linh. Hiện nay, anh có lượng fan hâm mộ có thể so sánh ngang với các ngôi sao hạng A và nhiều ca sĩ dòng nhạc đại chúng. Trong năm 2018 Đen còn ra các ca khúc khác như "Ngày khác lạ", "Đừng gọi anh là idol", "Đố em biết anh đang nghĩ gì" (cùng JustaTee). Đầu năm 2019, anh ra mắt ca khúc "Mười năm", kỷ niệm hành trình theo đuổi việc rap tròn 10 năm. Video âm nhạc ca nhạc được đánh giá có phong cách giản dị, mang hình ảnh và cả âm nhạc nói về chặng đường 10 năm của Đen với rap, đan xen những cảm xúc như tình bạn, vui buồn và những lời khen, chê bai. Kết bài hát, Đen sử dụng chủ ngữ "tao", mang hàm ý thách thức. "Mười năm" là bài hát hợp tác sáng tác của Đen và Lynk Lee. Nội dung chính yếu nói về trải nghiệm của một người nhiều thăng trầm, tình bạn và những hoài niệm. Bài hát cũng được lựa chọn làm nhạc phim Rừng thế mạng ra mắt năm 2021. Zing News cho rằng Đen không nhất thiết dùng từ "tao" trong ca khúc kỷ niệm 10 năm vì có phần sân si, và thách thức không đáng có. Bài báo cũng cho rằng cách sử dụng từ này cũng hơi gượng, tương tự như tiếng lóng trong bài hát "Anh đếch cần gì nhiều ngoài em". Cùng tham gia hát trong MV "Mười năm" còn có Ngọc Linh, được nhận định mang chất giọng ngọt ngào kìm hãm sự nổi loạn, khiêu khích của Đen Vâu. Trong bài viết trên tờ báo điện tử này nhận định "Bài hát mang tính truyền thống sáng tác của Đen Vâu, tuy vậy tạo ấn tượng vì cách gieo vần, so sánh và sử dụng các tên riêng cũng tạo ấn tượng nhất định,". Tháng 5 năm 2019, Đen Vâu ra mắt ca khúc "Bài này chill phết", song ca cùng Min. Nói về khung cảnh sáng tác, anh cho biết sáng tác từ trước đó nửa năm, khi gặp lại những người bạn xa cách lâu năm và suy ngẫm về con đường âm nhạc của mình. Ca khúc gồm 3 phần, miêu tả 3 cảm xúc và tâm trạng khác nhau, điều này khiến Đen gặp khó khăn trong việc chọn tên cho bài hát, nên quyết định chọn tên "Bài này chill phết" với mục đích tạo cảm giác thoải mái, bay bổng cho người nghe. Ngày 19 tháng 6 năm 2019, Đen Vâu phát hành ca khúc "Hai triệu năm". MV ca nhạc này được anh và các nhân viên công ty trong một lần đi chơi, bài hát được viết và việc mời nữ ca sĩ Biên tham gia cũng là ngẫu hứng. Tuy vậy video vẫn được quay với các thiết bị chuyên nghiệp. Trong quá trình quay video, Đen ngâm mình dưới nước trong thời gian 5 giờ đồng hồ. Hình ảnh của nam ca sĩ trong MV ca nhạc khiến nhiều người hâm mộ chỉnh sửa các bức ảnh nhằm so sánh Đen với quái vật hồ Loch Ness. Video ca khúc "Hai triệu năm" được nhận định đơn giản nhưng tạo sự ấn tượng, với khung cảnh nam ca sĩ ngâm mình dưới nước biển trong hai trạng thái biển lặng và mưa rơi. Lời nhạc có cách gieo vần độc đáo, ngẫu hứng, sáng tạo nên dễ tạo thành hiện tượng trên không gian mạng xã hội. Bài hát cũng liệt kê một số danh nhân thế giới. Giọng hát của nữ ca sĩ Biên trở thành nét khác biệt trong ca khúc. Ngày 21 tháng 10 năm 2019, Đen Vâu trở lại Vpop với 2 sản phẩm âm nhạc "Lối nhỏ" và "Cảm ơn". Đây là ca khúc mà Đen Vâu dành tặng người hâm mộ trước thềm liveshow Show của Đen diễn ra ngày 9 tháng 11 tại Nhà Thi đấu Quân khu 7. Đêm nhạc kỷ niệm 10 năm làm nghề của Đen thu hút 5000 khán giả theo dõi. Đen Vâu khởi đầu năm 2020 với Một triệu Like, đây là cái tên do Đen đặt nhằm kỉ niệm dấu mốc trong sự nghiệp ca hát của mình. Ngoài ra, Một triệu Like cũng là sản phẩm tiếp theo đánh dấu sự kết hợp của Đen Vâu với 2 người bạn của mình: đạo diễn Thành Đồng và producer MADIHU. Ngày 12 tháng 8 năm 2020, Đen Vâu ra mắt ca khúc Trời hôm nay nhiều mây cực!, Đen Vâu ngồi trực thăng, hát về khát khao được hòa mình với thiên nhiên trong bài hát. Đen Vâu sáng tác ca khúc trong quãng thời gian tránh dịch tại Hạ Long. Thời gian qua, anh cho biết bế tắc suốt trong việc tìm đề tài cho ca khúc mới vì sợ bản thân đi vào lối mòn. Nhiều đồng nghiệp khuyên anh viết thoải mái hơn thay vì tự tạo sức ép. Một lần, anh nhìn lên bầu trời, bắt gặp những đám mây và có ý tưởng. Ngày 18 tháng 12 năm 2020, Đen Vâu đã trở lại với ca khúc "Đi Về Nhà" (kết hợp với JustaTee). MV của bộ đôi Đen Vâu và JustaTee không chỉ mang thông điệp cực 'thấm' với những người con xa quê, mà còn gợi nhắc về hình ảnh của người bạn đồng hành, chuyên chở hạnh phúc cho người trẻ trên mọi nẻo đường. Bài hát này giúp Đen với JustaTee nhận giải MV của năm tại Giải thưởng Cống hiến 2021. Vào ngày 26 tháng 3 năm 2021, Đen cùng Binz cho ra mắt ca khúc "Cho mình em". Được biết bài hát ngẫu hứng này được Đen và Binz viết và hoàn thành 15 giờ liên tục tại studio của Binz. Rất nhanh chóng MV đạt top 1 trending Youtube sau khoảng 9h ra mắt. Sản phẩm với sự kết hợp độc đáo này được yêu thích bởi sự mộc mạc và đầy tính tự sự, cùng với đó là sự kết hợp của 2 rapper hàng đầu hiện nay. Ngày 13 tháng 5 năm 2021, đúng vào dịp sinh nhật thứ 32 của mình, Đen trở lại với ca khúc Trốn Tìm với sự góp giọng của ban nhạc MTV, chỉ sau một thời gian ra mắt ca khúc đã nằm trong Top 1 Trending Youtube và giữ vị trí trong một thời gian dài. Anh phát hành ca khúc Mang tiền về cho mẹ vào cuối năm 2021, kết hợp với ca sĩ Nguyên Thảo. Với nội dung bình dị về tình mẫu tử, MV đạt Top 1 Trending You Tube, biến anh trở thành rapper Việt duy nhất có nhiều sản phẩm âm nhạc đạt thành tích này. Thời gian chuẩn bị cho bản rap này là bốn năm. Đen cho biết các công việc trong MV anh đã đều từng trải qua nên đem lại nhiều cảm xúc chân thật. Hầu hết các hình ảnh trong video âm nhạc này được quay tại Quảng Nam và Đà Nẵng. Bản rap sau đó được Nghệ sĩ Nhân dân Bạch Tuyết cover theo hình thức vọng cổ. Tại giải Làn sóng Xanh 2021, ca khúc Trốn tìm giành giải Ca khúc của năm và MV của năm, còn Đi về nhà của Đen cũng đã giành thêm 2 giải là Sự kết hợp xuất sắc (Cùng với Justa Tee- Hứa Kim Tuyền - Xuân Ty) và giải Ca khúc được yêu thích trên radio, cả 2 bài Đi về nhà (#2) & Trốn tìm (#3) còn nhận giải Top 10 ca khúc được yêu thích. Riêng Đen cũng đoạt giải Nam ca sỹ của năm. Sang năm 2022, Đen cùng Hoàng Thùy Linh hợp tác trong bài hát "Gieo quẻ", anh góp mặt trong MV với vai chủ gánh rau 0 đồng. Đen cùng ca sĩ Tùng Dương, Hồ Ngọc Hà, Văn Mai Hương, Issac thể hiện bài hát chính thức của SEA Games 31 "Hãy tỏa sáng" (Let's Shine) do nhạc sĩ Huy Tuấn sáng tác. Tối ngày 9 tháng 5 năm 2022, Đen cùng Nhạc sĩ Trần Tiến cho ra mắt MV "Đi Trong Mùa Hè". Nội dung của bài hát mới này là để cổ động cho các đội tuyển bóng đá quốc gia của Việt Nam. Ca từ của bài nhạc gợi nên một không khí sôi động của các đợt "đi bão" cho người nghe, cũng như sự náo nhiệt khi cổ vũ đội nhà của người dân Việt Nam. Trong MV còn có sự góp mặt của 3 cầu thủ nổi tiếng của bóng đá Việt Nam là Quế Ngọc Hải, Đoàn Văn Hậu và Đỗ Duy Mạnh. Dự án mới này của Đen và Nhạc sĩ Trần Tiến còn có sự hỗ trợ lớn từ Liên đoàn bóng đá Việt Nam. Dù gặp nhiều tranh cãi, MV Đi Trong Mùa Hè vẫn đạt Top 1 trending YouTube chỉ sau một ngày phát hành. Ngày 11 tháng 6 năm 2022, Đen Vâu phát hành bản rap Ai muốn nghe không. Bản rap thuộc dự án cá nhân của anh mang tên Lộn Xộn và là bản rap thứ 5 trong series này. Bản rap thể hiện cảm xúc của Đen trong khoảng thời gian sau khi phát hành bản rap Đi trong mùa hè. Ngày 12 tháng 9 năm 2022, Đen Vâu phát hành Diễn viên tồi, được thực hiện theo concept của một sân khấu live (live session) - nơi Đen là nghệ sĩ đứng rap cùng ban nhạc, kết hợp với giọng ca của Thành Bùi và nhóm bè Cadillac. Bên cạnh tạo hình tóc dài và trang phục mang màu sắc hoài niệm của Đen, MV "Diễn viên tồi" còn gây ấn tượng bởi thông điệp ý nghĩa về tình yêu bằng hình ảnh những bức tranh tiếp nối nhau. Anh ra mắt album thu live đầu tay Dongvui harmony vào tháng 11 cùng năm. Video dài 40 phút, được ghi hình trong nhà hát, gồm 8 bản hit của Đen Vâu, từ những bài cũ như Mơ, Anh đếch cần gì nhiều ngoài em, Bài này chill phết đến những ca khúc gần đây: Mang tiền về cho mẹ, Ai muốn nghe không. Sau khi ra mắt tối 9/11, album lọt vào top thịnh hành trên YouTube với gần 500 nghìn lượt truy cập. Anh là khách mới trong Cuộc hẹn cuối tuần mùa 2 và đã dành toàn bộ cát – xê 'Cuộc hẹn cuối tuần' làm từ thiện cho các trẻ em 'Cặp lá yêu thương'. Sang năm 2023, Đen cùng Cheng ra mắt Luôn yêu đời. Dù không quá đột phá, Đen Vâu vẫn cho thấy sự thay đổi trong sản phẩm mới. Sáng tác gửi gắm thông điệp tích cực, MV mang màu sắc vừa vui vẻ vừa hoài niệm, giai điệu cũng có nhiều biến chuyển giúp người nghe không cảm thấy nhàm chán. Hơn nữa, rapper còn mạnh dạn hợp tác với Cheng - vốn là một giọng ca còn khá mới trên thị trường. Đen Vâu thông báo vào tháng 4 năm 2023 rằng sẽ tổ chức liveshow Show của Đen diễn ra ngày 27 tháng 5 tại Hà Nội. Ngày 13 tháng 5 năm 2023, Đen Vâu phát hành bài hát Nấu ăn cho em, anh dành tặng doanh thu từ bài hát này để xây trường và giúp đỡ các em. Hình ảnh và lời ca trong sáng tác này đều hướng đến hành trình đặc biệt của Đen và những người bạn lên thăm các em nhỏ tại điểm Trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Sá Tổng (huyện Mường Chà, tỉnh Điện Biên). Liveshow thứ 2 trong sự nghiệp của Đen Vâu tại Hà Nội thu hút hơn 10.000 khán giả, gấp đôi lượng người xem tới Show của Đen 4 năm trước ở TP. HCM. Báo Người Lao Động đánh giá bài hát "Anh đếch cần gì nhiều ngoài em" có "những ngôn từ có phần suồng sã, thoải mái mà giới trẻ hay sử dụng trong cuộc sống đời thường được lồng ghép một cách khéo léo vào âm nhạc". Trong bài viết Câu view từ tên bài hát trên báo Người Lao Động, đánh giá từ "đếch" là từ mang tính đường phố, hàm ý tiêu cực, không phù hợp đặt trong tác phẩm nghệ thuật, nhất là tiêu đề vì gây phản cảm. Báo Thanh Niên nhận định tên bài hát như 'đổ thêm dầu vào lửa' giữa thời điểm nhiều nhạc sĩ lên tiếng phản ứng dữ dội về trào lưu dung tục hóa ca từ của một số người viết trẻ. Trước những phản ứng từ khán giả, Đen cho biết, ca khúc đã kìm nén cảm xúc cá nhân, và cho biết thấy cách ăn nói của nhiều người xưa, trong phim ảnh, từ này được dùng phổ biến với mục đích tạo một câu nói 'bùi' hơn, thể hiện sự nhà quê,... đồng thời cũng bày tỏ sự ngạc nhiên của mình khi gặp chỉ trích rằng anh vô trách nhiệm, vô văn hóa. Rapper cho biết thêm, tên của ca khúc mới cũng do người bạn đã nghĩ ra những giai điệu đầu tiên đặt. Rapper nói: "Chẳng có gì cần phải tranh cãi ở đây hết. Với tôi, "đếch" không phải từ ngữ bậy bạ, nó là một từ mang tính chất đời thường và có chút bất thường. Âm nhạc của tôi trước nay vẫn luôn mộc mạc như vậy. Và nếu như nghe toàn bộ ca khúc, từ lời cho đến giai điệu, mọi người sẽ hiểu được thông điệp mà nó muốn truyền tải, cũng như tên ca khúc. Tên ca khúc chỉ đơn giản là sự lựa chọn phù hợp với nội dung, với cảm xúc mà nó mang lại. Dù ban đầu nghe tên ca khúc có lẽ sẽ dễ tạo ra tranh cãi, nhưng tôi tin rằng đây là cái tên hết sức cảm xúc và nếu như thực sự nghe, thực sự cảm nhận được thông điệp của nó thì mọi người sẽ không cảm thấy cái tên là chuyện gì quá to tát nữa". Đen Vâu còn cho rằng, nếu chỉ đánh giá một ca khúc qua cái tên mà không hiểu toàn bộ bài hát thì đó là những người phiến diện, ưa phán xét. Bài hát "Mang tiền về cho mẹ" đã bị một số người phản đối vì cho rằng thông điệp của nó có phần chưa phù hợp vì khiến một số người đang gặp khó khăn trong hoàn cảnh dịch bệnh COVID-19, thất nghiệp cảm thấy chạnh lòng. Họ cho rằng lời bài hát là áp đặt và thực dụng, thậm chí có người còn cho rằng đây là một "lời kêu gọi biến chất" làm mất đi hình ảnh thiêng liêng của tình mẫu tử, cổ vũ lối sống thực dụng và vô tình đã gây áp lực và những tổn thương vô hình cho các bạn trẻ. Bản thân Đen Vâu cũng đã lên tiếng giải thích. Anh cho biết, ba mẹ mình là dân lao động, không có đồng hưu, tiền dành dụm. "Nếu tôi không chăm lo cho họ thì ai lo đây? Dù những người mẹ có mong đợi, cần tiền hay không, đó vẫn là điều mà tôi nghĩ mình nên làm và tôi thấy vui vì được làm", rapper lý giải. Bài hát "Đi Trong Mùa Hè" ra mắt vào tháng 5/2022 bị chỉ trích vì thể hiện tinh thần phi thể thao và thói gia trưởng, bình thường hóa bạo lực gia đình và xem thường phụ nữ. Ca từ của ca khúc, cách thể hiện điệp khúc và hình ảnh đoàn xe chạy hình vòng tròn trong MV cũng nhận nhiều ý kiến trái chiều. Trong một bài viết được hàng trăm người chia sẻ, blogger Hai Tám Chín cho rằng bài hát có thể vô tình khuyến khích hành vi thiếu văn minh của một bộ phận người hâm mộ nhân danh tình yêu bóng đá. Nhà thơ Nguyễn Phong Việt nói khi đặt trong bối cảnh âm nhạc cổ vũ bóng đá, những đoạn ca từ này lại không phù hợp, thậm chí phi thể thao. Ngoài ca từ, bài hát của Đen Vâu nhận nhiều lời chê ở phần hát điệp khúc chưa rõ lời. Cảnh đoàn xe máy chạy thành hình vòng tròn trong MV cũng bị cho giống màn trình diễn của The Weeknd tại Billboard Music Awards 2021. Sáng 12/5, rapper lên tiếng về ca khúc mới phát hành gây tranh cãi như sau: "Khi sáng tác, tôi chỉnh sửa câu từ rất nhiều để người nghe tập trung vào tình yêu bóng đá, chia sẻ niềm vui chiến thắng với nhau, chứ không nhằm mục đích cổ xúy cho điều tiêu cực nào". Anh cũng cho hay: "Việc lời bài hát khi ngắt riêng từng đoạn, từng câu ra làm cho mọi người có thể hiểu khác đi ý nghĩa, thông điệp mà mình muốn truyền tải và lan tỏa là một điều đáng tiếc. Đen luôn trân trọng, biết ơn tất cả ý kiến đóng góp của mọi người. Mình xin ghi nhận tất cả ý kiến này để hoàn thiện hơn các tác phẩm sau." Hát chính Hợp tác Quảng bá 2019: Show của Đen tại Thành phố Hồ Chí Minh. 2023: Show của Đen tại Hà Nội. 2021: Show của Đen (Netflix) Đen Vâu là nghệ sĩ đầu tiên liên tiếp được xướng tên 4 lần trên bảng xếp hạng âm nhạc Top Vietnamese Songs của Billboard Việt Nam 2022 với lần lượt Lối nhỏ (#9), Gieo quẻ (#3), Đi về nhà (#2), Mang tiền về cho mẹ (#1). ^ a b c Bảng xếp hạng Billboard Vietnam Hot 100 bắt đầu hoạt động từ tháng 1 năm 2022. ^ a b c Bảng xếp hạng Billboard Vietnam Top Vietnamese Songs bắt đầu hoạt động từ tháng 1 năm 2022. ^ a b c d e f Minh Tú (7 tháng 11 năm 2017). “Đen Vâu: Từ anh công nhân đến rapper tử tế”. Phụ Nữ. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ a b c Thanh Quỳnh (26 tháng 10 năm 2018). “5 nghệ sĩ Indie đang dần dà mê hoặc giới trẻ”. VnExpress. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 11 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ a b c Thùy Trang (6 tháng 1 năm 2019). “Đen Vâu: Cuối cùng thì hàng xóm cũng biết tôi làm gì!”. nld.com.vn. Báo Người lao động. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ Thùy Trang (5 tháng 2 năm 2019). “Những gương mặt triển vọng của năm 2019”. Người Lao Động. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ a b c d e f An An (19 tháng 5 năm 2018). “Đen Vâu, anh công nhân vệ sinh trở thành hot rapper”. Thanh Niên. Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ a b Thảo (11 tháng 10 năm 2021). “Gọi tên idol hoài, nhưng bạn có biết ai là người đặt nghệ danh cho Đen Vâu?”. Billboard Vietnam. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ VnExpress. “Đen Vâu từng bị chê 'vô công rồi nghề'”. vnexpress.net. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ VnExpress. “Đen Vâu: 'Làm công nhân hay rapper, tôi chỉ mong đủ ăn'”. vnexpress.net. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ a b VTV, BAO DIEN TU (29 tháng 6 năm 2017). “'Không có Bài hát Việt, sẽ không có Thơm và Đen hôm nay'”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2023. ^ a b ONLINE, TUOI TRE (20 tháng 2 năm 2012). “Bài hát Việt 2011: Ký ức mùa đông”. TUOI TRE ONLINE. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. Võ Việt Phương và Nguyễn Đức Cường nhận Giải bài hát được yêu thích nhất do khán giả bình chọn với bài hát Cây bàng ^ a b thanhnien.vn (12 tháng 1 năm 2016). “Tiên Tiên nhận cơn mưa giải thưởng tại Zing Music Awards 2015”. thanhnien.vn. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. ^ Thùy Trang (22 tháng 9 năm 2019). “Tầm vóc của ca khúc cho phim”. Người Lao Động. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ “Rapper Đen: 'Tôi mong hợp tác với Lê Cát Trọng Lý'”. ZingNews.vn. 19 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. ^ toquoc.vn. “Rapper Đen Vâu - Linh Cáo tiếp tục gây sốt với MV mới Ta cứ đi cùng nhau”. toquoc.vn. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. ^ ONLINE, TUOI TRE (16 tháng 11 năm 2018). “Đằng sau việc 'hot bất thường' của 'Anh đếch cần gì nhiều ngoài em'”. TUOI TRE ONLINE. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ thanhnien.vn (4 tháng 1 năm 2019). “Đông Nhi, Bích Phương nhận 'cú đúp' tại 'Keeng Young Awards 2018'”. thanhnien.vn. Truy cập ngày 16 tháng 11 năm 2023. ^ a b VTV, BAO DIEN TU (6 tháng 1 năm 2019). “WeChoice Awards 2018: Đen Vâu trở thành ca sĩ có hoạt động đột phá nhất năm”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. ^ Thùy Trang (6 tháng 3 năm 2019). “Qua rồi thời live show ca nhạc hoành tráng”. Người Lao Động. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ Thùy Trang (23 tháng 1 năm 2019). “V-Pop chuyển mình sôi động”. Người Lao Động. Lưu trữ bản gốc ngày 20 tháng 8 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ a b Quang Đức (1 tháng 2 năm 2019). “'Mười năm' của Đen Vâu: Vẫn lộn xộn giữa lời khen và miệt thị”. Zing News. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ VnExpress. “Bản hit 'Mười năm' của Đen Vâu được làm mới”. vnexpress.net. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2023. ^ VTV, BAO DIEN TU (23 tháng 5 năm 2019). “Vừa ra mắt 2 ngày, MV mới của Đen đạt gần 8 triệu view”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ a b Tân Cao (21 tháng 5 năm 2019). “Đen Vâu: 'Nhiều lúc không hiểu sao mình lại dễ bị ăn chửi'”. iOne. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ Gia Bảo (25 tháng 6 năm 2019). “Tên Đen Vâu 'nóng' nhất Youtube nhờ đoán trúng đề Văn THPT Quốc gia”. VietNamNet. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ Như Quỳnh (25 tháng 6 năm 2019). “Đen Vâu 'soán ngôi' top 1 trending của 'cô Mị' nhờ đoán trúng đề thi Văn 2019”. Dân Trí. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ Dạ Ly (23 tháng 6 năm 2019). “Rapper Đen Vâu với MV 'lạ lùng'”. Thanh Niên. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 8 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ Thiên Phúc (21 tháng 6 năm 2019). “Ca từ trong MV mới của Đen Vâu khiến nhiều người suy ngẫm”. Báo điện tử Pháp Luật thành phố Hồ Chí Minh. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 12 năm 2020. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ VnExpress. “Rapper Đen: Sức hút đến từ lời ca”. vnexpress.net. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. ^ Thùy Trang (24 tháng 10 năm 2019). “Đen Vâu lại "gây bão”. Người Lao Động. Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 10 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ VnExpress. “Đen Vâu khóc, cười trước 5.000 khán giả”. vnexpress.net. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ VTV, BAO DIEN TU (20 tháng 1 năm 2020). “Hết xuống biển, Đen Vâu lại lên rừng làm MV mới”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. ^ Thùy Trang (8 tháng 8 năm 2020). “MV mới của Đen Vâu tiếp tục trở thành cảm hứng của fan”. Báo Người Lao Động. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. ^ VnExpress. “Đen Vâu rap trên trực thăng”. vnexpress.net. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. ^ “Đen Vâu - JustaTee cùng Honda kể về câu chuyện của những chiếc xe chở hạnh phúc”. Thanh Niên. 24 tháng 12 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ a b danviet.vn. “Giải thưởng Cống hiến 2021: Đen Vâu lần đầu giành giải”. danviet.vn. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. ^ Thu Hương (27 tháng 3 năm 2021). “MV "Cho mình em" của Binz, Đen Vâu gây thích thú cho khán giả”. Lao Động. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ VnExpress. “Nỗi cô đơn khi trưởng thành của Đen Vâu”. vnexpress.net. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ Minh Hy (14 tháng 5 năm 2021). “Điều gì khiến 'Trốn tìm' của Đen Vâu trở thành 'cơn sốt'?”. Thanh Niên. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 9 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ VnExpress. “Đen Vâu lập kỷ lục”. vnexpress.net. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ a b Minh Hy (30 tháng 12 năm 2021). “Đen Vâu đã làm gì để 'Mang tiền về cho mẹ' đạt Top 1 thịnh hành?”. Thanh Niên. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ Thiên Anh (30 tháng 12 năm 2021). “Nguyên Thảo trở lại, hát cùng Đen Vâu: 'Mình chỉ làm nền cho Đen thôi'”. Thanh Niên. Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 12 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ VTV, BAO DIEN TU (30 tháng 12 năm 2021). “Mang Tiền Về Cho Mẹ của Đen lấy nước mắt những người con xa xứ”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ Mạnh Cường (30 tháng 12 năm 2021). “Ngư dân miền Trung bật mí chuyện 'đóng phim' Mang tiền về cho mẹ cùng Đen Vâu”. Thanh Niên. Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ Hiếu Châu (3 tháng 1 năm 2022). “Bạch Tuyết cover 'Mang tiền về cho mẹ' của Đen Vâu”. VnExpress. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ a b VTV, BAO DIEN TU (28 tháng 1 năm 2022). “Đen Vâu đại thắng ở Làn sóng xanh”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2023. ^ VnExpress. “Hoàng Thùy Linh kết hợp Đen Vâu”. vnexpress.net. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. ^ “Ra mắt MV ca khúc chủ đề SEA Games 31 "Hãy toả sáng"”. laodong.vn. Truy cập ngày 18 tháng 5 năm 2023. ^ Đen - Đi Trong Mùa Hè ft. Nhạc sĩ Trần Tiến (M/V), truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2022 ^ “Đen Vâu kết hợp với nhạc sĩ Trần Tiến trong ca khúc 'Đi trong mùa hè'”. Tuổi Trẻ Online. 7 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 9 tháng 5 năm 2022. ^ 'Đi trong mùa hè' của Đen Vâu đạt tốp 1 Trending Youtube dù gây tranh cãi ^ VnExpress. “Đen Vâu viết rap nhắc bản thân tránh ảo tưởng”. vnexpress.net. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ Đen Vâu gây tò mò khi giới thiệu ca khúc mới ^ “Ai muốn xem Diễn viên tồi?”. Báo điện tử Tiền Phong. 24 tháng 9 năm 2022. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2023. ^ VnExpress. “Đen Vâu áp lực khi hát live cùng dàn giao hưởng”. vnexpress.net. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ VTV, BAO DIEN TU (4 tháng 2 năm 2023). “Đen Vâu gửi tặng cát-xê ủng hộ Cặp lá yêu thương”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ VTV, BAO DIEN TU (10 tháng 2 năm 2023). “Đen: 'Làm MV Luôn Yêu Đời chỉ là để thấy cuộc đời còn dễ thương lắm'”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 16 tháng 5 năm 2023. ^ VTV, BAO DIEN TU (7 tháng 5 năm 2023). “Đen nói về 'Show của Đen' ở Hà Nội: Đó là 'phiên chợ tinh thần'”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ VTV, BAO DIEN TU (13 tháng 5 năm 2023). “Đen ra mắt MV mới, tặng toàn bộ doanh thu từ lượt nghe - xem cho dự án xây trường và nuôi các em nhỏ”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2023. ^ ONLINE, TUOI TRE (13 tháng 5 năm 2023). “Đen Vâu nấu ăn cho trẻ Điện Biên, chúc các em 'bơi giỏi như Ánh Viên'”. TUOI TRE ONLINE. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ “Hơn 10.000 khán giả tới live show Đen Vâu ở Hà Nội”. Báo điện tử Tiền Phong. 28 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2023. ^ Thùy Trang (1 tháng 12 năm 2018). “Câu view từ tên bài hát”. Người Lao Động. Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ thanhnien.vn (16 tháng 11 năm 2018). “MV 'Anh đếch cần gì nhiều ngoài em' gây tranh cãi”. thanhnien.vn. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ a b Trí, Dân. “Tác giả "Anh đếch cần gì nhiều ngoài em" lên tiếng về tên ca khúc gây tranh cãi”. Báo điện tử Dân Trí. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ Tiến Vũ; Mi Ly (6 tháng 1 năm 2022). “Bạch Tuyết xúc động vì Đen Vâu, 'Mang tiền về cho mẹ' có đáng bị chỉ trích?”. Tuổi Trẻ Online. Lưu trữ bản gốc ngày 6 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ “Vì sao "Mang tiền về cho mẹ" của Đen Vâu gây tranh cãi?”. laodong.vn. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ ONLINE, TUOI TRE (8 tháng 1 năm 2022). “Có gì mà phải tranh cãi việc 'mang tiền về cho mẹ' hay không?”. TUOI TRE ONLINE. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ Trí, Dân. “Bạn trẻ tranh cãi "Mang tiền về cho mẹ" ở góc nhìn đầu tư và thực tế”. Báo điện tử Dân Trí. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ “Tranh cãi "Mang Tiền Về Cho Mẹ": Cổ vũ lối sống thực dụng hay nhắc nhở sống thiện lương?”. Báo điện tử Tiền Phong. 6 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2023. ^ VnExpress. “Đen Vâu: 'Tôi hạnh phúc khi mang tiền về cho mẹ'”. vnexpress.net. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ a b c VnExpress. “'Đi trong mùa hè' của Đen Vâu gây tranh cãi”. vnexpress.net. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ “Bài mới của Đen Vâu vấp tranh cãi coi thường phụ nữ, vũ phu”. ZingNews.vn. 11 tháng 5 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 5 năm 2023. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ VnExpress. “Đen Vâu: 'Tôi không làm nhạc để cổ xúy tiêu cực'”. vnexpress.net. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ Trí, Dân. “Đen Vâu nói gì khi ca từ của "Đi trong mùa hè" gây tranh cãi?”. Báo điện tử Dân Trí. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ a b c “Billboard Vietnam Hot 100: ngày 14 tháng 1 năm 2022”. Billboard Vietnam. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2022. ^ a b c “Billboard Vietnam Top Vietnamese Songs: ngày 14 tháng 1 năm 2022”. Billboard Vietnam. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 16 tháng 1 năm 2022. ^ VnExpress. “Vũ, Ngọt tham gia liveshow 10 năm của Đen”. vnexpress.net. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ Thảo (31 tháng 3 năm 2023). “Sau 4 năm, "Show Của Đen" sắp đến Hà Nội”. Billboard Việt Nam. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ VTV, BAO DIEN TU (21 tháng 9 năm 2021). “Liveshow của Đen được trình chiếu trên Netflix”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ thanhnien.vn (9 tháng 9 năm 2022). “Đen Vâu thừa nhận có lúc muốn bỏ rap”. thanhnien.vn. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ VTV, BAO DIEN TU (2 tháng 1 năm 2023). “[INFOGRAPHIC] 12 hạng mục xuất sắc chiến thắng VTV Awards 2022”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. ^ “"Người phán xử" và mẹ chồng – nàng dâu cùng "đối đầu" ở VTV Awards”. báo Người Lao Động. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022. ^ Công bố giải Keng Young Lưu trữ 2019-06-02 tại Wayback Machine, Keng Young Awards ^ VTV, BAO DIEN TU (8 tháng 9 năm 2017). “Vũ Cát Tường gọi tên fan khi giành giải tại VTV Awards 2017”. BAO DIEN TU VTV. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2023. ^ VietnamPlus (13 tháng 1 năm 2020). “WeChoice Awards 2019 vinh danh những Điều phi thường nhỏ bé | Xã hội | Vietnam+ (VietnamPlus)”. VietnamPlus. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ Elle (22 tháng 8 năm 2019). “Rapper Đen Vâu nhận giải Hình ảnh đột phá của năm tại ELLE Style Awards 2019 | ELLE”. Elle Việt Nam. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2023. ^ “VTV Awards: Không phải Đen Vâu, NSƯT Xuân Bắc mới là Nghệ sĩ ấn tượng”. Báo Thanh Niên. 1 tháng 1 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 1 năm 2022. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2022. ^ NLD.COM.VN (11 tháng 1 năm 2023). “TRAO GIẢI MAI VÀNG LẦN THỨ 28-2022: Vinh danh những cống hiến không ngừng”. Báo Người Lao Động. Truy cập ngày 15 tháng 5 năm 2023. ^ thanhnien.vn (15 tháng 1 năm 2022). “Đen Vâu mang 4 giải Billboard Vietnam về cho mẹ”. thanhnien.vn. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2023. Đen trên Facebook Đen trên Instagram Kênh Đen trên YouTube Hiền Trang (18 tháng 11 năm 2018). “Anh đếch cần gì nhiều ngoài em và âm nhạc có được suồng sã?”. Tuổi Trẻ Online. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2022.