Pomacentrus

Pomacentrus là một chi cá biển thuộc phân họ Pomacentrinae nằm trong họ Cá thia. Những loài trong chi này có phạm vi phân bố rộng rãi ở những vùng biển nhiệt đới thuộc Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, riêng P. taeniometopon còn được tìm thấy ở cả môi trường nước lợ và nước ngọt. Từ định danh pomacentrus được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: pôma (πῶμα, "nắp đậy") và kéntron (κέντρον, "gai, ngạnh"), hàm ý đề cập đến hàng răng cưa dọc theo rìa xương nắp mang của loài điển hình P. pavo. Nhìn chung, các loài Pomacentrus có kích thước tương đối nhỏ, với chiều dài cơ thể do được phần lớn nằm trong khoảng từ 6 đến 11 cm. Nhiều loài Pomacentrus có kiểu màu bắt mắt, thường được đánh bắt để nuôi làm cá cảnh, trong khi một số loài lại có màu sẫm tối (thường là xanh xám, nâu xám đến nâu sẫm). Cá con của hầu hết những loài Pomacentrus đều có điểm chung là một đốm đen lớn viền xanh lam óng ngay sau vây lưng với các sọc, đốm màu xanh óng từ đỉnh đầu kéo dài ngược ra sau lưng. Cá con thường có màu vàng tươi hoặc màu cam sáng. Tính đến năm 2021, có tất cả 82 loài được công nhận là hợp lệ trong chi này, trở thành chi có số lượng đông nhất trong họ Cá thia, bao gồm các loài sau: Pomacentrus adelus Allen, 1991 Pomacentrus agassizii Bliss, 1883 Pomacentrus albiaxillaris Allen, Erdmann & Pertiwi, 2017 Pomacentrus albicaudatus Baschieri-Salvadori, 1955 Pomacentrus albimaculus Allen, 1975 Pomacentrus alexanderae Evermann & Seale, 1907 Pomacentrus alleni Burgess, 1981 Pomacentrus amboinensis Bleeker, 1868 Pomacentrus andamanensis Allen, Erdmann & Ningsih, 2020 Pomacentrus aquilus Allen & Randall, 1980 Pomacentrus arabicus Allen, 1991 Pomacentrus armillatus Allen, 1993 Pomacentrus atriaxillaris Allen, 2002 Pomacentrus aurifrons Allen, 2004 Pomacentrus auriventris Allen, 1991 Pomacentrus australis Allen & Robertson, 1974 Pomacentrus azuremaculatus Allen, 1991 Pomacentrus baenschi Allen, 1991 Pomacentrus bangladeshius Habib, Islam, Nahar & Neogi, 2020 Pomacentrus bankanensis Bleeker, 1854 Pomacentrus bellipictus Allen, Erdmann & Hidayat, 2018 Pomacentrus bintanensis Allen, 1999 Pomacentrus bipunctatus Allen & Randall, 2004 Pomacentrus brachialis Cuvier, 1830 Pomacentrus burroughi Fowler, 1918 Pomacentrus caeruleopunctatus Allen, 2002 Pomacentrus caeruleus Quoy & Gaimard, 1825 Pomacentrus callainus Randall, 2002 Pomacentrus cheraphilus Allen, Erdmann & Hilomen, 2011 Pomacentrus chrysurus Cuvier, 1830 Pomacentrus coelestis Jordan & Starks, 1901 Pomacentrus colini Allen, 1991 Pomacentrus cuneatus Allen, 1991 Pomacentrus emarginatus Cuvier, 1829 Pomacentrus fakfakensis Allen & Erdmann, 2009 Pomacentrus flavoaxillaris Allen, Erdmann & Pertiwi, 2017 Pomacentrus flavioculus Allen, Erdmann & Pertiwi, 2017 Pomacentrus geminospilus Allen, 1993 Pomacentrus grammorhynchus Fowler, 1918 Pomacentrus imitator (Whitley, 1964) Pomacentrus indicus Allen, 1991 Pomacentrus javanicus Allen, 1991 Pomacentrus komodoensis Allen, 1999 Pomacentrus lepidogenys Fowler & Bean, 1928 Pomacentrus leptus Allen & Randall, 1980 Pomacentrus limosus Allen, 1992 Pomacentrus littoralis Cuvier, 1830 Pomacentrus maafu Allen & Drew, 2012 Pomacentrus magniseptus Allen, Erdmann & Pertiwi, 2017 Pomacentrus melanochir Bleeker, 1877 Pomacentrus micronesicus Liu, Ho & Dai, 2014 Pomacentrus microspilus Allen & Randall, 2005 Pomacentrus milleri L. R. Taylor, 1964 Pomacentrus moluccensis Bleeker, 1853 Pomacentrus nagasakiensis Tanaka, 1917 Pomacentrus nigriradiatus Allen, Erdmann & Pertiwi, 2017 Pomacentrus nigromanus Weber, 1913 Pomacentrus nigromarginatus Allen, 1973 Pomacentrus opisthostigma Fowler, 1918 Pomacentrus pavo (Bloch, 1787) Pomacentrus philippinus Evermann & Seale, 1907 Pomacentrus pikei Bliss, 1883 Pomacentrus polyspinus Allen, 1991 Pomacentrus proteus Allen, 1991 Pomacentrus reidi Fowler & Bean, 1928 Pomacentrus rodriguesensis Allen & Wright, 2003 Pomacentrus saksonoi Allen, 1995 Pomacentrus similis Allen, 1991 Pomacentrus simsiang Bleeker, 1856 Pomacentrus smithi Fowler & Bean, 1928 Pomacentrus spilotoceps Randall, 2002 Pomacentrus stigma Fowler & Bean, 1928 Pomacentrus sulfureus Klunzinger, 1871 Pomacentrus taeniometopon Bleeker, 1852 Pomacentrus trichourus Günther, 1867 Pomacentrus trilineatus Cuvier, 1830 Pomacentrus tripunctatus Cuvier, 1830 Pomacentrus vaiuli Jordan & Seale, 1906 Pomacentrus vatosoa Frable & Tea, 2019 Pomacentrus wardi Whitley, 1927 Pomacentrus xanthosternus Allen, 1991 Pomacentrus yoshii Allen & Randall, 2004 ^ R. Fricke; W. N. Eschmeyer; R. van der Laan biên tập (2023). “Pomacentrus”. Catalog of Fishes. Viện Hàn lâm Khoa học California. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2021. ^ Tang, Kevin L.; Stiassny, Melanie L. J.; Mayden, Richard L.; DeSalle, Robert (2021). “Systematics of Damselfishes”. Ichthyology & Herpetology. 109 (1): 258–318. doi:10.1643/i2020105. ISSN 2766-1512. ^ Scharpf, Christopher; Lazara, Kenneth J. (2021). “Series Ovalentaria (Incertae sedis): Family Pomacentridae”. The ETYFish Project Fish Name Etymology Database. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2021.[liên kết hỏng] ^ Ranier Froese và Daniel Pauly (biên tập). “Fish Identification: Pomacentrus”. FishBase. Truy cập ngày 3 tháng 12 năm 2021. ^ Paolo Parenti (2021). “An annotated checklist of damselfishes, Family Pomacentridae Bonaparte, 1831” (PDF). Journal of Animal Diversity. 3 (1): 37–109. ^ a b c d Allen, Gerald R.; Erdmann, Mark V.; Pertiwi, Putu D. (2017). “Descriptions of four new species of damselfishes (Pomacentridae) in the Pomacentrus philippinus complex from the tropical western Pacific Ocean” (PDF). Journal of the Ocean Science Foundation. 25: 47–76. doi:10.5281/zenodo.317395. ^ Allen, Gerald R.; Erdmann, Mark V.; Ningsih, Enex Y. (2020). “Pomacentrus andamanensis, a new species of damselfish (Teleostei: Pomacentridae) from the Andaman Sea, Indian Ocean” (PDF). Journal of the Ocean Science Foundation. 36: 38–48. doi:10.5281/ZENODO.4340748. ^ Habib, Kazi Ahsan; Islam, Md Jayedul; Nahar, Najmun; Neogi, Amit Kumer (2020). “Pomacentrus bangladeshius, a new species of damselfish (Perciformes, Pomacentridae) from Saint Martin's Island, Bangladesh”. Zootaxa. 4860 (3): zootaxa.4860.3.6. doi:10.11646/zootaxa.4860.3.6. ISSN 1175-5334. PMID 33055890. ^ Allen, Gerald R.; Erdmann, Mark V.; Hidayat, Nur I. (2018). “Pomacentrus bellipictus, a new microendemic species of damselfish (Pisces: Pomacentridae) from the Fakfak Peninsula, West Papua, Indonesia” (PDF). Journal of the Ocean Science Foundation. 30: 1–10. doi:10.5281/zenodo.1246885. ^ Allen, Gerald R.; Erdmann, Mark V.; Pertiwi, Putu D. (2017). “Pomacentrus flavioculus, a new species of damselfish from Fiji and Tonga (Teleostei: Pomacentridae)” (PDF). Journal of the Ocean Science Foundation. 28: 22–33. doi:10.5281/zenodo.896910. ^ Liu, Shang-Yin Vanson; Ho, Hsuan-Ching Hans; Dai, Chang-Feng (2013). “A new species of Pomacentrus (Actinopterygii: Pomacentridae) from Micronesia, with comments on its phylogenetic relationships”. Zoological Studies. 52 (1): 6. doi:10.1186/1810-522X-52-6. ISSN 1810-522X. ^ Frable, Benjamin W.; Tea, Yi-Kai (2019). “A New Species of Damselfish (Teleostei: Pomacentridae: Pomacentrus) from Nosy Faho, Madagascar” (PDF). Copeia. 107 (2): 323–331. doi:10.1643/CI-19-221. ISSN 0045-8511.